Lawaai voorkomen? Bouw een kast om je airco en warmtepomp
Zowel luchtwarmtepompen als airco’s hebben een buitenunit. Deze externe units worden bij voorkeur op een locatie geplaatst waar ze niet in het oog springen, want bij de meeste merken zijn dat nogal lompe apparaten die nooit voor een schoonheidsprijs in aanmerking zullen komen. De esthetiek is één argument waarom men zo’n omkasting of cover om de buitenunit plaatst, maar er zijn nog andere goede redenen om dat te doen, zoals lawaai en geluidsoverlast.
In dit artikel tonen we de mogelijkheden van de omkasting of cover van buitenunits voor airco's en radiatoren. Waar moet je op letten en wat kosten ze? We gaan vooral dieper in op de geluidsreductie die ze kunnen bieden.
Er zijn fabrikanten (zoals Viessmann) die veel aandacht besteden aan vormgeving van de buitenunit, maar bij de meeste merken zien de apparaten er zo'n beetje hetzelfde uit. Een omkasting geeft deze unit een modern, luxueus uiterlijk. Bovendien is de unit hierdoor bestand tegen weersomstandigheden zoals sneeuw, regen, hagel en felle zon. Een ander voordeel is dat de buitenunit, waarin toch een roterende ventilator en elektromechanica zit, hierdoor een bescherming biedt voor nieuwsgierige kinderen en roekeloze dieren. Zo’n omkasting kan bovendien tegen een stootje, zoals kinderen die een balletje trappen. Ten slotte helpt deze oplossing ook tegen geluidsoverlast.
Nooit afdekken
Zoek op Pinterest naar ‘warmtepomp omkasting’ en je komt uit bij allerlei oplossingen die handige Harry’s hebben getimmerd. Er is natuurlijk niks mis met dit soort huisvlijt, zolang je de buitenunit maar niet zomaar afdekt. Bij een warmtepomp of airco stromen er immers grote hoeveelheden lucht door de unit om voldoende warmte-energie te onttrekken. De ventilatoren stuwen lucht door een reeks buisjes waar koudemiddel doorheen stroomt. Dat koudemiddel absorbeert de warmte-energie die is opgeslagen in de buitenlucht.
Als je deze units zou afdekken, neemt de efficiëntie van dit apparaat drastisch af. De omkasting is dus niet zomaar een dichte doos. Hij heeft lamellen voor de aan- en afvoer van lucht naar de buitenunit. Die mag niet te veel worden belemmerd, want dan moet de ventilator van de warmtepomp te hard werken. Bovendien zijn deze zelfgemaakte covers voornamelijk bedoeld om de unit te 'verstoppen'. Er zitten dan ook weinig tot geen creatieve vondsten bij die het geluid van het apparaat dempen.
©Reducd.nl
De cover mag de luchtcirculatie niet hinderen. | Foto: Reducd.nl
Materialen
De covers die je in de handel vindt zijn gemaakt uit verschillende materialen, zoals hout, staal, aluminium of kunststof. Ze zijn geschikt voor alle merken en typen warmtepompen en airco’s. De meeste mensen kiezen een omkasting die het best past bij de stijl van het huis. Aluminium en kunststof covers zijn zo goed als onderhoudsvrij. Je moet ze eenmalig monteren en een keer per jaar schoonmaken. Ga je voor een houten omkasting, dan is het verstandig om elk jaar een laag dekkende beits of beschermende olie aan te brengen.
Geluidsisolerend
Hoewel de buitenunits van warmtepompen en airco's aanzienlijk stiller zijn geworden, maken ze nog steeds geluid. Het geronk is voornamelijk afkomstig van de ventilator en de compressor. De juiste omkasting is een beproefde oplossing voor geluidsoverlast. Het gezoem kan storend zijn als de unit zich dicht bij een slaapkamerraam, naast het terras of dicht bij de buren staat. Een goede geluiddempende cover onttrekt de buitenunit aan het zicht en kan tegelijkertijd het geluid met meer dan 75 procent reduceren. Er zijn ook omkastingen die gemaakt zijn van isolerend materiaal, zoals die van Merford. Ze zetten de geluidsgolven bovendien om in warmte.
De Merford-kasten zetten geluidsgolven om in warmte. | Foto: Merford.nl
OPGELET Niet alle omkastingen zijn geluiddempend. Sterker nog, door de cover niet deskundig te plaatsen kan een warmtepomp of airco zelfs méér lawaai maken, omdat de constructie werkt als klankkast. Veel helpen de zogenaamde silent blocks. Dat zijn goedkope voetjes van piepschuim of mousse die de trillingen kunnen dempen.
De massawet
Het sleutelwoord voor een geluiddempende cover is ‘massa’. Een belangrijk principe van de luchtgeluidsisolatie is de massawet: hoe zwaarder het materiaal, hoe beter de geluiddemping. Daarom bestaat een omkasting van binnen uit zacht absorptiemateriaal of akoestische wol. Hoe groter het oppervlak van zacht absorptiemateriaal, hoe beter. De harde buitenkant van de kast in staal of kunststof zorgt ervoor dat de geluidsgolven afbuigen en alsnog worden geabsorbeerd. Een geluiddempende omkasting zorgt voor een geluidsreductie van 17 dB(A).
In de kast zit geluidsabsorberende isolatie. | Foto: Evolarshop.com
GELUIDSEISEN AANGESCHERPT DOOR BOUWBESLUIT Het bouwbesluit van 1 april 2021 bepaalt dat buitengeplaatste airco’s en warmtepompen geen geluid mogen produceren van meer dan 40 decibel 's nachts en 45 decibel overdag, gemeten aan de erfgrens van het perceel. Het geluid van een warmtepomp is gemiddeld 50 decibel gemeten op 2 meter afstand van de buitenunit. Daarom is het belangrijk om de buitenunit toch ver genoeg van de erfgrens te installeren of om een geluidwerende omkasting te plaatsen. Met een geluidwerende omkasting haal je het geluidsniveau van 50 onmiddellijk naar 35 (zonder rendementsverlies). Op die manier voldoe je dus aan het nieuwe bouwbesluit. Houd er wel rekening mee dat een isolerende en geluiddempende cover de omvang van de buitenunits aanzienlijk vergroot. In kleine tuinen is het dus soms geen optie.
©Reducd.nl
Het bouwbesluit is streng wat betreft de geluidsnormen van de airco en warmtepomp. | Foto: Reducd.nl
Groot genoeg en demonteerbaar
Het eerste waar je op moet letten bij de aanschaf van de cover, zijn de afmetingen. De binnenmaat van de omkasting moet uiteraard groot genoeg zijn om de buitenmaat van de buitenunit te omvatten. Bovendien moet een passende kast voldoende lucht kunnen opnemen en uitblazen om de pomp optimaal te laten functioneren. Een goede cover zorgt dat de airco of warmtepomp goed bereikbaar blijft voor onderhoud en reparaties. Dat betekent dat je de omkasting er volledig moet kunnen afhalen. Bovendien moet je af en toe zelf bladeren of ander vuil uit de cover kunnen verwijderen.
PRIJZEN De prijzen van dit soort omkastingen lopen ontzettend uiteen. Het loont dus de moeite om goed rond te kijken. Een eenvoudige airco-cover kost tussen de 350 en 700 euro. De geluiddempende covers zijn uiteraard duurder en kosten tussen 1.500 en 3.200 euro zonder installatie. Voor de installatie mag je snel 300 euro extra rekenen.
Oplossingen volgens opstelling
Zo’n buitenunit kan op een plat dak staan, aan de gevel hangen of op de grond worden gemonteerd. Voor deze drie mogelijkheden zijn specifieke oplossingen verkrijgbaar voor de omkasting. Moet de cover bijvoorbeeld aan de gevel hangen, dan kun je een bodemplaat bijbestellen om de onderkant dicht te maken. Voor een unit die op een plat dak staat, is er een backcover waarmee je de achterkant (die normaal open is) dichtmaakt. Gaat het om een omkasting op de begane grond, bestel dan opstelvoetjes waardoor de onderkant loskomt van de grond.
