Heb je last van kou in huis? Dat kan uit de muur komen: uit de spouwmuur om precies te zijn. De spouw is een ruimte die tussen de binnen- en de buitenmuur zit. Door deze ruimte op te vullen met isolatiemateriaal, houd je de warmte beter binnen en de kou beter buiten. Hoe je dat aanpakt, leggen we uit in dit artikel.

⏱ Dit artikel in het kort: Hoe je een spouwmuur herkent | Waar je op moet letten voordat je je spouwmuur daadwerkelijk gaat isoleren | Hoe wordt spouwmuurisolatie aangebracht? | Zelf doen of een vakman inschakelen | Wat kost een vakman? | De bekendste materialen voor het isoleren van je spouwmuur | Wat kun je besparen met spouwmuurisolatie?

Ook interessant: Dakisolatie, dé manier om warmte in huis te houden

Zo herken je een spouwmuur

Kijk je vanaf de buitenkant naar een huis, dan is het moeilijk te zeggen of je met een spouwmuur te maken hebt of niet. Je kunt dat echter wel opmaken uit andere informatie. Zo kun je in de bouwplannen van je woning kijken of bij de voor- of achterdeur checken hoe dik je muren zijn. Bij 25 centimeter en meer is er waarschijnlijk sprake van een spouwmuur. Is je huis van voor 1920, dan is de kans dat er een spouwmuur is erg klein. Tussen 1920 en 1975 werden er volop spouwmuren gebruikt. Dat was na 1975 ook nog, met als plus dat die muren vanaf dat jaartal vaak meteen bij de bouw al werden geïsoleerd.

Waar je op moet letten voordat je je spouwmuur daadwerkelijk gaat isoleren

Je hebt gekeken, je hebt met een spouwmuur te maken en je wilt deze laten isoleren. Even wachten nog: dat je met dit type muur te maken hebt, wil namelijk niet zeggen dat je ook direct tot isolatie kunt overgaan. De breedte van de ruimte tussen de muren moet namelijk minimaal 5 centimeter zijn. Een smallere tussenruimte kan ook worden geïsoleerd, maar dan zit er vaak wat meer ‘rommel’ tussen de muur, in de vorm van een cementbrug of andere vervuiling. Er moet dan een ander isolatiemateriaal worden gekozen en er kan minder dik worden geïsoleerd. Het is dus niet onmogelijk, alleen vergt het een net even andere aanvliegmethode.

Zijn er verder nog voorwaarden? Ja: er mag geen scheur in je gevel zitten. Sommige gevels moeten eerst geïmpregneerd worden, want het is de bedoeling dat er zo min mogelijk vocht naar de spouw gaat. Zeker een gevel die flink geraakt wordt bij slagregens heeft een laagje impregnatie nodig om het vocht tegen te houden en te voorkomen dat het in je spouw terecht komt. En nog belangrijker: sinds augustus van 2023 zijn huiseigenaren verplicht om eerst een ecologisch onderzoek te laten uitvoeren naar de aanwezigheid van beschermde vleermuizen! Doe je dat niet, dan kun je rekenen op een boete.

Zo wordt spouwmuurisolatie aangebracht

Is je muur geschikt en wil je de spouwmuur laten isoleren, dan hoef je niet bang te zijn voor ingewikkelde, grote verbouwingen. Sterker nog: de stenen blijven gewoon intact. Bij spouwmuurisolatie worden er gaatjes gemaakt in de voegen en daar wordt dan isolatiemateriaal doorheen gespoten. Hierdoor is de klus ook nog eens snel geklaard (vaak binnen een dag) en merk je er zelf als bewoner eigenlijk weinig van. Tenminste: van het aanbrengen, want als het isolatiemateriaal er eenmaal zit, dan merk je op een positieve manier zeker verschil. Daarover later meer.

©corlaffra - stock.adobe.com

💡 Het voordeel van spouwmuurisolatie is dat je geen rommel in huis hebt: alle werkzaamheden vinden aan de buitenkant van je huis plaats.

Zelf doen of een vakman inschakelen?

Spouwmuurisolatie doen is eigenlijk geen klus om zelf te doen: je kunt er beter een vakman voor in de arm nemen. Die kan een goede beoordeling doen van de staat van de spouwmuur en op basis daarvan adviseren wat de beste oplossing is. Soms moet de vervuiling van tussen de muren eerst worden weggehaald, voordat isolatie mogelijk is. Omdat elke vakman zo zijn eigen kijk heeft, kun je het beste van meerdere spouwmuurisolatiebedrijven een offerte opvragen. Het kan flink schelen: het ene bedrijf kan zelfs zeggen dat isolatie geen optie is, terwijl een ander meteen aan de slag kan.

Wat kost een vakman?

Dat verschilt – en ook daarom is het dus verstandig om meerdere offertes aan te vragen. De ene offerte zal veel hoger zijn dan de andere. Spouwmuurisolatie is een flinke investering in je huis: het gaat dus niet om een paar euro verschil per offerte. Het kan honderden euro’s schelen. Voor een rijtjeshuis ben je namelijk al gauw 1.500 tot 3.000 euro kwijt. Heb je een vrijstaand huis, dan kijk je al gauw naar een kostenplaatje van 2.000 tot 5.000 euro. Check wel bij je lokale overheid of er subsidie beschikbaar is, want in veel gemeenten zijn hiervoor fondsen waarop je als huiseigenaar aanspraak kunt maken. Ook vanuit de overheid kun je subsidie krijgen, mits je huis gebouwd is voor 2019. https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/isde/woningeigenaren/isolatiemaatregelen#spouwmuurisolatie

💡 Op zoek naar een geschikt bedrijf om de klus te klaren? Kijk naar bedrijven met het SKG-IKOB-keurmerk of Insula-certificering.

Ook interessant: Zelf je woning isoleren? Dit is waar je aan moet denken

Dit zijn de bekendste materialen voor spouwmuurisolatie

EPS-parels

De spouwmuur isoleren wordt met verschillende soorten isolatiemateriaal gedaan. Zo zijn er polystyreen bolletjes (EPS-parels of isoparels genoemd) die enorm goed tegen vocht kunnen. Ze zijn niet schadelijk voor de gezondheid of het milieu. Hoewel dat twee positieve eigenschappen zijn, hebben deze isolerende bolletjes ook nadelen. Qua geluidsisolatie zijn ze wat minder sterk. Ook zijn ze niet zo brandveilig als andere isolatiematerialen. Daar staat weer tegenover dat ze makkelijk te gebruiken zijn in spouwmuren die minder dan 5 centimeter breed zijn. De kosten van EPS-parels zijn zo’n 20 tot 25 euro per vierkante meter.

©"VLADYSLAV SODEL facebook.com/sodel.vlad +380504460796"

Glaswol

Heb je liever een isolatiemateriaal dat brandveiliger is, dan kun je voor glaswol kiezen. Knauf Supafil heeft veel dezelfde eigenschappen als de bovengenoemde parels, maar heeft als voordeel dat het beter presteert qua geluidsisolatie en brandveiligheid. Maar er is ook een nadeel: glaswol is niet geschikt voor smalle spouwruimtes. Het is wel wat goedkoper dan de parels: voor 15 tot 20 euro per vierkante meter is je spouwmuur van deze sterk isolerende glaswol voorzien.

Pur

Een derde veelgebruikte methode van isoleren is spuitisolatie met pur. Dat start als een vloeistof, maar hardt vervolgens uit. Het voordeel is dat daarbij alle hoekjes en gaatjes worden gevuld en dus goed zijn afgedicht. Wel is de geluidsisolatie niet zo goed als bij de twee bovenstaande opties. Ook is pur niet bepaald milieuvriendelijk. Het is wel de meest afdichtende isolatie, waardoor het uiteindelijk het best isoleert, maar daar betaal je ook voor: het kost je 25 tot 30 euro per vierkante meter. Je kunt er zowel bredere als smallere spouwruimtes van isolatie voorzien. Een vakman kan beoordelen welke variant het beste van toepassing is op jouw woning.

💡 Er is geen omgevingsvergunning nodig voor spouwmuurisolatie, waardoor je er eigenlijk meteen mee aan de slag kunt.

Geld en energie besparen

Spouwmuurisolatie is vaak een goede oplossing waarmee je in één keer enorm veel geld en energie kunt besparen. Volgens Milieu Centraal kun je met een tussenwoning al tot 550 euro per jaar besparen en met een vrijstaande woning zelfs tot 1.800 euro. Het hangt natuurlijk af van de gasprijzen, het energieverbruik, het type woning en de dikte van het isolatiemateriaal hoe hoog de uiteindelijke besparing precies is. Let op: we hebben nu voorbeelden gegeven van verwarmen met gas, maar verwarm je met elektra, dan gaat het nog veel harder: vaak speel je dan al binnen twee jaar quitte, terwijl je met gas moet rekenen op een periode van tussen de twee en zeven jaar voordat je je investering hebt terugverdiend.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.