ID.nl logo
Houd je huis koel: de voor- en nadelen van airco in huis
© LIGHTFIELD STUDIOS - stock.adobe.com
Energie

Houd je huis koel: de voor- en nadelen van airco in huis

De Nederlandse zomers lijken steeds warmer te worden en dus zijn we vaker op zoek naar manieren om af te koelen. In het buitenland gebeurt dat vaak standaard met airco en ook in Nederland zie je dat steeds meer mensen een (mobiele) airco aanschaffen. Maar wat zijn daar nu de voor- en nadelen van? Dat lees je in dit artikel.

Na het lezen van dit artikel weet je: Wat de voordelen zijn van airconditioning | Wat de nadelen zijn van airconditioning | Hoeveel impact airco heeft op mens en milieu.

Lees ook: Hoeveel energie verbruikt een airco en hoe kun je daarop besparen?


Lopen de temperaturen op en is het ouderwets luchten van kamers door de ramen open te zetten niet meer voldoende? Dan kom je al gauw terecht bij een airco als effectieve oplossing. Niet alleen in het buitenland, waar ze het straatbeeld beheersen met de brommende boxen aan de buitenkant van veel gebouwen, maar ook in Nederland zie je ze steeds meer verschijnen. Zoals in de warme zomer van 2020 of de historisch hete zomer van 2018, periodes waarin de airco's niet aan te slepen waren. Maar voordat je zo'n unit aanschaft voor je eigen woning is het slim je eerst goed te verdiepen in de voor- en nadelen.

De voordelen van airco

Zeker nu (parttime) thuiswerken voor veel mensen de standaard is geworden, en we niet langer elke dag kunnen genieten van de airco die vaak aanwezig is op werkplekken, is het fijn om ook thuis hele dagen de temperatuur onder controle te kunnen houden. Airco kan dat - en méér. Zo zorgt een airco ook voor schonere lucht, een betere concentratie en een lager vochtgehalte in huis. We zetten de belangrijkste voordelen voor je op een rij:

✅ Temperatuurregeling

Airconditioning biedt de mogelijkheid om de temperatuur in een ruimte naar wens te regelen. Op warme dagen werkt airco dan ook het allerbest om een huis koel te maken én te houden. Dit zorgt voor meer comfort, vooral tijdens hete zomers die we ook in Nederland steeds vaker ervaren.

©Dragana Gordic - stock.adobe.com

✅ Verbeterde luchtkwaliteit

Airconditioningsystemen kunnen de lucht filteren en reinigen, waardoor stof, allergenen, pollen en andere verontreinigingen verminderd worden. Door gebruik te maken van een filter met een zeer grote dichtheid worden zelfs de kleinste stofdeeltjes uit de ingaande lucht gefilterd. Dit kan vooral gunstig zijn voor mensen met ademhalingsproblemen en/of allergieën.

✅ Verhoogde productiviteit

In een werk- of leeromgeving kan een comfortabele temperatuur het welzijn en de productiviteit van mensen verbeteren. Te hoge temperaturen kunnen vermoeidheid veroorzaken, terwijl een koele omgeving de concentratie kan bevorderen. Handig dus voor thuiswerkers en studenten die zich thuis willen focussen.

Naast de algemene productiviteit verbetert airco ook de slaapkwaliteit. En voldoende slaap heeft weer impact op je concentratie en productiviteit. Minder slapeloze nachten door de warmte zorgen er zo voor dat je productiviteit verder wordt verhoogd. Zie ook: Waarom goed slapen zo belangrijk is

✅ Lagere luchtvochtigheid

Een hoge luchtvochtigheid geeft een klam gevoel en creëert een warme en vochtige omgeving. Een airco helpt om de luchtvochtigheid beheersbaar te maken. Zo onttrekt airco het vocht uit de lucht waardoor je probleemloos een douche kunt nemen, zonder er weer bezweet onder vandaan te komen door de hoge luchtvochtigheid.

✅ Efficiënt verwarmen

Je zult misschien denken: Verwarmen, een airco is toch om af te koelen? Maar er zijn airco's die naast koelen ook kunnen verwarmen, zoals split airco's. Ideaal wanneer je in de winter maar één ruimte wilt verwarmen, zoals de woonkamer of werkkamer waarin je de dag doorbrengt. Dat scheelt in energieverbruik en -kosten van een airco.

Lees ook: Verwarmen met een airconditioning: dit moet je weten

✅ Minder insecten in huis

Is het warm? Dan gaan bij veel mensen zonder airco al gauw de ramen wagenwijd open. Met als resultaat dat je 's avonds op muggenjacht moet, voordat je kunt gaan slapen zonder helemaal lek gestoken te worden. Met een airco kunnen ramen en deuren gesloten blijven waardoor je heel wat minder insecten in huis krijgt.

✅ Bescherming van elektronica

Airconditioning helpt ook bij het handhaven van een stabiele omgevingstemperatuur, wat gunstig is voor elektronische apparatuur. Oververhitting kan de levensduur van elektronica verkorten, terwijl koelere temperaturen de prestaties en betrouwbaarheid ervan kunnen verbeteren.


Welke airco heb jíj nodig?

Doe de scan en vind de ideale airco

De nadelen van airco

Naast alle voordelen zitten er ook enkele nadelen aan (het gebruik van) een airco. De bekendste daarvan zijn het hoge energieverbruik en de impact op het milieu. Maar ook in het gebruik kan een airco een aantal nadelen hebben. We zetten de belangrijkste nadelen voor je op een rij:

❌ Hoog energieverbruik

Een van de bekendste nadelen van airco's is het hoge energieverbruik. Los van de energiekosten die dit met zich meebrengt is het indirect schadelijk voor het milieu. Het gros van de energie komt uit niet-duurzame bronnen, zoals kolenenergie, en daardoor leidt meer energieverbruik tot meer CO2-uitstoot. Om dit te verbeteren wordt er wel steeds meer aandacht besteed aan het energieverbruik van nieuwe airco's, maar een airco met energielabel A++ is nog lang niet het gemiddelde, volgens het International Energy Agency.

Naast het standaard verbruik van een airco heb je het energieverbruik van een airco ook zelf in de hand. Is het nodig om de airco de hele dag aan te zetten? Koel je een gehele woning of alleen de ruimte waar je in verblijft? Door hier aandacht aan te besteden kan het energieverbruik van een airco worden teruggedrongen, wat de impact op het milieu verkleint.

Lees ook: Hoeveel energie verbruikt een airco en hoe kun je daarop besparen?

❌ Negatieve impact op het milieu

Een ander belangrijk nadeel van airco is de negatieve impact op het milieu door het gebruik van gevaarlijke koudemiddelen. Airco's koelen door warme lucht via zo’n koudemiddel om te zetten naar koele lucht. Echter: het merendeel van deze koudemiddelen is giftig en/of zeer licht ontvlambaar. Een kilo van het meest gebruikte koudemiddel in airco's, R410a, belast het milieu maar liefst 2088 keer meer dan een kilo CO2*. Vandaar dat dergelijke gassen ook wel 'superbroeikasgassen' worden genoemd. Deze zorgen er namelijk voor dat warmte gevangen blijft in de atmosfeer, waardoor de temperaturen op aarde oplopen.

* Bron: OneWorld

Tip: Wil je een airco aanschaffen zonder zo’n grote impact te hebben op het milieu? Let dan goed op het energielabel en kies voor een model met een natuurlijk koudemiddel of in ieder geval een zeer laag Global Warming Potential (GWP).

❌ Geluidsoverlast

Ben je gevoelig voor geluid? Dan is een airco voor jou misschien niet de beste oplossing. Echt geluidloos zijn ze namelijk niet, wat ervoor kan zorgen dat jij je er continue aan stoort wanneer de airco draait. Gelukkig wordt er door ontwikkelaars steeds meer aandacht besteed aan het geluidsniveau van airco's waardoor er steeds meer stille(re) airco's te koop zijn met een geluidsniveau van 40 tot 50 dB. De stilste varianten op de markt komen zelfs niet hoger dan 30 dB., wat je kunt vergelijken met fluisteren. Je kunt ook een kast om de airco bouwen.

©Ben Schonewille

❌ Te lage luchtvochtigheid

De lagere luchtvochtigheid was toch een voordeel? Dat klopt, maar dat airco's vocht uit de lucht halen kan ook een nadeel zijn. Bij een te lage luchtvochtigheid kan er namelijk irritatie optreden van je ogen, neus en keel of je kunt verkoudheidsklachten krijgen. Ook kan een lage luchtvochtigheid een droge huid veroorzaken. Gelukkig kun je deze klachten verminderen of voorkomen door de instellingen en/of het gebruik van je airco aan te passen (of schaf eventueel een luchtbevochtiger aan).

❌ Ruimtegebrek

Afhankelijk van het type airco dat je aanschaft, kan deze behoorlijk wat ruimte innemen en echt mooi zijn ze vaak ook niet. Het is dus slim om vooraf goed te bedenken waar je een mobiele airco in de winter kwijt kunt of wat de beste locatie is voor een vaste airco.

▼ Volgende artikel
Maak een lichtgewicht Windows met Tiny11 Builder
© ID.nl
Huis

Maak een lichtgewicht Windows met Tiny11 Builder

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Wat gaan we doen?

Dit artikel bestaat uit twee delen. In het eerste deel gaan we aan de slag met het gratis Tiny11 Builder. Hiermee maak je een compacte Windows-versie, die je vervolgens kunt installeren. Wil je liever je bestaande Windows 11 compacter maken en Windows niet opnieuw installeren? Daarover lees je in het tweede deel, waarbij we de hulp inroepen van het programma CrapFixer. 

Lees ook: De verborgen parels van Windows 11: deze apps moet je hebben

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Je vindt Tiny11 Builder via GitHub.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Download de meest recente iso van Microsofts website.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Je voert het script van Tiny11 uit via de PowerShell-opdrachtregel.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Kies de gewenste versie van Windows 11.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Met Rufus maak je betrekkelijk eenvoudig een opstartbare usb-stick.

Handig voor Rufus:

USB-sticks in allerlei formaten
Opstartvolgorde

Probeer je de computer op te starten met de usb-stick en lukt het niet? Controleer in de BIOS-instellingen van de computer of de computer daadwerkelijk opstart vanaf de usb-stick. Open de BIOS-instellingen (vaak door het indrukken van de Delete- of F1-toets tijdens het opstarten) en zoek naar een optie die gelijk is aan Boot Order. Zorg dat de usb-stick eerst wordt gebruikt tijdens het opstarten.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Achteraf weer zaken toevoegen.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Veiligheid voor alles

Wil je een reeds geïnstalleerde versie van Windows compact maken, zorg dan altijd vooraf voor een goede back-up van je bestanden en andere belangrijke gegevens. Gaat er onverhoopt iets mis bij het afslanken van Windows, dan kun je terugvallen op de reservekopie. Je kunt gebruikmaken van het ingebouwde programma van Windows: open het Startmenu, typ Back-up en kies Windows Back-up.

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Met CrapFixer neem je een bestaande installatie onder handen.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Meer met plug-ins

CrapFixer ondersteunt plug-ins, waarmee je nog meer onderdelen van Windows 11 kunt afslanken. Klik op Tools en kies Plugins. Rechts vind je een lijst met beschikbare plug-ins. Klik op een plug-in om de beschrijving ervan te lezen boven in het venster. Spreekt die je aan, klik dan op Install. Zodra je CrapFixer weer draait, wordt deze plug-in meegenomen.

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Welke standaard-apps wil je liever niet zien?

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Wees kritisch bij het toestaan van opstart-apps.
Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

▼ Volgende artikel
De Switch 2 als enige console? (Nintendo Partner Direct) - Bonuslevel
Huis

De Switch 2 als enige console? (Nintendo Partner Direct) - Bonuslevel

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!