De energieprijzen gaan op en neer en niemand weet waar het eindigt. Daarnaast moeten we energiezuiniger gaan leven voor een beter milieu. Maar dat zijn niet de enige zaken die meespelen bij de wens om ons energieverbruik te verminderen. Welke dan wel? Je leest het in dit artikel.

Al onze keuzes komen ergens vandaan. Maar waarop baseren we die keuzes? En hoe kunnen we hier bewuster mee omgaan? Dit zijn de vier échte factoren waarop we ons (milieubewuste of -onbewuste) energieverbruik baseren. 

1. Kostenbesparing

Allereerst merken we zelf dat onze energierekening in de meeste gevallen lager uitpakt zodra we bewuster omgaan met energie. Naast je energieverbruik spelen de energieprijzen en seizoenen een rol in het kostenplaatje. Stijgen energieprijzen maar daalt je verbruik? Dan blijft je rekening misschien wel even hoog.

Is het een strenge winter of warme zomer, waardoor je de kachel vaker aanzet of de airco meer gebruikt? Ook dat is van invloed op je maandelijkse kosten. Maar vergeet niet om naar het totaalplaatje te kijken, want door je energiebesparende gewoontes beperk je het verbruik, ook wanneer de prijzen omhoog schieten of het koud is in de winter. 

De impact van energiebesparing op je rekening zul je maandelijks misschien niet van opkijken, maar op jaarbasis kan het een flinke duit zijn in je portemonnee. Bovendien wordt ee (koop)huis steeds meer waard wanneer het energiezuinig is. Met energiebesparende maatregelen zoals isolatie of duurzame energiebronnen kan je huis een beter energielabel krijgen. Deze waardevermeerdering maakt je huis aantrekkelijker voor de huizenmarkt. Natuurlijk vooral interessant als je wilt verkopen... 

©Diki - stock.adobe.com

2. Wooncomfort 

Bij energiebesparing denk je misschien aan de verwarming uitzetten en met dikke lage kleding in huis zitten. Gelukkig hoeft dat helemaal niet zo te zijn! Energiezuinige maatregelen zoals een goede isolatie, verwarming en koeling zorgen voor een stabielere binnentemperatuur en een aangenamere leefomgeving. Energiezuinige apparaten leveren tegenwoordig min of meer dezelfde prestaties als hun stroomslurpende voorgangers, dus je levert niet in op comfort in de koudere maanden.

3. Milieubewustzijn

Eén van de algemeen bekende redenen waarom we energie willen besparen is het milieu. Bij het produceren van energie komen er stoffen vrij die schadelijk zijn voor het klimaat. Een lager energieverbruik betekent meestal minder uitstoot van broeikassen, waardoor je meehelpt het milieu te beschermen. Niet alleen tijdens de productie van energie, maar ook door energieverbruik komen er luchtvervuilende en milieuschadelijke stoffen zoals CO2 vrij. Dat leidt vervolgens tot het broeikaseffect. Door energieverbruik te beperken of duurzame bronnen te gebruiken, verminder je dus CO2-uitstoot en wordt je ecologische voetafdruk op dit vlak kleiner. 

©J.M. Image Factory - stock.adobe.com

4. Maatschappelijke verantwoordelijkheid 

De laatste reden dat we energie willen besparen is omdat we een maatschappelijke verantwoordelijkheid dragen naar onze planeet toe. Er is een beperkte voorraad aan fossiele brandstoffen zoals gas, olie en steenkool. We verbruiken meer terwijl de voorraad er niet groter op wordt. Dat is één van de redenen waarom de energieprijs stijgt. 

Nu vraag je je misschien af wat jij eraan kunt doen dat fossiele brandstoffen worden opgewekt? Als consument kun je bijdragen door de vraag naar energiezuinige producten en diensten te stimuleren. Bedrijven en overheden reageren op de vraag van de markt en worden aangespoord om duurzame oplossingen te ontwikkelen. We kunnen dus meewerken aan een beter milieu door energie te besparen of duurzame energie en oplossingen te gebruiken, zodat we op lange termijn de beschikbaarheid van energie veilig kunnen stellen.

Energie besparen is dus voordelig voor je portemonnee, leefcomfort, draagt bij aan een gezonder milieu en biedt betere toekomstperspectieven voor onze planeet. Dat zijn allemaal belangrijke redenen waarom we energie willen besparen. 

Praktische tips voor in je huis

Het klinkt goed, maar hoe ziet dit er in de praktijk uit? Sommige van deze tips kun je al gelijk toepassen, zoals minder lang en warm douchen. Andere maatregelen vragen om een wat hogere investering van je tijd en geld, zoals isolatie van je woning. Lees verder voor tips over het gebruik van apparaten, warmte, water, verlichting, isolatie en energiebronnen.

©VectorMine - stock.adobe.com

1. Apparaten

Vaak slurpen oudere apparaten veel energie vergeleken met moderne modellen. Denk hierbij vooral aan vaatwassers, drogers, wasmachines en koelkasten die meer dan 10 jaar oud zijn. Die kunnen wel 280 kWh of meer per jaar verstoken, waarbij moderne modellen klaar zijn met 150 kWh. Door ze te vervangen door nieuwe modellen, verbruik je niet alleen minder energie, maar bespaar je ook kosten. Vooral als je kijkt naar de lange termijn. Na 10 jaar heb je al een groot deel van de aanschafprijs terugverdiend en is het tijd voor een nieuwe. Vergeet tijdens de aankoop niet het energielabel te checken. Hieruit kun je vaak al veel opmaken over de energie-efficiëntie van het apparaat. 

Veel apparaten zoals de computer, het koffiezetapparaat maar ook een oplader verbruiken stroom zonder dat je ze in gebruik hebt. Dit wordt ook wel sluipverbruik genoemd. 

Maandelijks zul je van deze kleine verbruikers misschien niet veel merken. Maar op jaarbasis kun je wel degelijk een flinke som besparen door ze goed uit te schakelen of uit het stopcontact te halen.

Daarnaast kun je bewuster omgaan met apparaten door bijvoorbeeld de wasmachine alleen te gebruiken wanneer die helemaal vol is, de was zo koud mogelijk, op een lage graad of kort programma te draaien. Het vermijden van de droger kun je doen door de was op te hangen. 

2. Warmte 

Zo’n 55 procent van de energierekening gaan naar warmte. Er zijn verschillende manieren om hierop besparen. Met een slimme thermostaat hoef je er niet meer bang voor te zijn dat je de verwarming vergeet uit te zetten. De thermostaat doet het automatisch voor je wanneer je er niet bent of slaapt. Ook geeft de thermostaat inzicht in de hoeveelheid die je verbruikt, waardoor je bewuster met de energie om kunt gaan. Overigens kun je veel besparen door de verwarming door de dag heen een graad lager te zetten dan dat je gewend bent. Laat de radiator vrij, want gordijnen of meubels ervoor resulteert in inefficiënte energieverbruik. Nog meer energie besparen kun je doen door radiatorfolie te gebruiken. De folie reflecteert namelijk de warmte in de ruimte, waardoor je stookkosten bespaart. 

Wat nog meer voor energieverspilling zorgt, is een slecht afgestelde cv-ketel. Stel deze daarom goed af en zet de cv-pomp zo laag mogelijk, want deze slurpt veel elektriciteit. Minder gasverbruik betekent minder CO2-uitstoot. Gunstig voor de rekening en het milieu. 

©Evgen - stock.adobe.com

3. Water

Al het water dat we gebruiken, zoals drinkwater, schoonmaakwater maar ook voor hygiënische doeleinden als douchewater of het toilet wordt voor gebruik verwarmd, gezuiverd en gepompt. Dit alles verbruikt veel energie. Ga slim om met water door bijvoorbeeld de kraan dicht te draaien tijdens het tandenpoetsen, alleen de wasmachine aan te zetten wanneer die vol is, of bijvoorbeeld een waterbesparende douchekop aan te schaffen. Zo’n douchekop bespaart gemiddeld 2 liter water per minuut. Reken maar uit op jaarbasis!

Lees ook: Zuinig douchen met een regendouche? Het kán!

4. Verlichting 

Ook al doet je gloeilamp of halogeenlamp het nog goed, het is verstandig om deze onzuinige verlichting te vervangen met een led- of spaarlamp. Met deze aanpassing kun je al 85 procent stroom besparen, waardoor het gemiddelde lichtverbruik van 17 procent op je totale rekening aan lichtverbruik daalt naar 2,55 procent. 

Vergeet je nog weleens de lampen uit te zetten wanneer je een ruimte verlaat? Je bent niet de enige. Door deze energie-inefficiënte gewoonte aan te pakken en de lichten gewoon uit te zetten, ben je al gelijk milieuvriendelijk bezig! 

©Todorov

5. Isolatie 

Isolatie van de muren, het dak, de gevel, vloer en het glas is goed voor meerdere zaken in je huis. De warmte zal niet zo snel verdwijnen, waardoor het wooncomfort in huis omhoog gaat en de energierekening juist omlaag. 

Isolatie maatregelen zijn natuurlijk niet hetzelfde als de kraan dicht draaien tijdens het tandenpoetsen of de lamp uitzetten wanneer je weggaat. Vaak is het een wat grotere investering, maar je bespaart er ook gelijk veel meer mee. Afhankelijk van de energieprijzen kun je bijvoorbeeld de spouwmuurisolatie al binnen 2 tot 5 jaar terugverdienen. Voor vloerisolatie ligt de terugverdientijd tussen de 5 en 14 jaar. Met een langetermijnvisie haal je er dus behoorlijk wat voordeel uit. Bovendien maak je met deze maatregel direct verschil voor het milieu door de CO2-uitstoot te verminderen. 

Ook goed om te weten: Je huis isoleren? Gebruik de Rd-waarde om het beste materiaal te kiezen

6. Duurzame energiebronnen

Door te kiezen voor niet fossiele brandstoffen, maar juist voor wind- en zonne-energie, beperken we onze CO2-uitstoot en verminderen we het broeikaseffect. Je hebt namelijk minder energie nodig van het elektriciteitsnet, wat tegelijkertijd de kans verhoogt dat het energielabel omhoog gaat, en dus ook een waardevermeerdering van het huis.  

©Alphaspirit

Door onze gewoontes in huis aan te passen, kunnen we veel energie besparen. Maar ook het bewuster omgaan met onze eet- en koopgewoontes beïnvloedt onze ecologische voetafdruk. Je kunt bijvoorbeeld af en toe vlees vervangen door een vegetarische optie, proberen om zo min mogelijk eten te verspillen en wat vaker langsgaan bij de tweedehands winkel wanneer je toe bent aan een andere kledingkast of interieur. Hierdoor verminderen we de productie van energie en CO2-uitstoot. 

Hoewel deze aanpassingen misschien klein lijken, zorgen ze samen voor een behoorlijk grote impact. In je portemonnee zie je dus vaak wat later resultaat, maar dat betekent niet dat het geen verschil maakt. Het bewust omgaan met energieverbruik en het verminderen hiervan, heeft namelijk al direct invloed op het milieu en volgende generaties op de aarde! 

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆

De geur van versgebakken oliebollen hoort bij december. Toch ziet niet iedereen het zitten om met een pan heet vet aan de slag te gaan. Oliebakken in de airfryer lijkt dan een aantrekkelijk alternatief: minder luchtjes en ook nog eens minder vet. Maar levert bakken in een airfryer dezelfde oliebol op, of moet je toch de frituurpan uit het vet halen?

Oliebollen bakken in de airfryer, kan dat? Het korte antwoord is duidelijk: nee, een traditionele oliebol bak je niet in een airfryer. Klassiek oliebollenbeslag is vloeibaar en heeft direct contact met hete olie nodig om zijn vorm en structuur te krijgen. Een airfryer is in de basis een compacte heteluchtoven. Zonder een bad van hete olie kan het beslag niet snel genoeg stollen. Wie het toch probeert, ziet het deeg door het mandje zakken of uitlopen tot een platte, taaie schijf. Dat ligt niet aan het recept, maar aan de techniek.

Waarom hete olie onmisbaar is

Zodra je het beslag van de oliebol in de hete olie van de frituurpan schept, ontstaat er vrijwel direct een korstje om de buitenkant. Binnen in de bol ontstaat stoom, waardoor de bol uitzet en luchtig wordt. Die combinatie van afsluiten en opblazen zorgt voor de typische oliebolstructuur. In een airfryer ontbreekt die directe warmteoverdracht. Hete lucht is simpelweg minder krachtig dan hete olie. Zonder direct contact met heet vet kan het beslag niet snel genoeg stollen. Daardoor blijft een echte oliebol uit de airfryer onmogelijk.

©Gegenereerd door AI

Wat wel kan: kwarkbollen uit de airfryer

Wie toch iets zelf wil maken in de airfryer, moet het klassieke oliebollenbeslag loslaten. Met een steviger beslag, bijvoorbeeld op basis van kwark, kun je ballen vormen die hun vorm behouden. Deze bollen garen prima in de hete lucht en krijgen een mooie bruine buitenkant. De uitkomst lijkt qua vorm op een oliebol, maar de structuur is compacter en de smaak meer broodachtig. Denk aan iets tussen een zoet broodje en een scone. Lekker, lichter en prima als alternatief, maar: het is geen oliebol zoals je die van de kraam kent.

Wat ook goed kan: oliebollen opwarmen in de airfryer

Waar de airfryer wel echt tot zijn recht komt, is bij het opwarmen van gekochte oliebollen. In de magnetron worden ze snel slap en taai. In de airfryer gebeurt het tegenovergestelde. Door de bollen een paar minuten op ongeveer 180 graden te verwarmen, wordt de korst weer knapperig en warmt de binnenkant gelijkmatig op. Je oliebollen smaken weer alsof je ze net gebakken (of gehaald) hebt!

Samenvatting

Wil je de échte oliebol, dan heb je twee opties: zelf bakken in een frituurpan of halen bij de kraam. Bakken in de airfryer kan niet, omdat vloeibaar beslag niet geschikt is voor hete lucht. Je kunt bijvoorbeeld wel kwarkbollen maken, maar dat is toch anders. De grootste winst zit in het opwarmen van kant-en-klare oliebollen: in de airfryer gaat dat snel, ze worden heerlijk knapperig en je hebt geen last van frituurlucht in huis.

🎆 Vuurwerk op je Galaxy Smartphone? 👇