Als u surft op een openbaar netwerk, is het verstandig om dat anoniem te doen. U wilt immers niet dat andere personen uw gegevens onderscheppen. Maar ook thuis hebt u wellicht liever niet dat medebewoners of huisgenoten zien wat u online doet. Daarnaast is het met betrekking tot uw privacy nuttig om uw downloads te beschermen. Dankzij slimme tools blijft u zelfs onzichtbaar voor uw internetprovider!

Internet Explorer

Met de meeste browsers kunt u tegenwoordig anoniem surfen. Dat is nuttig als u bijvoorbeeld een cadeautje voor uw partner zoekt of een weekendje weg aan het regelen bent. In Internet Explorer 8 navigeert u naar Beveiliging / InPrivate-navigatie. Vervolgens opent er een nieuw venster waarin u in de adresbalk aan de indicator ziet dat de privémodus is ingeschakeld. De browser slaat geen cookies, tijdelijke internetbestanden, surfgeschiedenis, formuliergegevens, wachtwoorden en gebruikersnamen op. U kunt ook een nieuw tabblad openen en kiezen voor Browsen met InPrivate.

©PXimport

Ouderlijk toezicht

Niet alle gebruikers van een pc kunnen de functie InPrivate-navigatie activeren. Als er Ouderlijk toezicht in Windows is ingeschakeld dan is het niet mogelijk om anoniem te surfen. Op die manier wordt er voorkomen dat uw kinderen naar websites surfen die u hebt verboden. U achterhaalt namelijk gemakkelijk de surfgeschiedenis. Het juiste menu bereikt u simpel vanuit Internet Explorer via Extra / Internetopties / Inhoud / Ouderlijk toezicht. Vervolgens kiest u een gebruikersaccount van uw kind om Ouderlijk toezicht in te stellen.

Standaard privémodus

Met een slimme aanpassing surft u voortaan altijd met InPrivate-navigatie. U hoeft deze optie dan niet meer voortdurend handmatig in te schakelen. Klik met de rechtermuisknop op het Bureaublad en kies Nieuw / Snelkoppeling. Geef de volgende locatie op: "%ProgramFiles%\Internet Explorer\iexplore.exe"-private. Klik op Volgende en bedenk een naam voor de snelkoppeling. Sluit ten slotte af met de knop Voltooien. Gebruik voortaan de nieuwe snelkoppeling om anoniem te surfen.

©PXimport

Pornoknop

In 2008 deden er via internet de wildste speculaties de ronde dat het destijds aankomende Internet Explorer 8 een heuse 'porno­knop' zou bevatten. Vervolgens werd het nieuws breed uitge­meten in medialand. Microsoft bevestigde in een later stadium dat het inderdaad een functie ging toevoegen waarmee gebruikers anoniem kunnen surfen. De bewering dat het om een knop zou gaan was twee jaar geleden feitelijk onjuist. De functie ­InPrivate-navigatie is namelijk uitsluitend bereikbaar via het menuonderdeel Beveiliging of met behulp van de sneltoets Ctrl+Shift+P. Het is dus geen knop die u vanuit de werkbalk inschakelt. Inmiddels beschikken bijna alle bekende browsers over een mogelijkheid om te surfen zonder sporen achter te laten.

©PXimport

InPrivate-filtering

De inhoud van websites wordt vaak weergegeven door meerdere bronnen, zoals advertenties, afbeeldingen en analyseprogramma's. Dit soort content wordt aangeboden door websites van derden en biedt grote voordelen voor deze bedrijven. Deze inhoudsproviders houden namelijk precies het gedrag van de bezoeker op de betreffende website bij. Dankzij de functie InPrivate-filtering in Internet Explorer 8 bepaalt u zelf of indirecte websites toegang krijgen tot deze gegevens. Ga naar Beveiliging / InPrivate-filtering. Voor elke browsersessie dient u de functie opnieuw in te schakelen.

©PXimport

Instellingen aanpassen

Als u inhoud van indirecte sites niet automatisch wilt blokkeren, dan geeft u dat eenvoudig aan. Ga naar Beveiliging / Instellingen voor InPrivate-Filtering. Vervolgens verschijnt er een lijstje met inhoudsproviders. Standaard worden alleen de inhoudsproviders getoond die door minimaal tien bezochte websites zijn gebruikt. U wijzigt dat eenvoudig door bij de onderste optie een ander getal in te vullen en te klikken op Vernieuwen. Markeer de optie Selecteer welke inhoud u wilt blokkeren of toestaan. Selecteer één of meerdere websites en maak een keuze tussen Toestaan en Blokkeren.

©PXimport

Geschiedenis wissen

Wis na een surfsessie de geschiedenis in Internet Explorer. Open Extra / Internetopties en klik bij Browsegeschiedenis op Verwijderen. Plaats vervolgens vinkjes voor alle opties die u niet wilt bewaren. Bevestig de opschoonactie met Verwijderen. Handig is de mogelijkheid om de gegevens van uw favorieten niet te wissen, waardoor die sneller worden weergegeven. In dat geval plaatst u een vinkje voor Gegevens van favoriete websites behouden. U geeft in het dialoogvenster Internetopties desgewenst aan hoeveel dagen Internet Explorer de surfgeschiedenis moet bewaren.

©PXimport

Firefox

Ook met Firefox surft u volledig anoniem. U activeert deze functie via Extra / Privénavigatie starten. In het scherm dat verschijnt, bevestigt u dat u op deze manier wilt surfen. Firefox bewaart de openstaande tabbladen en opent vervolgens een schoon venster. Cookies, tijdelijke internetbestanden en de geschiedenis worden tijdens het surfen niet opgeslagen. Wel creëert u alsnog bladwijzers (favorieten) en downloadt u bestanden van internet. U ziet aan de venstertitel dat de privémodus is ingeschakeld. Wilt u de functie uitzetten? Navigeer dan naar Extra / Privénavigatie stoppen.

©PXimport

Altijd anoniem

Als u altijd anoniem wilt surfen met Firefox, dan is dat ook mogelijk. In dat geval worden er nooit gegevens op uw systeem opgeslagen, zodat u bijvoorbeeld altijd wachtwoorden in moet vullen. Ga naar Extra / Opties en kies het paneel Privacy. Selecteer bij Firefox zal: de optie Aangepaste instellingen gebruiken voor geschiedenis. Plaats een vinkje voor Automatisch Firefox in een privénavigatiesessie starten. Er worden standaard wel cookies bewaard met deze methode. Als u dat liever niet wilt, dan verwijdert u het vinkje voor Cookies van websites accepteren. Bevestig de wijzigingen met OK.

©PXimport

Aangepaste instellingen

Wellicht wilt u zelf bepalen welke informatie Firefox bewaart en welke sporen u liever niet achterlaat. Navigeer naar Extra / Opties en open het paneel Privacy. Selecteer bij Firefox zal: de optie Aangepaste instellingen gebruiken voor geschiedenis. Zorg dat er geen vinkje staat voor Automatisch Firefox in een privénavigatiesessie starten. U beslist nu zelf welke gegevens u wilt bewaren door de vinkjes in de selectievakjes voor de juiste onderdelen te plaatsen. Zo kiest u er bijvoorbeeld voor om de downloadgeschiedenis te onthouden en cookies van websites te accepteren.

©PXimport

Toggle Private Browsing

Dankzij de uitbreiding Toggle Private Browsing switcht u met slechts één muisklik naar de privémodus. Surf naar de webpagina mozilla en klik op Aan Firefox toevoegen. Installeer de uitbreiding en herstart vervolgens de browser. Rechtsonder in de statusbalk van Firefox nestelt er zich een nieuw pictogram. Hiermee start u gemakkelijk een privésurfsessie. Gebruikt u deze functie liever in de Navigatiewerkbalk? Ga naar Beeld / Werkbalken / Aanpassen en sleep de knop Toggle PB naar de gewenste locatie in de werkbalk.

©PXimport

Cookies

Veel websites plaatsen kleine bestandjes op uw pc waarin diverse gegevens worden opgeslagen. Deze zogeheten cookies zijn waardevol voor adverteerders. Firefox biedt een optie om ze eenvoudig te blokkeren. U kunt ook cookies van specifieke websites verwijderen. Dat is bijvoorbeeld handig als u wilt voorkomen dat een gezinslid ziet dat u een bepaalde website hebt bezocht. Open Opties en kies Privacy. Selecteer Aangepaste instellingen gebruiken voor geschiedenis. Klik op Cookies tonen en selecteer het bestand van een site dat u wilt wissen. Bevestig met Cookies verwijderen.

©PXimport

BetterPrivacy

Steeds vaker worden zogeheten flashcookies gebruikt om informatie over de gebruiker op te slaan. Helaas zijn ze niet zo gemakkelijk te verwijderen als de traditionele cookies. Bovendien worden flashcookies op een andere locatie opgeslagen en simpelweg weer in de oorspronkelijk staat teruggezet als u ze hebt verwijderd. Via de Firefox-uitbreiding BetterPrivacy doet u daar iets aan. Via Extra / BetterPrivacy opent u het onderdeel. Er verschijnt een lijst van de flashcookies op uw pc. Kies Remove All LSOs.

©PXimport

Flash-cookies

Wanneer u Firefox niet gebruikt, verwijdert u ook via een andere methode flash-cookies. Zelfs als u in de privémodus surft, worden deze hardnekkige bestanden op uw harde schijf bewaard. Hierdoor zien personen die dezelfde pc gebruiken evengoed welke websites u hebt bezocht. Als u geen sporen achter wilt laten, neemt u gemakkelijk maatregelen. Surf naar flashcookie, waarna er een overzicht van bestanden verschijnt die op uw computer staan. Kies voor de optie Alle sites verwijderen.

©PXimport

TrackMeNot

Google bewaart uw zoekactivi­teiten liefst negen maanden. Het is niet ondenkbaar dat deze informatie in sommige situaties beschikbaar wordt gesteld aan adverteerders of de overheid. Als u daar geen prijs op stelt, installeert u de Firefox add-on TrackMeNot. Deze tool stuurt periodiek willekeurige zoekopdrachten naar zoekmachines als Yahoo!, Bing en Google. Hierdoor raken uw werkelijke zoekopdrachten verstopt tussen een gigantische hoeveelheid valse data.

©PXimport

Anonieme zoekresultaten

Met Ixquick zoekt u op internet, zonder dat bezoekersinformatie wordt bewaard in de database van deze metazoekmachine. De website bevat ook een geïntegreerde proxydienst. Op die manier blijft niet alleen uw zoekgedrag anoniem, maar bent u tevens beschermd als u op een link klikt van een zoekresultaat. Surf naar ixquick en voer een willekeurig trefwoord in. Klik bij een resultaat op Proxy om de website anoniem te bekijken. Vervolgens haalt Ixquick met enige vertraging binnen een eigen frame de volledige website op.

©PXimport

Ssl inschakelen

Hoewel Ixquick geen zoekgegevens opslaat, ziet uw internetprovider nog altijd wat u online uitspookt. Gelukkig bevat de zoekmachine ook een handige oplossing voor. Door ssl in te schakelen worden de gegevens versleuteld verstuurd naar de servers van Ixquick. Uw internetprovider kan op die manier niet de zoekresultaten 'afluisteren'. Voer een zoekopdracht uit en klik op Mijn instellingen. Zet een vinkje voor Secure Socket Layer (SSL) / HTTPS en bevestig met Instellingen opslaan. Overigens is deze functie uitsluitend mogelijk als uw browser cookies accepteert.

©PXimport

Https

Veel websites bieden als extra service aan om via een ssl-versleuteling gegevens uit te wisselen. Voor buitenstaanders is het daardoor praktisch onmogelijk om de gegevens te onderscheppen. Een veilige website herkent u als het webadres met https begint. Verder controleert u met Firefox of er in de statusbalk een pictogram met een hangslotje te zien is. Als u daarop dubbelklikt, bekijkt u specifieke informatie over de versleuteling. U ziet bijvoorbeeld nauwkeurig welke encryptie er is toegepast. In de nieuwste versie van Internet Explorer vindt u het hangslotje in de adresbalk.

©PXimport

Google Chrome

Met Google Chrome surft u gemakkelijk anoniem door geen informatie te bewaren op de locale pc. Klik rechtsboven op de Gereedschap-knop en kies Nieuw incognitovenster. Er verschijnt een nieuw scherm, waarmee u zorgeloos over internet navigeert zonder sporen achter te laten. Verder stelt u eenvoudig in dat u geen cookies wilt accepteren als u in de normale modus surft. Klik op de Gereedschap-knop en ga naar Opties / Geavanceerde opties / Instellingen voor inhoud / Cookies. Selecteer tot slot Sites niet toestaan gegevens in te stellen.

©PXimport

Altijd incognitomodus gebruiken

Helaas bevat Chrome geen optie om standaard anoniem te surfen, waardoor u de functie iedere keer handmatig moet activeren. Met een trucje wijzigt u dat eenvoudig, zodat u voortaan altijd de privémodus gebruikt. Klik met de rechtermuisknop op Google Chrome in menu Start en kies Eigenschappen. Bij Doel voegt u -incognito aan het bestaande pad toe. Zorg er wel voor dat u eerst op Spatie drukt, voordat u de opdracht invoegt. Bevestig de wijziging met Toepassen en OK. Er worden vanaf nu geen gegevens meer bewaard op uw computer.

©PXimport

Safari

Ook gebruikers van Safari surfen eenvoudig in een privémodus, zodat er geen data wordt bewaard van uw surfsessie. Dat is nuttig als u op een openbare pc actief bent of als u niet wilt dat andere personen aan de hand van uw sporen zien welke online activiteiten u hebt uitgevoerd. Klik rechtsboven de knop Algemene Safari-instellingen en kies de optie Privémodus. Bevestig het venster dat verschijnt met OK. Een voordeel is dat er in tegenstelling tot andere browsers geen nieuw venster of tabblad wordt geopend. U hervat moeiteloos uw huidige surfsessie, terwijl er niets wordt bewaard.

©PXimport

Tor

Hoewel u in nagenoeg alle browsers de mogelijkheid hebt om geen gegevens te bewaren, maakt het u niet anoniem. Met het Tor-netwerk bent u dat wel. Hiermee maakt u niet direct verbinding met een server van een bepaalde site, maar verloopt het dataverkeer langs een willekeurige route via een aantal andere Tor-gebruikers. De afkomst van de berichten blijft onbekend, omdat iedere schakel herkomstinformatie uit de bestanden wist. Bovendien wordt er versleuteling toegepast. Download een installatiebundel voor Windows, Mac OS of Linux via Torproject.

©PXimport

Censuur

Voor inwoners uit sommige landen met een dictoriaal regime is Tor een belangrijk hulpmiddel om bepaalde websites te bezoeken. In Iran vindt er bijvoorbeeld censuur plaats op duizenden websites, waaronder Facebook, Twitter, YouTube en verschillende nieuwssites. De machthebbers zijn kennelijk bang dat informatie over dubieuze activiteiten uit dat land snel worden verspreid via het net. Met behulp van Tor is het voor Iraniërs evengoed mogelijk om bijvoorbeeld een filmpje up te uploaden of een blog te publiceren.

©PXimport

Servers gehackt

Begin dit jaar zijn er drie servers van Tor gehackt. Nadat de beheerders de inbraak hadden vastgesteld, werden de servers direct uit het netwerk gehaald. Vervolgens zijn ze opnieuw

geïnstalleerd en weer in gebruik genomen. Volgens een ontwikkelaar hadden de hackers niet door dat ze op het anoniemiteitsnetwerk terecht waren gekomen. Vermoedelijk is om die reden de privacy van duizenden gebruikers niet op straat komen te liggen. Wel werden de servers vanwege de grote bandbreedte gebruikt voor andere aanvallen.

Verbinding maken

Als u de installatiebundel van Tor hebt geïnstalleerd, staan er enkele tools op uw pc. Rechtsonder in het Systeemvak van Windows, controleert u of de pc verbinding hebt met het netwerk. De Torbutton nestelt zich rechtsonder in de statusbalk van deze browser, zodat u gemakkelijk switcht naar een modus om anoniem te surfen. Houd er rekening mee dat pagina's langzamer worden geladen. Verder wordt de proxy webserver Polipo meegeleverd en beheert u met de applicatie Vidalia diverse instellingen van het netwerk. Deze tool is ook geschikt om anoniem webdownloads binnen te halen.

©PXimport

I2P

I2P past een soortgelijke technologie toe als Tor. Het verkeer verloopt daarbij via meerdere pc's met een encryptie. U downloadt het programma vanaf I2p2. Het is een voorwaarde dat u over een recente versie van Java beschikt. Open via het startmenu I2P en start vervolgens via het Systeemvak de router console op. Lees de Nederlandstalige ­beschrijving nauwkeurig om een http-proxy in uw browser in te stellen. Open met behulp van de instructies een zogeheten 'eepsite' om anoniem te surfen via het beschermde netwerk.

©PXimport

Ip-adres

Elke pc die is aangesloten op internet, beschikt over een eigen ip-adres. Dit is zichtbaar voor onder meer sitebeheerders en uw internetprovider. In de meeste gevallen is hiermee de identiteit van een persoon binnen korte tijd te achterhalen. Dankzij anonimiteitsnetwerken zoals Tor en I2P wordt het ip-adres gecamoufleerd met een andere cijferreeks. Niemand ziet daardoor wat u op internet aan het doen bent. U controleert dat door te surfen naar Watismijnip. Dit is een handig hulpje om te kijken of het beschermde netwerk daadwerkelijk actief is.

©PXimport

PeerGuardian 2

Het is een publiek geheim dat overheidsinstellingen en opsporingsinstanties burgers controleren bij verschillende online activiteiten, zoals uw download- en uploadverkeer. PeerGuardian 2 blokkeert inkomende ip-adressen van dergelijke organisaties. Verder houdt de tool spyware en advertenties tegen. Surf naar Phoenixlabs en download het programma. Na de installatie geeft u in de openingswizard aan van welke soorten instanties het de ip-adressen moet blokkeren. Verder bepaalt u hoe vaak het programma de zwarte lijst moet bijwerken.

©PXimport

Vpn-verbinding

Met een versleutelde vpn-verbinding maakt u veilig contact met de servers van een bedrijf dat de vpn-dienst aanbiedt. De servers verbinden u vervolgens met de website die u wilt bezoeken. Op die manier blijft u voor buitenstaanders anoniem. Er zijn diverse aanbieders, die verschillende tarieven berekenen. U probeert gratis een proefversie uit van CyberGhost VPN of Cryptocloud. Houd er rekening mee dat deze proefversies enkele beperkingen hebben. Na de installatie creëert u een ­account, waarmee u verbinding maakt met de servers.

©PXimport

Nieuwsgroepen

Het downloaden van films en ­muziek staat wereldwijd onder druk. Het is dan ook verstandig uw downloadverkeer te versleutelen. De meeste nieuwsservers en downloadprogramma's ondersteunen ssl-encryptie. Providers en andere instanties kunnen niet meer zien welke bestanden u downloadt. Helaas vormt het wel een zwaardere belasting voor uw pc, omdat het alle data moet ontsleutelen. U vraagt de ssl-gegevens van uw nieuwsserver op die u vervolgens invoert bij de downloadinstellingen. Geschikte tools zijn bijvoorbeeld GrabIt, NewsLeecher en SABnzbd+.

©PXimport

Bittorrent

Ook bittorrentverkeer versleutelt u eenvoudig, zodat u luistervinken buiten de deur houdt. Dat is bijvoorbeeld mogelijk met de populaire cliënt µTorrent. Navigeer naar Opties / Voorkeuren / Bittorrent. Zet bij het onderdeel Protocolversleuteling de optie op Ingeschakeld. Zodra de connectie hapert, valt µTorrent terug op een onversleutelde verbinding. Wilt u dat liever niet? Selecteer dan de optie Geforceerd. Sluit af met Toepassen en OK. Ook bij de meeste andere bittorrentcliënts, zoals Vuze, is encryptie mogelijk.

©PXimport

De volgende Nintendo Direct wordt waarschijnlijk een... Partner Showcase. Cody en Jacco bespreken wat dit betekent voor de line-up van Nintendo dit jaar, en welke games we dan verwachten.

Ook: censuur in Dispatch, Rayman-klassiekers, NSO-strategie, Beast of Reincarnation.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!

YouTube staat vol met uitstekende cursussen, maar zonder plan van aanpak raak je al snel verdwaald in het woud aan losse video's, autoplay en aanbevelingen. De oplossing is leren aanpakken als project. Maakt eigen afspeellijsten, plan kijktijd alsof het lesuren zijn en combineer video's met slimme notities. Met onze tips wordt YouTube je ideale onlinedocent.

Gestructureerd leren betekent dat je YouTube gebruikt als lesomgeving met duidelijke doelen en vaste leerroutes, in plaats van willekeurig te klikken van video naar video. Je bouwt aan één doorlopend cursustraject per onderwerp, zodat je elke sessie precies weet wat je gaat kijken, waarom dat relevant is en hoe je de informatie onthoudt.

YouTube kent naast losse instructiefilmpjes ook complete series met hoofdstukken, tijdcodes en zelfs volwaardige cursussen. Via YouTube Studio kunnen mensen hele cursussen publiceren. Als kijker is dat fijn, want ze bestaan uit overzichtelijke reeksen met duidelijke titels en een logische volgorde. Zoek je bijvoorbeeld naar 'Python course' of 'Excel cursus', dan kun je selectief kiezen voor kanalen die een complete serie aanbieden. Als een video verdeeld is in losse hoofdstukken, zie je die als markeringen in de voortgangsbalk en kun je gericht naar andere onderdelen springen. Dat maakt een lange les behapbaar en navigeerbaar.

Wat wil je leren?

Log in op YouTube en begin met een concreet leerdoel. Denk aan iets als formules in Excel toepassen of websites leren maken. Noteer het resultaat dat je wilt bereiken en de tijd die je per week eraan kunt besteden. Open daarna YouTube en zoek op het onderwerp in combinatie met woorden als cursus, beginner of playlist. Klik bij een veelbelovend resultaat op de pagina en controleer of er afspeellijsten zijn die logisch geordend zijn. Kijk of er recente uploads zijn, of de beschrijving bronnen bevat en of er ondertiteling of transcripts (uitgeschreven teksten) beschikbaar zijn.

Zet eventueel ondertiteling aan door linksboven te klikken op de drie streepjes, en klik dan op Instellingen / Afspelen en prestaties / Altijd ondertiteling tonen; zo kun je meelezen en lastige termen terugzoeken. Je opent de beschrijving van de video door in de grijze balk eronder te klikken op Meer. Klik op Transcript tonen in de beschrijving om de volledige tekst met tijdcodes te zien; met de zoekbalk boven het transcript spoor je trefwoorden snel op en spring je naar het juiste moment in de video. Deze functie werkt overigens bij lang niet alle video's.

Tot slot controleer je of de video hoofdstukken heeft; zie je horizontale streepjes in de voortgangsbalk onder de video, dan kun je per onderdeel navigeren.

Maak lijsten

Je hebt nu je cursus gekozen; tijd om je leeromgeving te bouwen. Open de eerste les en klik onder de video op de drie puntjes, dan op Opslaan/Nieuwe playlist. Geef je playlist een duidelijke naam, en kies de zichtbaarheid. Open de playlist via een klik op het rondje rechtsboven (waar je foto wellicht in staat) en Je kanaal bekijken. Dan klik je op Playlists en de betreffende aangemaakt afspeellijst om nieuwe video's toe te voegen en de volgorde aan te passen door video's te verslepen; zo bewaak je de opbouw.

Alles wat je wel interessant lijkt, maar nog niet op de hoofdlijn past, parkeer je in Later bekijken. Dat is de plek met materiaal om later te sorteren. Je voegt nieuwe video's eraan toe tijdens het kijken door te klikken op Opslaan / Later bekijken.

Werk dit onderdeel wekelijks bij: wat echt bij de cursus hoort, verplaats je naar je leerplaylist, de rest gaat weg. Zo blijft je cursus schoon en maak je het jezelf eenvoudig om snel te bekijken video's te scheiden van video's die misschien voor later interessant zijn.

Je kunt ook video's markeren om achter elkaar te worden afgespeeld. Dat doe je door in het overzicht van video's te klikken op de drie puntjes rechts van de video. Kies dan voor je Toevoegen aan wachtrij.

Lees ook: Van kijken tot streamen: zo gebruik je YouTube voor jouw wensen

Van kijktijd naar studieblokken

Nu je playlist er staat, maak je een realistisch studierooster. Behandel de totale kijktijd als lesuren en plan daarnaast verwerkingstijd voor pauzes, aantekeningen en oefeningen. Open je playlist en bekijk hoelang de video's duren. Bepaal per sessie een doel, zoals de eerste twee video's bekijken en samenvatten. Streef naar blokken van 25 tot 45 minuten, gevolgd door een korte pauze.

Op de computer kunt je met de eerdergenoemde optie Toevoegen aan wachtrij een reeks video's klaarzetten. Je slaat deze tijdelijke playlist op via een klik op de drie puntjes naast de video in het overzicht en dan op Opslaan in playlist. Zo heb je voor elk moment een 'pakket' klaarstaan.

Slaat YouTube je rij niet op, dan gebruik je Opslaan in Later bekijken als wachtkamer en sleep je de selectie daarna in je leerplaylist. Houd rekening met herhaling: plan per twee of drie kijkblokken één blok om terug te spoelen, lastige stukken in lagere snelheid te herbekijken en je notities bij te werken.

Slimmer kijken

Tijdens het kijken wil je ook echt begrijpen wat je ziet en hoort. Klik rechtsonder in de speler op afbeelding van een tandwiel en dan op Ondertiteling om ondertitels in te schakelen; kies eventueel een andere stijl of grotere letters in de ondertitelingsopties. Past het tempo niet, kies dan Instellingen / Afspeelsnelheid en schakel bijvoorbeeld naar 1.25x voor bekende stof of 0.75x bij complexe uitleg.

Heeft de video hoofdstukken, dan zie je streepjes in de voortgangsbalk; beweeg de muis over de balk om titels te lezen en spring gericht naar het juiste onderdeel. Op een mobiel apparaat kun je met 'precies zoeken' nauwkeurige miniatuurbeelden oproepen door vanaf de voortgangsbalk iets omhoog te vegen; dat helpt bij het exact terugvinden van een stuk.

Verwerken van de lesstof

Wat je onthoudt, hangt af van wat je met de informatie doet. Gebruik tijdstempels in je notities, zodat je altijd terug kunt naar het juiste moment. Pauzeer op een belangrijk moment, klik met de rechtermuisknop in de speler en kies Video-URL kopiëren vanaf huidig tijdstip en plak die link in je notities; veel apps maken er automatisch een klikbare link van. Zet boven elk kopje je leerdoel van dat fragment in één zin en noteer daarna in je eigen woorden wat je ervan begrepen hebt.

Tijdens het terugkijken helpt het toetsenbord: pauzeer met de spatiebalk of een druk op K, spoel 10 seconden terug met J of vooruit met I, ga sneller met / en langzamer met <, ga naar de volgende hoofdstukken met Ctrl+PijltjeRechts (Windows) of Option+PijltjeRechts (Mac) en open de sneltoetsenlijst met Shift+?. Zo wissel je razendsnel tussen kijken en noteren zonder je muis te hoeven gebruiken.

Blijf het algoritme de baas

YouTube geeft bij video's aanbevelingen voor andere filmpjes. Voer daarom gerichte zoekopdrachten uit en voeg alleen video's toe die je doel ondersteunen. Als je op de resultaatpagina staat, gebruik je de beschikbare filters en klik je pas daarna een video open; zo voorkom je dat je impulsief iets anders bekijkt.

Omdat YouTube regelmatig functies test en verplaatst, kan de exacte plek van knoppen of filters variëren; laat je daardoor niet uit het veld slaan en controleer de helpteksten wanneer iets ineens anders werkt.

Houd je startpagina schoon door doelbewust te kijken, ongepaste suggesties te markeren en vooral je Later bekijken-inbox te blijven opschonen. Blijkt een rij video's toch waardevol, sla die op als nieuwe afspeellijst via de drie puntjes en Opslaan in playlist. En als je echt de rust in je overzicht wilt bewaren, overweeg dan om een apart Google-account te gebruiken om in te loggen, zodat je 'studie-algoritme' niet wordt beïnvloed door de andere video's die je bekijkt.

Kennis onderhouden

Als je alle tips toepast, ontwikkel je een routine om optimaal te profiteren van de kennis die je opdoet tijdens het bekijken van de video, de stof samenvatten en herhalen en jezelf toetsen. Een logische vervolgstap is om één nieuw onderwerp te kiezen en de aanpak van dit artikel precies één maand vol te houden; evalueer daarna en schaaf je format bij. Zo groeit YouTube mee met jouw vaardigheden, in plaats van andersom.