De installatie van alternatieve roms is nog altijd populair onder Android-gebruikers, vooral door het falende updatebeleid van veel fabrikanten. Maar maakt dit je toestel veiliger of levert het juist gevaren op? En hoe houd je de controle over wat er gebeurt? We geven antwoord op die vragen met o.a. LineageOS als voorbeeld.

Er is een enorm aanbod aan alternatieve (‘custom’) roms voor Android, met LineageOS als een van de bekendste. We maken er graag gebruik van op wat oudere smartphones en tablets, zoals de zes jaar oude Samsung Galaxy Note 8.0. LineageOS v14.4 brengt de tablet naar het niveau van Android 7.1.2. Maar de kernel, in feite het hart van Android, is op versie 3.0.101 blijven hangen. Die kernelversie is ongeveer net zo oud als het toestel zelf. Wat betekent dat vanuit beveiligingsoogpunt?

De kernel van Android is gebaseerd op de Linux-kernel, een complex stuk software met meer dan 21 miljoen regels programmacode. Hierin worden dagelijks ongeveer 10 bugs met potentieel beveiligingsprobleem opgelost. Het duurt vaak lang voordat computersystemen zo’n nieuwe kernel ontvangen, waardoor bugs in de praktijk zo’n vijf jaar overleven. Bij Android speelt dat probleem ook. Daar komt bij dat aanpassingen aan de kernel veel tijd vergen. Vooral op het gebied van energiebeheer, netwerken en drivers (sd-kaart, usb en chipsets) wordt code toegevoegd.

Het belang van een recente kernel blijft bij Android vaak onderbelicht. Er is namelijk een duidelijke trend dat aanvallers zich de afgelopen jaren steeds meer op de kernel zijn gaan richten. Het helpt dat veel bugs in de Linux-kernel niet op Android van toepassing zijn én dat in het besturingssysteem zelf – met name in Android 8.0 – aanpassingen zijn gedaan die aanvallen op de kernel veel moeilijker maken.

Strengere eisen

Fabrikanten kregen bij Android lange tijd vrij spel bij de keuze van een kernel. We zien ook 3.x nog op veel toestellen, zoals 3.18 die officieel End Of Life (eol) is. Sinds Android 8.0 (Oreo) worden eisen gesteld aan de kernelversie, al gelden die niet bij updates (bijvoorbeeld van Nougat naar Oreo). In de praktijk blijven fabrikanten vaak bij de kernel waarmee het toestel oorspronkelijk is uitgerust. Alternatieve roms gebruiken vrijwel altijd diezelfde kernel met wat modificaties.

Dit alles komt hoofdzakelijk doordat chipsetbouwers als Qualcomm en Nvidia veel zogenaamde ‘out-of-tree’-code toevoegen aan de kernel om hun hardware volledig te ondersteunen. De broncode daarvan is vaak niet openbaar en chipsetbouwers werken zelden mee om nieuwe kernels te ondersteunen. Fabrikanten zijn zelf ook niet happig op het uitbrengen van nieuwe kernels, uit angst voor stabiliteitsproblemen.

©PXimport

Wat het uitbrengen van updates voor bestaande toestellen een stuk gemakkelijker kan gaan maken, is het project genaamd Treble. De modulaire opzet hierin zorgt ervoor dat toestelspecifieke software, zoals de drivers, losstaat van de kernel. Fabrikanten hoeven hierdoor geen code te herschrijven en testen om een update aan te bieden. Alle toestellen die zijn uitgeleverd met Android 8 (Oreo) moeten over Project Treble beschikken. De update naar Android 9 (Pie) liet zien dat Project Treble effect heeft: op heel veel toestellen kon de update direct worden geïnstalleerd.

Alternatieve roms

Vooral als de toestelfabrikant zelf geen updates meer uitbrengt ben je beter af met een alternatieve rom dan het origineel. LineageOS is een goede en populaire optie waarvan bovendien de broncode openbaar is. Zoals veel alternatieve roms is LineageOS gebaseerd op het Android Open Source Project (aosp). Toestellen moeten aan een flinke lijst technische eisen voldoen voordat ze officieel LineageOS mogen voeren, waarbij zeker ook aan veiligheid is gedacht.

Belangrijke veiligheidsmechanismen zoals SELinux zijn standaard actief en je zult tijdens de ondersteuningsperiode ook snel veiligheidsupdates ontvangen. Begin maart 2019 verscheen release 16 op basis van Android 9 (Pie) dat officieel voor meer dan dertig toestellen beschikbaar is. Veel – vooral oudere toestellen – vallen wel buiten de boot of moeten het met een eerdere release stellen.

Heb je een niet-ondersteund toestel dan geeft een zoektocht op bijvoorbeeld xda-developers.com vaak nog wel wat onofficiële alternatieve roms. Veel daarvan hebben ook weer LineageOS als basis. De installatie vanaf zo’n onbekende bron heeft wel een extra risico. Je hebt ook veel minder garanties dat alles werkt, dus het is verstandig dit goed uit te zoeken.

©PXimport

Je hebt vorige week al een aantal keer de leukste filmpjes vanaf de CES voorbij zien komen, gemaakt door Martin Verschoor van Power Unlimited Tech. De CES is inmiddels voorbij (tot volgend jaar, Las Vegas!), maar als toetje hebben we nog vijf bijzondere TikToks voor je verzameld.

Ook leuk: CES 2026: 4 opvallende dingen gespot door Martin van Power Unlimited Tech

Vechtende robots

Vliegend naar je werk met de jetbike

Vloeistof-speakers (en ja, dat ziet er gaaf uit)

Tip voor de Vierdaagse: extra steun voor je benen

Gewone fiets? Zo maak je er een e-bike van

Frustraties over een trage pc of ongewenste advertenties? Grote kans dat de standaard Windows-instellingen de boosdoener zijn. Met drie simpele ingrepen optimaliseer je direct de snelheid, privacy en veiligheid van je systeem. Wij zetten de belangrijkste aanpassingen op een rij, zodat je direct weer vlot en zorgeloos aan de slag kunt!

Of je nu net een gloednieuwe laptop uit de doos haalt of al jaren op dezelfde vertrouwde desktop werkt, de standaardinstellingen van Windows zijn zelden optimaal. Microsoft kiest vaak voor opties die hun eigen diensten promoten in plaats van jouw gebruiksgemak centraal te stellen. Gelukkig kun je met een paar gerichte ingrepen direct winst behalen. Pas deze drie essentiële instellingen aan voor meer privacy, snelheid en overzicht.

Schakel onnodige opstart-apps uit

Niets is zo frustrerend als een computer die er minutenlang over doet om startklaar te zijn. De grootste boosdoener hiervoor is vaak een overdaad aan programma's die automatisch opstarten zodra je de pc aanzet. Veel applicaties, van Spotify tot samenwerkingstools als Microsoft Teams, nestelen zich tijdens de installatie ongevraagd in je opstartproces. Dat vreet direct aan je systeemgeheugen en vertraagt de opstarttijd aanzienlijk.

Je lost dit eenvoudig op door naar de instellingen van Windows te navigeren en te zoeken naar de optie Opstart-apps. Hier zie je een duidelijk overzicht van alle software die met Windows mee start, inclusief de impact die elk programma heeft op de prestaties. Loop kritisch door deze lijst heen. Programma's die je niet dagelijks direct na het inloggen nodig hebt, kun je zonder risico uitschakelen door het schuifje om te zetten. Je verwijdert de software hiermee niet; je voorkomt alleen dat ze op de achtergrond draaien zonder dat je erom gevraagd hebt. Je pc zal hierdoor merkbaar vlotter reageren.

Weg met die advertenties en suggesties!

Windows is in de loop der jaren steeds meer veranderd in een platform waarop Microsoft eigen en gesponsorde diensten probeert te verkopen. Dat uit zich in zogenaamde 'suggesties' in je Startmenu, op je vergrendelingsscherm en zelfs in de Verkenner. Voor de meeste gebruikers voelt dat – terecht – als ongewenste reclame binnen een besturingssysteem waarvoor al betaald is. Het zorgt bovendien voor ruis en leidt af van waar je eigenlijk mee bezig bent.

Om deze stroom aan prikkels te stoppen, duik je in het menu Persoonlijke instellingen. Bij de instellingen voor het Startmenu en het Vergrendelingsscherm vind je opties die verwijzen naar het tonen van suggesties, tips of leuke weetjes. Vink deze opties uit om een schonere, rustigere interface te krijgen. Vergeet ook niet bij de privacy-instellingen de optie uit te zetten die Windows toestaat om je Instellingen-app te gebruiken voor het tonen van voorgestelde inhoud. Het resultaat is een professionelere werkomgeving die doet wat hij moet doen, zonder je continu te proberen te verleiden tot extra klikken.

Maak bestandsextensies zichtbaar

Een van de meest riskante standaardinstellingen in Windows is het verbergen van bestandsextensies voor bekende bestandstypen. Standaard zie je alleen de naam van een bestand, bijvoorbeeld 'factuur', maar niet of het een .pdf, .docx of een .exe is. Cybercriminelen maken daar dankbaar gebruik van door virussen te vermommen als onschuldige documenten. Een bestand dat 'foto.jpg.exe' heet, wordt door Windows dan getoond als 'foto.jpg', waardoor je denkt een afbeelding te openen terwijl je in werkelijkheid schadelijke software installeert.

Je kunt dit veiligheidsrisico direct verhelpen via de Bestandsverkenner. Zoek in de menubalk naar de optie Weergeven en navigeer vervolgens naar de instellingen voor weergeven. Hier vind je een optie genaamd Extensies voor bestandsnamen. Zorg dat deze optie aangevinkt staat. Hoewel het in het begin even wennen kan zijn om achter elk bestand een punt en drie of vier letters te zien staan, geeft het je volledige controle en inzicht. Je ziet nu in één oogopslag met wat voor type bestand je écht te maken hebt, en dat verkleint de kans op een succesvolle malware-infectie drastisch.