Om muziek in hoge kwaliteit via onze hifi-installatie af te spelen, is het niet noodzakelijk om terug te vallen op de cd-speler. In deze workshop laten we je zien hoe je een Raspberry Pi kunt uitbreiden met een HiFiBerry Digi en het opensourcepakket Volumio. Met deze betaalbare set kun je audio in de hoogste kwaliteit afspelen op je geluidsinstallatie. Zo kun je muziek streamen met de Raspberry Pi.

1 De hardware

Standaard heeft een Raspberry Pi een koptelefoonuitgang om audio af te spelen. Helaas staat deze bekend om zijn slechte kwaliteit. Om audio in de hoogste kwaliteit (192kHz/24bit) af te kunnen spelen, maken we gebruik van extra hardware. HiFiBerry levert uitbreidingen voor de meeste Pi-varianten. Omdat wij het audiosignaal digitaal willen doorsturen naar onze hifi-installatie, kiezen wij voor de Digi+ Standard (vanaf 22,90 euro). Deze beschikt over een optische TOSLink en een rca/tulp-aansluiting waarmee audio digitaal naar de versterker wordt doorgegeven. De uitbreidingskaart past direct op Raspberry Pi’s gpio-poort, solderen is niet nodig.

©PXimport

2 De software

Als besturingssysteem maken we gebruik maken van het opensourcepakket Volumio. Het pakket is ontwikkeld als een zogenaamde ‘headless’ applicatie, wat betekent dat het bedoeld is om via de ingebouwde webinterface bediend te worden. Het pakket ondersteunt audio van onder andere de formaten mp3, flac, wav, aac, alac en dsd en wordt in een netwerk herkend als upnp/dlna-systeem. Aardig is dat het ook webradio ondersteunt en is uit te breiden met add-ons. Hierdoor is het ook mogelijk om Spotify-ondersteuning toe te voegen.

3 Assemblage

Het plaatsen van de HiFiBerry is simpel. Zoals gezegd past het kaartje past direct op de gpio-aansluiting van de Raspberry Pi. Je zet het met de meegeleverde kunststof afstandhouders vast op het moederbordje. Je hebt geen voeding nodig omdat het bordje z’n stroom van de Raspberry Pi krijgt. De standaardbehuizing van je Pi past natuurlijk niet meer, verhoogde versies zijn gelukkig volop leverbaar.

©PXimport

4 Volumio downloaden

Nu de hardware gereed is, wordt het tijd om het besturingssysteem te installeren. Ga naar www.volumio.org en klik bovenin op Download. Kis links voor RaspberryPi en klik op Download. Een zip-bestand van circa 270 MB wordt gedownload. Pak het archiefbestand uit en bewaar het imagebestand op het bureaublad. Om dit image op de sd-kaart te zetten, maken we gebruik van het gratis programma Win32 Disk Imager. Ga hiernaartoe om de download direct te starten. Pak het pakket uit en installeer het.

©PXimport

5 Image flashen

Om het Volumio-image op de sd-kaart te zetten, plaats je een lege sd-kaart in je pc. Start Win32 Disk Imager en selecteer het image door op het mapicoontje te klikken. Selecteer vervolgens het station waar de sd-kaart is geplaatst. Klik op Write, er zal nog een waarschuwingsvenster volgen waarin staat dat alle informatie op de sd-kaart gewist wordt. Klik op OK, waarna Volumio op de sd-kaart wordt gezet. Verlaat het programma en haal de sd-kaart uit de computer.

©PXimport

6 Eerste keer opstarten

Plaats de sd-kaart met Volumio in de Raspberry Pi. Sluit de HiFiBerry aan op de audio-installatie via de optische uitgang of met een tulpstekker. Sluit de lan-kabel op je Pi aan, als je die hebt, dat is wat handiger dan via wifi, zie stap 8. Koppel ook de overige apparatuur (bijvoorbeeld een usb-schijf) aan de Pi en sluit ten slotte de voeding aan. Maak gebruik van een adapter die minimaal 2 ampère kan leveren, deze moet immers zowel de Raspberry Pi als de Digi+ van stroom voorzien. Het opstarten van de Raspberry Pi kost nu wat extra tijd, omdat Volumio zichzelf eenmalig configureert.

©PXimport

7 Achterhalen ip-adres

Om Volumio te kunnen bedienen, moeten we met een browser inloggen. Om de verbinding met ons netwerk te kunnen maken, moeten we het ip-adres achterhalen. Open een browser (Chrome wordt door Volumio aanbevolen) en typ het adres http://volumio.local in. Het Volumio-startscherm zal getoond worden. Mocht dat onverhoopt niet lukken, achterhaal dan het ip-adres in Chrome door de (verborgen) extensie mDNS Browser te installeren. Je kunt ook op een Android-telefoon met Fing of een iPhone/iPad met Net Analyszer het ip-adres achterhalen. Onze set zou zich daarin met de naam Volumio moeten laten zien.

8 Configureren via wifi-hotspot

Mocht er geen lan-verbinding mogelijk zijn, dan is het toch mogelijk om een verbinding te maken. Als de Raspberry Pi draadloze functionaliteit heeft (ingebouwd bij de Pi3 of via een dongel), dan zal Volumio een zogenaamde wifi-hotspot creëren. Deze presenteert zich met de naam Volumio en we kunnen hiermee verbinden door het netwerkwachtwoord volumio2 in te voeren. We hebben onze smartphone met dit netwerk verbonden, en vervolgens wordt automatisch aangegeven dat we met de webinterface kunnen verbinden. We komen daarmee in het Volumio-startscherm.

©PXimport

9 Draadloos netwerk instellen

Om draadloos via ons eigen netwerk te kunnen functioneren, zullen we een verbinding met ons eigen wifi-netwerk moeten instellen. Rechtsboven in het Volumio-venster is een tandwiel zichtbaar. Klik erop om het instellingenmenu te openen en selecteer Netwerk. Hier wordt de netwerkstatus weergegeven en kunnen we respectievelijk het lan, wifi- en hotspot-netwerk instellen. Neem het toegekende lan-ip-adres over en stel dit in als een vast ip-adres. Configureer de draadloze verbinding door het eigen thuisnetwerk te selecteren en het wachtwoord in te voeren. Bevestig door op Opslaan te klikken. Herstart door Afsluiten en Herstarten te kiezen.

©PXimport

10 Audio configureren

Log opnieuw in, open de instellingen en selecteer Afspeelopties. Hier stellen we het correcte uitvoerapparaat in, we kiezen onze Hifiberry en selecteren type DIGI. We testen de audio-uitvoer door een webradiostation af te spelen. Klik linksonder op de tab Bladeren en achtereenvolgens Web Radio / Per land / Nederland en bijvoorbeeld het station Arrow Classic Rock. Er wordt een pop-up getoond dat het station wordt afgespeeld. In het Volumio-startscherm wordt ‘webradio’ in een pulserende groene ring getoond, ten teken dat er muziek wordt uitgevoerd. Zorg dat rechts in beeld de volumecirkel is opengedraaid.

©PXimport

11 Muziekbibliotheek aanmaken

De simpelste manier om muziek aan de bibliotheek toe te voegen, is door een usb-stick of usb-schijf op de Raspberry Pi aan te sluiten. Na een herstart worden deze automatisch herkend en is de muziek zichtbaar in de bibliotheek. Om de bibliotheek aan te vullen met muziek vanaf ons netwerk, moeten we wat meer configureren. Klik op het tandwiel en vervolgens op Mijn muziek. Klik in de sectie Netwerkschijven op Voeg nieuwe schijf toe. In ons geval hebben we een nfs-station op een Synology-nas toegevoegd. Sla de instellingen op. De nas-locatie is actief en wordt direct geïndexeerd.

©PXimport

12 Spotify-ondersteuning

Volumio ondersteunt middels plug-ins ook de mogelijkheid om Spotify af te spelen (een premium-account hiervan is vereist). Open de instellingen van Volumio en selecteer de optie Plug-ins. Klik op Zoek Plug-ins, in de sectie Music Services is de Spotify-add-on zichtbaar. Klik op Installeren. Na de melding “Plug-in succesfully installed” kan het scherm gesloten worden. Bij geïnstalleerde plug-ins is Spotify nu zichtbaar. Schakel deze in door op On te klikken, klik daarna op Settings en voer je naam en wachtwoord van Spotify in. In het menu Bladeren is Spotify nu zichtbaar, erop klikken opent een overzicht van onder andere je afspeellijsten.

©PXimport

13 Updates en audio-instellingen

In het instellingenmenu, onder het item Systeem is zichtbaar welke versie van Volumio geïnstalleerd is. Door op Controleer Updates te klikken, kan een eventuele nieuwere versie automatisch gedownload en geïnstalleerd worden. Mocht het afspelen haperen, dan is meestal de wifi-verbinding het probleem. De positie van Raspberry Pi aanpassen (dichter bij de router), kan een aanzienlijke verbetering opleveren. Verder kan in het instellingenmenu, onder de sectie Afspeel opties, de audiobuffer vergroot worden. Het uitschakelenvan de Mixer onder Volume Opties kan ook helpen.

©PXimport

14 Afspelen!

Vanuit het startscherm klikken we op Bladeren. Hier worden al onze muziekbronnen gepresenteerd. Het gemak van Volumio toont zich nu ook:indien beschikbaar worden albumhoezen automatisch gedownload en als achtergrond getoond. Na het klikken op een album of song hoor je als het goed is direct de muziek. In de meeste gevallen is er links een menu beschikbaar door op de drie puntjes te klikken. Hier voeg je onder andere muziek toe aan de wachtrij, die je terugvindt via de rechtertab onderaan. Aangemaakte playlist laten zich hier ook opslaan en aan favorieten toevoegen.

©PXimport

Niets zo fijn als een complete webshop waar je alles vindt met betrekking tot het inrichten van een slim huis. Dat is wat tink te bieden heeft: alles wat je nodig hebt voor smart living vind je in de ruime catalogus van deze webshop. Alle merken hebben ze in huis, en onlangs zijn ook de nieuwste Amazon Echo-producten aan het assortiment toegevoegd.

Partnerbijdrage - in samenwerking met tink

Compleet aanbod

Op de webshop van tink kun je terecht voor een veelzijdigheid aan smarthomeproducten. Onlangs lanceerde Amazon een hele reeks nieuwe Echo-producten; de apparaten die je thuis installeert en waarmee je je slimme huis kunt aansturen. De nieuwe Echo-producten helpen je veel in huis te automatiseren met smarthome-apparatuur.

En ook nieuw en handig: De spraakassistent van Amazon - Alexa - is nu volledig Nederlandstalig. Of je nu wilt weten wat voor weer het wordt of de verlichting in de keuken wilt aanzetten: je vraagt het gewoon in het Nederlands. Geef commando’s als "Alexa, draai meezingers" om direct te genieten van muziek via Spotify, Apple Music of Amazon Music. Ook voor je favoriete radiozenders, het laatste nieuws of de uitslagen van je voetbalclub kun je bij haar terecht. Ter vermaak kan ze zelfs een liedje zingen of een verhaaltje voorlezen. Bovendien leert Alexa continu bij, waardoor deze steeds meer nieuwe vaardigheden en functies krijgt.

Compatibel met tal van apparaten

De Amazon Echo-producten en de Alexa spraakassistent zijn compatibel met een groot aantal smarthomeproducten. Zo kun je met een enkele Nederlandstalige opdracht als ‘lichten aan in de woonkamer’ je Philips Hue- of IKEA Trådfri-lampen inschakelen of laat je je huishoudelijke apparaten van Samsung bedienen met de SmartThings-koppeling. Veel Amazon Echo-apparaten zijn bovendien voorzien van een Zigbee-hub, waardoor je vrijwel alle Zigbee-apparaten, zoals de bekende Hue-lampen, direct kunt aansturen. Alle nieuwe Echo-producten vind je in de shop van link. We nemen de producten kort met je door.

Amazon Echo Show 8 - €199,99

Deze Amazon Echo Show 8 is voorzien van een een 8,68‑inch aanraakscherm met een resolutie van 800 × 1340 pixels en een in‑cell capacitieve touch‑technologie. Dit is dezelfde aanraaktechnologie die op smartphones wordt gebruikt. Het apparaat draait op Amazons eigen AZ3 Pro‑chip, een 64‑bit SoC met twee A78‑kernen en vier A55‑kernen en Wi‑Fi 6e‑ondersteuning.

De 13‑MP‑camera met auto‑framing en 3,3× zoom staat boven het scherm, samen met vier microfoons en een schuifje om de camera fysiek af te schermen. Het ingebouwde Zigbee/Matter/Thread‑huisautomatisatiecentrum en Bluetooth 5.3 bieden brede connectiviteit voor een scala aan apparaten . De audio komt van een 2,8‑inch woofer en twee full‑range drivers met een gezamenlijk vermogen van 40 watt en ondersteuning voor ruimtelijk geluid.

Amazon Echo Dot - € 64,99

De Echo Dot is een compacte bolvormige slimme luidspreker met een diameter van slechts 10 centimeter en een gewicht van 340 gram. Binnenin zit een MediaTek MT8519‑processor met vier ARM Cortex‑A55‑kernen op 1,8 GHz en 512 MB LPDDR4‑geheugen.

De luidspreker heeft een volledig bereik met een frequentierespons tussen 100 Hz en 40 kHz. De Dot ondersteunt Wi‑Fi tot 802.11ac en Bluetooth 5. Het werkt als smart‑home‑hub voor Matter en Thread en heeft een microfoon met fysieke dempknop.

Amazon Echo Show 11 - € 239,99

De Echo Show 11 heeft een groter 10,95‑inch full-hd-scherm met een resolutie van 1200 × 1920 pixels en een in‑cell capacitieve aanraaklaag. De 13‑megapixelcamera beschikt over auto‑framing en 3,3× digitale zoom. Onder de motorkap vinden we een AZ3 Pro‑processor met twee A78‑kernen (1,8 GHz) en vier A55‑kernen (2 GHz). Draadloze connectiviteit vinden in Wi‑Fi 6e en Bluetooth 5.3 en er is ondersteuning voor Zigbee, Matter en Thread.

Het audiosysteem bevat een 2,8‑inch woofer en twee full‑range drivers met een gezamenlijk vermogen van 40 watt en frequentiebereik van 90 Hz tot 40 kHz. Een fysieke microfoonschakelaar en multi‑room‑functie maken de Echo Show 11 compleet. Je kunt deze Echo Show ook in een 2-pack-variant aanschaffen, zodat je er bijvoorbeeld eentje beneden hebt, en een in de slaapkamer.

Amazon Echo Show 5 - € 109,99

De Amazon Echo Show 5 heeft een 5,5‑inch scherm met 960 × 480 pixels met een compacte driehoekige behuizing van 147 × 91 × 82 millimeter en weegt 456 gram. De MediaTek MT8169B‑octacoreprocessor en 1 GB RAM zorgen voor snelle bediening en afhankdelijk van je opdrachten .Er is een 2‑MP‑camera met fysieke sluiter en microfoonknop voor privacy. Connectiviteit omvat Wi‑Fi 5 (802.11ac) en Bluetooth 5.0.

De Echo Show 5 heeft geen ingebouwde smart‑home‑hub. Het geluid komt van een enkele 1,75‑inch full‑range driver en de speaker wordt gevoed door een 21‑watt netadapter. Multi‑room‑ondersteuning en een netsnoer worden meegeleverd. Je kunt de Amazon Echo Show 5 ook aanschaffen in een 2-pack variant.

Amazon Echo Dot Max - € 109,99

Deze Echo Dot Max is een krachtigere versie van de Dot en heeft een wat groter formaat. Binnenin draait de AZ3‑chip met 1 GB DDR4‑geheugen en 1 GB pNAND‑opslag. Hij fungeert als bridge voor Zigbee, Matter en Thread en ondersteunt Wi‑Fi 6e en Bluetooth 5.3.

De audioconfiguratie bestaat uit een 2,5‑inch woofer en 0,8‑inch tweeter met een frequentierespons van 53 Hz tot 16 kHz. Vier microfoons met fysieke mute‑knop zorgen voor stemopdrachten. Door de fysieke microfoonknop waarborg je je privacy.

Amazon Echo Studio - € 239,99

De Echo Studio is een cilindrische stevige luidspreker met een gewicht van 1,63 kilogram. Hij gebruikt vier A55‑cores tot 2,0 GHz en 2 GB LPDDR5‑geheugen en ondersteunt Wi‑Fi 6e en Bluetooth 5.3.

Qua audio zit je helemaal goed, want het bestaat uit meerdere luidsprekerdrivers (woofers en full‑range) met frequentiebereik van 40 Hz tot 20 kHz en Dolby Atmos‑ondersteuning. De Vega OS‑software biedt ondersteuning voor Alexa, Matter, Thread en Zigbee. Met de bijbehorende Echo-app kun je de bass‑ en treble‑instellingen aanpassen.

Lekker lezen!

Heb je niets met een slim huis en ben je meer van het lezen? Ook daarvoor kun je terecht bij tink, want verschillende Amazon Kindle e-readers zitten eveneens in het assortiment. We nemen de drie belangrijkste modellen even kort met je door.

Amazon Kindle Colorsoft Signature Edition - € 299,99

De Kindle Colorsoft Signature Edition beschikt over een 7‑inch kleurenscherm met 150 ppi voor kleurweergave en 300 ppi voor zwart‑wit, ondergebracht in een dunne behuizing. De Signature Edition is wat luxer uitgerust, onder meer door het automatisch aanpassen van de helderheid van de verlichting aan de omgeving, waardoor je ogen minder snel vermoeid raken. Lezen is nu nog natuurlijker, of het nu dag of nacht is.

De e-reader weegt slechts 218 gram en licht daardoor lekker in de hand. De e-reader ondersteunt Wi‑Fi 5 en Bluetooth 5.0 en laadt via usb-c of Qi‑draadloos. Een adapter wordt niet meegeleverd. De interne opslag van 32 GB wordt ondersteund door een 2310 mAh‑accu die wekenlang lezen mogelijk maakt; de reader is daarnaast IPX8‑waterdicht.

Amazon Kindle Paperwhite Signature Edition - € 199,99

De Kindle Paperwhite Signature Edition heeft een 6,8‑inch E‑Ink‑scherm met 300 ppi en instelbare frontverlichting in een compacte behuizing van 176,72 × 127,56 × 7,83 millimeter en weegt maar 214 gram. De reader beschikt over 32 GB interne opslag. De helderheid van het scherm wordt ook bij deze Kindle automatisch aangepast aan de omgeving. Qua connectiviteit ondersteunt deze Kindle Wi‑Fi a/b/g/n/ac en Bluetooth 2.1/3.0/4.1.

Een 1900 mAh‑Li‑ion‑polymeeraccu biedt een batterijduur tot maar liefst 12 weken. De reader is IPX8‑waterdicht, ondersteunt Audible‑luisterboeken via Bluetooth en wordt geleverd met een usb-c-kabel en natuurlijk een handleiding. De adapter wordt niet meegeleverd, maar iedere usb-c-adapter is in principe geschikt om deze Kindle op te laden.

Amazon Kindle Colorsoft - € 269,99

De Kindle Colorsoft is een lichtere variant van de Signature Edition. Het 7,05‑inch scherm heeft een resolutie van 150 ppi voor kleurweergave en 300 ppi voor zwart‑wit. De reader meet 176,73 × 127,56 × 7,83 millimeter en weegt 215 gram. Binnenin zit een MTK MT8113S‑dual‑coreprocessor op 2 GHz met 1 GB RAM en 2310 mAh‑accu; er is 16 GB interne opslag.

Connectiviteit voor deze e-reader bestaat uit Wi‑Fi 5 en Bluetooth 5.0, opladen doe je via een usb-c-kabel. De reader is IPX8‑waterdicht en compatibel met een optionele EMR‑stylus. In de verpakking vind je naast de e-reader een usb-c-oplaadkabel (zonder adapter) en een snelstartgids

Belangrijk om te weten voor iedereen die Dispatch op een Switch of Switch 2 wil aanschaffen: de game is op die platforms gecensureerd, en dit kan niet uitgezet worden.

Dispatch kwam afgelopen jaar al uit op platforms als pc en PlayStation 5, en is sinds eerder deze week ook te koop voor Nintendo Switch en Nintendo Switch 2. Veel Switch-gamers keken al lange tijd uit naar de release van deze geprezen indiegame.

Censuur in Dispatch

Nu blijkt echter dat Dispatch op Switch-consoles gecensureerd is. De game bevat zo nu en dan scènes waarin (getekende) naaktheid voorkomt. Ook zitten er andere volwassen beelden in, zoals het opsteken van een middelvinger. In de andere platformversies zit er als optie de mogelijkheid deze beelden te censureren, maar spelers kunnen dit zelf bepalen door het aan of uit te zetten.

Op Switch en Switch 2 blijkt dit dus niet het geval: daar is het censuur vooralsnog verplicht. Volgens Dispatch-ontwikkelaar AdHoc (via Eurogamer) is dit gedaan omdat de game aan bepaalde regels moet doen om op de Nintendo eShop uit te komen.

Het lijkt er dan ook niet op dat er een patch uitkomt waarmee spelers het alsnog zelf kunnen bepalen, al is de kritiek online niet mals. Mocht die kritiek groeien, dan wordt er wellicht alsnog wat aan gedaan, maar dit is vooralsnog niet bevestigd.

Mogelijk heeft het te maken met strengere regels in bepaalde regio's - zoals Japan. Het zou kunnen dat AdHoc er voor heeft gekozen één versie van het spel voor alle regio's uit te brengen, waardoor het censuur voor alle regio's geldt. In Japan is de PS5-versie van de game bijvoorbeeld ook gecensureerd.

Nintendo heeft in een statement aan NintendoLife niet veel meer duidelijkheid gegeven over de situatie. Het bedrijf benadrukt dat leeftijdsclassificaties door onafhankelijke organisaties worden gegeven, maar dat het ook zelf richtlijnen voor zijn platforms heeft. "We informeren partners wanneer hun games niet aan deze richtlijnen voldoen, maar Nintendo past zelf niet de content van partners aan."

Nintendo en volwassen games

Nintendo zelf heeft in het verleden enkele controversiële keuzes gemaakt rondom censuur. Nintendo's spelcomputers staan er om bekend dat ze voor de hele familie bedoeld zijn, en in het verleden zorgde dit er bijvoorbeeld voor dat rood bloed met een andere kleur werd vervangen.

De laatste jaren leek Nintendo echter steeds coulanter te worden op het gebied van het vertonen van geweld en andere volwassen beelden in games. Diverse andere Switch 2- en Switch-games tonen wel volwassen materiaal, dus het is niet duidelijk waarom Dispatch dan toch gecensureerd is. Wellicht ligt het aan de combinatie met de tekenfilmachtige beelden in de game.

Over Dispatch

Dispatch draait om de aan lager wal geraakte superheld Robert Robertson. Tegenwoordig vult hij zijn tijd met een kantoorbaan, waarbij hij de administratie van andere superhelden verzorgt. Toch hoopt hij zelf uiteindelijk ook weer de held uit te kunnen hangen.

De game heeft daarmee een focus op het narratief, en doet daardoor meer dan eens denken aan de adventuregames van Telltale Games. Ontwikkelaar AdHoc bestaat dan ook gedeeltelijk uit voormalige werknemers van de studio achter de The Walking Dead-spellen.

Dispatch heeft daarbij een sterrencast die de rollen van de personages vervullen. Denk aan Aaron Paul (in de rol van de hierboven genoemde Robert), Jeffrey Wright (The Last of Us, Westworld, Matthew Mercer en Laura Bailey.

Dispatch is gestructureerd als een seizoen van een serie - de game kwam uit verspreid over meerdere episodes. AdHoc heeft eerder al laten weten dat een 'tweede seizoen' wordt overwogen.