Een slimme thermostaat kan je helpen om je huis zo comfortabel én energiezuinig mogelijk te verwarmen. Zo’n thermostaat is eenvoudiger te programmeren dan een lastige klokthermostaat en je kunt hem met een app uitschakelen als je niet thuis bent. Sommige thermostaten kun je zelfs uitbreiden met radiatorknoppen, zodat je het huis ook per kamer kunt verwarmen. Waar moet je vóór aanschaf op letten? ID.nl legt het uit.

Net als veel andere apparaten in huis is ook de thermostaat slim geworden. Dat slimme aspect zit 'm in de verbinding met internet en je thuisnetwerk. Hierdoor kun je een slimme thermostaat (ook buitenshuis) bedienen met een app en vaak ook koppelen met een domoticasysteem. Dat levert je in vergelijking met een traditionele (klok)thermostaat meer gemak op, maar kan je ook helpen bij het besparen van energie. Via de app zet je de verwarming eenvoudig aan of uit, ook als je niet huis bent. Bovendien kun je de slimme thermostaat (net als de vertrouwde klokthermostaat) programmeren om het huis automatisch op de juiste tijdstippen te verwarmen. 

Maar waar de klokthermostaat zich lastig laat programmeren en daardoor vaak een suboptimaal programma afdraait, pas je het programma van een slimme thermostaat snel aan. Sommige varianten detecteren zelfs of je thuis bent en zetten de verwarming sowieso niet aan als je niet aanwezig bent. Het onnodig aanzetten van de verwarming als je niet thuis bent, is dé reden waarom fabrikanten van slimme thermostaten schermen met een (forse) energiebesparing ten opzichte van normale thermostaten. Dat betekent wel dat als jij met je normale thermostaat al optimaal gedrag vertoont, je weinig energie zult besparen met een slimme thermostaat. 

©Jordan - stock.adobe.com

Aanwezigheidsdetectie en geofencing 

Het grootste voordeel van een slimme thermostaat is dat je huis op een eenvoudige manier alleen warm is als jij dat wilt: comfortabel en energiebesparend. Dat kun je handmatig met de app instellen of met een klokprogramma regelen. Zo’n klokprogramma is met behulp van de app veel eenvoudiger in te stellen en aan te passen dan op een klokthermostaat. 

Op sommige slimme thermostaten is het ook mogelijk om de verwarming op basis van je aanwezigheid aan te sturen. Dat kan met een sensor, maar ook via geofencing. Hierbij weet de thermostaat op basis van de locatie van je smartphone of je thuis bent. Alleen als je daadwerkelijk thuis bent, zal het klokprogramma of de verwarming ingeschakeld worden. Als er niemand thuis is, blijft de verwarming uit. Dat is handig, maar om echt iets aan geofencing te hebben, moeten alle leden binnen je huishouden er gebruik van maken. De Tado, Google Nest-thermostaten, Honeywell Lyric T6 en Bosch EasyControl zijn voorbeelden van thermostaten met geofencing. 

Samenwerking 

We noemen een slimme thermostaat slim vanwege zijn verbinding met je thuisnetwerk en internet. Die verbinding wordt gebruikt voor de eigen app, maar is ook te gebruiken om de thermostaat aan andere diensten of platforms te koppelen. Denk aan IFTTT of de smarthome-systemen van Google, Amazon of Apple om stembesturing mogelijk te maken. Of juist een koppeling met een eigen domoticasysteem met iets als Home Assistant. Integratie met een eigen domoticasysteem kan met sommige producten via een API, maar de verschillen zijn groot. 

Wil je een slimme thermostaat onderdeel maken van een groter systeem, controleer dan vóór aankoop wat er mogelijk is. Een geheel lokale besturing via een API zonder internetverbinding is meestal niet mogelijk. De afhankelijkheid van een API die via de servers van de fabrikant loopt, zorgt er natuurlijk wel voor dat het aan de fabrikant ligt of deze blijft werken. Net als met zo veel andere slimme producten koop je een slimme thermostaat vooralsnog niet voor de eeuwigheid, al gaat dat met initiatieven als de domoticastandaard Matter (waarover je meer leest in dit artikel) hopelijk wel veranderen. 

Modulerende aansturing 

Uiteindelijk heeft een slimme thermostaat dezelfde functie als een normale thermostaat: hij moet het verwarmingssysteem inschakelen als er warmte nodig is. De thermostaat moet dus compatibel zijn met je cv-ketel, en daarvoor moet je letten op het type aansturing. 

De aansturing van cv-ketels kun je opdelen in twee typen: een aan/uit-regeling en een modulerende regeling. Een aan/uit-thermostaat werkt via een simpel relais. Als de thermostaat het tijd vindt om de ruimte te verwarmen, wordt het relais gesloten en zo de opdracht gegeven aan de cv-ketel om te gaan stoken. Dat is de regeling die ooit is bedacht voor de eerste cv-ketels, en deze kan niet meer informatie versturen dan simpelweg de brander van de cv-ketel aan of uit te zetten. Dat is ook precies wat de eerste cv-ketels konden. 

Moderne cv-ketels kunnen de brander echter op verschillende intensiteiten aanzetten om zo verschillende watertemperaturen te maken. Dat noemen we moduleren en het is zowel energiezuiniger als comfortabeler. Om hier optimaal gebruik van te maken, heb je een thermostaat nodig die de ketel een opdracht kan geven om een bepaalde watertemperatuur te maken. Een lagere watertemperatuur is energiezuiniger, zelfs als de cv-ketel hiervoor een veel langere tijd aan moet staan. Overigens is het niet zo dat een moderne cv-ketel helemaal niet meer moduleert als je een aan/uit-thermostaat aansluit, want de meeste ketels kunnen ook moduleren op basis van de temperatuur van het water dat weer terug naar de ketel komt. Dat is wel veel minder efficiënt dan een gemoduleerde aansturing. 

©Tomasz Zajda All Rights Reserved.

Juiste protocol 

Met alleen de keuze voor een slimme thermostaat die in staat is om te moduleren, ben je er helaas nog niet. Want net als bij veel andere technische producten bestaan er verschillende protocollen. Je hebt een thermostaat nodig die werkt met hetzelfde protocol als jouw cv-ketel, anders gebeurt er niks. 

Het bekendste modulerende protocol is het door Honeywell bedachte OpenTherm (afgekort OT). Dit protocol wordt door verschillende thermostaten én cv-ketels ondersteund. Ketelfabrikanten die werken met OpenTherm zijn bijvoorbeeld Intergas, Remeha en Ferroli. Helaas heb je als je een OpenTherm-thermostaat koopt geen absolute zekerheid op compatibiliteit, want er zijn ook diverse ketelfabrikanten die een eigen protocol gebruiken. In hun eigen protocol ondersteunen fabrikanten vaak mogelijkheden die ontbreken in het OpenTherm-protocol.

Voorbeelden van merken met een eigen protocol zijn Nefit, Bosch, Valliant en Atag. Maar ook binnen deze genoemde merken zijn er weer uitzonderingen; zo werken sommige ketels van Nefit weer wél met OpenTherm. In de specificaties van je cv-ketel kun je achterhalen met welk modulerend protocol het apparaat compatibel is. 

Naast het geschikte protocol zijn vrijwel alle cv-ketels ook compatibel met een aan/uit-thermostaat. Soms heeft de cv-ketel aparte contacten voor de verschillende typen thermostaten en soms is er een gecombineerd contact. Let hier goed op, want dit is belangrijk als je een bestaande thermostaat wilt vervangen door een slimme variant. 

Meerdere mogelijkheden 

Veel slimme thermostaten ondersteunen meerdere manieren van aansturing op dezelfde fysieke thermostaat. Zo ondersteunen Nest-thermostaten zowel OpenTherm als aan-uit-aansturing en Tado spreekt zelfs nog meer modulerende protocollen. Bij andere thermostaten, zoals Netatmo, Honeywell EvoHome en Honeywell Round Connected, dien je bij aanschaf te kiezen voor OpenTherm- of aan-uit-regeling. Sommige merkspecifieke thermostaten, zoals de Bosch EasyControl, kun je met een optionele adapter ook via OpenTherm gebruiken. 

Het zou natuurlijk kunnen dat je een ketel hebt hangen die niet het juiste modulerende protocol spreekt voor de thermostaat die je op het oog hebt. Mocht je toch per se een slimme thermostaat willen gebruiken die niet het juiste protocol spreekt, dan kun je zo’n thermostaat vaak wel via de aan-uit-regeling aansluiten. 

©Studio Harmony - stock.adobe.com

Zelf installeren 

Het zelf installeren van een slimme thermostaat is meestal niet zo ingewikkeld. In Nederland wordt een thermostaat vrijwel altijd met een twee-aderige kabel op een cv-ketel aangesloten. Bij sommige modellen is het echt alleen een kwestie van de oude thermostaat van de muur schroeven en de nieuwe thermostaat terughangen. Dat is het geval bij modellen die gevoed worden met batterijen, zoals de thermostaten van Tado, de aan/uit-variant van Netatmo en de Nest Thermostat E. Daarbij moet de draad wel op de juiste ketelcontacten zijn aangesloten. Als je een oude aan/uit-thermostaat vervangt door een exemplaar met OpenTherm, moet de ketel soms toch open. 

Andere modellen zijn wat lastiger, omdat die ook de voeding via de thermostaatdraden krijgen. Hiervoor moet bij de ketel vaak een ketelmodule geplaatst worden die op de netspanning wordt aangesloten (soms de interne netspanningscontacten in de ketel). Thermostaten die op deze manier werken zijn bijvoorbeeld de Nest Learning Thermostat, Honeywell Lyric T6, Netatmo Modulerende Thermostaat en Toon. Om deze thermostaten te installeren, zul je de ketel waarschijnlijk open moeten maken voor een kabel tussen de ketel en de ketelmodule. We raden je aan om voor aanschaf de handleiding van de thermostaat door te nemen, zodat je weet hoe deze geïnstalleerd moet worden. 

Slimme radiatorknoppen 

Met de gestegen energieprijzen wordt het steeds interessanter als je je huis ook per kamer kunt opwarmen. Natuurlijk kun je handmatig de radiatorkranen in de juiste ruimte open- of dichtdraaien, maar in de praktijk is het vaak lastig om een andere ruimte dan de woonkamer waar de thermostaat hangt, onafhankelijk warm te krijgen. 

Dat kan wel door de radiatoren te voorzien van slimme radiatorknoppen. Hiermee kun je bijvoorbeeld gericht alleen je werkkamer verwarmen als je thuiswerkt. Dat is comfortabel, maar kan ook energie besparen omdat je de rest van je huis niet meer hoeft te verwarmen. Slimme thermostaten die je kunt uitbreiden met slimme radiatorknoppen zijn onder andere Tado, Netatmo, Honeywell EvoHome, Bosch EasyControl en Plugwise (bekend van thermostaat Anna). 

Niet alles is geschikt 

Let erop dat er ook slimme radiatorknoppen te koop zijn die niet aan een slimme thermostaat gekoppeld worden. Voorbeelden hiervan zijn Eve Thermo, Alecto, Fibaro en AVM Fritz!Dect. Dergelijke knoppen kun je wel aansturen met een app; deze draait de kranen open als het warmer moet worden en weer dicht als het kouder moet worden. Voor de doorsnee Nederlandse situatie waar een cv-ketel (of warmtepomp) de warmte opwekt, zijn deze producten niet echt geschikt. Er moet aan je cv-ketel namelijk wel verteld worden dat er warmte opgewekt moet worden, anders zullen de radiatoren niet warm worden als de knop wordt opengedraaid. In dat geval zijn de slimme radiatorknoppen niet veel meer dan programmeerbare thermostatische radiatorknoppen. Het enige dat je met dergelijke knoppen dan kunt doen, is energie besparen en net als bij thermostatische radiatorknoppen voorkomen dat het té warm wordt. 

Mocht je stads- of blokverwarming (collectieve verwarming) hebben die werkt zonder centrale kamerthermostaat (de radiatoren worden altijd warm als je de knop opendraait), dan zijn dergelijke producten wel geschikt voor jouw situatie en soms goedkoper dan slimme radiatorknoppen die wel bij een slimme thermostaat horen. Slimme radiatorkranen die je wel kunt koppelen aan een slimme thermostaat, kun je in zo’n collectieve situatie meestal ook zonder de bijbehorende slimme thermostaat gebruiken. Zo verkopen Tado en Netatmo startsets die bedoeld zijn voor collectieve verwarming. 

Ook in de woonkamer 

Slimme radiatorknoppen worden vaak als aanvulling op een slimme thermostaat gekocht, bijvoorbeeld omdat een studeerkamer in huis niet goed mee verwarmt met de woonkamer. Het lijkt logisch om alleen op de radiatoren in de ruimtes die je apart wilt bedienen een slimme radiatorkraan te installeren. Dat zal voor je initiële doel ook zeker werken, je kunt die kamer nu individueel verwarmen. Helaas zul je er dan vermoedelijk achter komen dat het in je woonkamer juist veel te warm wordt omdat de radiatorkranen in de ruimte waar de thermostaat hangt (de referentieruimte) altijd open staan. 

Om te voorkomen dat je een ongewenste temperatuur krijgt in de referentieruimte waar de wandthermostaat hangt, zul je ook daar de radiatoren moeten voorzien van slimme radiatorknoppen. Zo wordt de wens om alleen je studeerkamer te verwarmen al snel een hele investering, want reken op een prijs van zo’n 80 euro per radiator. Wanneer je woonkamer is voorzien van vloerverwarming en je andere ruimtes van radiatoren, dan werkt het afhankelijk van hoe je vloerverwarming is opgebouwd wellicht wel om alleen de gewenste radiatoren van een slimme knop te voorzien. 

Slimme radiatorknop installeren 

Helaas is niet elke radiator geschikt voor slimme radiatorknoppen. Deze kun je alleen installeren op radiatoren met thermostatische radiatorkranen, dat zijn kranen die open en dicht gaan doordat er een pinnetje wordt ingedrukt. In de ruimtes waar je thermostaat niet hangt, zijn dergelijke kranen meestal voorzien van thermostatische radiatorknoppen. Dit zijn de draaiknoppen met daarop een cijfer van 1 tot en met 5. Zo’n thermostatische radiatorknop wordt meestal op stand 3 gezet, overeenkomend met ongeveer 20 graden.

Heb je in andere ruimtes dan je woonkamer draaiknoppen zonder cijfers, dan zijn dat vermoedelijk normale radiatorknoppen zonder thermostatische kraan. Daar kun je zonder het vervangen van de kraan door een thermostatische kraan geen slimme radiatorknoppen op aansluiten. Het vervangen van een kraan is loodgieterswerk, het water zal (deels) uit je systeem gehaald moeten worden. Kies dan gelijk voor een kraan waarop je slimme radiatorknop zonder adapter past, meestal is dat maat M30. 

©Andreas Berheide

Adapter 

Heb je in huis thermostatische radiatorkranen, dan is er in de ruimte waar de thermostaat hangt vaak een simpele knop zonder cijfers op de radiatorkraan gedraaid omdat de radiator hier normaal gesproken toch altijd open moet staan. De knoppen op thermostatische radiatorkranen kun je eenvoudig verwijderen (meestal draai je ze er zo af), waarna je de slimme radiatorkraan er weer opschroeft. Soms heb je een adapter nodig omdat jouw radiatorkraan een andere maat of systeem gebruikt dan de slimme thermostaatknop. Dergelijke adapters worden soms meegeleverd, anders kun je ze los kopen. 

Bereik 

Slimme radiatorknoppen maken gebruik van radiotechnologie en zijn meestal batterij gevoed. Vaak wordt er gebruikgemaakt van een eigen protocol in de 868MHz-band. Deze frequentieband zou als voordeel moeten hebben dat deze een groter bereik heeft dan de veelgebruikte 2,4- of 5GHz-banden. De praktijk is echter weerbarstiger. Omdat bij eigen protocollen geen gebruik wordt gemaakt van een mesh-netwerk dat wordt ondersteund door met netspanning gevoede componenten (zoals Z-Wave of Zigbee), is er alleen een directe communicatie tussen de radiatorknoppen en de ontvanger. Het Tado-systeem werkt bijvoorbeeld op deze manier. Het heeft bij ons thuis behoorlijk wat tijd en moeite gekost voordat we een plek gevonden hadden waar de Tado Internet Bridge daadwerkelijk alle radiatorknoppen betrouwbaar kon bereiken. Dit bleek in ons geval een trapkast onder de trap naar de eerste verdieping te zijn. 

Het is de verwachting dat in de toekomst steeds vaker overgestapt zal worden op radiotechnologieën die een mesh-netwerk ondersteunen. Je zult om daar profijt van te hebben dan wel slimme producen moeten hebben die op de netspanning zijn aangesloten en gebruikmaken van hetzelfde radioprotocol. Denk als toekomstige technologie bijvoorbeeld aan Thread. Er zijn nu al wel slimme radiatorknoppen op de markt die gebruikmaken van Z-Wave, Zigbee of Thread. Zo gebruikt Fibaro bijvoorbeeld Z-Wave en maakt Eve gebruik van Thread. Dat zijn helaas dan weer geen radiatorknoppen die gekoppeld kunnen worden aan een slimme thermostaat die een cv-ketel aanstuurt. Plugwise is een uitzondering en gebruikt Zigbee. Hun knoppen kunnen zelfs als repeater voor het mesh-netwerk functioneren als ze via netspanning gevoed worden. 

Pompschakelaar lager zetten 

Als je (een deel van) van de bestaande kranen vervangt door slimme radiatorkranen staan er in sommige situaties minder kranen open dan eerst. Het zou kunnen dat je de radiatoren nu veel duidelijker hoort suizen als de verwarming aan staat. Als je zeker weet dat dit niet komt door achterstallig onderhoud, zoals het ontluchten van het systeem, kan het zijn dat de pompsnelheid te hoog staat. De nieuwste ketels hebben modulerende pompen die altijd werken op de meest efficiënte kracht, maar wat oudere cv-ketels hebben vaak een pomp die werkt op een vaste stand. Vaak wordt door de fabrikant of installateur de hoogste stand gekozen, zodat alle radiatoren gegarandeerd snel warm worden. Een nadeel van de hoogste stand is, naast dat de pomp zo het meeste energie verbruikt, dit ook suisgeluid kan veroorzaken. Je kunt de pomp handmatig op een lagere stand zetten als je last van het geluid hebt. Hiervoor haal je de kap van je cv-ketel af en zet je de pompschakelaar op een lagere stand (doorgaans stand 2). Let er wel op dat je daadwerkelijk aan de standenschakelaar draait en niet aan de schroef van de pomp zelf. In de praktijk zou het kunnen dat een lagere stand niet voldoet, dat merk je doordat de verwarming je huis niet meer goed warm krijgt. 

©Robertvt - stock.adobe.com

💡Wil jij jouw huis verder verduurzamen?

ASUS breidt zijn gaminglijn Republic of Gamers (ROG) uit met de ROG XREAL R1, een augmentedreality-bril die speciaal is ontwikkeld voor gamers. De bril projecteert een virtueel scherm van 171 inch voor de drager en is volgens ASUS de eerste gamingbril met een micro-OLED-scherm van 240Hz.

De ROG XREAL R1 werkt zowel met pc's, spelconsoles als de draagbare ROG Ally. Via de meegeleverde ROG Control Dock kan de bril worden aangesloten met HDMI of DisplayPort, terwijl de verbinding met de ROG Ally via één USB-C-kabel verloopt. De speler ziet dan een groot virtueel scherm, zonder dat er installatie nodig is. Dankzij een ingebouwde X1-chip kan de afstand en grootte van dat scherm eenvoudig worden aangepast. De bril weegt 91 gram, wat hem licht genoeg maakt om ook onderweg te gebruiken.

Het micro-OLED-scherm biedt een Full HD-resolutie (1920x1080) met een beeldverversing tot 240Hz en een reactietijd van 3 milliseconden. Dat moet volgens ASUS zorgen voor vloeiende beelden zonder zichtbare vertraging of wazigheid. Het gezichtsveld bedraagt 57 graden, wat neerkomt op 95 procent van het normale blikveld. Gebruikers kunnen kiezen of het virtuele scherm op een vaste plek in de ruimte blijft of met hun hoofdbewegingen meedraait.

De lenzen passen zich automatisch aan de lichtomstandigheden aan dankzij elektrochromische technologie. De tint kan ook handmatig worden ingesteld, zodat het beeld goed zichtbaar blijft bij zowel daglicht als in donkere ruimtes. Voor het geluid werkt ASUS samen met Bose. De ingebouwde speakers moeten ruimtelijk geluid produceren, zodat spelers beter kunnen horen waar geluiden vandaan komen - handig bij bijvoorbeeld shooters of racespellen.

De ROG XREAL R1 verschijnt in de eerste helft van 2026. ASUS toont de bril deze week tijdens de CES-beurs in Las Vegas.

Wat is elektrochromische technologie?

Elektrochromische lenzen kunnen hun doorzichtigheid aanpassen met behulp van een elektrische spanning. Daardoor wordt het glas donkerder of lichter, afhankelijk van de lichtomstandigheden of de voorkeur van de gebruiker. De techniek wordt ook gebruikt in sommige zonnebrillen en autoruiten.

©ASUS ROG

Microsoft, Google en Apple hebben altijd honger naar data. Vooral persoonlijke gegevens zijn goud waard. Wil je niet dat deze Amerikaanse Big Tech-bedrijven informatie over je verzamelen? Proton is een privacyvriendelijk alternatief. Dit digitale Zwitserse zakmes bestaat onder meer uit een e-maildienst, onlineschijf en VPN-server. Doe er je voordeel mee!

Bijna iedereen gebruikt wel een of meerdere diensten van Microsoft, Google of Apple. Logisch, want bekende namen als Gmail, Drive, iCloud, OneDrive en Outlook zitten standaard in diverse (mobiele) besturingssystemen. Je komt er dus bijna niet onderuit. Waarschijnlijk heb je na aanschaf van een nieuwe smartphone, tablet of computer al eens een account bij een Big Tech-bedrijf aangemaakt. Gelukkig wil dat nog niet zeggen dat je de bijbehorende diensten ook permanent moet gebruiken. Je kunt bijvoorbeeld prima ergens anders je agenda en e-mails beheren. Ook je filmpjes, foto's en documenten bewaar je desgewenst bij een andere clouddienst.

Wat is er mis met Big Tech?

Waarom zou je eigenlijk een gebruiksvriendelijke en goedwerkende webdienst van een bekend techbedrijf afdanken? Daarvoor bestaan grofweg twee redenen. Besef allereerst dat deze organisaties continu gebruikersdata analyseren en verzamelen. Voor online adverteerders is deze informatie zeer waardevol, want zij kunnen zo heel gericht adverteren. Een tweede argument is dat de genoemde techbedrijven onder de gammele privacywetgeving van de Verenigde Staten vallen. Als de Amerikaanse overheid een inzageverzoek voor een bepaald gebruikersaccount indient, zal Google, Microsoft of Apple dat honoreren. Zij zijn in dat geval namelijk verplicht om de bijbehorende gegevens af te staan.

Voordelen Proton

Bij Proton zijn jouw privédata in veilige handen. De oprichters kozen er in 2014 bewust voor om de organisatie in Zwitserland te huisvesten. Dit Alpenland staat namelijk bekend om zijn strenge privacywetgeving. Nuttig om te weten is dat al jouw gegevens versleuteld worden opgeslagen. Kortom, niemand kan jouw foto's, e-mails en documenten inzien. Verder zijn de diensten volkomen reclamevrij, waardoor Proton geen belang heeft bij het sprokkelen van persoonlijke informatie.

Zijn er dan helemaal geen nadelen? Bijna niet, al geldt er voor gratis leden wel een strakke datalimiet. Als niet-betalende gebruiker kun je 1 GB aan e-mails en 5 GB aan bestanden opslaan. Wanneer je alleen de belangrijkste berichten, foto's en documenten bewaart, kom je daarmee een heel eind. Overigens hanteert Proton voor zijn betaalde abonnementen schappelijke tarieven.

Account aanmaken

Wil je graag met Proton aan de slag? Surf dan naar https://proton.me en klik op Maak een gratis account aan. Typ een relevante gebruikersnaam. Dit is meteen ook je e-mailadres. In de volgende stap vul je tweemaal een sterk wachtwoord in, waarna je bevestigt met Aan de slag. Bewijs nu aan Proton dat je geen robot bent. Sleep het puzzelstukje naar de juiste plek en kies Volgende.

Weergavenaam

Na heel even wachten verschijnt er een verse pagina met een zogeheten herstelkit. Die heb je nodig wanneer je onverhoopt niet meer in jouw account kunt komen. Klik achter PDF Downloaden op de paarse downloadknop en bewaar dit pdf'je in een geschikte map. Vink vervolgens het selectiehokje aan en kies Ga verder.

Typ in het volgende scherm een zogenoemde weergavenaam. Die zien mensen wanneer ze een e-mail van je ontvangen. Jouw voor- en achternaam liggen daarom voor de hand. Via Doorgaan verschijnt er een overzichtsscherm met alle beschikbare Proton-diensten.

Starten met Proton Mail

Van Big Tech-bedrijven is bekend dat ze het e-mailverkeer scannen. Als je niet op digitale pottenkijkers zit te wachten, ben je bij Proton Mail aan het juiste adres. Dankzij het gebruik van eind-tot-eind-encryptie kunnen alleen de verzender en ontvanger de inhoud van een bepaalde e-mail lezen. Nieuwe gebruikers zien eerst een introductiescherm. Neem de tips vrijblijvend door, waarbij je eventueel een desktopprogramma of mobiele app van Proton Mail kunt installeren. Deze workshop behandelt alleen de webmailversie. Pas in de laatste stap het thema naar eigen smaak aan.

Gmail koppelen aan Proton Mail

Via Gebruik dit open je jouw digitale postbus. Proton Mail oogt als een doodnormale e-maildienst. In het linkermenu staan alle mappen, terwijl je rechts e-mails kunt lezen. Zie linksonder hoeveel opslagruimte er momenteel in gebruik is. Dat is belangrijk om in de gaten te houden, want bij een volle mailbox ben je onbereikbaar. In eerste instantie kunnen gebruikers 500 MB aan e-mails opbergen. Je verdubbelt dat door de gelijknamige app op je mobiele toestel te installeren en jouw Gmail-berichten naar Proton door te sluizen. Klik voor laatstgenoemde optie linksonder op Gmail automatisch doorsturen en Inloggen met Google. Je bevestigt tweemaal met Doorgaan om de Gmail-berichten op te halen.

Instellingen

Via Nieuw Bericht stel je eenvoudig een verse e-mail op. Uiteraard kun je ook mailtjes beantwoorden en doorsturen. Dat werkt op ongeveer dezelfde wijze als je dat wellicht van andere webmaildiensten gewend bent. Houd er rekening mee dat de spam-map in de reguliere weergave is verstopt. Klik in de linkerkolom op Meer om onder andere de mappen Spam en Prullenbak te tonen.

Je kunt in Proton Mail de belangrijkste instellingen nog even nalopen. Klik hiervoor bovenaan op het tandwiel. De opties verschijnen in de rechterkolom. Kies achter Lay-Out voor Rij of Kolom. Een kolommenweergave heeft als voordeel dat je tegelijkertijd het postvak met alle ontvangen e-mails én de inhoud van een los bericht kunt bekijken. Verder pas je desgewenst de Dichtheid van het postvak aan. Selecteer je hier Compact, dan heeft jouw postvak plek voor meer e-mails.

E-mailhandtekening

Klik eventueel op Alle instellingen om nog meer opties van Proton Mail te tonen. Misschien wil je bijvoorbeeld een handtekening instellen. Die verschijnt dan automatisch onder iedere nieuwe of beantwoorde e-mail. Klik binnen het instellingenvenster onder Proton Mail op Identiteit en adressen. Typ bijvoorbeeld je naam, adres en telefoonnummer. Wil je een (bedrijfs)logo in de handtekening plaatsen? Klik dan helemaal rechts van de werkbalk op het pictogram Afbeelding invoegen. Via Afbeelding uploaden verschijnt het gekozen plaatje in het tekstkader. Pas de grootte naar eigen inzicht aan en bevestig met Update.

Superveilige dataopslag

Net als bij Proton Mail past het Zwitserse concern bij Proton Drive eveneens eind-tot-eind-versleuteling toe. Behalve jijzelf kan dus helemaal niemand de gegevens inzien. Ook de eigen personeelsleden van Proton niet! Bestanden en bestandsnamen zijn voor derden dus onleesbaar. Ga naar https://drive.proton.me om de online schijf te openen. Via Aan de slag wijzig je optioneel het thema. Je kiest achtereenvolgens Selecteer thema / Later installeren / Doorgaan / Sla voorlopig over, waarna je persoonlijke cloudomgeving verschijnt. Die is nog leeg, maar daar komt snel verandering in!

Bekijk linksonder de resterende online opslagcapaciteit. Aan het begin heb je 2 GB tot je beschikking. Je breidt dat uit tot hoogstens 5 GB door bepaalde opdrachten te voltooien, namelijk het uploaden van gegevens en het delen van bestanden met bekenden. Proton geeft voor deze taken namelijk een beloning.

Bestand(en) uploaden

Een gratis opslagcapaciteit van 5 GB lijkt misschien veel, maar in de praktijk zit jouw persoonlijke cloud zo vol. Bedenk daarom goed welke gegevens je veilig wilt bewaren. Met name video's en foto's nemen relatief veel ruimte in beslag. Selecteer daarom alleen de meest dierbare beelden. Verder kun je ook privacygevoelige bestanden in Proton Drive kwijt, zoals een kopie van jouw identiteitsbewijs en financiële documenten.

Het uploaden van gegevens is kinderspel. Sleep vanuit Windows Verkenner met ingedrukte muisknop een map of bestand naar Proton Drive. Zodra je de muisknop loslaat, start direct het uploadproces. Proton Drive versleutelt eerst de gegevens en slaat de boel vervolgens op. Als alternatief voeg je via de knop Nieuw net zo makkelijk een bestand of map toe.

Bestanden weergeven

Mooi meegenomen is dat deze clouddienst diverse bestanden kan weergeven, zoals foto's, pdf'jes en tekstdocumenten. Dubbelklik gewoon op een bestandsnaam of miniatuur om een voorbeeldweergave te bekijken. Tot slot kun je jouw cloudruimte naar eigen wens organiseren. Klik bovenaan op het pictogram Nieuwe map aanmaken. Nadat je een relevante mapnaam hebt getypt, sleep je de gewenste bestanden naar deze nieuwe locatie.

Verantwoord gegevens delen

Soms is het handig om kiekjes of andere gegevens met bekenden te delen. Geen probleem, want je regelt dat rechtstreeks vanuit Proton Drive. Selecteer eerst een bestand of map. Je doet dat door voor het beoogde item het selectiehokje aan te vinken. Klik vervolgens bovenaan op het pictogram Delen (poppetje met plusteken).

Gebruikt jouw contactpersoon óók Proton Drive? Typ dan eerst het juiste e-mailadres. Daarna schrijf je een bericht, zodat jouw vriend(in) of kennis weet om wat voor bestand(en) het gaat. Bevestig nu met Delen. De ontvanger van de e-mail kan de gegevens nu met zijn of haar eigen account downloaden.

Is jouw contactpersoon geen lid van Proton, dan kun je nog steeds een bestand of map delen. Klik in dat geval achter Maak een publieke link op het schuifje. Het is verstandig om toegang tot deze url te beveiligen. Stel via het tandwieltje een vervaldatum en wachtwoord in. Zo weet je zeker dat onbevoegden geen toegang hebben. Klik ten slotte op Wijzigingen opslaan en verstuur de getoonde link nu bijvoorbeeld via e-mail of WhatsApp.

Data synchroniseren

Met Proton Drive synchroniseer je eenvoudig data tussen verschillende computers, tablets en smartphones. Je kunt de bestanden dan overal gebruiken. Ga naar https://drive.proton.me/u/6/devices om het benodigde programma voor Windows of macOS te downloaden. Log na de installatie in met het juiste e-mailadres en wachtwoord. In de Verkenner of Finder is nu de map Proton Drive zichtbaar. Bestanden en mappen die je hierin plaatst, belanden automatisch op de server van Proton. Vervolgens zijn de data voor alle gekoppelde apparaten beschikbaar. Bewaar op die manier van belangrijke bestanden een veilige back-up.

Je draagt de persoonlijke gegevens voortaan altijd bij je. Installeer vanuit de App Store of Play Store de mobiele app van Proton Drive. Zodra je bent ingelogd, heb je meteen toegang tot al jouw foto's en documenten. Nuttig is dat je optioneel smartphonefoto's kunt back-uppen. Daarnaast deel je eenvoudig bestanden met bekenden.

Beveiligde verbinding

Het Zwitserse techbedrijf stelt alles in het werk om de privacy van zijn gebruikers zo goed mogelijk te beschermen. In dat kader mag een VPN-dienst natuurlijk niet ontbreken. Je creëert daarmee een versleutelde tunnel tussen jouw apparaat en het Proton-datacenter. Hiervoor wordt het netwerkverkeer via een zogeheten VPN-server omgeleid. Dankzij deze techniek zien derden niet wat je online doet, zoals hackers en je internetprovider. Bovendien blijft jouw ip-adres verborgen.

In tegenstelling tot veel andere aanbieders is Proton VPN gratis. Er geldt geen datalimiet. Surf naar https://account.protonvpn.com en scrol een stukje omlaag. Zoals je ziet, is deze dienst voor vrijwel alle (mobiele) besturingssystemen beschikbaar, waaronder Windows, macOS, Linux, Android, iOS, Apple TV en Android TV. Bovendien kun je Proton VPN ook in de browsers Chrome en Firefox installeren. Download en installeer de gewenste versie.

Je zet eenvoudig een beveiligde netwerkverbinding op. Log in met je account en kies daarna Verbinden. Met de gratis versie selecteert Proton op eigen houtje een beschikbare server. Via Change server wijzig je de locatie. Dat gebeurt willekeurig. Als je liever een VPN-server uit een specifiek land gebruikt, heb je een betaald account nodig.

Overige tools van Proton

Naast Proton Mail, Drive en VPN gebruik je met een gratis account nog meer diensten. Zo beheer je met Calendar een versleutelde agenda, terwijl je met Pass jouw wachtwoorden in een beveiligde online kluis bewaart. In Wallet kun je zelfs gekochte bitcoins beheren. Tot slot is Proton Authenticator een nuttig hulpmiddel voor wie tweestapsverificatie voor diverse webdiensten wil instellen.

Lees ook: Waarom je beter geen sms voor tweestapsverificatie kunt gebruiken