ID.nl logo
Psycholoog over smartphone-verslaving: we zouden ons méér moeten vervelen
© DimaBerlin - stock.adobe.com
Gezond leven

Psycholoog over smartphone-verslaving: we zouden ons méér moeten vervelen

Het is wellicht confronterend, maar we weten allemaal best dat we wat minder tijd op ons telefoon zouden moeten doorbrengen. Gezien het aantal uren dat we dagelijks naar het schermpje staren, lijkt ons leven compleet te zijn overgenomen door onze telefoon. Dat beïnvloedt niet alleen onze psychische gesteldheid, maar heeft ook enorme impact op onze gezondheid. Wat gebeurt er als je je telefoon een keer voor langere tijd weglegt? Ik sprak psycholoog Sabine Klaver over de negatieve effecten van je telefoongebruik en wat een smartphone-detox met je kan doen.

📱 Marit van ID.nl heeft een bijzondere uitdaging gehad: een maand lang zonder smartphone. Want ook al brengt zo'n ding veel leuks met zich mee – social media bijvoorbeeld – het vergt ook heel veel van je tijd. In plaats daarvan gebruikte ze een Nokia, zo eentje waarmee je alleen kunt sms’en en bellen. Hoe haar dat verging kun je hier teruglezen: Marit gaat offline.

Is het gebruik van je telefoon echt zo ongezond?

“Kort antwoord: ja. Allereerst zijn er fysieke problemen, zoals een 'Whatsapp-duim', nekklachten door steeds naar zo’n schermpje te kijken en een slecht slaapritme. Maar mentale klachten zijn er helaas ook veel. We krijgen (te) veel prikkels binnen, onze aandacht verslapt en er kunnen gevoelens van eenzaamheid en minderwaardigheid ontstaan. Mensen zijn immers altijd op zoek naar bevestiging; we willen graag worden gezien en gewaardeerd. Die behoefte is heel menselijk. Maar door social media wordt dat op een negatieve manier versterkt.”

Is er dan een verband tussen geluk en social media?

“We denken dat geluk ons hoogste levensdoel is, maar dat is eigenlijk een leugen, want dat is helemaal niet haalbaar. En social media is een middel dat die leugen continu voedt: we worden non-stop bestookt met alleen maar geweldige beelden, hoogtepunten uit de levens van mensen die je al dan niet kent. Maar je vergeet dat die beelden slechts een fractie van iemands leven zijn.En hoewel ons brein best in staat is daar onderscheid in te maken, ervaren we dat niet zo. Net als bij een spannende film: je wéét dat het acteurs zijn, maar toch zit je op het puntje van je stoel.

We worden non-stop bestookt met alleen maar geweldige beelden, hoogtepunten uit de levens van mensen die je al dan niet kent

- Sabine Klaver, psycholoog

Daarom zul je bij het zien van die beelden op social media altijd denken: jeetje, iedereen doet het geweldig en ik zit me thuis kapot te vervelen – ik doe vast iets verkeerd. We kunnen dat niet op een andere manier interpreteren, en dat heeft een enorme impact op ons geestelijke welzijn. Zolang daar voldoende kwalitatieve tijd met mensen in je omgeving tegenover staat, is zoiets wel te behappen, maar dat is nu juist het probleem: dat gebeurt steeds minder. Het is daarom écht belangrijk dat je een goede balans vindt tussen contact op social media en contact in het echte leven. Dat zorgt voor een gezonde buffer voor wat er online allemaal gebeurt.”

Watch on YouTube

Bekijk alle video's in de Smartphone detox collectie op YouTube

Ik heb zelf net een maand zonder telefoon achter de rug. Is dat dan de oplossing?

“Digitaal afkicken met een smartphone-detox is nog niet eens zo’n slecht idee. Het is namelijk makkelijker om je telefoongebruik vanaf een nulpunt weer langzaam op te bouwen naar een level dat prettig is voor jezelf, dan vanaf continu telefoongebruik afbouwen naar het gewenste gebruik. Het maakt je ook bewust van de positieve effecten; jij hebt die nu zelf ervaren, waardoor dat als motivatie kan dienen om het allemaal anders te doen.”

Klaar met je telefoon?

Lees eens een spannend boek!

In het begin was ik er nog vrij sceptisch over, maar ik merkte al snel veranderingen in m'n gedrag en gevoel. Ik had veel meer aandacht voor de dingen om me heen en kon me veel beter concentreren, bijvoorbeeld op werk. Ook mijn slaapritme is enorm verbeterd. Ik slaap nu hele nachten door en wordt niet meer midden in de nacht wakker. Ik was alleen wel bang om me te gaan vervelen; is dat terecht?

“Ja, die angst is terecht – alle gevoelens zijn valide – maar het is niet nodig. Integendeel zelfs; je hersenen hebben het soms echt nodig om verveeld te raken. Dat is beter voor het aanmaken van herinneringen en heilzaam voor je aandachtigheid, maar ook beter voor het nemen van beslissingen en je creativiteit. Wat we nu veel zien gebeuren door die telefoon, is dat we elke minuut opvullen om onze eigen gedachten te overstemmen. Er gebeurt altijd wel iets. Als er iets is wat we meer moeten doen, is dat we ons meer moeten vervelen. Dat is juist superpositief! Verveling als in mijmeren en eventjes niksen is gewoon heel gezond. De andere effecten die jij hebt ervaren zijn ook logisch en heel fijn. Jij weet nu als geen ander wanneer je weer terugvalt in het oude patroon. En dat is een goede stok achter de deur!”

Effecten van 31 dagen zonder telefoon:

Hoewel er wel degelijk apps zijn die ik heb gemist in de 31 dagen dat ik zonder telefoon heb geleefd, zijn er toch echt een hoop positieve effecten te benoemen:

  • Betere concentratie en meer aandacht
  • Creatiever en zelfverzekerder
  • Rust in mijn hoofd, relaxed gevoel
  • Vrolijker/opgewekter, de hele maand door
  • Leukere, diepere gesprekken
  • Langere en diepere slaap
  • Nieuwe hobby’s ontdekt
  • Minder geshopt (als je net als ik uit verveling vaak online gaat shoppen)

Ik vond het wel lastig dat ik niet altijd wist wat vrienden en familie aan het doen waren, maar daardoor waren de gesprekken veel leuker toen ik ze in het echt sprak.

“We zien dat verminderd telefoongebruik leidt tot minder eenzaamheid, terwijl je juist denkt socialer bezig te zijn als je op social media zit. Maar hoe intensiever je social media gebruikt, hoe meer eenzaamheid er ontstaat. Je voelt wel even verbinding als je via WhatsApp een lief bericht krijgt van een vriendin, maar dat is wel minder effectief dan als je dat bij een live interactie ervaart. Die echte contactmomenten hebben we echt nodig voor ons welzijn.”

©Suzanne Klaver

is psycholoog en maakt mentale gezondheid op allerlei manieren bespreekbaar. Zo maakt ze onder andere podcasts, geeft ze lezingen en schrijft ze artikelen over psychologische thema's.
▼ Volgende artikel
Mario Tennis-review, Pokopia gespeeld en meer! - Bonuslevel
© Nintendo, The Pokémon Company, GAME FREAK inc. en KOEI TECMO GAMES
Huis

Mario Tennis-review, Pokopia gespeeld en meer! - Bonuslevel

We hebben een bom-volle aflevering met de review van Mario Tennis Fever en Dwayne's previews van Pokémon Pokopia, Resident Evil Requiem, Pragmata en de Super Mario Bros. Wonder-dlc!

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!

▼ Volgende artikel
Gespeeld: Pokémon Pokopia is het ultieme stressmedicijn
© Nintendo, The Pokémon Company, GAME FREAK inc. en KOEI TECMO GAMES
Huis

Gespeeld: Pokémon Pokopia is het ultieme stressmedicijn

Hoge bloeddruk? Enkeltje Pokopia. Rotdag gehad op het werk? Die verdwijnt onmiddellijk in Pokopia. Zie je het allemaal even niet meer zitten? Vind dan soelaas in Pokopia. We hebben nog flink wat speelsessies te gaan voordat we een eindoordeel kunnen vellen, maar één ding weten we zeker na anderhalf uur met Pokémon Pokopia: hoe lang je er ook doorbrengt, je vertrekt nooit zonder glimlach.

Het is donker in de grot wanneer ik uit m’n pokébal schiet. Ik ben een Ditto, je weet wel, zo’n paarse plak slijm die in alles kan veranderen. Denkend aan mijn oude trainer, diens lange, bruine lokken en kekke outfit, is slechts één gedaanteverwisseling mogelijk. Ik verander in haar, wetende dat de gigantische, door tentakels omgeven pokémon die voor me staat kan vertellen wat er gaat gebeuren.

©Nintendo, The Pokémon Company, GAME FREAK inc. en KOEI TECMO GAMES

Het is een Tangrowth, de evolutie van Tangela, die zich omdraait en eens goed naar me kijkt. Dit is niet zomaar een Tangrowth, want hij is wel erg intelligent. “Professor Tangrowth, aangenaam”, zegt hij beleefd. Al snel blijkt: hij weet alles! Zijn epistel over het verleden duidt op een inmiddels vervallen eiland, de plek waar we ons nu bevinden. De ooit zo vrolijk bloeiende flora is totaal verdord, de gebouwen die erop pronkten geruïneerd en de mensen én pokémon die hier ooit rondliepen? Die zijn vertrokken.

Het is een eiland dat een broodnodige levensimpuls nodig heeft. “En die gaan wij toedienen”, maakt de hooggeleerde pokémon duidelijk. Zo simpel is de opzet van Pokémon Pokopia. In het komende anderhalf uur van de previewsessie, gehouden bij Nintendo in Frankfurt, zet ik de eerste stappen richting een levendig, veilig en harmonieus toevluchtsoord voor alle mogelijke soorten pokémon.

Watch on YouTube

Symbiose van de lekkerste game-ingrediënten

Dat klinkt allemaal bekend, toch? Je kent het natuurlijk van Animal Crossing, waarin je een desolaat eiland omtovert tot een thuis voor talloze bewoners. Dat concept pakken Nintendo, Game Freak, The Pokémon Company en Koei Temco, ze vullen het aan met een flinke scheut Minecraft en de geliefde licentie van zakmonsters, maar dan zonder het trainen en knokken.

Ja, de kenmerkende vaardigheden en battle moves uit de Pokémon-reeks zijn er, maar in Pokopia zet je ze in om terrein te bewerken en letterlijk te vormen zoals jij het wil. Er is een uit Animal Crossing afkomstige doe-het-zelf-tafel aanwezig, waar je verzamelde objecten zoals stenen en takken gebruikt om nieuwe objecten voor je eiland te maken. Eenvoud is de regel: met één druk op de knop ben je aan het verzamelen en net zo snel sla ja aan het craften. Voordat je het weet ben je weer rond aan het lopen om met pokémon-moves de grond onder je voeten à la Minecraft te formeren en bewerken.

©Nintendo, The Pokémon Company, GAME FREAK inc. en KOEI TECMO GAMES

Zo leer ik in de eerste minuten dat het waterpistool van een Squirtle uitgedroogde grond en gras groen doen kleuren. Bloemen en bomen groeien en bloeien als de waterpokémon er letterlijk zijn plasje over heeft gedaan. Hetzelfde geldt voor Charmander, wiens vlammen een warm haardvuur ontsteken. Of wat dacht je van Bulbasaur, wiens lianen letterlijk nieuw gras uit de grond doen ontspruiten? Maar voordat je daar überhaupt aan kunt denken, moet je dat soort moves wel leren. Het is maar goed dat ik een Ditto ben!

Het gemak waarmee dat allemaal gaat is bijna kinderlijk intuïtief. Lukt het je een pokémon voor je te winnen door simpele taken voor ze te voltooien, dan gunnen ze jou de mogelijkheid om hen te imiteren en hun kenmerkende manoeuvre te leren. Zo vraagt Bulbasaur bijvoorbeeld om een lekker bedje bij het gras. Geen probleem, ik raap wat takken en bladeren bij elkaar en bouw een bedje. “Thanks maat, hier heb je mijn move én mijn gelijkenis!”

Slide
Slide
Slide
Slide
Slide
Slide

Dit is mijn thuis!

Gelukkig gooien de makers genoeg nieuwe spelmechanieken in de mix om te zorgen dat Pokopia niet in mum van tijd tot gapen en geeuwen leidt. Is het niet een nieuwe move om het eiland mee te veranderen, dan zijn het wel aanwijzingen van nieuwe pokémon die mogelijk op jouw grond kunnen verschijnen. Daar moet je de juiste omstandigheden voor creëren: waar de eerste pokémon simpelweg opduiken tussen stukjes gras, moet je al snel na gaan denken over speciale soorten terrein die specifieke pokémon aantrekken.

Wil ik een Hitmonchan laten verschijnen op mijn eiland? Dan moet ik zorgen voor een bankje en een boksbal, zodat hij lekker kan meppen en even uitrusten. Heracross? Die komt alleen tevoorschijn als ik bij een grasveld ook een boom neerzet, puur voor de schaduw. Later in de game zullen meer verschillende objecten nodig zijn om pokémon te laten verschijnen, zoals bij Tyranitar. Die vereist een kruiwagen, alleen te verkrijgen met een uitgebreider craft-recept, en natte grond om te verschijnen.

©Nintendo, The Pokémon Company, GAME FREAK inc. en KOEI TECMO GAMES

Een Combee zal zich alleen thuis voelen tussen de bloeiende bloemen en een Magikarp heeft vierkante meters aan water nodig, aangevuld met een hengeltje, om het tot zijn habitat te kunnen rekenen. Zo zorg je voor allerlei stukjes territorium op je eiland om verschillende Pokémon aan te trekken. Is dat gelukt, dan volg je het hiervoor genoemde proces om dikke maatjes met ze te worden en hun unieke moves te leren.

Vriendelijker kan bijna niet

Dat gebeurt allemaal op kabbelend tempo en met precies genoeg begeleiding, zodat je nooit het overzicht verliest. Nogmaals: heb je Animal Crossing gespeeld, dan is het echt een fluitje van een cent. Zo is het doel aan de start duidelijk: we gaan het vervallen Poké Center opknappen. Alle stapjes richting dat doel worden helder uitgelegd en hoewel ik niet tot volledige restauratie ben gekomen, voel ik aan mijn water dat er vanuit dat gebouw meer bouw- en craft-uitdagingen voort zullen vloeien.

©Nintendo, The Pokémon Company, GAME FREAK inc. en KOEI TECMO GAMES

Het geheel is voorzien van een uiterst vriendelijk toontje, zowel in gameplay als dialoog en muziek. Terrein bewerken doe je met een simpel, grid-based systeem waarbij je exact ziet welk stukje grond je gaat bewerken. Je komt tot rust op je pokémoneiland, een ultiem stressmedicijn na bijvoorbeeld een lange werkdag.

Toeristen op elkaars eiland

Het punt waarop ik niet wil stoppen met spelen komt zoals wel vaker in het staartje van de previewsessie. Op dat moment zijn we met alle aanwezigen in de ruimte samen aan het spelen op één eiland. Terwijl we elkaar zien lopen, vliegen, graven en varen komt de ene na de andere nieuwe pokémon tevoorschijn. Het voelbare plezier onder collega’s maakt dat niemand echt wil stoppen met toerist zijn op elkaars eiland.

©Nintendo, The Pokémon Company, GAME FREAK inc. en KOEI TECMO GAMES

We waren net bezig om een museum te bouwen - weer zo’n bekende uit Animal Crossing - als de tijd op is. Met een zucht legt ik mijn controller neer. “Jammer, ik ging zo lekker”, gaat er door m’n hoofd. Maar ook: die glimlach. Want ja, van Pokopia vertrek je absoluut niet zonder glimlach, zo zei ik eerder al.

Pokémon Pokopia brengt je straks bij de volledige versie een prettig pakket waarin de terraforming uit Minecraft samenkomt met de verzameldrift, ontwerpzucht en het saamhorigheidsgevoel uit Animal Crossing. De warme, volvette en oh zo smaakvolle pokémonsaus eroverheen zorgt voor een werkelijk feest der herkenning waarvan de eindtijd het liefst nooit aanbreekt.

Pokémon Pokopia verschijnt op 5 maart voor Nintendo Switch 2.