Lang moesten we wachten op wat nieuws, maar met hun Radeon RX 5700 (XT) zette AMD afgelopen zomer uit het niets weer een echt uitstekende, en daadwerkelijk nieuwe videokaart neer. Althans, als je minimaal 350 euro aan een videokaart te besteden hebt. Met de Radeon RX 5500 XT die vandaag officieel lanceert, opent AMD nu ook de aanval op het budget segment. Het idee is eenvoudig: een videokaart die op de populaire 1080p resolutie alle games aan kan, maar dan niet meer kost dan 200 euro.

Als je de laatste jaren zo’n sub 200 euro videokaart overwoog was de kans groot dat je AMD al op het oog had. Hun Radeon RX 570 en RX 580 boden prima prestaties voor gamers met een 1080p-monitor waar de Nvidi- tegenhangers zoals de GTX 1050 Ti en GTX 1650 het prestatietechnisch toch-net-niet waren. Maar van binnen waren deze AMD kaarten gebaseerd op jaren oude technologie, met een flink hoger stroomverbruik tot gevolg. Een hoger verbruik betekent meer kosten, meer warmte om af te voeren, en meer lawaai.

Dankzij AMD’s nieuwe RDNA-architectuur en een 7nm-productieprocédé is de RX 5500 XT in de eerste plaats een enorme vooruitgang wat stroomverbruik betreft; een even dure en grofweg even snelle RX 580 verbruikt eenvoudig het dubbele, zo’n 100 Watt meer. En even positief: Nvidia’s directe concurrent van deze chip, de GTX 1650 Super, is niet significant zuiniger zoals vroeger.

Prestaties first!

Verbruik maakt natuurlijk niet veel uit als de prestaties niet kloppen. Echter zoals je mag verwachten bij een nieuwe videokaart heeft de fabrikant die kundig afgesteld op de huidige markt. Zo heeft AMD ervoor gezorgd dat de RX 5500 XT gemiddeld net wat sneller is dan de Nvidia GTX 1650 Super, die normaliter voor ongeveer hetzelfde bedrag over de toonbank zal gaan. Kleine verschillen zijn saai, maar nemen echter niet weg dat de prestaties objectief uitstekend zijn: met deze kaart kan je alle grote titels op 1080p uitstekend (60 FPS of hoger) spelen, al zal je de zwaardere titels op ‘high’ moeten zetten en niet op Ultra. Gamers die graag snelle esports titles spelen op een snel scherm worden ook goed voorzien: games als Fortnite en CS:GO kan je prima 144 FPS of meer mee halen, ook op hoge instellingen.

AMD brengt deze kaart met 4GB of 8GB uit, en waar het extra geheugen in sommige games wat verschil maakt zal deze ook duurder zijn. Ons advies: Overweeg de 8GB versie als de meerprijs gering is, en zolang hij significant goedkoper is dan de overwegend flink snellere GTX 1660 Super.

Conclusie: Iets meer voor minder

Kleine verschillen in prestaties en verbruik betekenen echter ook dat de beste koop wordt bepaald door de straatprijs. De AMD Radeon RX 5500 XT is een prima budget videokaart en één die je serieus moet overwegen als je er één zoekt. Zolang hij op moment van aanschaf marginaal duurder is dan een GTX 1650 Super heb je er een prima koop aan.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆

De geur van versgebakken oliebollen hoort bij december. Toch ziet niet iedereen het zitten om met een pan heet vet aan de slag te gaan. Oliebakken in de airfryer lijkt dan een aantrekkelijk alternatief: minder luchtjes en ook nog eens minder vet. Maar levert bakken in een airfryer dezelfde oliebol op, of moet je toch de frituurpan uit het vet halen?

Oliebollen bakken in de airfryer, kan dat? Het korte antwoord is duidelijk: nee, een traditionele oliebol bak je niet in een airfryer. Klassiek oliebollenbeslag is vloeibaar en heeft direct contact met hete olie nodig om zijn vorm en structuur te krijgen. Een airfryer is in de basis een compacte heteluchtoven. Zonder een bad van hete olie kan het beslag niet snel genoeg stollen. Wie het toch probeert, ziet het deeg door het mandje zakken of uitlopen tot een platte, taaie schijf. Dat ligt niet aan het recept, maar aan de techniek.

Waarom hete olie onmisbaar is

Zodra je het beslag van de oliebol in de hete olie van de frituurpan schept, ontstaat er vrijwel direct een korstje om de buitenkant. Binnen in de bol ontstaat stoom, waardoor de bol uitzet en luchtig wordt. Die combinatie van afsluiten en opblazen zorgt voor de typische oliebolstructuur. In een airfryer ontbreekt die directe warmteoverdracht. Hete lucht is simpelweg minder krachtig dan hete olie. Zonder direct contact met heet vet kan het beslag niet snel genoeg stollen. Daardoor blijft een echte oliebol uit de airfryer onmogelijk.

©Gegenereerd door AI

Wat wel kan: kwarkbollen uit de airfryer

Wie toch iets zelf wil maken in de airfryer, moet het klassieke oliebollenbeslag loslaten. Met een steviger beslag, bijvoorbeeld op basis van kwark, kun je ballen vormen die hun vorm behouden. Deze bollen garen prima in de hete lucht en krijgen een mooie bruine buitenkant. De uitkomst lijkt qua vorm op een oliebol, maar de structuur is compacter en de smaak meer broodachtig. Denk aan iets tussen een zoet broodje en een scone. Lekker, lichter en prima als alternatief, maar: het is geen oliebol zoals je die van de kraam kent.

Wat ook goed kan: oliebollen opwarmen in de airfryer

Waar de airfryer wel echt tot zijn recht komt, is bij het opwarmen van gekochte oliebollen. In de magnetron worden ze snel slap en taai. In de airfryer gebeurt het tegenovergestelde. Door de bollen een paar minuten op ongeveer 180 graden te verwarmen, wordt de korst weer knapperig en warmt de binnenkant gelijkmatig op. Je oliebollen smaken weer alsof je ze net gebakken (of gehaald) hebt!

Samenvatting

Wil je de échte oliebol, dan heb je twee opties: zelf bakken in een frituurpan of halen bij de kraam. Bakken in de airfryer kan niet, omdat vloeibaar beslag niet geschikt is voor hete lucht. Je kunt bijvoorbeeld wel kwarkbollen maken, maar dat is toch anders. De grootste winst zit in het opwarmen van kant-en-klare oliebollen: in de airfryer gaat dat snel, ze worden heerlijk knapperig en je hebt geen last van frituurlucht in huis.

🎆 Vuurwerk op je Galaxy Smartphone? 👇