Ben je toe aan airconditioning om je huis koel te houden in de zomer en warm in de winter? Het aanbod is groot en om jouw ideale model te vinden, kan het best even zoeken zijn. ID.nl helpt je op weg; we zetten op een rij welke aspecten van airco belangrijk zijn bij het maken van een keuze.

Een airco kopen is niet zo ingewikkeld, maar de juiste koop doen is een grotere uitdaging. Er komt namelijk nogal wat bij kijken. Ga je kijken in speciaalzaken of online, dan kom je al gauw diverse soorten airco's tegen, die allemaal verschillen in energieverbruik, koelcapaciteit, functionaliteiten, installatie en onderhoud. Het is daarom goed je eerst te verdiepen in deze verschillende factoren, voordat je overgaat tot aankoop van een airco. Om je alvast een eerste belangrijke tip te geven: kies het goede moment om een airco te kopen. Een airco aanschaffen in de winter kan je namelijk direct al een hoop geld besparen, als je het niet ergs vindt om te wachten. In het voorjaar en in de zomer is de vraag nu eenmaal een stuk groter en dat heeft een directe impact op de prijzen van airco’s.

Wat voor soort airco past bij mij?

De aankoop van een airco systeem begint vervolgens bij de keuze voor het juiste type. Van vast tot mobiel en van monoblock tot split-unit airco, elk type heeft zo zijn voor- en nadelen. Hieronder lichten we de verschillende soorten airco’s kort uit:

Vaste airco

Vaste airco’s worden, zoals de naam al doet vermoeden, aan of in een muur of plafond gemonteerd. De meeste modellen bestaan uit een buiten- en binnendeel. Dat heet een single-split unit of een multi-split unit (voor meerdere kamers). De airco verkoelt (warme) buitenlucht die vervolgens via kanalen naar de ruimtes wordt vervoerd waarin een binnenunit aanwezig is. Deze modellen zijn ideaal vanwege het hoge koelvermogen en de beperkte hoeveelheid ruimte die je ervoor nodig hebt. De nadelen van vaste airco zijn onder andere de hogere aanschafprijs en het feit dat dit systeem niet voor elke woning geschikt is.

De lawaaierige onderdelen zitten bij deze airco's in de buitenunit, waardoor de airco binnen een heel stuk minder geluid maakt dan een monoblock airco, die alleen uit een binnenunit bestaat. Deze soorten airco's moeten aan een buitenmuur worden gemonteerd, omdat het apparaat de warme lucht naar buiten blaast. Installatie is daardoor wat simpeler, maar hij maakt wel meer geluid dan systemen met een buitenunit, omdat al het koelwerk in maar één apparaat wordt gedaan.

Lees meer: Single-split airco en multi-split airco: dit zijn de verschillen

©Ben Schonewille

Mobiele airco

Een mobiele airco is een losstaand model, soms op wieltjes, dat eenvoudig verplaatst kan worden binnen je woning. Ideaal als je verschillende ruimtes in huis wisselend wilt kunnen koelen, zonder volledige installatie van een systeem. Nadelen zijn onder andere dat mobiele airco's vaak luidruchtiger zijn en minder efficiënt koelen doordat de afvoerslang via een open raam of deur de warme lucht naar buiten afvoert. Je raam staat dus altijd een stukje open en de koele lucht ontsnapt sneller dan bij een vaste airco.

©Schizarty

Lees ook: Mobiele airco of vaste airco kopen - zo maak je de beste keuze!

Koelcapaciteit van een airco

Zorg ervoor dat je een airconditioner kiest met voldoende koelcapaciteit om de gewenste ruimte efficiënt te koelen. Een airconditioner met een te lage koelcapaciteit zal mogelijk niet voldoende koeling bieden, terwijl een airco met een te hoge capaciteit onnodig energie kan verbruiken.

De koelcapaciteit van een airco wordt meestal uitgedrukt in kW's of BTU (British Thermal Units) per uur. Voor een gemiddeld huis in Nederland geldt de stelregel dat je voor elke kubieke meter 30 tot 40 watt koelvermogen nodig hebt, oftewel 100 tot 135 BTU per kubieke meter. Je kunt de capaciteit zelf berekenen:

Koelcapaciteit berekenen

• Vermenigvuldig de lengte (L), hoogte (H) en breedte (B) van de kamer met elkaar.
• Bepaal vervolgens de warmtefactor van de kamer. Deze factor houdt rekening met de omstandigheden, zoals isolatie, elektronische apparatuur, locatie en het dak. Er zijn drie warmtefactoren:
∼ Factor 30 - goed geïsoleerde ruimte, geen plat dak, weinig elektronische apparatuur en weinig mensen in de ruimte, niet op de zonkant gelegen.
∼ Factor 40 - minder goed geïsoleerde ruimte, veel glas en/of veel mensen en/of veel elektronische apparatuur in de ruimte.
∼ Factor 50 - ruimte met een plat of schuin dak, ruimte op het zuiden, slechte isolatie, veel mensen en elektronische apparatuur in de ruimte.
• Vermenigvuldig de inhoud van de ruimte (m³) met de warmtefactor om het benodigde aantal watt te bepalen. Deel vervolgens het aantal watt door 1000 om het totale aantal kW te bepalen. De totale berekening ziet er dan als volgt uit: m³ x warmtefactor = watt / 1000 = aantal kW
• Wil je weten hoeveel BTU je nodig hebt? Ga dan een stap terug naar het aantal watt en vermenigvuldig het aantal watt met 3,4121.

Energieverbruik van een airco

Het energieverbruik van een airco is van belang voor het klimaat én voor je portemonnee. Een vaste airco waarmee één kamer wordt gekoeld verbruikt bij normaal gebruik (en dus niet op de hoogste stand) gemiddeld minder dan 1 kWh per uur, namelijk 0,75 kWh*. Stel dat je een airco in de zomer 12 uur per dag gebruikt. Dan komt het stroomverbruik van de airco, uitgaande van het gemiddelde, uit op 9 kWh per dag. Vermenigvuldig je dat met een tarief van 0,30 euro per kWh (prijspeil juni 2024) dan kom je uit op 2,70 euro per dag. Zomerse dagen met temperaturen van 25 graden of hoger komen in Nederland op gemiddeld 24 tot 40 dagen voor**. Gebruik je een airco 40 dagen per jaar, dan kom je uit op 40 x 2,70 euro = 108 euro per jaar.

* Bron: MilieuCentraal
**Bron: KNMI

Om te voorkomen dat een airco onnodig energie verbruikt, moet je goed naar het energielabel kijken. Dit label geeft met letters (A tot en met G) en kleuren (donkergroen tot en met rood) informatie over het energieverbruik van een apparaat. Een airco met een hoger energielabel, zoals A of B, is energiezuiniger dan een airco met energielabel E, F of G.

©ppart | Piotr Pawinski

Geluidsniveau van een airco

Ben je gevoelig voor geluid? Dan is het goed om bij aanschaf van een airco ook aandacht te besteden aan het geluidsniveau. Geluidsoverlast kan tenslotte niet alleen vervelend zijn, bijvoorbeeld tijdens het werken, maar het kan ook je nachtrust verstoren als je een airco aanschaft voor in de slaapkamer. En een verstoorde nachtrust heeft weer impact op je concentratievermogen en energielevel overdag.

De nieuwste airco's worden gelukkig niet alleen steeds zuiniger, maar ook steeds stiller. Meer en meer moderne airco's zijn dan ook fluisterstil, met een maximum geluidsniveau tussen de 40 en 50 dB, vergelijkbaar met het geluid van een regenbui. De meest stille airco's op de markt hebben zelfs een maximum van 30 dB. Wat je kunt vergelijken met het geluid van fluisteren.

Installatie van een airco

De installatie van airco’s verschilt nogal per systeem. Kies je voor een mobiele airco? Dan is het in de meeste gevallen een kwestie van een stekker in het stopcontact, de afvoerslang naar buiten hangen en de airco kan aan. Kies je echter voor een vaste airco? Dan is de installatie heel wat ingrijpender. Er moet tenslotte een buitenunit worden gemonteerd in combinatie met binnenunits die via leidingen met elkaar worden verbonden. Daarnaast wordt er gewerkt met koelmiddel waarmee alleen gewerkt mag worden door mensen in het bezit van een specifiek certificaat. Het aanleggen van een dergelijke airco dient dan ook te worden gedaan door een professionele partij en in veel gevallen wordt vaste airco aangelegd tijdens de bouw of een grote renovatie van een woning. Zelf doen is verboden.

❄️Kies je voor gemak en je portemonnee? Ga dan voor mobiel👇🏻

Functies en bediening van een airco

Airco's worden steeds vaker uitgebreid met uiteenlopende functies en bedieningsmogelijkheden. Denk daarbij aan een timer, slaapmodus, afstandsbediening, bijbehorende apps of een luchtzuiveringssysteem. Ga daarom goed na welke functies en mogelijkheden jouw voorkeur hebben en je leven makkelijker kunnen maken en pas je aankoop daarop aan. Hieronder lichten we een aantal functies uit die je kunt tegenkomen op je airco:

• Timer: een timerfunctie maakt het mogelijk een airconditioner zo te programmeren dat deze automatisch aan- of uitgeschakeld wordt op een vooraf bepaalde tijd. Ideaal om een ruimte al op voorhand te koelen of de airco tijdens het slapen uit te laten gaan, maar ook om onnodig energieverbruik te voorkomen. • Luchtstroomregeling: diverse airco's bieden de optie op de richting en intensiteit van de luchtstroom aan te passen. Hierdoor kun je de koele lucht op de gewenste plek richten (bijvoorbeeld niet op je nek maar iets lager). • Smart home-integratie: steeds meer slimme airco's bieden de mogelijkheid deze te integreren met slimme thuisnetwerken, zoals spraakgestuurde assistenten als Amazon Alexa en Google Assistant en mobiele apps.• Energiebesparende modus: sommige airco's zijn voorzien van speciale energiebesparende modi die het energieverbruik verminderen door bijvoorbeeld de koelcapaciteit of ventilatorsnelheid aan te passen. Dit helpt het energieverbruik en de bijbehorende kosten van een airco te verlagen.

©Milan Gucic | astrosystem

Onderhoud van een airco

Een airco is over het algemeen vrijwel onderhoudsarm, maar dit geldt niet voor alle systemen. Het is daarom goed om te checken wat voor onderhoud er nodig is voor de airco die je overweegt aan te schaffen. Vaak gaat het qua onderhoud bijvoorbeeld om het schoonmaken van filters om stof en vuil van buitenaf weg te halen, zodat de airco schone lucht blijft blazen. Ook kan het zijn dat het koelmiddel, waarmee de airco warme lucht koelt, moet worden bijgevuld of vervangen. Het koelmiddel vullen of vervangen is niet zonder risico. Dit moet je daarom altijd laten doen door een professionele partij.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.