Als u surft op een openbaar netwerk, is het verstandig om dat anoniem te doen. U wilt immers niet dat andere personen uw gegevens onderscheppen. Maar ook thuis hebt u wellicht liever niet dat medebewoners of huisgenoten zien wat u online doet. Daarnaast is het met betrekking tot uw privacy nuttig om uw downloads te beschermen. Dankzij slimme tools blijft u zelfs onzichtbaar voor uw internetprovider!

Internet Explorer

Met de meeste browsers kunt u tegenwoordig anoniem surfen. Dat is nuttig als u bijvoorbeeld een cadeautje voor uw partner zoekt of een weekendje weg aan het regelen bent. In Internet Explorer 8 navigeert u naar Beveiliging / InPrivate-navigatie. Vervolgens opent er een nieuw venster waarin u in de adresbalk aan de indicator ziet dat de privémodus is ingeschakeld. De browser slaat geen cookies, tijdelijke internetbestanden, surfgeschiedenis, formuliergegevens, wachtwoorden en gebruikersnamen op. U kunt ook een nieuw tabblad openen en kiezen voor Browsen met InPrivate.

©PXimport

Ouderlijk toezicht

Niet alle gebruikers van een pc kunnen de functie InPrivate-navigatie activeren. Als er Ouderlijk toezicht in Windows is ingeschakeld dan is het niet mogelijk om anoniem te surfen. Op die manier wordt er voorkomen dat uw kinderen naar websites surfen die u hebt verboden. U achterhaalt namelijk gemakkelijk de surfgeschiedenis. Het juiste menu bereikt u simpel vanuit Internet Explorer via Extra / Internetopties / Inhoud / Ouderlijk toezicht. Vervolgens kiest u een gebruikersaccount van uw kind om Ouderlijk toezicht in te stellen.

Standaard privémodus

Met een slimme aanpassing surft u voortaan altijd met InPrivate-navigatie. U hoeft deze optie dan niet meer voortdurend handmatig in te schakelen. Klik met de rechtermuisknop op het Bureaublad en kies Nieuw / Snelkoppeling. Geef de volgende locatie op: "%ProgramFiles%\Internet Explorer\iexplore.exe"-private. Klik op Volgende en bedenk een naam voor de snelkoppeling. Sluit ten slotte af met de knop Voltooien. Gebruik voortaan de nieuwe snelkoppeling om anoniem te surfen.

©PXimport

Pornoknop

In 2008 deden er via internet de wildste speculaties de ronde dat het destijds aankomende Internet Explorer 8 een heuse 'porno­knop' zou bevatten. Vervolgens werd het nieuws breed uitge­meten in medialand. Microsoft bevestigde in een later stadium dat het inderdaad een functie ging toevoegen waarmee gebruikers anoniem kunnen surfen. De bewering dat het om een knop zou gaan was twee jaar geleden feitelijk onjuist. De functie ­InPrivate-navigatie is namelijk uitsluitend bereikbaar via het menuonderdeel Beveiliging of met behulp van de sneltoets Ctrl+Shift+P. Het is dus geen knop die u vanuit de werkbalk inschakelt. Inmiddels beschikken bijna alle bekende browsers over een mogelijkheid om te surfen zonder sporen achter te laten.

©PXimport

InPrivate-filtering

De inhoud van websites wordt vaak weergegeven door meerdere bronnen, zoals advertenties, afbeeldingen en analyseprogramma's. Dit soort content wordt aangeboden door websites van derden en biedt grote voordelen voor deze bedrijven. Deze inhoudsproviders houden namelijk precies het gedrag van de bezoeker op de betreffende website bij. Dankzij de functie InPrivate-filtering in Internet Explorer 8 bepaalt u zelf of indirecte websites toegang krijgen tot deze gegevens. Ga naar Beveiliging / InPrivate-filtering. Voor elke browsersessie dient u de functie opnieuw in te schakelen.

©PXimport

Instellingen aanpassen

Als u inhoud van indirecte sites niet automatisch wilt blokkeren, dan geeft u dat eenvoudig aan. Ga naar Beveiliging / Instellingen voor InPrivate-Filtering. Vervolgens verschijnt er een lijstje met inhoudsproviders. Standaard worden alleen de inhoudsproviders getoond die door minimaal tien bezochte websites zijn gebruikt. U wijzigt dat eenvoudig door bij de onderste optie een ander getal in te vullen en te klikken op Vernieuwen. Markeer de optie Selecteer welke inhoud u wilt blokkeren of toestaan. Selecteer één of meerdere websites en maak een keuze tussen Toestaan en Blokkeren.

©PXimport

Geschiedenis wissen

Wis na een surfsessie de geschiedenis in Internet Explorer. Open Extra / Internetopties en klik bij Browsegeschiedenis op Verwijderen. Plaats vervolgens vinkjes voor alle opties die u niet wilt bewaren. Bevestig de opschoonactie met Verwijderen. Handig is de mogelijkheid om de gegevens van uw favorieten niet te wissen, waardoor die sneller worden weergegeven. In dat geval plaatst u een vinkje voor Gegevens van favoriete websites behouden. U geeft in het dialoogvenster Internetopties desgewenst aan hoeveel dagen Internet Explorer de surfgeschiedenis moet bewaren.

©PXimport

Firefox

Ook met Firefox surft u volledig anoniem. U activeert deze functie via Extra / Privénavigatie starten. In het scherm dat verschijnt, bevestigt u dat u op deze manier wilt surfen. Firefox bewaart de openstaande tabbladen en opent vervolgens een schoon venster. Cookies, tijdelijke internetbestanden en de geschiedenis worden tijdens het surfen niet opgeslagen. Wel creëert u alsnog bladwijzers (favorieten) en downloadt u bestanden van internet. U ziet aan de venstertitel dat de privémodus is ingeschakeld. Wilt u de functie uitzetten? Navigeer dan naar Extra / Privénavigatie stoppen.

©PXimport

Altijd anoniem

Als u altijd anoniem wilt surfen met Firefox, dan is dat ook mogelijk. In dat geval worden er nooit gegevens op uw systeem opgeslagen, zodat u bijvoorbeeld altijd wachtwoorden in moet vullen. Ga naar Extra / Opties en kies het paneel Privacy. Selecteer bij Firefox zal: de optie Aangepaste instellingen gebruiken voor geschiedenis. Plaats een vinkje voor Automatisch Firefox in een privénavigatiesessie starten. Er worden standaard wel cookies bewaard met deze methode. Als u dat liever niet wilt, dan verwijdert u het vinkje voor Cookies van websites accepteren. Bevestig de wijzigingen met OK.

©PXimport

Aangepaste instellingen

Wellicht wilt u zelf bepalen welke informatie Firefox bewaart en welke sporen u liever niet achterlaat. Navigeer naar Extra / Opties en open het paneel Privacy. Selecteer bij Firefox zal: de optie Aangepaste instellingen gebruiken voor geschiedenis. Zorg dat er geen vinkje staat voor Automatisch Firefox in een privénavigatiesessie starten. U beslist nu zelf welke gegevens u wilt bewaren door de vinkjes in de selectievakjes voor de juiste onderdelen te plaatsen. Zo kiest u er bijvoorbeeld voor om de downloadgeschiedenis te onthouden en cookies van websites te accepteren.

©PXimport

Toggle Private Browsing

Dankzij de uitbreiding Toggle Private Browsing switcht u met slechts één muisklik naar de privémodus. Surf naar de webpagina mozilla en klik op Aan Firefox toevoegen. Installeer de uitbreiding en herstart vervolgens de browser. Rechtsonder in de statusbalk van Firefox nestelt er zich een nieuw pictogram. Hiermee start u gemakkelijk een privésurfsessie. Gebruikt u deze functie liever in de Navigatiewerkbalk? Ga naar Beeld / Werkbalken / Aanpassen en sleep de knop Toggle PB naar de gewenste locatie in de werkbalk.

©PXimport

Cookies

Veel websites plaatsen kleine bestandjes op uw pc waarin diverse gegevens worden opgeslagen. Deze zogeheten cookies zijn waardevol voor adverteerders. Firefox biedt een optie om ze eenvoudig te blokkeren. U kunt ook cookies van specifieke websites verwijderen. Dat is bijvoorbeeld handig als u wilt voorkomen dat een gezinslid ziet dat u een bepaalde website hebt bezocht. Open Opties en kies Privacy. Selecteer Aangepaste instellingen gebruiken voor geschiedenis. Klik op Cookies tonen en selecteer het bestand van een site dat u wilt wissen. Bevestig met Cookies verwijderen.

©PXimport

BetterPrivacy

Steeds vaker worden zogeheten flashcookies gebruikt om informatie over de gebruiker op te slaan. Helaas zijn ze niet zo gemakkelijk te verwijderen als de traditionele cookies. Bovendien worden flashcookies op een andere locatie opgeslagen en simpelweg weer in de oorspronkelijk staat teruggezet als u ze hebt verwijderd. Via de Firefox-uitbreiding BetterPrivacy doet u daar iets aan. Via Extra / BetterPrivacy opent u het onderdeel. Er verschijnt een lijst van de flashcookies op uw pc. Kies Remove All LSOs.

©PXimport

Flash-cookies

Wanneer u Firefox niet gebruikt, verwijdert u ook via een andere methode flash-cookies. Zelfs als u in de privémodus surft, worden deze hardnekkige bestanden op uw harde schijf bewaard. Hierdoor zien personen die dezelfde pc gebruiken evengoed welke websites u hebt bezocht. Als u geen sporen achter wilt laten, neemt u gemakkelijk maatregelen. Surf naar flashcookie, waarna er een overzicht van bestanden verschijnt die op uw computer staan. Kies voor de optie Alle sites verwijderen.

©PXimport

TrackMeNot

Google bewaart uw zoekactivi­teiten liefst negen maanden. Het is niet ondenkbaar dat deze informatie in sommige situaties beschikbaar wordt gesteld aan adverteerders of de overheid. Als u daar geen prijs op stelt, installeert u de Firefox add-on TrackMeNot. Deze tool stuurt periodiek willekeurige zoekopdrachten naar zoekmachines als Yahoo!, Bing en Google. Hierdoor raken uw werkelijke zoekopdrachten verstopt tussen een gigantische hoeveelheid valse data.

©PXimport

Anonieme zoekresultaten

Met Ixquick zoekt u op internet, zonder dat bezoekersinformatie wordt bewaard in de database van deze metazoekmachine. De website bevat ook een geïntegreerde proxydienst. Op die manier blijft niet alleen uw zoekgedrag anoniem, maar bent u tevens beschermd als u op een link klikt van een zoekresultaat. Surf naar ixquick en voer een willekeurig trefwoord in. Klik bij een resultaat op Proxy om de website anoniem te bekijken. Vervolgens haalt Ixquick met enige vertraging binnen een eigen frame de volledige website op.

©PXimport

Ssl inschakelen

Hoewel Ixquick geen zoekgegevens opslaat, ziet uw internetprovider nog altijd wat u online uitspookt. Gelukkig bevat de zoekmachine ook een handige oplossing voor. Door ssl in te schakelen worden de gegevens versleuteld verstuurd naar de servers van Ixquick. Uw internetprovider kan op die manier niet de zoekresultaten 'afluisteren'. Voer een zoekopdracht uit en klik op Mijn instellingen. Zet een vinkje voor Secure Socket Layer (SSL) / HTTPS en bevestig met Instellingen opslaan. Overigens is deze functie uitsluitend mogelijk als uw browser cookies accepteert.

©PXimport

Https

Veel websites bieden als extra service aan om via een ssl-versleuteling gegevens uit te wisselen. Voor buitenstaanders is het daardoor praktisch onmogelijk om de gegevens te onderscheppen. Een veilige website herkent u als het webadres met https begint. Verder controleert u met Firefox of er in de statusbalk een pictogram met een hangslotje te zien is. Als u daarop dubbelklikt, bekijkt u specifieke informatie over de versleuteling. U ziet bijvoorbeeld nauwkeurig welke encryptie er is toegepast. In de nieuwste versie van Internet Explorer vindt u het hangslotje in de adresbalk.

©PXimport

Google Chrome

Met Google Chrome surft u gemakkelijk anoniem door geen informatie te bewaren op de locale pc. Klik rechtsboven op de Gereedschap-knop en kies Nieuw incognitovenster. Er verschijnt een nieuw scherm, waarmee u zorgeloos over internet navigeert zonder sporen achter te laten. Verder stelt u eenvoudig in dat u geen cookies wilt accepteren als u in de normale modus surft. Klik op de Gereedschap-knop en ga naar Opties / Geavanceerde opties / Instellingen voor inhoud / Cookies. Selecteer tot slot Sites niet toestaan gegevens in te stellen.

©PXimport

Altijd incognitomodus gebruiken

Helaas bevat Chrome geen optie om standaard anoniem te surfen, waardoor u de functie iedere keer handmatig moet activeren. Met een trucje wijzigt u dat eenvoudig, zodat u voortaan altijd de privémodus gebruikt. Klik met de rechtermuisknop op Google Chrome in menu Start en kies Eigenschappen. Bij Doel voegt u -incognito aan het bestaande pad toe. Zorg er wel voor dat u eerst op Spatie drukt, voordat u de opdracht invoegt. Bevestig de wijziging met Toepassen en OK. Er worden vanaf nu geen gegevens meer bewaard op uw computer.

©PXimport

Safari

Ook gebruikers van Safari surfen eenvoudig in een privémodus, zodat er geen data wordt bewaard van uw surfsessie. Dat is nuttig als u op een openbare pc actief bent of als u niet wilt dat andere personen aan de hand van uw sporen zien welke online activiteiten u hebt uitgevoerd. Klik rechtsboven de knop Algemene Safari-instellingen en kies de optie Privémodus. Bevestig het venster dat verschijnt met OK. Een voordeel is dat er in tegenstelling tot andere browsers geen nieuw venster of tabblad wordt geopend. U hervat moeiteloos uw huidige surfsessie, terwijl er niets wordt bewaard.

©PXimport

Tor

Hoewel u in nagenoeg alle browsers de mogelijkheid hebt om geen gegevens te bewaren, maakt het u niet anoniem. Met het Tor-netwerk bent u dat wel. Hiermee maakt u niet direct verbinding met een server van een bepaalde site, maar verloopt het dataverkeer langs een willekeurige route via een aantal andere Tor-gebruikers. De afkomst van de berichten blijft onbekend, omdat iedere schakel herkomstinformatie uit de bestanden wist. Bovendien wordt er versleuteling toegepast. Download een installatiebundel voor Windows, Mac OS of Linux via Torproject.

©PXimport

Censuur

Voor inwoners uit sommige landen met een dictoriaal regime is Tor een belangrijk hulpmiddel om bepaalde websites te bezoeken. In Iran vindt er bijvoorbeeld censuur plaats op duizenden websites, waaronder Facebook, Twitter, YouTube en verschillende nieuwssites. De machthebbers zijn kennelijk bang dat informatie over dubieuze activiteiten uit dat land snel worden verspreid via het net. Met behulp van Tor is het voor Iraniërs evengoed mogelijk om bijvoorbeeld een filmpje up te uploaden of een blog te publiceren.

©PXimport

Servers gehackt

Begin dit jaar zijn er drie servers van Tor gehackt. Nadat de beheerders de inbraak hadden vastgesteld, werden de servers direct uit het netwerk gehaald. Vervolgens zijn ze opnieuw

geïnstalleerd en weer in gebruik genomen. Volgens een ontwikkelaar hadden de hackers niet door dat ze op het anoniemiteitsnetwerk terecht waren gekomen. Vermoedelijk is om die reden de privacy van duizenden gebruikers niet op straat komen te liggen. Wel werden de servers vanwege de grote bandbreedte gebruikt voor andere aanvallen.

Verbinding maken

Als u de installatiebundel van Tor hebt geïnstalleerd, staan er enkele tools op uw pc. Rechtsonder in het Systeemvak van Windows, controleert u of de pc verbinding hebt met het netwerk. De Torbutton nestelt zich rechtsonder in de statusbalk van deze browser, zodat u gemakkelijk switcht naar een modus om anoniem te surfen. Houd er rekening mee dat pagina's langzamer worden geladen. Verder wordt de proxy webserver Polipo meegeleverd en beheert u met de applicatie Vidalia diverse instellingen van het netwerk. Deze tool is ook geschikt om anoniem webdownloads binnen te halen.

©PXimport

I2P

I2P past een soortgelijke technologie toe als Tor. Het verkeer verloopt daarbij via meerdere pc's met een encryptie. U downloadt het programma vanaf I2p2. Het is een voorwaarde dat u over een recente versie van Java beschikt. Open via het startmenu I2P en start vervolgens via het Systeemvak de router console op. Lees de Nederlandstalige ­beschrijving nauwkeurig om een http-proxy in uw browser in te stellen. Open met behulp van de instructies een zogeheten 'eepsite' om anoniem te surfen via het beschermde netwerk.

©PXimport

Ip-adres

Elke pc die is aangesloten op internet, beschikt over een eigen ip-adres. Dit is zichtbaar voor onder meer sitebeheerders en uw internetprovider. In de meeste gevallen is hiermee de identiteit van een persoon binnen korte tijd te achterhalen. Dankzij anonimiteitsnetwerken zoals Tor en I2P wordt het ip-adres gecamoufleerd met een andere cijferreeks. Niemand ziet daardoor wat u op internet aan het doen bent. U controleert dat door te surfen naar Watismijnip. Dit is een handig hulpje om te kijken of het beschermde netwerk daadwerkelijk actief is.

©PXimport

PeerGuardian 2

Het is een publiek geheim dat overheidsinstellingen en opsporingsinstanties burgers controleren bij verschillende online activiteiten, zoals uw download- en uploadverkeer. PeerGuardian 2 blokkeert inkomende ip-adressen van dergelijke organisaties. Verder houdt de tool spyware en advertenties tegen. Surf naar Phoenixlabs en download het programma. Na de installatie geeft u in de openingswizard aan van welke soorten instanties het de ip-adressen moet blokkeren. Verder bepaalt u hoe vaak het programma de zwarte lijst moet bijwerken.

©PXimport

Vpn-verbinding

Met een versleutelde vpn-verbinding maakt u veilig contact met de servers van een bedrijf dat de vpn-dienst aanbiedt. De servers verbinden u vervolgens met de website die u wilt bezoeken. Op die manier blijft u voor buitenstaanders anoniem. Er zijn diverse aanbieders, die verschillende tarieven berekenen. U probeert gratis een proefversie uit van CyberGhost VPN of Cryptocloud. Houd er rekening mee dat deze proefversies enkele beperkingen hebben. Na de installatie creëert u een ­account, waarmee u verbinding maakt met de servers.

©PXimport

Nieuwsgroepen

Het downloaden van films en ­muziek staat wereldwijd onder druk. Het is dan ook verstandig uw downloadverkeer te versleutelen. De meeste nieuwsservers en downloadprogramma's ondersteunen ssl-encryptie. Providers en andere instanties kunnen niet meer zien welke bestanden u downloadt. Helaas vormt het wel een zwaardere belasting voor uw pc, omdat het alle data moet ontsleutelen. U vraagt de ssl-gegevens van uw nieuwsserver op die u vervolgens invoert bij de downloadinstellingen. Geschikte tools zijn bijvoorbeeld GrabIt, NewsLeecher en SABnzbd+.

©PXimport

Bittorrent

Ook bittorrentverkeer versleutelt u eenvoudig, zodat u luistervinken buiten de deur houdt. Dat is bijvoorbeeld mogelijk met de populaire cliënt µTorrent. Navigeer naar Opties / Voorkeuren / Bittorrent. Zet bij het onderdeel Protocolversleuteling de optie op Ingeschakeld. Zodra de connectie hapert, valt µTorrent terug op een onversleutelde verbinding. Wilt u dat liever niet? Selecteer dan de optie Geforceerd. Sluit af met Toepassen en OK. Ook bij de meeste andere bittorrentcliënts, zoals Vuze, is encryptie mogelijk.

©PXimport

Actrice Kristen Bell zal de stem van Amy Rose inspreken in de aankomende vierde Sonic the Hedgehog-film.

Het personage, dat veelvuldig in de Sonic-games voorkomt, had al een gastrolletje aan het einde van de film Sonic the Hedgehog 3. Deze week heeft The Hollywood Reporter onthuld dat het personage in de vierde Sonic-film ingesproken zal worden door Kristen Bell.

Bell heeft al ervaring met stemacteerwerk: ze speelde ook de rol van Princess Anna in de Frozen-films. Verder is ze bekend van series als The Good Place, Veronica Mars en Deadwood. Ze speelde ook de rol van Lucy in de allereerste Assassin's Creed-game.

De vierde Sonic the Hedgehog-film draait vanaf 19 maart 2027 in de bioscoop.

Over de Sonic the Hedgehog-films

De Sonic the Hedgehog-films zijn gebaseerd op het populaire gamepersonage van Sega, een blauwe egel die zijn dierenvrienden probeert te redden en extreem snel kan rennen. De films combineren live-action acteerwerk met computergeanimeerde beelden.

De drie uitgekomen verfilmingen zijn een megasucces: begin 2025 werd al aangekondigd dat de drie Sonic-films bij elkaar meer dan een miljard dollar aan bioscoopopbrengsten hadden gegenereerd.

De films staan mede bekend om hun goedgevulde cast. Zo zijn James Marsden en Jim Carrey te zien, en verlenen onder andere Ben Schwartz, Keanu Reeves en Idris Elba hun stemmen aan computergeanimeerde personages.

Eind 2025 kregen we eindelijk de langverwachte eerste beelden van Tomb Raiders toekomst te zien. Het was al een aantal jaren bekend dat Amazon de franchise met zowel een serie als nieuwe games wilde terugbrengen, maar hoe precies, dat was nog lang giswerk. Nu is bekend dat er maar liefst twee nieuwe games op stapel staan: Tomb Raider: The Legacy of Atlantis en Tomb Raider: Catalyst.

Releasedata van de nieuwe Tomb Raider-games

Tijdens The Game Awards in 2025 werd aangekondigd dat Tomb Raider: The Legacy of Atlantis (een remake van de allereerste Tomb Raider-game uit 1996) in 2026 moet verschijnen. Een geheel nieuwe Tomb Raider-game die zich later in de tijdlijn afspeelt is Catalyst, de game die in 2027 moet verschijnen. Beide spellen komen uit op de PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

Beide titels worden ontwikkeld door Crystal Dynamics, dat eerder Tomb Raider uit 2013 en Rise of the Tomb Raider uit 2015 maakte. Ook hielp de studio mede-ontwikkelaar Eidos Montréal met de productie van Shadow of the Tomb Raider (2018). De studio Flying Wild Hog (Shadow Warrior, Trek to Yomi) ondersteunt de ontwikkeling van Tomb Raider: The Legacy of Atlantis.

Allemaal in één tijdlijn

Met dit nieuwe Tomb Raider-tijdperk willen Amazon en ontwikkelaar Crystal Dynamics harder dan ooit inzetten op de eenduidige tijdlijn van de franchise. In de allereerste Tomb Raider-game uit 1996 was Lara Croft al een geharde avonturier, en in 2012 begon Crystal Dynamics met het vertellen van haar 'oorsprongsverhaal'. De zogenaamde Survivor-trilogie omvat de games Tomb Raider (2013), Rise of the Tomb Raider (2015) en Shadow of the Tomb Raider (2018), die samen laten zien hoe Lara steeds meer in die rol van de geharde bad-ass groeit.

©Crystal Dynamics

De bedoeling is in principe altijd geweest dat de Survivor-trilogie een voorloper vormt op de originele games, al werd daar nog vaak over gediscussieerd door fans. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat de sfeer van de modernere games niet goed overeenkomt met de originele titels. Desalniettemin gaat Amazon door met het plan, zo werd al aangekondigd in 2021, waar in een speciale video het volgende werd gezegd over de aankomende Tomb Raider-game:

"Het bevat alle elementen die de Tomb Raider-reeks een van de meest geprezen franchises in gaming heeft gemaakt. Spelers besturen een zelfverzekerde en multidimensionale heldin in een omgeving waarin verkenning en creatief routes vinden wordt beloond. Er zijn duizelingwekkende puzzels om op te lossen en er is een grote variatie aan vijanden om het tegen op te nemen."

©Crystal Dynamics

Tomb Raider: Legacy of Atlantis

Tomb Raider: The Legacy of Atlantis lijkt dit duidelijk te moeten maken. De game is dus een remake van het spel waar de franchise mee begon, met gemoderniseerde gameplay en visuals. Het verhaal rondom het krachtige artefact de Scion blijft intact, al gaat de verhaalvertelling in deze versie van het spel wat anders dan in 1996.

Dit biedt de ontwikkelaar ook genoeg kansen om het avontuur waar het voor Lara allemaal begon te koppelen aan de Survivor-delen, en dus het tijdperk tussen nieuw en oud te overbruggen. De dinosauriërs uit het origineel zijn dus nog gewoon aanwezig, al is dat nu met veren. Want we moeten wel rechtdoen aan de geschiedenis.

Tomb Raider: Catalyst

Dus wat betekent dat voor Tomb Raider: Catalyst, de andere game die tijdens The Game Awards voor het eerst getoond werd? Catalyst is eigenlijk een soort schone lei voor Tomb Raider, met een verhaal dat zich na alle voorgaande games, boeken, comics en series - ja, daar komen we later nog op - afspeelt.

De voorgaande verhalen worden wel als 'canon' (lees: onderdeel van de geschiedenis in deze tijdlijn) beschouwd. Dat kunnen we opmaken uit de onthullingstrailer van het spel, waarin gerefereerd wordt aan de gebeurtenissen uit Tomb Raider (2013) en de eerste Tomb Raider-game - alsmede Legacy of Atlantis dus.

Het spel speelt zich af in het noorden van India, in de nasleep van een cataclysmische gebeurtenis waardoor verschillende geheimen uit de geschiedenis plotseling geopenbaard zijn. Lara Croft en zo ongeveer iedere andere schattenjager in de wereld gaat dus op pad naar het gebied om de geheimen en rijkdommen van weleer te ontdekken. Aan Lara de taak om te zorgen dat de soms gevaarlijke mythische voorwerpen uit de verkeerde handen blijven, wat volgens de website voor een verhaal bomvol 'vertrouwen en verraad' zorgt.

De start van een trilogie?

Het is goed mogelijk dat Catalyst het eerste deel is van een gloednieuwe Tomb Raider-trilogie. In maart 2024 vond er bij het South by Southwest-filmfestival (SXSW) een panel plaats waarin (zo ontdekte het Tomb Raider fan-account Society of Raiders) Dimitri Johnson aan het woord kwam.

©Crystal Dynamics

Johnson, een producent van onder andere de eerste Sonic the Hedgehog-film, heeft een deal gesloten met Amazon Studios voor het ontwikkelen van televisieseries, onder andere romdom Tomb Raider. In het panel over transmedia - oftewel het gebruiken van een IP (intellectual property) via verschillende mediums, waaronder live-action films, series, animatie en games - zei hij het volgende:

"Er is een franchise waar we aan werken waar ik niet te diep op in kan gaan. En dit is een groot experiment voor ons - de studio's en het gamebedrijf waar we werken aan animatie, live-action films, live-action televisie en een trilogie aan games die gebouwd zijn in Unreal 5. Daarbij kijken we naar een manier om de assets die voor de game gebruikt worden toe te passen om de productie van de live-action producties te ondersteunen."

©Amazon

De precieze franchise waar het om gaat wordt niet genoemd, maar gezien zijn betrokkenheid bij de live-action serie valt aan te nemen dat het om Tomb Raider gaat. Hij heeft dus mogelijk bevestigd dat Cataclysm het startschot is van een nieuwe Tomb Raider-trilogie.

Amazon en Crystal Dynamics lijken hier ook naar te hinten met de trailer van het spel. Na een lange monoloog van een antagonist over hoe de 'legende van Lara Croft tot een einde moet komen' stelt de avonturier zelf dat ze nog maar net begonnen is. Dat kan uiteraard een knipoog zijn naar haar langverwachte terugkeer, maar het lijkt erop dat Amazon hard op Tomb Raider gaat inzetten.

©Crystal Dynamics

De stem van Lara Croft

In de nieuwe games krijgt Lara een nieuwe stemactrice. Alix Wilton Regan - bekend van rollen in Mass Effect 3, Cyberpunk 2077 en Assassin's Creed: Origins - gaat het stokje overnemen van Camilla Luddington, die het personage vertolkte in de Survivor-trilogie. Na de aankondiging dat Regan de rol op zich gaat nemen, plaatste Luddington een emotioneel bericht op haar Instagram-account:

"Ik wil jullie laten weten dat ik van de fans heb gehouden. Het was een ongelooflijke eer om Lara Croft te spelen en ze blijft altijd onderdeel van mij uitmaken. De Survivor-trilogie bood mij een decennium aan avontuur dat ik nooit ga vergeten. Ik kan niet trotser zijn op wat we hebben gecreëerd. Zoals altijd ontvangt de nieuwe actrice een ongelooflijke gift door in haar laarzen te mogen stappen."

Gameplay van de nieuwe Tomb Raider

Van Legacy of Atlantis hebben we al wat gameplay - mogelijk gemaakt door Unreal Engine 5 - kunnen zien met de onthullingstrailer. Daaruit blijkt dat Lara net zo acrobatisch is als in de oorspronkelijke PlayStation-games - iets wat in de Survivor-trilogie minder aan bod kwam. In de trailer zien we in ieder geval dat Lara zich niet simpelweg omhoog drukt tijdens het klimmen, maar haar iconische 'cirkelmethode' nog altijd onder de knie heeft. Verder zijn er beelden te zien van het klimmen, een puzzel en de valstrikken die je in de verschillende tombes te wachten staan. Ook kregen we een glimp van de gunplay in het spel. Lara heeft haar twee vertrouwde pistolen, en kan die al ontwijkend en springend loslaten op dinosauriërs.

Van Catalyst is nog geen gameplay getoond, al onthult de cinematische trailer mogelijk wel een paar gameplaymogelijkheden. Denk aan de grijphaak die Lara op Spider-Man-achtige wijze aan haar pols heeft hangen, en die ze schijnbaar ook tijdens gevechten kan inzetten om vijanden af te leiden of uit te schakelen. Ook zien we haar een lamp kapotschieten om voor verwarring te zorgen, en daar een voordeel uit halen. Wellicht wordt de combat en stealth dus wel uitgebreid met mechanieken rondom lichtinval. Veel meer is er nog niet op te maken, al zijn er in de afgelopen jaren wellicht al een paar details naar buiten gekomen.

©Crystal Dynamics

Eerdere geruchten

Deze nieuwe Tomb Raider-games zijn al jaren in ontwikkeling, en er zijn in die tijd ook een flink aantal geruchten opgedoken rondom Catalyst. Niets is bevestigd, dus houd een korreltje zout bij de hand.

Het is de insider V Scooper en journalist Gregory Felipe namelijk ter ore gekomen dat de nieuwe Tomb Raider-game een soort Ubisoft-achtige open wereld-game betreft. V Scooper deelde eerder ook al details over het verhaal van Catalyst, die op basis van de onthulling goed overeenkomen.

Volgens V Scooper heeft Lara naast 'gebruikelijke Lara bewegingsmethodes' toegang tot een motor en parachute om zich door het noorden van India te begeven. Daarbij hint hij naar verschillende confrontaties met dieren als luiaarden en tijgers in gebieden als jungles, bergen en woestijnen.

©Crystal Dynamics

Felipe had het voor die berichten ook al over een motor waarmee Lara zich door de map kan verplaatsen. Daarbij had hij het ook over companions met unieke vaardigheden, en dat er bekende personages uit de vorige game terugkeren.

Het spel bevat volgens Felipe vijf Far Cry-achtige vijanden, die volgens hem bestaan uit de stereotiepe rijke man, een misdaadbaas en een duo van twee broers. Lara zelf zou daarbij toegang krijgen tot een skilltree met magische skills. Nogmaals: dit zijn allemaal geruchten. Geen van deze gameplayelementen is tot nu toe bevestigd en er kan in de tijd sinds de rapportage van alles veranderd zijn.

©Crystal Dynamics

De Tomb Raider-serie met Sophie Turner

Tomb Raider en Lara Croft zijn uiteraard game-iconen, maar de franchise is al geruime tijd ook onderdeel van het Hollywoodlandschap. In 2001 en 2003 kwamen respectievelijk de films Lara Croft: Tomb Raider en Lara Croft: Tomb Raider - The Cradle of Life uit. Ondanks de sterrenkracht van Angelina Jolie als Lara Croft waren de films niet bijster succesvol, dus het duurde tot 2018 totdat Lara weer op het witte doek verscheen. Ook met Alicia Vikander in de hoofdrol wist Tomb Raider niet veel indruk te maken als film.

Enfin, we geven niet op. In 2024 kwam Netflix met de animatieserie Tomb Raider: The Legend of Lara Croft - waarvan een tweede en laatste seizoen in 2025 verscheen. Deze serie volgt Lara Croft na de Shadow of the Tomb Raider-game, en overbrugt dus het tijdperk van de Survivor-trilogie en de originele games. Helaas werd ook de animatieserie niet bijster goed ontvangen. Een prima tussendoortje, maar niets om over naar huis te schrijven.

©Netflix

Maar Hollywood - en specifiek Amazon in dit geval - weet niet van ophouden. Er wordt namelijk ook al sinds eind 2023 gewerkt aan een live-action Tomb Raider-serie door Fleabag-maker Phoebe Waller-Bridge, die op een nog onbekend moment op Amazon Prime Video verschijnt. Het heeft even mogen duren voordat de serie in productie ging, maar begin 2026 was het eindelijk zover. In februari kwamen de eerste setfoto's van de serie naar buiten.

Daarbij werd ook bekendgemaakt dat Sophie Turner (van Game of Thrones- en X-Men-faam) de rol van de iconische avonturier op zich neemt. Ze wordt vergezeld door onder anderen Martin Bobb-Semple als Lara's compagnon Zip, Alien-actrice Sigourney Weaver als Evelyn Wallis, Harry Potter-ster Jason Isaacs als Atlas DeMornay en Bill Paterson (Fleabag) als Winston - Lara's butler. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de live-action serie in de Tomb Raider-tijdlijn past, en details over het verhaal zijn momenteel nog schaars. Zodra er meer duidelijkheid is, lees je dat uiteraard in dit overzicht.