ID.nl logo
Schitterend! De verrassende veelzijdigheid van soda
© Sunny Forest - stock.adobe.com
Huis

Schitterend! De verrassende veelzijdigheid van soda

Soda is een multifunctioneel middel dat in veel huishoudens te vinden is. Hoewel het vaak wordt geassocieerd met schoonmaken, zijn de mogelijkheden vrijwel eindeloos. Dit artikel belicht een aantal verrassende en praktische lifehacks met (kristal)soda, waarmee je het dagelijks leven een stukje makkelijker kunt maken.

Heb jij de kracht van soda al ontdekt? In dit artikel lees je onder meer over:

Wat is (kristal)soda eigenlijk?

Voordat we de vele toepassingen van kristalsoda verkennen, is het nuttig om eerst te begrijpen wat het precies is. Kristalsoda, ook bekend als natriumcarbonaat, is een wit, kristallijn poeder dat veel wordt gebruikt als schoonmaakmiddel. Het is een alkali, wat betekent dat het een hoge pH-waarde heeft en daarom goed is in het neutraliseren van zuren.

De oorspronkelijke toepassing was als waterontharder; het werd gebruikt om calcium- en magnesiumionen uit hard water te verwijderen. Dit maakte het uitermate geschikt als toevoeging bij het wassen van kleding. Door de jaren heen is echter gebleken dat dit wondermiddel voor veel meer kan worden ingezet dan alleen het verzachten van water.

SoortToepassing
Kristalsoda (natriumcarbonaat)Veel gebruikt voor schoonmaken, ontvetten en als waterontharder.
Baking soda (natriumbicarbonaat)Bekend uit de keuken voor bakken, maar ook nuttig voor schoonmaken en geur neutraliseren.
WassodaSterker dan kristalsoda, veel gebruikt voor zware reinigingstaken.
Caustic soda (natriumhydroxide)Zeer bijtend, wordt gebruikt voor het ontstoppen van afvoeren en industriële reiniging. Niet geschikt voor algemeen huishoudelijk gebruik.

Nu je een basisbegrip hebt van wat (kristal)soda is en waar het vandaan komt, kunnen we kijken naar een paar van de meest praktische en verrassende manieren waarop je deze stof in het dagelijks leven kunt gebruiken.

Schoonmaken en ontvetten

De meest bekende toepassing is natuurlijk schoonmaken. Een oplossing van kristalsoda en water werkt uitstekend als ontvetter in de keuken. Spray het op je fornuis of afzuigkap, laat het even intrekken en veeg het daarna gemakkelijk weg.

Verwijderen van hardnekkige vlekken

Staat je snijplank vol met vlekken van bijvoorbeeld rode biet of wortel? Een pasta van kristalsoda en water helpt om deze vlekken te verwijderen. Wrijf de pasta in de vlek, laat het even intrekken en spoel het vervolgens af.

Verfrissen van tapijten

Strooi kristalsoda over je tapijt, laat het een paar uur liggen en zuig het vervolgens op met de stofzuiger. Dit helpt om nare geurtjes te neutraliseren.

Ontstoppen van afvoeren

Een mengsel van kristalsoda en heet water kan wonderen doen voor een verstopte afvoer. Giet het mengsel in de afvoer, wacht een paar minuten en spoel het door met heet water.

Tuingereedschap schoonmaken

Je tuingereedschap krijgt veel te verduren en kan daardoor snel vies worden. Een sopje van kristalsoda kan helpen om je gereedschap te ontvetten en te ontsmetten.

Behandelen van insectenbeten

Een pasta van kristalsoda en water kan verlichting bieden bij jeukende insectenbeten. Breng de pasta aan op de beet, laat het kort intrekken en spoel het af.

Verzachten van vermoeide voeten

Een warm voetenbad met een paar eetlepels kristalsoda kan wonderen doen na een lange dag. Het verzacht je voeten en helpt ook om eventuele geurtjes te neutraliseren.

Zilverwerk laten glanzen

Is je zilverwerk dof geworden door oxidatie? Een badje van warm water met een eetlepel kristalsoda kan uitkomst bieden. Dompel het zilverwerk gedurende 20 tot 30 minuten onder en poets het daarna zachtjes met een zachte doek.

ToepassingHoe te gebruiken
Schoonmaken en ontvettenSpray of doek
Verwijderen van vlekkenPasta
Verfrissen van tapijtenStrooien en opzuigen
Ontstoppen van afvoerenMengsel in afvoer gieten
Tuingereedschap schoonmakenSopje
Behandelen van insectenbetenPasta
Verzachten van vermoeide voetenVoetenbad
Zilverwerk laten glanzenPoetsen met zachte doek

©Olga Yastremska, New Africa, Afr

Vergelijking met andere huishoudelijke middelen

Kristalsoda wordt vaak in één adem genoemd met andere huishoudelijke schoonmaakmiddelen zoals azijn, baking soda en citroensap. Hoewel ze allemaal hun eigen unieke eigenschappen en toepassingen hebben, is het interessant om ze naast elkaar te zetten.

Azijn

Azijn is een uitstekende ontkalker en desinfecteert ook goed. Maar in tegenstelling tot kristalsoda is azijn zuur. Dat betekent dat je voorzichtig moet zijn met het gebruik op oppervlakken die gevoelig zijn voor zuren, zoals marmer. Kristalsoda is basisch en werkt uitstekend als ontvetter.

Baking soda

Hoewel de namen vaak door elkaar worden gebruikt, zijn baking soda en kristalsoda niet hetzelfde. Baking soda (natriumbicarbonaat) wordt vaak gebruikt in recepten en is eetbaar, kristalsoda is dat niet. Beide zijn goed voor schoonmaken, maar kristalsoda is sterker en daardoor effectiever voor hardnekkige vlekken en ontvetten.

Citroensap

Citroensap heeft als voordeel dat het een aangename geur heeft en biologisch afbreekbaar is. Het is echter minder effectief bij het verwijderen van hardnekkige vlekken en ontvetten. Citroensap werkt wel weer goed in combinatie met andere middelen zoals azijn of kristalsoda, vooral als het gaat om het verwijderen van kalk.

Waterstofperoxide

Dit middel is een krachtig bleekmiddel en desinfectant, maar is ook behoorlijk agressief. Kristalsoda is wat dat betreft een stuk milder en daarom veiliger voor algemeen gebruik in het huishouden.

MiddelSterke puntenZwakke puntenCombinatie met kristalsoda
AzijnOntkalkt, desinfecteertKan zure reacties gevenOntvetter en ontkalker
Baking sodaMilde reinigerMinder effectief bij hardnekkig vuilComplementaire werking
CitroensapAangename geurMinder effectiefVerbetert geur en ontkalkt
WaterstofperoxideKrachtig bleekmiddelAgressiefNiet aanbevolen

Enthousiast geworden over soda?

Haal dan een doosje in huis en ontdek dit wondermiddel zelf!

🧽 Meer huishoudtips? Volg ons dan ook op Facebook!

▼ Volgende artikel
Marketing Grand Theft Auto 6-release deze zomer van start
© Rockstar Games
Huis

Marketing Grand Theft Auto 6-release deze zomer van start

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Watch on YouTube

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

▼ Volgende artikel
Accupaniek: met deze aanpassingen haal je wél het einde van de dag
© Yuliia
Huis

Accupaniek: met deze aanpassingen haal je wél het einde van de dag

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.