In de zomer wil je natuurlijk het liefst buiten zijn. Maar wat is er leuker dan buiten aan de slag met je gadgets en elektronische apparatuur? We hebben de gaafste technische hoogstandjes voor je geselecteerd voor in de tuin, op het strand, in het park of onderweg.

Fatboy Bolleke

Prijs: € 79,00
www.fatboy.com/nl-nl

De naam is in ieder geval al perfect: Bolleke van Fatboy is een buitenlamp die geheel draadloos is. Met het touw knoop je de led-lamp aan een boomstam, je veranda of een buitenschommel. Je laadt de lamp op via een usb-kabel en op een volle lading kan de lamp tot wel 24 uur licht produceren. Het Bolleke heeft een lichttemperatuur van 2700 Kelvin en heeft drie lichtinstellingen. De lamp is in vier kleuren verkrijgbaar: rood, grijs, groen of taupe.

©PXimport

GrillEye

Prijs: € 88,15
www.grilleye.com

Een van de leukste dingen om in je tuin te doen is barbecueën. En met de GrillEye is zelfs de meest onervaren bbq’er een grillmaster. De GrillEye heeft zes ingangen waar je vleesthermometers aan hangt, via bluetooth heb je op je smartphone een perfect overzicht van de temperatuur van elk stuk vlees. Je kunt een alarm instellen wanneer het gaar is. De GrillEye wordt standaard geleverd met twee thermometers.

©PXimport

BuzzBox Mini

Prijs: $ 199 (ca. € 175,93 plus verzendkosten)
www.osbeehives.com

Iets totaal anders dan: een smart hive monitoring assistant. Wat? Je leest het goed, de BuzzBox Mini is een slimme assistent om je bijenpopulatie in de gaten te houden. Bijenhouden is de nieuwste hype onder stadsbewoners en daar hoort natuurlijk bij dat je via een apparaat kunt zien of je koningin nog in de bijenkorf zit, hoe de gezondheid van de bijen is en of de bijenkorf in goede algemene toestand is. De BuzzBox Mini kan ook een signaal geven als derden aan de bijenkorf zitten.

Bose SoundLink Revolve+

Prijs: € 299,95
www.bose.nl

De Bose Revolve+ is niet zomaar een bluetooth-luidspreker: het is een 360-graden luidspreker die perfect geluid levert in alle richtingen. Het verschil met de originele Revolve is dat de Revolve+ iets groter is, een hoger volume kan afspelen en een handvat heeft zodat je hem makkelijk ergens anders neer kunt zetten. De luidspreker weegt nog geen kilo en is 18,5 centimeter hoog. De Revolve+ is spatwaterdicht en kan tegen een stootje, dus een tuinfeestje met een paar biertjes overleeft het apparaat wel.

©PXimport

Gardena SILENO city

Prijs: € 899,99
www.gardena.com/nl

Alle apparaten zijn tegenwoordig slim, maar waarom is je grasmaaier nog steeds een dom apparaat? Goede vraag, moet Gardena gedacht hebben. De SILENO city is een robotmaaier die je al het werk in de tuin uit handen neemt. Hij kan gazons tot 250 vierkante meter zonder problemen maaien. De programmeerassistent helpt je om een maaiplan te maken voor jouw grasveld en de SILENO city zal automatisch beginnen met maaien. Je kunt het apparaat bovendien tegen diefstal beveiligen door een pincode op te geven.

©PXimport

ZFY Snorkelmasker met connectie voor GoPro

Prijs: € 32,95
www.bol.com

Een GoPro is de perfecte camera om actiebeelden mee vast te leggen. Je kunt hem op een helm of op een racefiets monteren, maar wist je dat er ook snorkelmaskers bestaan met houders voor de camera? Het snorkelmasker wordt geleverd met een hoes en is beschikbaar in twee verschillende kleuren. Je kunt kiezen uit een S/M-model voor kinderen en jongvolwassenen of L/XL voor volwassenen.

©PXimport

Ultimate Ears Wonderboom

Prijs: € 99,99
www.ultimateears.com/nl-nl

De Wonderboom is een bluetooth-luidspreker die je met een gerust hart mee kunt nemen naar het zwembad of naar het strand; de luidspreker is namelijk compleet waterdicht als je hem niet langer dan 30 minuten in het water laat. Je kunt het zelfs onderdompelen in het zwembad en de luidspreker blijft drijven. Als de Wonderboom vies wordt, dan was je het vuil er gewoon af met een vochtig doekje. De batterij gaat ongeveer tien uur mee.

©PXimport

Sunscreenr

Prijs: $ 79,00 (ca. € 70,00 plus verzendkosten)
www.sunscreenr.com

Als je in de zon zit, wil je natuurlijk wel goed beschermd zijn tegen uv-stralen. De Sunscreenr is een apparaatje dat je op je Android-smartphone zet, als je de speciale camera nu richt op een persoon - of jezelf natuurlijk – dan zie je via het display van je smartphone de plekken waar je nog niet genoeg bent ingesmeerd of waar de zonnebrandcrème alweer is verdwenen na een baantje in de zee.

©PXimport

Bite Helper

Prijs: Vanaf € 14,99
www.bitehelper.com

Muggenbeten zijn één van de vervelendste dingen in je vakantie. Gelukkig heb je er met de Bite Helper een stuk minder last van. Zodra je bent gestoken, zet je de pen op de muggenbult. Door hitte en beweging neutraliseert de pen de jeuk in een paar seconden. Het apparaat werkt op batterijen en bevat geen chemicaliën. De Bite Helper bestel je het beste in een Europese webshop; als je het via de officiële Amerikaanse webshop wilt bestellen, is het apparaat namelijk een stuk duurder

©PXimport

Handpresso Pump Pop

Prijs: € 79,00
www.handpresso.com

Je wilt natuurlijk wel een beetje luxe op de camping. Met de vernieuwde Handpresso Pump Pop maak je op elke locatie een perfecte espresso. Het apparaat werkt volledig zonder stroom, je bouwt de druk op middels een pompsysteem, vergelijk het met het oppompen van een fietsband. In de Pump Pop kun je gemalen koffie doen of standaard ESE-pads die je in de supermarkt kunt kopen. De Pump Pop is beschikbaar in drie verschillende kleuren.

©PXimport

Luminaid PackLite Firefly USB

Prijs: $ 29,74 (ca. € 26,44 plus verzendkosten)
www.luminaid.com

De Packlite Firefly is een extreem handig lampje voor op de camping. De ledlamp werkt op zonne-energie en kan 24 uur branden in de laagste stand. Het opladen in de zon duurt tien uur, maar je kunt het ook via usb opladen; dan duurt het maar maximaal twee uur. In turbo-modus levert de lamp maar liefst 75 lumen en dat is genoeg om perfect te kunnen lezen in de avonduren. Leuk is bovendien de glimmer-modus: in deze modus lijkt de lamp op het flikkerende licht van een vuurvliegje. Vandaar de naam.

©PXimport

Slimme binnencamera

Prijs: € 199,99
www.netatmo.com/nl-nl

Niet zozeer speciaal voor op de camping, maar deze camera kan beelden van indringers naar je smartphone verzenden als er op je thuisadres wordt ingebroken. Zodra er iemand in het huis wordt gedetecteerd, maakt de camera een video-opname en stuurt die naar je smartphone. Zo zie je meteen of het gaat om de buurman of een echte inbreker. De slimme camera kan gezichten herkennen; je kunt dus familieleden of de poezen-oppasser toevoegen aan de veilige-gezichtendatabase. Er is ook een buitenversie beschikbaar die beelden kan maken van je tuin en erf.

©PXimport

Recoil Starter Set Laser

Prijs: € 41,99
www.bol.com

Lasergamen is natuurlijk hartstikke leuk, maar je moet er wel voor naar een speciale lasergame-arena. Of toch niet? Met deze starter-set kun je je favoriete game gewoon op straat of in het park spelen. In de verpakking vind je twee pistolen en een basisstation. Op de pistolen kun je je smartphone klikken; spelers worden gevolgd via gps, je ziet ze op het display van je smartphone. Het spel is genomineerd voor speelgoed van het jaar 2018, probeer het deze zomer zelf eens uit!

©PXimport

Hubsan Micro X4 H107L

Prijs: € 54,00
www.hubsan.com

Ook leuk voor in het park: een drone waarmee je gave capriolen uit kunt halen. De Hubsan Micro x4 weegt slechts 40 gram en bestuur je met een kleine afstandsbediening met lcd-scherm. In trainings-modus leer je hoe je de drone moet besturen en vliegt de drone nog niet zo heel snel, maar zodra je het apparaat in expert-modus zet, kun je flips maken en snel door het park vliegen. Wel even opletten dat je niet iemand tegen het hoofd vliegt.

©PXimport

Garmin Oregon 700

Prijs: € 339,00
www.garmin.com/nl-NL

Geocaching is een leuk tijdverdrijf waarbij je op basis van opgegeven coördinaten op zoek gaat naar schatten. Er zijn duizenden schatten door de hele wereld verstopt door fanatieke geocachers. Als je een schat vindt, is het de bedoeling dat je een leuke boodschap of souvenir achterlaat voor de volgende schatzoeker. Voor geocaching heb je een precies gps-apparaat nodig. De Garmin Oregon is perfect geschikt voor geocaching, maar je kunt ‘m ook prima gebruiken voor andere buitenactiviteiten zoals kajakken of paardrijden.

©PXimport

Huawei E5785Lh-22c

Prijs: € 149,00
www.huawei.com

Onderweg wifi nodig op meerdere apparaten? Schaf dan een zogenaamde mifi-router aan. Je stopt een simkaart in het apparaat en de mobiele router stuurt dit als wifi-signaal naar maximaal tien apparaten. De Huawei E5785Lh-22c is één van de beste mifi-routers die je op dit moment kunt kopen; hij ondersteunt 4G met een maximale snelheid van 300 Mbit/s. Als je last hebt van een slechte ontvangst, kun je een optionele antenne op de router aansluiten.

©PXimport

Google Pixel Buds

Prijs: € 179,00
https://store.google.nl

Kun je onderweg in het buitenland iemand niet goed verstaan? Stop dan deze moderne babelfish in je oor en je kunt moeiteloos Frans, Grieks of Spaans verstaan. De Pixel Buds zijn officieel niet in Nederland verkrijgbaar, maar in Duitsland zijn ze wel beschikbaar. Tik met je vinger op je oordopjes en je kunt bijna in echttijd met iemand praten. Sinds eind vorig jaar ondersteunt Google de live-vertalingsfunctie voor alle oordopjes die met de Google Assistent kunnen communiceren.

©PXimport

Everysight Raptor

Prijs:€ 749,00
www.everysight.com

Een AR-zonnebril die gemaakt is voor wielrenners. De Raptor kan data aan de binnenkant van de bril projecteren, bijvoorbeeld je snelheid, je cadans of de afstand die je hebt afgelegd. Je kunt helemaal zelf configureren wat je aan info wilt zien. Zo is het ook mogelijk om navigatie of notificaties van je smartphone te laten weergeven. Met één druk op de knop of een stemcommando neem je bovendien met de camera video’s in hd-kwaliteit op. Het standaardmodel heeft 16 gigabyte opslaggeheugen aan boord.

©PXimport

Hidrate Spark 2.0

Prijs: $ 45,00 (ca. € 40,00 plus verzendkosten)
www.hidratespark.com

Als je onderweg bent, moet je zorgen dat je genoeg water tot je neemt, zeker in de zomer. Je kunt natuurlijk zelf nadenken wanneer je een slok water neemt, maar als gadgetliefhebber wil je misschien liever deze slimme waterfles. Elke slok die je neemt, wordt gesynchroniseerd met een iOS- of Android-app en de fles licht op als het tijd is om een slok te nemen. Overbodig? Tja, voor de één wellicht wel, voor de ander een handige hulp voor onderweg.

©CIDimport

Professionele hulp nodig in jouw tuin?

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆