ID.nl logo
De beste vpn-routers om online privacy te verzekeren
© Reshift Digital
Huis

De beste vpn-routers om online privacy te verzekeren

Als je je internetverkeer wilt beveiligen via een vpn-verbinding, kun je een vpn-app gebruiken. Die installeer je dan op je pc of je smartphone. Maar daarmee zijn lang niet al je apparaten beveiligd. Dat kan wél door een vpn op je router te installeren. Maar wat zijn de beste vpn-routers van het moment?

Een vpn-verbinding loopt vaak via een speciale app of programma op je computer, smartphone en tablet. Dat werkt prima, maar is niet zonder nadelen. Zo werken de meeste vpn’s niet op slimme tv’s, waardoor die kwetsbaar blijven. Een vpn-app heeft bovendien een nadelige invloed op de accuduur van mobiele toestellen, zoals je telefoon of laptop. Tot slot moet je niet vergeten de vpn-verbinding actief te houden.

Deze nadelen maken een router met vpn-ondersteuning een interessant alternatief. Voordelen? Je internetverkeer is altijd beveiligd, de accu van je mobiele toestel gaat langer mee en je kunt de vpn-verbinding gebruiken op apparaten die er standaard niet geschikt voor zijn. Dat laatste betekent bijvoorbeeld dat je het (grotere) Amerikaanse Netflix-aanbod op je smart-tv kunt bekijken.

Welke vpn?

In onze zoektocht naar de beste vpn vertelden we je al over de talrijke aanbieders die er zijn. Voor installatie op een router staan we even extra stil bij ExpressVPN en NordVPN.

Fabrikanten van vpn-geschikte routers raden doorgaans ExpressVPN aan vanwege de compatibiliteit en het gebruiksgemak. De dienst biedt onbeperkte bandbreedte en is inclusief apps voor de router, computer, smartphone en tablet. Een jaarabonnement kost zo’n 90 euro en biedt een maand ‘niet goed, geld terug’-garantie. ExpressVPN heeft naar eigen zeggen snelle servers in 94 landen, registreert geen activiteiten of verbindingen en ondersteunt anonieme betalingen via onder meer Bitcoin.

ExpressVPN werkt op routers van onder meer ASUS, D-Link, TP-Link, Linksys en Netgear. Let er wel op dat lang niet alle modellen van deze merken (toegankelijke) ondersteuning voor een vpn bieden.

Net als ExpressVPN is NordVPN een vpn-dienst die geschikt is voor ondersteunde routers. Zo’n router moet OpenVPN ondersteunen, en dan specifiek als client. NordVPN werkt onder meer met routers van ASUS WRT, GL.iNET en routers met OpenWRT, en gebruikt de speciale FlashRouter-app. Via deze app zet je de vpn-verbinding van de router aan en uit, wissel je tussen servers en kun je de killswitch gebruiken (die verbreekt de internetverbinding met al je apparaten als het internet wegvalt).

NordVPN zegt meer dan 5500 servers in 58 landen te hebben en niet aan ‘loggen’ te doen. De vpn-dienst werkt via een router ook met apparaten die standaard geen vpn ondersteunen. Van een Roku-stick en Apple TV tot smart-tv en gameconsoles. Een NordVPN-account werkt op je router én is inclusief apps voor je apparaten, voor als je niet thuis bent. Een jaarabonnement kost 75 euro; voor drie jaar toegang betaal je 111 euro en heb je een maand ‘niet goed, geld terug’-garantie.

Andere aanbevolen vpn’s voor routers zijn PrivateVPN, IPVanish en CyberGhost. Al deze vpn-diensten zijn betaald en inclusief apps voor al je andere apparaten en een (verschillende) ‘niet goed, geld terug’-periode. Heb je een keuze gemaakt, dan kun je de vpn op een van de volgende routers installeren.

Linksys WRT3200ACM

©PXimport

De Linksys WRT3200ACM is een slimme keuze voor wie een vpn-router zonder gedoe wil. Dit model draait OpenWRT, waarbij de software is geoptimaliseerd voor de populaire vpn-dienst ExpressVPN. Schaf via de site van ExpressVPN een abonnement aan, vul de activatiecode in op het admin-deel van de router en de vpn is direct geactiveerd. De WRT3200ACM kan onder meer wisselen tussen servers, werkt met meer dan acht apparaten tegelijk en haalt in de praktijk vpn-snelheden van om en nabij de 40 Mbit/s.

Overigens werkt de router ook met andere vpn-diensten via het OpenVPN-protocol. Je kunt met de WRT3200ACM ook gebruikmaken van het tor-netwerk. De router heeft vier gigabit-ethernetpoorten en een eSata-/usb2.0-combipoort om randapparatuur en opslagmedia aan te sluiten. De maximumsnelheid op de 2,4GHz-band bedraagt 600 Mbit/s en op de 5GHz-band 2,6 Gbit/s. De totale snelheid van deze wifi5-router (802.11ac) bedraagt hiermee 3,2 Gbit/s. Je bedient de (instellingen van de) router via de Linksys Smart wifi-app.

AVM Fritz!Box 7590 International

©PXimport

De Fritz!Box 7590 International van AVM is geen doorsnee vpn-router. Net als veel andere vpn-routers ondersteunt dit model vpn-server en vpn-client, net als vpn pass-through. Je kunt hem dus voor veel verschillende toepassingen gebruiken, al gaat wrt gebruiken wat lastiger dan op sommige andere routers in dit artikel. Daar staat tegenover dat deze Fritz!Box allerlei functies biedt die je niet terugvindt op concurrerende routers.

Zo kun je twee bekabelde telefoons op deze wifi-router met ingebouwd dsl-modem (tot 300 Mbit/s) aansluiten. Een ingebouwd dect-basisstation maakt het mogelijk om andere toestellen te verbinden en er is zelfs een compleet antwoordapparaat aanwezig. Je kunt daarnaast je Google-adresboek aan de Fritz!Box koppelen om eenvoudiger door contacten te bladeren. In totaal ondersteunt de Fritz!Box 7590 zes draadloze telefoons.

De router heeft vier gigabit-ethernetpoorten en biedt daarmee een maximale internetsnelheid van 1733 Mbit/s via de 5GHz-band. De 2,4GHz-band gaat tot 800 Mbit/s. Randapparatuur sluit je aan op de twee usb3.0-poorten. De Frit!Box ondersteunt een meshnetwerk en kan dus samenwerken met andere geschikte Fritz-apparaten om een uitgebreider en beter wifi-netwerk te realiseren. De fabrikant biedt allerlei software om alles uit de router te halen.

GL.iNet GL-MT300N-V2

©PXimport

De GL-MT300N-V2 is een draagbare router gericht op vakanties of zakenreizen. Je verbindt het routertje met een (openbaar) wifi-netwerk via een ethernetkabel, wifi-repeater, usb-modem of via tethering. De router onderscheidt zich met zijn compacte afmetingen, geringe gewicht (40 gram) en scherpe prijs van zo’n twee tientjes. Hij is onder meer te koop via Amazon.

Stroom krijgt de router van een powerbank of standaard micro-usb-stekker. De GL-MT300N-V2 heeft OpenVPN- en WireGuards-clients vooraf geïnstalleerd en draait op OpenWRT met een aangepaste softwareschil van de fabrikant. Via het admin-paneel op de site kun je allerlei instellingen aanpassen en een vpn-dienst op routerniveau toevoegen. GL.iNet claimt dat de router geschikt is voor meer dan twintig vpn-diensten.

De router ondersteunt naast wifi ook 3G en 4G via tethering, heeft twee ethernetpoorten en een usb2.0-poort om een extern opslagmedium te verbinden. De maximale internetsnelheid van de router bedraagt 300 Mbit/s. GL.iNet voorziet de draagbare router van een eenvoudige kunststof behuizing, maar biedt ook vier ontwerpen aan voor DIY-fans.

ASUS RT-AX88U

©PXimport

De ASUS RT-AX88U is een van de beste routers die je als vpn-client kunt gebruiken. Dat wil zeggen dat je de router verbinding met je vpn-dienst kunt laten maken, waarna de router verbinding met je apparaten maakt. Die gebruiken op deze manier direct een vpn-verbinding.

De RT-AX88U is geschikt voor een groot huis en heeft acht antennes: vier voor de 2,4GHz- en vier voor de 5GHz-band. De router ondersteunt zowel OpenVPN-server als OpenVPN-client en werkt daarom met vpn-diensten als ExpressVPN. Dankzij de 802.11ax-connectiviteit kan de router enorm hoge wifisnelheden doorsturen naar geschikte apparaten, waaronder nieuwe premium smartphones.

ASUS levert de RT-AX88U met een levenslang abonnement op AiProtection Pro, digitale beveiligingssoftware van Trend Micro. De router heeft acht gigabit-lan-poorten en is geschikt voor AiMesh. Dat laatste betekent dat je de RT-AX88U kunt koppelen aan andere geschikte ASUS-routers voor een mesh-opstelling.

D-Link DIR-885L/R

©PXimport

D-Link heeft bij het ontwerpen van de DIR-885L/R goed gekeken naar het lieveheersbeestje, dat kan haast niet anders. Deze router is bijna drie jaar te koop en dus niet het nieuwste model met de laatste functies. Daar staat tegenover dat hij met minder dan 200 euro goed betaalbaar is en voorlopig nog updates krijgt.

De DIR-885L/R biedt vier ethernetpoorten met een totale maximuminternetsnelheid van 3,1 Gbit/s: 1 Gbit/s op de 2,4GHz-band en 2,1 Gbit/s op de 5GHz-band, verdeeld over vier antennes. Deze wifi5-router (802.11ac) bevat ook een usb3.0-poort om randapparatuur aan te sluiten. De installatie van de DIR-885L/R is eenvoudig en dankzij de opensource-software (DD-WRT) kun je allerlei aanpassingen doen. Je favoriete vpn-dienst koppelen is daar een van.

Zo versleutelt de router al het internetverkeer naar je apparaten; van je smartphone en laptop tot gameconsole en tablet. Let op: D-Link schrijft op zijn website dat bij het installeren van aangepaste firmware de productgarantie vervalt. Dat doe je dus op eigen risico – niet ideaal. De DIR-88L/R werkt via een app van D-Link, die verschillende functies bevat om de werking van de router naar eigen wens aan te passen.

Netgear Nighthawk AC1750

©PXimport

De Netgear Nighthawk AC1750 is een wifi5-router (802.11ac) met vier ethernetpoorten die op 5 GHz een maximale internetsnelheid van 1,3 Gbit/s bieden. Op de 2,4GHz-band is dat 450 Mbit/s. De router ondersteunt vpn-diensten als ExpressVPN en biedt gratis een aangepaste url om je eigen ftp-server op te zetten. Dat is een fijne optie die niet alle routers aanbieden.

Netgear levert de AC1750 met een usb3.0-poort en de mogelijkheid om de router met je stem te bedienen via Google Assistent. Wie zich niet comfortabel voelt bij een mogelijk op de achtergrond meeluisterend Google, kan de spraakbediening uiteraard uitschakelen. Bij aanschaf van de router krijg je toegang tot drie apps van Netgear.

De Nighthawk-app biedt de nodige instellingen om de AC1750 naar eigen smaak te gebruiken. Met de Circle-app kun je als ouder instellen welke websites of hele websitecategorieën je kind niet mag gebruiken. Om je apparaten veilig te houden, kun je ten slotte gebruikmaken van de Netgear Armor-app.

Keezel 2.0

©PXimport

Een router met vpn-functie is handig voor thuis of op kantoor, maar je hebt er onderweg weinig aan. De Nederlandse bedenkers van Keezel kwamen in 2017 daarom met een draagbaar routertje dat verbindt met openbare wifi-netwerken en je via zijn eigen wifi-netwerk veiliger laat internetten. Vorig jaar verscheen de Keezel 2.0. De internetsnelheid is beperkt tot 5 Mbit/s, je kunt gebruikmaken van zestien wereldwijde vpn-servers en de phishing-filters worden wekelijks geüpdatet.

Voor 60 euro per jaar koop je een premium-abonnement waarbij de internetsnelheid maximaal 18 Mbit/s bedraagt, je de keuze hebt uit meer dan duizend vpn-servers en elke dag nieuwe phishing-filters krijgt. Een levenslang abonnement kost 400 euro.

De Keezel is kleiner dan je smartphone, ondersteunt 2,4 GHz en 5 GHz, en werkt op een ingebouwde 8000mAh-accu. Keezel belooft een accuduur van 20 uur. Je kunt het routertje ook gebruiken als powerbank om je smartphone mee op te laden. De Keezel kan maximaal twaalf apparaten tegelijk verbinden, biedt onbeperkt internet en bevat een optionele adblocker om online-advertenties uit te schakelen. Voor deze functies maakt het niet uit of je wel of geen abonnement hebt. Als er geen wifi-netwerk beschikbaar is, kun je ook een (los verkrijgbare) 4G-dongel of ethernet-usb-adapter op de Keezel aansluiten.

TP-Link Archer C2300

©PXimport

Zoek je een vpn-router, maar kun of wil je geen honderden euro’s uitgeven? Dan is de TP-Link Archer C2300 een interessant model. Deze router is zo goedkoop omdat hij al bijna drie jaar te koop is en qua prestaties en functies niet kan tippen aan de nieuwste modellen van honderden euro;s. Logisch, en helemaal geen probleem. De Archer C2300 ondersteunt gewoon 2.4GHz en 5GHz wifi, haalt goede snelheden en bevat vier ethernetpoorten.

Dankzij de ondersteuning voor Link Aggregation kun je twee poorten combineren om een maximale snelheid van 2gbps te bereiken. Een usb 3.0-poort laat je een externe harde schijf aansluiten om media te delen met apparaten op je thuisnetwerk. De router ondersteunt OpenVPN en is geschikt voor meerdere vpn-diensten. TP-Link’s VPN Acceleration-techniek zou de internetsnelheid verhogen ten opzichte van een normale vpn-verbinding. Volgens de fabrikant gebeurt dit zonder in te leveren op de veiligheids- en privacyfuncties van de vpn-verbinding.

Je bedient de Archer C2300 via de TP-Link Tether-app. Het HomeCare-pakket van TP-Link en Trend Micro biedt onder meer antivirus en ouderlijk toezicht voor de router, en dus voor alle apparaten die ermee verbonden zijn.

▼ Volgende artikel
Retrogames spelen op je laptop? Zo werkt emuleren met MAME
Huis

Retrogames spelen op je laptop? Zo werkt emuleren met MAME

Hoewel oude arcadekasten en klassieke spelcomputers op den duur verdwijnen, hebben de bijbehorende games het eeuwige leven. Met MAME boots je de originele hardware namelijk exact na. Daarmee wek je oude videospelletjes op je pc, laptop of Mac weer tot leven! Lijkt het spelen van nostalgische Atari-, Sega- en (S)NES-spellen je wel wat? In dit artikel leggen we uit hoe je dat doet.

Wat gaan we doen?

In dit artikel leer je hoe je met de gratis emulator MAME oude arcadeklassiekers nieuw leven inblaast. We leggen uit wat emulatie precies inhoudt, hoe je MAME installeert en instelt, en hoe je legale games toevoegt via ROM-bestanden. Ook lees je hoe je het programma naar je eigen voorkeuren aanpast — van beeld en geluid tot invoerinstellingen en plug-ins. Tot slot ontdek je hoe je virtuele muntjes 'inwerpt' en extra credits instelt voor langere speeltijd.

Ook leuk: De beste PS5-games in 2026

Emuleren

Emuleren betekent dat speciale software de elektronica van een bestaand apparaat nabootst. In plaats van de originele printplaten en chips te gebruiken, vertaalt een emulator de instructies en signalen van die hardware naar je huidige pc of laptop. Een voordeel, want oude spelcomputers gaan op den duur namelijk kapot. Bovendien zijn reserveonderdelen schaars.

MAME is de bekendste emulator voor arcadekasten. De afkorting van deze freeware staat voor Multi Arcade Machine Emulator. Daarnaast ondersteunt dit programma tegenwoordig ook allerlei klassieke spelconsoles.

De doelstelling van de softwareontwikkelaars is om de hardware tot in detail na te bootsen en daarmee de technische kennis te behouden. Hierdoor speel je de games zoals ze oorspronkelijk bedoeld waren. Prettig is dat MAME iedere maand een nieuwe update vrijgeeft. Hierdoor weet je vrijwel zeker dat deze populaire emulator op jouw systeem goed blijft werken.

©jon anders wiken

Dankzij emulatiesoftware heb je voor het spelen van retrogames geen klassieke spelcomputer meer nodig.

Installatie

Met het opensource-project MAME bouw je een nauwkeurige digitale replica van één of meerdere spelcomputers. Je hoeft hiervoor alleen gratis emulatiesoftware op je systeem te installeren. MAME is voor Windows, macOS en Linux beschikbaar.

Nuttig om te weten is dat de makers nauwkeurigheid boven snelheid prefereren. Bepaalde games vormen dan ook een behoorlijke belasting voor jouw pc of laptop. Installeer het programma daarom bij voorkeur op een vlot systeem met minimaal 4 GB werkgeheugen. Volgens de ontwikkelaars werkt MAME ook op gedateerde computers van hooguit tien jaar oud, maar hierbij ervaren gebruikers wel eerder vertraging.

Ga naar www.mamedev.org en scrol een stukje omlaag. Klik onder Supported Platforms op de downloadknop van jouw besturingssysteem. Bij dit artikel werken we met de Windows-versie. Je downloadt het exe-bestand naar de computer en dubbelklikt hierop. Kies Uitvoeren en bepaal via de knop met de drie puntjes in welke map je de bestanden van het programma wilt opslaan. Bevestig met OK / Extract.

MAME is voor alle bekende desktopplatformen beschikbaar.

MAME verkennen

Ga naar de map waarin je in de vorige tip MAME hebt geïnstalleerd. Je ziet hierin flink wat mappen en bestanden. Dubbelklik op mame.exe. Er verschijnt een ietwat onorthodoxe gebruikersomgeving met de namen van tienduizenden systemen en games. Aan de linkerkant kun je het aanbod onder meer op jaartal of fabrikant sorteren.

Je kunt ook de zoekfunctie gebruiken. Begin in dat geval gewoon met typen. Zo krijg je een idee welke emulators er allemaal beschikbaar zijn. Typ je bijvoorbeeld Nintendo, dan komen iconische spelcomputers als Game Boy (Color) en Entertainment System tevoorschijn. Klik bovenaan op het sterretje om een emulator als favoriet te markeren. Op die manier vind je die later makkelijker terug.

Je kunt alvast de status van een geselecteerde emulator controleren. Als onderin beeld Status: Working verschijnt, kan MAME deze spelcomputer of arcadekast goed nabootsen. Is dat niet het geval, dan voegt de emulatiesoftware wellicht later ondersteuning toe via een update. Controleer verder ook of het beeld en geluid goed werken. In dat geval staat er OK achter respectievelijk Graphics en Sound.

Kleurt het deelvenster onderaan groen, dan werkt de geselecteerde emulator naar behoren.

Configuratiebestand

Ten opzichte van veel andere programma's wijkt de werking van MAME op bepaalde punten nogal af. Je dient bijvoorbeeld eerst twee zogeheten configuratiebestanden aan te maken. Doe je dat niet, dan slaat de emulatiesoftware jouw voorkeursinstellingen slechts tijdelijk op. Denk onder meer aan de gewenste beeldresolutie, geluidsinstellingen en invoerapparatuur.

Dubbelklik onderin beeld op General Settings en dubbelklik op Save Settings. De melding Settings saved verschijnt. Kies Return to Previous Menu om weer terug te keren naar het beginscherm. Je kunt hiervoor trouwens ook de Escape-toets gebruiken. Controleer voor de zekerheid of er in de MAME-map op de computer twee nieuwe configuratiebestanden staan, namelijk mame.ini en ui.ini.

Duik in de instellingen om een configuratiebestand aan te maken.

Nederlandse taal

De voertaal is weliswaar standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Ga naar General Settings / Customize UI en dubbelklik op Language. Klik vervolgens twee keer op Dutch. Zodra je nu Return to Previous Menu kiest, verandert het menu direct naar het Nederlands. Bevestig met Instellingen opslaan en sluit het menu af. Houd er rekening mee dat niet alle onderdelen in MAME correct zijn vertaald.

Maak het jezelf makkelijker en activeer de Nederlandse taal.

Maplocatie ROM's

MAME heeft standaard géén spellen. Die ga je zo dadelijk namelijk zelf toevoegen. Je regelt dat door zogenoemde ROM-bestanden in het programma te laden. Zo'n ROM-bestand is kort gezegd een digitale kopie van een klassieke game. Handig, want je kunt tenslotte niet zomaar een oude spelcartridge of floppydisk op een hedendaagse computer aansluiten.

Geef in MAME aan waar je ROM's bewaart. Navigeer hiervoor achtereenvolgens naar General Settings / Mappen configureren / ROMs / Map toevoegen en selecteer de map roms binnen de MAME-opslagmap. Je bevestigt met Enter, waarna je driemaal klikt op Terug naar vorig menu. Bewaar de wijzigingen met Instellingen opslaan en sluit het menu af.

MAME kijkt in de roms-map of er nieuwe spellen beschikbaar zijn.
ROM's downloaden?

Hoewel emulators zoals MAME legaal zijn, ligt dat voor de benodigde ROM-bestanden van games helaas iets anders. Het is dan ook begrijpelijk dat de videospellen niet bij de emulatiesoftware zijn inbegrepen, want hierop rust auteursrecht. Bovendien zouden tienduizenden spellen te veel opslagcapaciteit opeisen.

Wie op Google speurt, vindt al gauw allerlei downloadbare ROM-bestanden van bekende gametitels. Kijk daarmee uit! Je mag officieel alleen een digitale back-up maken van een origineel videospel dat je zelf bezit. Het kopiëren van een authentieke cartridge is nogal complex. Je hebt hiervoor namelijk specifieke apparatuur en software nodig. Bovendien is het niet toegestaan om eventuele kopieerbeveiliging te omzeilen. Om de genoemde redenen is het natuurlijk verleidelijk om ROM-bestanden uit illegale bron te downloaden, maar volgens de Nederlandse wet is dat dus verboden.

Op talloze websites liggen illegale ROM-bestanden van bekende spellen voor het oprapen.

ROM's downloaden

Auteursrechtelijk beschermde ROM's mag je niet downloaden. Gelukkig beheert MAME zelf ook een behoorlijke collectie klassieke games. De originele makers hebben toestemming gegeven om deze ROM-bestanden gratis te gebruiken. Het betreft tientallen titels die tussen 1977 en 2001 zijn uitgebracht.

Ga naar www.mamedev.org/roms/ en klik op een interessante titel. Je zet een vinkje voor I understand that these ROM images are for non-commercial use only, waarna je op de downloadknop klikt. Bewaar het zip-bestand nu in de ROM-map van MAME. Pak dit zip-bestand beslist niet uit, want anders werkt de emulatie niet.

Check op de website van MAME welke legale ROM-bestanden van oude games je gratis kunt downloaden.

Retrogame starten

Zodra je de ROM's eenmaal in de juiste map hebt geplaatst, kun je deze games in MAME starten. Overigens circuleren er op internet ook ROM's die in de praktijk helaas niet werken. Het is dus echt een kwestie van uitproberen. Als je in de vorige tip legale kopieën vanaf de website van MAME hebt gedownload, krijg je die relatief eenvoudig aan de praat.

Klik in het linkermenu op Beschikbaar en druk vervolgens op de F1-toets. Bevestig met Enter. De emulatiesoftware controleert nu alle aanwezige ROM's. Na even wachten zie je in de lijst verse titels die je kunt spelen. Klik hierop en controleer onderaan of de status, het beeld en het geluid in orde zijn. Je opent rechtsboven eventueel het tabblad Informatie om extra details te tonen, zoals jaartal en fabrikant. Kun je een bepaalde titel niet vinden? Gebruik dan de zoekfunctie! Klik tweemaal op een titel om het videospel te starten.

Zodra je op de sneltoets F1 drukt, controleert MAME alle ROM-bestanden.

Gamen maar!

Een game start met de standaardinstellingen altijd op volledige schermgrootte. Vind je dat niet prettig, dan druk je in Windows op de sneltoets Alt+Enter om de vensterweergave te openen. Pixelachtige videospelletjes kun je vaak beter in een wat kleinere weergave spelen. Je past de grootte van het dialoogvenster naar eigen wens aan.

De bediening verschilt per spel. Vaak verschijnt er eerst een korte animatie, waarna je het spel kunt starten. Het loont de moeite om eerst even de invoerinstellingen door te nemen. Druk in de spelweergave op de Tab-toets en ga naar Invoerinstellingen / Input Assignments (this system). Je ziet nu welke knoppen je kunt gebruiken. Liever een andere indeling? Geen probleem, want het is mogelijk om de bedieningsknoppen te wijzigen. Selecteer een functie en druk vervolgens op Enter. Druk nu op de toets die je voortaan wilt gebruiken.

Klaar met spelen? Klik dan rechtsboven op het kruisje om weer terug te gaan naar het beginscherm van MAME. Je kunt als alternatief ook op de Escape-toets drukken.

Let op: artikel gaat verder onder de afbeelding en de video.

Zin in een potje poker?

🎢 Ook leuk: gratis achtbanen bouwen in je browser

View post on TikTok

Game-instellingen

Je kunt van iedere game de instellingen even doornemen. Klik met de rechtermuisknop op een titel om een contextmenu te openen. Zoals de naam al doet vermoeden, verschijnen er bij Geavanceerde opties allerlei complexe instellingen. Dat zijn er weliswaar flink wat, maar voor doorsneegebruikers zijn de meeste opties niet zo interessant.

Overigens is het wél de moeite waard om het onderdeel Automatisch opslaan/hervatten te activeren. Afhankelijk van het spel sla je daarmee de voortgang op. Kijk daarnaast ook even bij Invoerinstellingen. De Muis staat namelijk vaak uit, terwijl je veel games met dit bedieningsapparaat kunt spelen. Klik op Terug naar vorig menu.

Kijk verder ook even bij Video opties. Schakel bijvoorbeeld de Venstermodus in wanneer je liever niet wilt dat de game in een volledig scherm opent. Kies daarna Terug naar vorig menu en Save System Settings. Sluit ten slotte het menu.

Van ieder videospel kun je de instellingen aanpassen.

Muntinworp

Veel oude arcadekasten hebben een muntgleuf. Pas wanneer iemand daar een gulden of rijksdaalder in gooide, begon het spel. Aangezien MAME de hardware van klassieke arcadespellen exact nabootst, is het veelal nodig om een virtueel muntje in het systeem te werpen. Anders kun je namelijk niet spelen. Meestal druk je hiervoor op 5 voor munt één en 6 voor munt twee. Druk meermaals op deze getallen om extra credits toe te voegen.

Bij veel virtuele arcadekasten druk je verder op 1 of 2 om respectievelijk met één of twee spelers te gamen. Daarnaast zijn F6 en F7 nuttige sneltoetsen. Daarmee bewaar of laad je namelijk zogeheten savestates. Wil je even pauzeren? Druk dan op F5. Je kunt meestal met de pijltjestoetsen bewegen. Als je een schietspel speelt, is de vuurknop natuurlijk cruciaal. Dat is veelal de Spatie-, Ctrl- of Alt-toets.

De getallen achter Coin 1 en 2 geven aan met welke toetsen je een virtueel muntje kunt werpen.

Extra credits

Speel je een arcadespel en blijf je telkens virtuele muntjes inwerpen? Bij een echte arcadekast is het via fysieke schakelaars op de printplaat vaak mogelijk om de instellingen te wijzigen. Een kastbeheerder kan zo bijvoorbeeld extra credits of levens aan een muntinworp toewijzen. MAME heeft hiervoor een aangepast menu, zodat je langer kunt doorspelen.

Druk binnen de spelomgeving op de Tab-toets en ga naar DIP-schakelaars. De beschikbare instellingen zijn afhankelijk van het gekozen arcadespel. Vaak kun je het aantal levens en/of credits opvoeren. Soms zijn er ook opties om de gametijd te verlengen, een andere taal te kiezen en de moeilijkheidsgraad te wijzigen. Tot slot kun je het geluid van de 'arcadekast' wellicht aan- of uitzetten. Klaar? Klik dan achtereenvolgens op Terug naar vorig menu en Close Menu.

Pas via het onderdeel DIP-schakelaars diverse instellingen van de arcadekast aan.

Geluid

Tijdens het spelen van een spel kun je diverse geluidsopties aanpassen. Hoor je bijvoorbeeld deuntjes uit de monitorspeakers, maar gebruik je hiervoor liever aangesloten pc-speakers? Druk dan in het gamevenster op de Tab-toets. Via Audio Mixer verschijnt er een klein venster. Klik achter Device zo nodig meermaals op het pijltje totdat de juiste audiobron is geselecteerd. Daarnaast pas je optioneel ook nog het standaardvolume aan. Klik op Terug naar vorig menu.

MAME heeft ook nog diverse geavanceerde audio-opties. Open hiervoor het onderdeel Audio Effects. Via Equalizer kun je bijvoorbeeld de intensiteit van hoge en lage tonen wijzigen. Sluit het menu door twee keer op de Escape-toets te drukken.

Geef indien nodig aan dat je het geluid via de luidsprekers wilt afspelen.

Plug-ins

MAME ondersteunt het gebruik van plug-ins. Je voegt daarmee extra functies aan het programma toe. Ga vanuit het hoofdvenster naar General Settings en kies Plugins. Er wordt een lijst geopend van alle uitbreidingen die je kunt activeren.

Een leuke plug-in is bijvoorbeeld Hiscore support. Je bewaart daarmee je hoogste scores. Verder kun je met Input macro plugin een reeks toetsaanslagen aan een enkele knop toewijzen. Cheat finder helper library helpt je misschien met het vinden van handige trucs. Dat kan net het verschil zijn om een level of volledige game uit te spelen. Laat ten slotte met Game play timer tijdens het spelen desgewenst een tijdklok meelopen. Navigeer naar Terug naar vorig menu en kies Instellingen opslaan. Sluit het menu vervolgens af.

Ben je benieuwd hoe de plug-ins in de praktijk werken? Herstart dan eerst MAME en start een spel. Je drukt daarna op de Tab-toets, waarna je het onderdeel Plugin opties opent. Je kunt nu de aanwezige plug-ins configureren.

Bekijk in het overzicht met plug-ins welke uitbreidingen je wilt activeren.

👾 Pac-Man + LEGO

Het beste van twee werelden
▼ Volgende artikel
Gerucht: iPhone 17e gaat evenveel kosten als voorganger
© Jeroen Boer - ID.nl
Huis

Gerucht: iPhone 17e gaat evenveel kosten als voorganger

De mogelijk binnenkort te verschijnen iPhone 17e zou evenveel gaan kosten als de iPhone 16e, namelijk 599 dollar - omgerekend mogelijk wederom 719 euro.

Dat claimt journalist en Apple-expert Mark Gurman op Bloomberg. De iPhone e-modellen zijn betaalbaardere versies van de iPhone. Dat blijkt wel uit de prijs van de begin vorig jaar uitgekomen iPhone 16e, die op release 719 euro (en 699 dollar in de VS) kostte.

Gurman claimt dat de prijs van opvolger iPhone 17e in ieder geval in de VS gelijk blijft, oftewel nog steeds 699 dollar. Dat zou dus kunnen betekenen dat hij ook weer 719 euro in Europa gaat kosten.

Verbeteringen

De prijs blijft waarschijnlijk dan wel gelijk, maar de 17e zou toch enkele verbeteringen ten opzichte van de 16e kennen. Zo zou er een A19-chip in de iPhone 17e zitten, een chip die ook in de duurdere, reguliere iPhone-modellen voorkomt.

Verder zou de 17e ook Apple's 5G-chip bevatten, net zoals de duurdere iPhones. Tot slot zou ook MagSafe ondersteund worden voor Apple’s magnetische accessoires. Dit was bij de iPhone 16e niet het geval.

Volgens Gurman wordt de iPhone 17e op 19 februari onthuld en ergens binnenkort uitgebracht. De 16e kwam op 28 februari 2025 uit, dus het is waarschijnlijk dat de opvolger ook ergens later deze maand of begin volgende maand uitkomt. De reguliere iPhone-modellen worden altijd pas in september aangekondigd en uitgebracht.

Overigens claimt Gurman ook dat Apple binnenkort nieuwe iPads uitbrengt - een iPad Air met een M4-chip en een instapmodel met een A18-chip - en nieuwe Macbook Airs en Pro's. Die zouden mogelijk ergens in maart uitkomen.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.