De installatie van alternatieve roms is nog altijd populair onder Android-gebruikers, vooral door het falende updatebeleid van veel fabrikanten. Maar maakt dit je toestel veiliger of levert het juist gevaren op? En hoe houd je de controle over wat er gebeurt? We geven antwoord op die vragen met o.a. LineageOS als voorbeeld.

Er is een enorm aanbod aan alternatieve (‘custom’) roms voor Android, met LineageOS als een van de bekendste. We maken er graag gebruik van op wat oudere smartphones en tablets, zoals de zes jaar oude Samsung Galaxy Note 8.0. LineageOS v14.4 brengt de tablet naar het niveau van Android 7.1.2. Maar de kernel, in feite het hart van Android, is op versie 3.0.101 blijven hangen. Die kernelversie is ongeveer net zo oud als het toestel zelf. Wat betekent dat vanuit beveiligingsoogpunt?

De kernel van Android is gebaseerd op de Linux-kernel, een complex stuk software met meer dan 21 miljoen regels programmacode. Hierin worden dagelijks ongeveer 10 bugs met potentieel beveiligingsprobleem opgelost. Het duurt vaak lang voordat computersystemen zo’n nieuwe kernel ontvangen, waardoor bugs in de praktijk zo’n vijf jaar overleven. Bij Android speelt dat probleem ook. Daar komt bij dat aanpassingen aan de kernel veel tijd vergen. Vooral op het gebied van energiebeheer, netwerken en drivers (sd-kaart, usb en chipsets) wordt code toegevoegd.

Het belang van een recente kernel blijft bij Android vaak onderbelicht. Er is namelijk een duidelijke trend dat aanvallers zich de afgelopen jaren steeds meer op de kernel zijn gaan richten. Het helpt dat veel bugs in de Linux-kernel niet op Android van toepassing zijn én dat in het besturingssysteem zelf – met name in Android 8.0 – aanpassingen zijn gedaan die aanvallen op de kernel veel moeilijker maken.

Strengere eisen

Fabrikanten kregen bij Android lange tijd vrij spel bij de keuze van een kernel. We zien ook 3.x nog op veel toestellen, zoals 3.18 die officieel End Of Life (eol) is. Sinds Android 8.0 (Oreo) worden eisen gesteld aan de kernelversie, al gelden die niet bij updates (bijvoorbeeld van Nougat naar Oreo). In de praktijk blijven fabrikanten vaak bij de kernel waarmee het toestel oorspronkelijk is uitgerust. Alternatieve roms gebruiken vrijwel altijd diezelfde kernel met wat modificaties.

Dit alles komt hoofdzakelijk doordat chipsetbouwers als Qualcomm en Nvidia veel zogenaamde ‘out-of-tree’-code toevoegen aan de kernel om hun hardware volledig te ondersteunen. De broncode daarvan is vaak niet openbaar en chipsetbouwers werken zelden mee om nieuwe kernels te ondersteunen. Fabrikanten zijn zelf ook niet happig op het uitbrengen van nieuwe kernels, uit angst voor stabiliteitsproblemen.

©PXimport

Wat het uitbrengen van updates voor bestaande toestellen een stuk gemakkelijker kan gaan maken, is het project genaamd Treble. De modulaire opzet hierin zorgt ervoor dat toestelspecifieke software, zoals de drivers, losstaat van de kernel. Fabrikanten hoeven hierdoor geen code te herschrijven en testen om een update aan te bieden. Alle toestellen die zijn uitgeleverd met Android 8 (Oreo) moeten over Project Treble beschikken. De update naar Android 9 (Pie) liet zien dat Project Treble effect heeft: op heel veel toestellen kon de update direct worden geïnstalleerd.

Alternatieve roms

Vooral als de toestelfabrikant zelf geen updates meer uitbrengt ben je beter af met een alternatieve rom dan het origineel. LineageOS is een goede en populaire optie waarvan bovendien de broncode openbaar is. Zoals veel alternatieve roms is LineageOS gebaseerd op het Android Open Source Project (aosp). Toestellen moeten aan een flinke lijst technische eisen voldoen voordat ze officieel LineageOS mogen voeren, waarbij zeker ook aan veiligheid is gedacht.

Belangrijke veiligheidsmechanismen zoals SELinux zijn standaard actief en je zult tijdens de ondersteuningsperiode ook snel veiligheidsupdates ontvangen. Begin maart 2019 verscheen release 16 op basis van Android 9 (Pie) dat officieel voor meer dan dertig toestellen beschikbaar is. Veel – vooral oudere toestellen – vallen wel buiten de boot of moeten het met een eerdere release stellen.

Heb je een niet-ondersteund toestel dan geeft een zoektocht op bijvoorbeeld xda-developers.com vaak nog wel wat onofficiële alternatieve roms. Veel daarvan hebben ook weer LineageOS als basis. De installatie vanaf zo’n onbekende bron heeft wel een extra risico. Je hebt ook veel minder garanties dat alles werkt, dus het is verstandig dit goed uit te zoeken.

©PXimport

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.