De installatie van alternatieve roms is nog altijd populair onder Android-gebruikers, vooral door het falende updatebeleid van veel fabrikanten. Maar maakt dit je toestel veiliger of levert het juist gevaren op? En hoe houd je de controle over wat er gebeurt? We geven antwoord op die vragen met o.a. LineageOS als voorbeeld.

Er is een enorm aanbod aan alternatieve (‘custom’) roms voor Android, met LineageOS als een van de bekendste. We maken er graag gebruik van op wat oudere smartphones en tablets, zoals de zes jaar oude Samsung Galaxy Note 8.0. LineageOS v14.4 brengt de tablet naar het niveau van Android 7.1.2. Maar de kernel, in feite het hart van Android, is op versie 3.0.101 blijven hangen. Die kernelversie is ongeveer net zo oud als het toestel zelf. Wat betekent dat vanuit beveiligingsoogpunt?

De kernel van Android is gebaseerd op de Linux-kernel, een complex stuk software met meer dan 21 miljoen regels programmacode. Hierin worden dagelijks ongeveer 10 bugs met potentieel beveiligingsprobleem opgelost. Het duurt vaak lang voordat computersystemen zo’n nieuwe kernel ontvangen, waardoor bugs in de praktijk zo’n vijf jaar overleven. Bij Android speelt dat probleem ook. Daar komt bij dat aanpassingen aan de kernel veel tijd vergen. Vooral op het gebied van energiebeheer, netwerken en drivers (sd-kaart, usb en chipsets) wordt code toegevoegd.

Het belang van een recente kernel blijft bij Android vaak onderbelicht. Er is namelijk een duidelijke trend dat aanvallers zich de afgelopen jaren steeds meer op de kernel zijn gaan richten. Het helpt dat veel bugs in de Linux-kernel niet op Android van toepassing zijn én dat in het besturingssysteem zelf – met name in Android 8.0 – aanpassingen zijn gedaan die aanvallen op de kernel veel moeilijker maken.

Strengere eisen

Fabrikanten kregen bij Android lange tijd vrij spel bij de keuze van een kernel. We zien ook 3.x nog op veel toestellen, zoals 3.18 die officieel End Of Life (eol) is. Sinds Android 8.0 (Oreo) worden eisen gesteld aan de kernelversie, al gelden die niet bij updates (bijvoorbeeld van Nougat naar Oreo). In de praktijk blijven fabrikanten vaak bij de kernel waarmee het toestel oorspronkelijk is uitgerust. Alternatieve roms gebruiken vrijwel altijd diezelfde kernel met wat modificaties.

Dit alles komt hoofdzakelijk doordat chipsetbouwers als Qualcomm en Nvidia veel zogenaamde ‘out-of-tree’-code toevoegen aan de kernel om hun hardware volledig te ondersteunen. De broncode daarvan is vaak niet openbaar en chipsetbouwers werken zelden mee om nieuwe kernels te ondersteunen. Fabrikanten zijn zelf ook niet happig op het uitbrengen van nieuwe kernels, uit angst voor stabiliteitsproblemen.

©PXimport

Wat het uitbrengen van updates voor bestaande toestellen een stuk gemakkelijker kan gaan maken, is het project genaamd Treble. De modulaire opzet hierin zorgt ervoor dat toestelspecifieke software, zoals de drivers, losstaat van de kernel. Fabrikanten hoeven hierdoor geen code te herschrijven en testen om een update aan te bieden. Alle toestellen die zijn uitgeleverd met Android 8 (Oreo) moeten over Project Treble beschikken. De update naar Android 9 (Pie) liet zien dat Project Treble effect heeft: op heel veel toestellen kon de update direct worden geïnstalleerd.

Alternatieve roms

Vooral als de toestelfabrikant zelf geen updates meer uitbrengt ben je beter af met een alternatieve rom dan het origineel. LineageOS is een goede en populaire optie waarvan bovendien de broncode openbaar is. Zoals veel alternatieve roms is LineageOS gebaseerd op het Android Open Source Project (aosp). Toestellen moeten aan een flinke lijst technische eisen voldoen voordat ze officieel LineageOS mogen voeren, waarbij zeker ook aan veiligheid is gedacht.

Belangrijke veiligheidsmechanismen zoals SELinux zijn standaard actief en je zult tijdens de ondersteuningsperiode ook snel veiligheidsupdates ontvangen. Begin maart 2019 verscheen release 16 op basis van Android 9 (Pie) dat officieel voor meer dan dertig toestellen beschikbaar is. Veel – vooral oudere toestellen – vallen wel buiten de boot of moeten het met een eerdere release stellen.

Heb je een niet-ondersteund toestel dan geeft een zoektocht op bijvoorbeeld xda-developers.com vaak nog wel wat onofficiële alternatieve roms. Veel daarvan hebben ook weer LineageOS als basis. De installatie vanaf zo’n onbekende bron heeft wel een extra risico. Je hebt ook veel minder garanties dat alles werkt, dus het is verstandig dit goed uit te zoeken.

©PXimport

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.