ID.nl logo
Binnenmuurisolatie: bespaar energie en verhoog je wooncomfort
Energie

Binnenmuurisolatie: bespaar energie en verhoog je wooncomfort

Een gemiddeld huis verliest 20 tot 40 procent van de warmte via de muren. Dat maakt de muur, na het dak, de meest bepalende factor in de energiezuinigheid van een huis. En dat kan veel invloed hebben op je energiekosten én wooncomfort. Met binnenmuurisolatie los je dit probleem snel en duurzaam op. Hoe je dat doet, lees je in dit artikel.

Na het lezen van dit artikel weet je: Wat binnenmuurisolatie is | Wat de voordelen zijn van binnenmuurisolatie | Hoeveel je kunt besparen met binnenmuurisolatie | Hoe een binnenmuur wordt geïsoleerd en waar je op moet letten.

Lees ook: Zelf je woning isoleren? Dit is waar je aan moet denken

Het genoemde warmteverlies betekent bij een gemiddeld gasverbruik van 1900 m3 gas een verlies van maar liefst € 550 tot € 1100 per jaar (gebaseerd op € 1,45 per m3, prijspeil januari 2023).

Een flink bedrag waar je onder andere op kunt besparen door middel van goede muurisolatie. Een van de meestgebruikte manieren om een woning energiezuinig én comfortabel te maken is spouwmuurisolatie. De isolatiewaarde daarvan is echter beperkt en spouwmuurisolatie is in lang niet alle gevallen geschikt. Komt jouw woning niet in aanmerking voor spouwmuurisolatie? En is buitengevelisolatie ook niet mogelijk of gewenst? Dan kan isolatie vanaf de binnenzijde, ook wel binnenmuur- of binnengevelisolatie genoemd, een goede oplossing zijn.

Interesse in spouwmuurisolatie? Lees dan: Doen, want het is écht rendabel: spouwmuurisolatie

Belangrijk om te weten: voordat je begint met een spouwmuurisolatie ben je als huiseigenaar verplicht om een ecologisch onderzoek te laten uitvoeren naar de aanwezigheid van vleermuizen. Dat kan je zomaar zo'n 5000 á 6000 euro kosten. Doe je geen onderzoek, dan kun je rekenen op een boete.

Wat is binnenmuurisolatie?

In het geval van binnengevelisolatie wordt een woning, zoals de naam al doet vermoeden, van binnenuit geïsoleerd. Dit betekent dat er aan de binnenkant van een gevel wordt geïsoleerd door middel van een voorzetwand, kant-en-klare panelen, cellenbetonblokken of hennepblokken. Naar wens aangevuld met isolatiemateriaal van bijvoorbeeld glas- en steenwol of PIR-platen om het resultaat te verhogen.

Voordelen van binnenmuurisolatie

Niet alle muren zijn geschikt voor spouwmuurisolatie en isolatie vanaf de buitenkant is niet altijd wenselijk of een optie, bijvoorbeeld bij monumenten of wanneer de grond aangrenzend aan een buitenmuur niet van jou is. In dat soort gevallen is binnengevelisolatie een goed alternatief. Binnenmuurisolatie heeft diverse voordelen:

  • Binnenmuurisolatie is een stuk goedkoper dan isoleren vanaf de buitenkant.

  • Binnenmuurisolatie is in de meeste gevallen vergunningsvrij wanneer de buitenzijde intact blijft.

  • Met binnenmuurisolatie worden over het algemeen betere isolatiewaardes bereikt dan met bijvoorbeeld spouwmuurisolatie.

  • Binnenmuurisolatie is ook geschikt voor bewoners van appartementen die willen isoleren zonder betrokkenheid van de VvE.

Let op: voor een woning met een monumentale status is een vergunning wel noodzakelijk. Hetzelfde geldt als de kozijnen van een woning worden verplaatst en daardoor het aangezicht verandert.

Binnenmuurisolatie heeft daarnaast ook enkele nadelen:

  • Binnenmuurisolatie neemt oppervlakte in de woonruimte in beslag waardoor de leefruimte kleiner wordt.

  • In tegenstelling tot isolatie vanaf de buitenkant worden koudebruggen bij balkons, vloeren en daken met binnenmuurisolatie niet verholpen.

  • In sommige gevallen moeten stopcontacten, radiatoren en/of plinten worden verplaatst.

  • Binnenmuurisolatie is duurder dan bijvoorbeeld spouwmuurisolatie.

©Phovoir

Hoeveel kan ik besparen met binnenmuurisolatie?

Binnengevelisolatie is relatief duur in vergelijking met andere isolatiemaatregelen, zoals spouwmuurisolatie. De toepassing kost ongeveer € 100 tot € 135 per m2 muuroppervlak (prijspeil januari 2023). Als resultaat staat daar een besparing van 15 tot 35 procent aan gasverbruik per jaar tegenover. Daarbij geldt dat het goedkoper is om een aantal woningen tegelijkertijd of bijvoorbeeld een grote woning te isoleren dan een enkele losse woning. Zo is het goedkoper om de binnengevel van appartementen en vrijstaande woningen te isoleren dan tussenwoningen en hoekwoningen. Dat verschil is terug te zien in onderstaand overzicht van de isolatiekosten voor de meest voorkomende eengezinswoningen:

Type woningAppartementTussenwoningHoek/2-onder-1-kapVrijstaand
Muuroppervlak31 m244 m2100 m2149 m2
Muurisolatie**€ 3700€ 5300€ 12.000€ 18.000
Besparing jaarlijkse energiekosten*€ 400-600€ 450-650€ 800-1000€ 900-1100

*Voor de kostenbesparing wordt uitgegaan van een gemiddeld gasverbruik van 1900 m3 per jaar (€1,45 per m3, prijspeil januari 2023). Alle prijzen zijn inclusief btw.

**Prijspeil januari 2023.


TIP
Meer weten over kosten? Lees dan: |Wat kost isoleren en wat levert het op? Geld nodig voor energiebesparende maatregelen? Zo vind je subsidies en leningen


Manieren om een binnenmuur te isoleren

Er bestaan diverse methodes om een woning te isoleren vanuit de binnenkant. De meest gebruikte manieren om een wand op te bouwen bestaan uit kant- en klare panelen of een voorzetwand. Deze constructies worden in de meeste gevallen gecombineerd met isolatiematerialen van glaswol, steenwol, XPS- of PIR-platen.

Voorzetwanden en kant-en-klare panelen leveren een aanzienlijk hogere isolatiewaarde op dan binnenmuurisolatie met cellenbetonblokken of hennepblokken.

©bilanol - stock.adobe.com

Voorzetwand met isolatiemateriaal

In het geval van een voorzetwand wordt een houten stijl- en regelwerk aan de binnenmuur bevestigd met daartussen isolatiemateriaal van bijvoorbeeld glaswol. De wand zelf wordt vervolgens bedekt met hout- of gipsplaten.

Kant-en-klare panelen

De kant-en-klare panelen zijn isolatieplaten die al zijn voorzien van een dampremmende laag met daaroverheen een gipskartonplaat. Deze isolatieplaten worden tegen een verticale isolatiestrook op de binnenmuur geplaatst. De strook die daarbij ontstaat tussen de muur en isolatieplaten voorkomt koudebruggen en zorgt voor een kleine spouw.

Cellenbeton- of hennepblokken

Bij gebruik van blokken van cellenbeton of hennep worden de blokken tegen de muur gelijmd.

©Frank Boston La Fabrika Pixel s.l.

Aandachtspunten bij het aanbrengen van binnenmuurisolatie

Om de beste resultaten te behalen zijn er een aantal factoren die aandacht verdienen bij het plaatsen van binnengevelisolatie. De belangrijkste punten op een rij:

Vochtproblemen

Het is belangrijk voorafgaand aan de isolatiewerkzaamheden de muur grondig te controleren op vochtproblemen. Is er vocht en/of schimmel aanwezig? Dan moeten deze problemen eerst worden opgelost. Een bodemafsluiter, vloerisolatie in de kruipruimte, een ventilatiesysteem of het schoonmaken van de spouw zijn voorbeelden van oplossingen tegen vochtproblemen. Is de buitenmuur van een woning vaak en langdurig vochtig na een regenbui? Dan is het advies een spouw te creëren tussen de voorzetwand en de muur. Zo voorkom je vochtdoorslag in de voorzetwand.

Gebruik van houten of metalen stijl- en regelwerk

Door isolatiemateriaal direct op de muur te plaatsen kan het verlies van leefruimte beperkt worden. Het gebruik van een houten of metal stud raamwerk is echter aan te raden om vochtproblemen te voorkomen en betere geluidsisolatie te creëren. Met name voor een halfsteensmuur (de dikte van de kop van een baksteen) is regelwerk aan te raden om regendoorslag te voorkomen. In het geval van een enkelsteens- of steensmuur (de dikte van de lengte van een baksteen) kan er eventueel ook zonder regelwerk worden geïsoleerd. Het is dan wel belangrijk dat er plaatmateriaal wordt gebruikt. Een glas-, steen- of hennepwoldeken is niet geschikt voor een (enkel)steensmuur.

Let op: Isoleer je zonder regelwerk? Dan is het absoluut vereist dat de muur droog is.

©bilanol - stock.adobe.com

Aansluiting plafond en vloer

De aansluiting van een wand op het plafond of de vloer heeft invloed op eventueel warmteverlies. Voorzetwanden kunnen dit verlies verkleinen. Daarbij is het echter wel belangrijk in de hoeken hardschuim isolatiemateriaal te plaatsen en de houten regels en stijlen niet exact in de hoeken te plaatsen.

Ramen en deuren

Na het plaatsen van binnenmuurisolatie zijn de bestaande vensterbanken en dagkanten te kort en sluiten deze niet meer aan. Daarom zijn nieuwe vensterbanken en dagkanten nodig die voorzien moeten zijn van isolatiemateriaal. Zo wordt de koudebrug tussen de muur en de vensterbank of dagkant onderbroken.

Lees ook: Koudebruggen opsporen en aanpakken

Elektra en leidingwerk

Denk goed na over de plaatsing van leidingen en elektriciteit. Waar en op welke hoogte moeten bijvoorbeeld schakelaars en stopcontacten komen? Leidingen mooi wegwerken kan eenvoudig achter gipsplaten. Daarbij worden in de regels en latten gaten geboord en tussen de stijlen spaanplaat of houten latten geplaatst voor het bevestigen van stopcontacten, lichtschakelaars, gastoevoerpunten of kranen.

©Jo Ann Snover

Dampremmende laag

Een bouwtechnisch adviseur kan met behulp van een dauwpuntberekening de kans op vochtproblemen in een wand berekenen. Dat kan mede bepalen of een dampremmende laag moet worden aangebracht in de binnengevelisolatie. Blijkt dat een dergelijke laag nodig is? Dan mag deze niet direct achter de afwerkingslaag worden aangebracht. De dampremmende laag mag namelijk niet worden doorboord met schroeven of spijkers om vocht in de muurconstructie te voorkomen.

Isolatiemateriaal

De keuze van het te gebruiken isolatiemateriaal hangt onder andere af van de manier waarop er wordt geïsoleerd. Wordt de isolatie direct op de muur aangebracht? Dan is alleen hard en drukvast isolatiemateriaal, zoals XPS- of PIR-platen, geschikt. In het geval van een voorzetwand is er meer keuze in isolatiemateriaal. De voorzetwand wordt afgesloten met gipsplaten waardoor het isolatiemateriaal erachter ook kan bestaan uit flexibel materiaal zoals glaswol, steenwol, houtvezel of vlas. Naast de materiaalkeuze is hierbij ook de dikte en bijbehorende isolatiewaarde van het materiaal relevant.

Afwerking

In 99% van de gevallen wordt voor de afwerking van een voorzetwand gebruik gemaakt van gipskartonplaten. Deze zijn relatief goedkoop en eenvoudig te verwerken. Alternatieven zijn onder andere houten multiplex en schroten van hout of plastic. Wordt er gebruik gemaakt van cellenbetonblokken of hennepblokken? Dan kan daar, net als bij gipsplaten, direct een afwerklaag van bijvoorbeeld stucwerk op aangebracht worden.

Houd er bij de afwerking altijd rekening mee dat de ondergrond moet bestaan uit een materiaal dat niet van vorm verandert door temperatuurschommelingen. Dit om onder andere scheurvorming te voorkomen.

Ook interessant: Verwarmingsbuizen isoleren: snel gedaan én snel bespaard!

Vraag een offerte aan voor isolatie:

▼ Volgende artikel
Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp
Huis

Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp

OPPO heeft de Reno14 Series gelanceerd. De smartphones, bestaande uit de Reno14 5G en Reno14 F(S) 5G, bieden AI-fotografie, verbeterde productiviteitsfuncties en een water- en stofbestendig ontwerp. Beide modellen zijn uitgerust met grote batterijen, snellaadtechnologie en ColorOS 15 op basis van Android 15. En ja, het is ook hier AI dat de klok slaat.

De nieuwe Reno14 5G en de Reno14 F(S) 5G combineren geavanceerde AI-functies met een ontwerp dat volgens de fabrikant is geïnspireerd op, eh, zeemeerminnen. Bijzonder ja... Beide modellen zijn uitgerust met verbeterde cameratechnologie en beschikken over een water- en stofbestendige behuizing met IP66, IP68 en IP69-certificeringen. De toestellen zijn per direct verkrijgbaar in Nederland.

Zeemeermin-look in glas

De Reno14 Series introduceert het zogenoemde Iridescent Mermaid Design, dat tot stand komt via twaalf coatinglagen en vijf fasen van microgravure, aldus Oppo. Hierdoor ontstaat een glanzende lichtreflectie op de achterkant. De Reno14 5G heeft een glazen afwerking uit één stuk gecombineerd met een aluminium frame, wat bijdraagt aan de stevigheid van het toestel. De behuizing is bestand tegen water en stof, en de usb-c-aansluiting is voorzien van een platina coating om corrosie te beperken, ook bij intensief gebruik.

©Oppo

Aan de achterzijde is dankzij vernuftige techniek inderdaad een soort zeemeermin zichtbaar. Of in elk geval iets van een staartvin...

Scherm reageert altijd

Beide modellen beschikken over een plat amoledscherm met smalle randen. De Reno14 5G heeft een 6,59-inch display, terwijl de Reno14 F 5G een 6,57-inch scherm biedt. Ze ondersteunen functies als Splash Touch en Glove Mode, waarmee het scherm dus ook bij natte handen of gebruik met handschoenen blijft reageren. Qua kleurstelling zijn er meerdere varianten beschikbaar. De Reno14 5G komt in Opal White en Luminous Green, terwijl de Reno14 F 5G verkrijgbaar is in Opal Blue en eveneens in Luminous Green.

Flitser versterkt nachtbeelden

Een belangrijk onderdeel van de serie is 'AI Flash Photography'. De Reno14 5G beschikt over een drievoudig flitssysteem, waaronder een speciale focusflitser voor de telefotocamera. Dit moet volgens Oppo tot tien keer meer lichtopbrengst geven dan bij de vorige generatie. De Reno14 F 5G heeft een tweevoudig flitssysteem dat een verdubbeling van de helderheid levert ten opzichte van eerdere modellen. De Reno14 5G is daarnaast uitgerust met een 50 megapixel 3,5x telefotocamera, waardoor gebruikers meer mogelijkheden hebben voor portret- en zoomfotografie.

©Oppo

Een geavanceerd camerasysteem moet voor nog betere foto's zorgen, ook al de lichtomstandigheden niet ideaal zijn.

Strakkere foto's dankzij AI

De toestellen bieden verschillende AI-gedreven functies. 'AI Livephoto 2.0' combineert korte en lange belichtingen in één opname, zodat bewegingen worden vastgelegd zonder onscherpte. Met de ingebouwde AI Editor kunnen foto's automatisch worden bijgesneden, vervorming worden hersteld en filters worden toegepast. Extra functies zijn onder andere 'AI Perfect Shot', dat ongewenste gezichtsuitdrukkingen kan corrigeren, en 'AI Eraser' en 'Reflection Remover', waarmee storende objecten of reflecties uit beelden worden gepoetst. Ook voor video zijn er verbeteringen, met ondersteuning voor 4K HDR-opnames met een breder dynamisch bereik en natuurgetrouwe kleuren.

Tolk en personal assistant in één

Naast fotografie richt Oppo zich met de Reno14 Series ook op productiviteit. Het nieuwe ColorOS 15 introduceert 'AI Mind Space', waarin informatie uit apps of het web eenvoudig kan worden opgeslagen en later via natuurlijke taal kan worden teruggevonden. Ook zijn er vertaalmogelijkheden toegevoegd, waaronder AI Call Translator voor live-gesprekken en een speciale app die tekst of spraak realtime vertaalt. Deze functies moeten de smartphones bruikbaarder maken in internationale situaties en bij dagelijks multitasken.

©Oppo

Extra koeling voor gamers

Voor betere prestaties tijdens gamen en multitasken zijn de toestellen voorzien van een verbeterd koelsysteem. De Reno14 5G beschikt over een 'AI Nano Dual-Drive'-koelsysteem, ondersteund door 'AI HyperBoost 2.0', dat de temperatuur ook tijdens intensief gebruik onder controle houdt. Daarnaast introduceert Oppo 'AI LinkBoost 3.0' voor stabielere netwerkprestaties, met automatische schakeling tussen netwerken en prioritering van belangrijke datastromen. Beide modellen hebben een 6000 mAh-batterij en ondersteunen de eigen SuperVooc-snellaadtechnologie.

Updates tot zes jaar

De Reno14 Series draait op Android 15 met ColorOS 15. Oppo belooft vijf grote ColorOS-updates en zes jaar beveiligingspatches, wat de gebruiksduur van de toestellen flink moet verlengen. Met functies als de 'Trinity Engine' en 'Luminous Rendering Engine' zijn vloeiende animaties en stabiele prestaties een belangrijk aandachtspunt.

De Reno14 Series is zoals gezegd per direct verkrijgbaar. De Reno14 5G kost 649 euro voor de versie met 512 GB opslag en 599 euro voor 256 GB. De Reno14 FS 5G met 512 GB opslag kost 449 euro, terwijl de Reno14 F 5G met 256 GB voor 399 euro al beschikbaar is. Oppo biedt tot 28 september verschillende introductiebundels aan, waaronder draadloze oordopjes en snelladers bij aankoop van een toestel.

▼ Volgende artikel
3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat
© Kittipong Jirasukhanont
Huis

3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat

Heb je een ingenieus ontwerp in gedachten, maar geen 3D-printer in huis? Geen probleem, want er zijn steeds meer manieren om objecten te laten printen zonder zelf apparatuur te bezitten. Online printdiensten nemen je werk uit handen, terwijl je alleen een digitaal bestand hoeft aan te leveren. Of je nu een sleutelhanger ontwerpt of een uniek cadeautje voor een verjaardag, 3D-printen biedt talloze mogelijkheden. Bovendien kun je putten uit uitgebreide digitale bibliotheken met kant-en-klare modellen.

In dit artikel laten we zien hoe je zonder eigen 3D-printer toch fysieke objecten maakt:

  • Zoek of ontwerp zelf een 3D-model
  • Upload je bestand naar een online printservice
  • Kies materiaal, kleur en afwerking
  • Houd rekening met de levertijd en combineer bestellingen om transportkosten te beperken
  • Meet onderdelen nauwkeurig op als je vervangstukken wilt laten printen
  • Let bij speciale projecten op resolutie en laaghoogte-instellingen

Lees ook: High-tech hobby’s: de leukste tools om zelf iets moois te maken

Het printen van ruimtelijke objecten is makkelijker dan ooit, zelfs zonder eigen 3D-printer. Er is namelijk een groeiend aanbod van onlineplatforms en webshops dat het fysieke printproces voor hun rekening neemt, terwijl jij enkel een digitaal ontwerp aanlevert. Daardoor is 3D-printen niet langer alleen weggelegd voor techfanaten of bedrijven. Het volstaat om een geschikt 3D-model te hebben in een gangbaar bestandstype, zoals STL, OBJ of STEP, en je kunt direct aan de slag. De rest van het printproces kun je uitbesteden aan professionele printservices, zodat je altijd verzekerd bent van hoge kwaliteit. Zo kunnen hobbyisten, studenten en ondernemers gemakkelijk experimenteren met 3D-technologie. Het maakt niet uit of je een miniatuur voor bordspellen, een vervangend onderdeel voor een huishoudelijk apparaat of een gepersonaliseerd sierobject wilt maken. Je regelt alles met een paar simpele online handelingen.

Een ontwerp vinden of zelf maken

De eerste stap bij 3D-printen zonder eigen printer is het vinden of ontwerpen van een geschikt model. Online zijn er miljoenen gratis en betaalde ontwerpen beschikbaar, die je vrij kunt downloaden en gebruiken. Platformen als Thingiverse en MyMiniFactory staan bol van de creaties van hobbyisten en professionals. Via de zoekfunctie typ je bijvoorbeeld ‘phone holder’ (telefoonhouder), waarna je talloze varianten vindt die direct te printen zijn. Heb je liever iets unieks? Dan kun je zelf aan de slag met ontwerpprogramma’s met een intuïtieve interface, waarmee je een 3D-bestand genereert (zie het kader ‘Zelf 3D-modellen maken’). Zo heb je de basis voor je zelfgemaakte 3D-project klaar. Het kost uiteraard wat meer moeite dan kiezen voor een ontwerp van iemand anders, maar zelf ontwerpen is wel een stuk leuker en niet in de laatste plaats leerzamer.

Op sites zoals Thingiverse staan talloze leuke en praktische ontwerpen die je kunt downloaden.

Zelf 3D-modellen maken

Wil je liever zelf unieke modellen ontwerpen? Dan zijn er diverse gratis en betaalde ontwerppakketten. Een interessante optie is Tinkercad, dat volledig in de browser werkt. In Tinkercad kies je voor Create new design, waarna je primitieve vormen sleept en schaalt. Ook Blender is een optie, met krachtige sculpting- en animatiefuncties. Let wel op de leercurve: Blender is uitgebreider dan Tinkercad, wat voor beginners interessant maar ook uitdagend kan zijn. Voor elk programma geldt dat talloze tutorials online beschikbaar zijn. Neem de tijd om wat basisprincipes te leren, zodat je eenvoudig jouw eigen creaties vormgeeft. Zo hoef je nooit te vertrouwen op bestaande downloadbare ontwerpen.

De Sculpt-modus in Blender (beeld: Blender.org).

Online printservices: zo werkt het

Als je eenmaal een bestand hebt, kun je het uploaden naar een online printservice. Er is keuze uit vele aanbieders, bijvoorbeeld 3DLabs en 3D Print Portaal. Je gaat naar de website en uploadt simpelweg het bestand vanaf je computer. De dienst controleert of je model printbaar is en toont vervolgens de geschatte kosten. Die kosten hangen af van materiaal, afmetingen en complexiteit. Wil je bijvoorbeeld een prototype in kunststof? Dan kies je in het materiaalmenu voor PLA of ABS en vink je de gewenste kleur aan. Ook metalen zoals staal of messing zijn soms mogelijk, maar die opties liggen prijstechnisch hoger. Heb je de instellingen gevonden? Dan rond je de bestelling af zoals je bij een reguliere webshop winkelt. De levertijd varieert van een paar dagen tot weken. Zo heb je in een handomdraai een professioneel geprint object in huis, zonder zelf technische apparatuur te hoeven bezitten. Het hele proces is daardoor uiterst laagdrempelig en snel geregeld.

Bij het aanleveren van je 3D-model is het belangrijk om te weten welke bestandstypen de printservice accepteert. STL is veruit de meest gangbare standaard. Het bevat de geometrie van je ontwerp in de vorm van kleine driehoekige vlakken. Daarnaast is OBJ populair omdat het extra informatie kan bevatten, zoals kleur- of textuurdetails. Er bestaan ook formaten als STEP, 3MF en AMF, maar niet elke aanbieder ondersteunt deze. Kijk op de website van de aanbieder ook of er aanvullende eisen zijn, bijvoorbeeld ten aanzien van de wanddikte van je ontwerp.

Het gebruik van een 3D-printservice is vaak heel eenvoudig.

 Keuze uit materialen en afwerking

Niet alleen de technologie achter 3D-printen is divers, ook de materiaalkeuzes zijn talrijk. Voor de meeste beginnende gebruikers volstaan de eerder genoemde kunststoffen zoals PLA en ABS (zie kader ‘De meest gebruikte materialen’). PLA is biologisch afbreekbaar en relatief eenvoudig te printen, terwijl ABS sterker en iets hittebestendiger is. Zoek je een chique uitstraling? Dan kun je kiezen voor harsgebaseerde prints, gemaakt met lasers (SLA) of lcd-technologie. Het resulterende oppervlak is zeer glad, ideaal voor gedetailleerde miniaturen of sieraden. Daarnaast zijn er steeds meer mogelijkheden om met metalen te werken, hoewel dit vaak duurder uitvalt. Als je een model in metaal bestelt, wordt het in meerdere stappen gefreesd, gegoten of gesinterd, afhankelijk van de aanbieder. Na het printen kan een object extra nabewerkt worden, bijvoorbeeld door schuren, polijsten of zelfs verven. Sommige onlinediensten bieden deze nabewerking als extra optie aan. In de menu’s kies je dan voor afwerkingen als Polished of Painted en geef je eventueel een gewenste kleur op. Zo bepaal je zelf hoe je uiteindelijke ontwerp eruit komt te zien, zonder eigen apparatuur in huis.

©stockphoto-graf - stock.adobe.com

PLA-filament is in eindeloos veel kleuren op rollen verkrijgbaar.

De meest gebruikte materialen

PLA is een biologisch afbreekbaar bioplastic gemaakt van maïszetmeel. Het is goedkoop en relatief stevig, waardoor het ideaal is voor beginnende 3D-projecten. ABS is wat sterker en beter bestand tegen hitte. Voor afdrukken met extreme details, zoals miniaturen of sieraden, wordt vaak een op hars gebaseerd proces gebruikt waarvan het eindresultaat bijzonder glad is. Metalen prints, waaronder roestvrij staal en messing, komen tot stand via geavanceerde technieken als lasersinteren of gietprocessen. Deze zijn duurder, maar leveren zeer duurzame stukken op. Nylon (polyamide) is een ander materiaal dat veel wordt toegepast, zeker voor functionele onderdelen. Het is licht, flexibel en slijtvast. Voor elk materiaal gelden specifieke ontwerpregels. Probeer bijvoorbeeld niet te dunne wanden te maken als je met harsprint werkt, omdat die kunnen breken. Ook is de nabehandeling verschillend: PLA kun je schuren en verven, terwijl metalen vaak worden gepolijst of gecoat. Er is keuze genoeg, zodat er altijd wel een geschikt materiaal is voor jouw project.

Kosten en planning in de hand houden

Wanneer je een 3D-object laat printen via een onlinedienst, is het verstandig om vooraf je budget en tijdsplanning te bepalen. De prijs wordt meestal berekend op basis van volume en materiaalkeuze. Een simpel plastic figuurtje kost bijvoorbeeld maar een paar euro, terwijl een groot metalen voorwerp in de honderden euro’s kan lopen. Doe een paar proefuploads met verschillende materialen en controleer de gepresenteerde prijs om een idee te krijgen van de mogelijkheden. Let ook op eventuele opstartkosten per bestelling. Sommige platformen rekenen een vast tarief voor elke nieuwe opdracht, ongeacht het formaat. Om transportkosten te beperken, kun je bestellingen combineren of meerdere exemplaren in één keer laten printen. Daarnaast is het slim om te checken hoelang de productie en verzending duren. Voor belangrijke deadlines is het verstandig om wat extra speling in te bouwen, zeker als je nog nabewerking wilt uitvoeren of het object elders moet laten afwerken. Zo voorkom je teleurstellingen, zowel financieel als qua timing, en houd je de kosten en planning beter onder controle.

©ANDREY RADCHENKO

3D-printen in metaal is aanzienlijk kostbaarder dan printen in kunststof.

Van idee tot realiteit met handige voorbeelden

Stel, je wilt een vervangende knop voor je keukenmachine ontwerpen. Om te beginnen meet je de diameter van de as, de hoogte van de originele knop en andere relevante maten met een schuifmaat. Daarna start je je ontwerpsoftware en maak je een cilinder met dezelfde afmetingen. Vervolgens ‘boor’ je een gat in het midden, iets groter dan de as. Je voorziet de buitenzijde van ribbels voor extra grip door simpelweg in je 3D-programma meerdere verticale vlakken toe te voegen. Vervolgens exporteer je het model. Upload je ontwerp naar een printservice en pas de materiaalinstellingen aan. Hierdoor krijg je direct zicht op de prijs. Ben je tevreden? Dan plaats je de bestelling en wacht je tot het pakketje arriveert. Een ander voorbeeld is het printen van gepersonaliseerde sieraden. Upload een eigen 3D-ontwerp, kies een metaal of metaalfinish en laat de aanbieder de rest regelen. Zo wordt 3D-printen iets tastbaars. Creatieve mogelijkheden zijn eindeloos, voor hobby, werk en studie.

©Studio Peace - stock.adobe.com

Meten is weten, dat geldt zeker voor het nauwkeurig namaken van vervangende onderdelen.

Verwacht geen wonderen

Als laatste is het belangrijk om je verwachtingen realistisch te houden. 3D-prints zien er over het algemeen net wat minder strak en glad uit dan in een fabriek of door een professional vervaardigde producten. Bekijk ook altijd de reviews van een printservice en controleer of ze ervaring hebben met het materiaal dat je wilt gebruiken. Blaas je ontwerp niet onnodig op, want hoe groter het is, hoe hoger de kosten en de kans op printfouten. Zorg dat je ontwerp fysiek stabiel staat, zonder overbodige uitsteeksels die kunnen breken. Een handige tip is om bij twijfel eerst een kleinere testversie te laten printen en die vervolgens aan te passen in de configuratietool, waarin je bijvoorbeeld de afmetingen eenvoudig aanpast. Zo zie je of het model overeenkomt met wat je in gedachten had, zonder direct de hoofdprijs te betalen. Voor speciale projecten met verfijnde details, zoals sieraden of miniaturen, is het raadzaam te informeren naar de resolutie en laaghoogte. Vaak kun je deze waarden instellen in de bestelmodule. Door daar goed op te letten, verbeter je de kwaliteit enorm. Zo haal je het beste uit je online 3D-printervaring.

Eigen prints zijn vrijwel altijd net wat minder strak dan in serie gemaakte producten, wat hier goed te zien is.

Meer controle

Met de juiste voorbereidingen, zoals een goed bestandstype en kennis van verschillende materialen, en door gebruik te maken van online printservices, kun je snel en voordelig aan de slag. Wil je nóg meer controle? Dan loont het om software te verkennen en op termijn eventueel zelf een 3D-printer aan te schaffen. Uiteindelijk is 3D-printen voor iedereen toegankelijk, zolang je maar de juiste stappen volgt.

Voordelige 3D-printers voor thuis

Als je na een paar online bestellingen de smaak te pakken hebt, kun je overwegen zelf een printer aan te schaffen. Er zijn tegenwoordig al betaalbare instapmodellen onder de driehonderd euro. Bekende merken bieden FDM-printers aan, waarmee je met gesmolten filament in lagen print. Let bij je aankoop op de bouwgrootte, de maximale temperatuur en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Een populair instapmodel is de Creality Ender-reeks, bekend om zijn uitbreidbaarheid. Wil je hogere resolutie of fijne details? Dan is een zogenoemde resinprinter wellicht interessant. Merken als Anycubic leveren compacte harsprinters (lcd of SLA), die vloeibare hars laag voor laag uitharden. Houd er rekening mee dat je te maken krijgt met geuren en chemische resten. Een goede ventilatie en beschermingsmiddelen zijn dus belangrijk. Verder moet je je geprinte objecten reinigen en nabelichten. Dit klinkt als veel werk, maar als je serieus in 3D-printen wilt duiken, bieden deze apparaten ultieme controle en eindeloze experimenteermogelijkheden in eigen huis.

3D-printers uit de Ender-reeks van Creality vind je online al voor minder dan 300 euro.