ID.nl logo
Terug in de tijd: Internetverbinding
© Reshift Digital
Huis

Terug in de tijd: Internetverbinding

Even een liedje streamen via Spotify? Daar moest je in de jaren negentig een uur voor uittrekken. De internetverbinding is door de jaren heen veel sneller en stabieler geworden. Hoe is dat precies verlopen?

1958 – Bell Labs vindt de allereerste modem uit, de maximale snelheid is 150 bits per seconde. 1984 – Arpanet, de voorganger van internet, wordt gelanceerd met een snelheid van 50 Kbit/s. 1991 – Nederlander Kees Eggers richt Ebone op, de eerste pan-Europese IP-backbone om de ontwikkeling van internet te versnellen. 1991 – Het World Wide Web wordt geïntroduceerd, modems hebben op dat moment een maximale snelheid van 56 Kbit/s. 1995 – CAIW is de eerste aanbieder van kabelinternet in Nederland, weliswaar geen breedband. 1996 – ISDN werd geïntroduceerd door KPN: bellen én internetten tegelijk over de telefoonlijn. 1997 – A2000 en Telekabel (nu UPC) lanceren breedbandinternet via de kabel (10 Mbit/s). 2000 – KPN lanceert ADSL, snel internet en bellen over één telefoonlijn. 2005 – Nuenen (Brabant) is de eerste gemeente van Nederland die wordt aangesloten op het glasvezelnetwerk. 2016 – Er ligt meer dan 235.000 kilometer glasvezel onder de grond in Nederland, bijna zes keer de omtrek van de aarde.

De ontwikkeling van het internet is in een razendsnel tempo gegaan. Met glasvezelsnelheden van 500 Mbit/s is het bijna niet meer te geloven dat we ooit onze plaatjes uitschakelden in Netscape om een site sneller binnen te trekken. Dat internet zo’n succes is, is nog best bijzonder; zo gebruiksvriendelijk was het aanvankelijk niet.

Internetten óf bellen

Af en toe hoor je het iemand nog weleens per ongeluk zeggen: even inbellen. Dat is hoe er in 1995 verbinding werd gemaakt met internet. Wie een extra kabel had, hoefde alleen op de knop inbellen te drukken. Was zo’n kabel er niet, dan moest je de kabel uit je telefoon trekken en in het modem stoppen. Heel erg was dat niet, want internetten en bellen kon toch niet tegelijk. Wie jong en thuiswonend was in de jaren negentig van de vorige eeuw, herinnert zich ongetwijfeld de talloze keren dat er beneden iemand liep te vloeken omdat er niet gebeld kon worden dankzij de internetverbinding. Daarnaast betaalde je ook nog eens per ingebelde minuut en dat liep soms enorm in de papieren (ahem, een rekening van 1200 gulden is bij ons voorgekomen – red.).

©PXimport

Mp3

Muziek downloaden via het internet was aanvankelijk niet te doen, je mocht al blij zijn als je een website zonder problemen binnen wist te halen. Audio was tot op dat moment voornamelijk beschikbaar in .wav-formaat en een liedje van drie minuten was al snel vijftig tot zestig MB. Wie een 28,8Kbit/s-modem had (destijds een 28k8-modem genoemd) deed er 4 uur en 51 minuten over om een liedje te downloaden. Voor de goede orde: in die tijd waren we dus zo gek om dat te doen, muziek downloaden was magisch. De komst van mp3 maakte alles anders. Een liedje in mp3 was nu ineens maar 3,5 MB. Niet dat het nu ineens razendsnel was, want met een downloadtijd van grofweg 17 minuten per nummer duurde het downloaden van een hele cd nog steeds uren, want een download ging vaak niet in één keer goed.

Gedeelde vreugd

Dankzij ISDN kon men eindelijk internetten en bellen tegelijk, maar het was de komst van kabelinternet (en later ADSL) dat de internetverbinding écht stabiel en gebruiksvriendelijk maakte. Niet meer hoeven inbellen en een – voor die tijd – razendsnelle verbinding, waarmee je een mp3 binnen een minuut binnen had. Het was in deze tijd dat diensten als Napster en KazAa gigantisch populair werden. Een groot nadeel van breedbandinternet (zowel bij de kabel als ADSL) is wel dat hoe verder je bij de centrale verwijderd bent, hoe lager de internetsnelheid wordt. De bandbreedte was aanvankelijk redelijk beperkt en bij kabelinternet werd de verbinding trager naarmate er meer mensen gelijktijdig van het netwerk gebruikmaakten.

©PXimport

4G

We hebben het in deze tijdlijn vooral over de traditionele internetverbinding die via een kabel het huis binnenkomt, maar laten we niet vergeten dat we steeds vaker gebruikmaken van internet dat gewoon in de lucht hangt. Met 4G heb je (in Nederland) een verbinding van (potentieel) 40 Mbit/s. Dat betekent dat je een mp3, die je met je modem in de jaren negentig na 17 minuten pas binnen had, tegenwoordig met je mobiel theoretisch binnen één seconde zou kunnen binnentrekken. En het einde is ook hier nog lang niet in zicht, want 5G komt eraan, dat tien keer sneller zou moeten zijn en met een véél groter bereik. Dan zou het op termijn zomaar eens afgelopen kunnen zijn met internet via fysieke kabels.

▼ Volgende artikel
AMD maakt adviesprijs van Ryzen 7 9850X3D bekend
Huis

AMD maakt adviesprijs van Ryzen 7 9850X3D bekend

AMD heeft de Europese adviesprijs van de snelste game-cpu tot nu toe - Ryzen 7 9850X3D - aangekondigd.

De Ryzen 7 9850X3D krijgt in Europa een adviesprijs van 514,75 euro, zo schrijft Tweakers. Dat is opvallend, omdat de Europese adviesprijs van voorganger 9800X3D op release 539 euro was - iets duurder dus. Inmiddels is die laatstgenoemde kaart wel voor 449 euro te koop.

De lagere adviesprijs voor de nieuwe 9850X3D komt omdat de dollar zwakker is geworden. AMD rekent de Europese adviesprijs voor hun cpu's altijd uit door de Amerikaanse prijs letterlijk door te rekenen en er btw bij op te tellen. In de VS gaat de 9850X3D 500 dollar kosten.

Snelste processor voor games tot nu toe

AMD deed de Ryzen 7 9850X3D begin dit jaar uit de doeken, en claimde toen dat het de snelste processor tot nu toe voor games ter wereld wordt. Dat was altijd de 9800X3D van AMD. De 9850X3D lijkt op die cpu, met zestien threads en acht cores.

Nieuw aan de 9850X3D is echter een hogere boostsnelheid van 5.6GHz op één core. Dat is een verhoging van 400MHz ten opzichte van de 9800X3D. Het maakt de cpu naar schatting 7,7% sneller dan diens voorganger.

Officieel komt de AMD Ryzen 7 9850X3D volgende week uit, al hebben sommige winkeliers in Europa de kaart al in de verkoop gegooid.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

▼ Volgende artikel
Oscarnominaties 2026 bekend: Sinners breekt records
Huis

Oscarnominaties 2026 bekend: Sinners breekt records

De Oscarnominaties voor dit jaar zijn gisteren bekendgemaakt. Sinners heeft de meeste nominaties te pakken, namelijk zestien stuks.

Het gaat om de 98e editie van de Academy Awards, waarbij in de nacht van 15 op 16 maart weer de prestigieuze Oscars worden uitgedeeld aan films en hun makers.

Zoals gezegd heeft de horrorfilm Sinners van regisseur Ryan Coogler (met een dubbelrol van Michael B. Jordan) de meeste nominaties dit jaar gekregen: namelijk zestien nominaties. Dat is een record: de vorige recordhouder waren de films Titanic, La La Land en All About Eve met veertien nominaties. De film is overigens te zien via HBO Max en Pathé Thuis.

Ook One Battle After Another, de meest recente film van Paul Thomas Anderson, maakt kans op veel Oscarbeeldjes, namelijk dertien. Daarnaast zet Timothée Chalamet voor zijn rol in Marty Supreme zijn derde Oscarnominatie op zijn naam: ook een record voor iemand van zijn leeftijd.

Hieronder zijn alle genomineerden in de verschillende categorieën te zien.

Beste film:

  • Bugonia

  • F1

  • Frankenstein

  • Hamnet

  • Marty Supreme

  • One Battle After Another

  • The Secret Agent

  • Sentimental Value

  • Sinners

  • Train Dreams

Beste regisseur:

  • Chloé Zhao - Hamnet

  • Josh Safdie - Marty Supreme

  • Paul Thomas Anderson - One Battle After Another

  • Joachim Trier - Sentimental Value

  • Ryan Coogler - Sinners

Beste actrice in een hoofdrol:

  • Jessie Buckley - Hamnet

  • Rose Byrne - If I Had Legs I'd Kick You

  • Kate Hudson - Song Sung Blue

  • Renate Reinsve - Sentimental Value

  • Emma Stone - Bugonia

Beste acteur in een hoofdrol:

  • Beste Acteur in een Hoofdrol

  • Timothée Chalamet - Marty Supreme

  • Leonardo DiCaprio - One Battle After Another

  • Ethan Hawke - Blue Moon

  • Michael B. Jordan - Sinners

  • Wagner Moura - The Secret Agent

Beste actrice in een bijrol:

  • Elle Fanning - Sentimental Value

  • Inga Ibsdotter Lilleaas - Sentimental Value

  • Amy Madigan - Weapons

  • Wunmi Mosaku - Sinners

  • Teyana Taylor - One Battle After Another

Beste acteur in een bijrol:

  • Benicio Del Toro - One Battle After Another

  • Jacob Elordi - Frankenstein

  • Delroy Lindo - Sinners

  • Sean Penn - One Battle After Another

  • Stellan Skarsgård - Sentimental Value

Beste scenario (gebaseerd op bestaand verhaal):

  • Bugonia

  • Frankenstein

  • Hamnet

  • One Battle After Another

  • Train Dreams

Beste scenario (origineel verhaal):

  • Blue Moon

  • It Was Just an Accident

  • Marty Supreme

  • Sentimental Value

  • Sinners

Beste internationale film:

  • The Secret Agent (Brazilië)

  • It Was Just an Accident (Frankrijk)

  • Sentimental Value (Noorwegen)

  • Sirat (Spanje)

  • The Voice of Hind Rajab (Tunesië)

Beste animatiefilm:

  • Arco

  • Elio

  • KPop Demon Hunters

  • Little Amélie or the Character of Rain

  • Zootopia 2

Beste cinematografie:

  • Frankenstein

  • Marty Supreme

  • One Battle After Another

  • Sinners

  • Train Dreams

Beste originele score:

  • Bugonia

  • Frankenstein

  • Hamnet

  • One Battle After Another

  • Sinners

Beste nummer:

  • Dear Me - Diane Warren: Relentless

  • Golden - KPop Demon Hunters

  • I Lied To You - Sinners

  • Sweet Dreams of Joy - Viva Verdi!

  • Train Dreams - Train Dreams

Beste make-up en styling:

  • Frankenstein

  • Kokuho

  • Sinners

  • The Smashing Machine

  • The Ugly Stepsister

Beste kostuums:

  • Avatar: Fire and Ash

  • Frankenstein

  • Hamnet

  • Marty Supreme

  • Sinners

Beste casting:

  • Hamnet

  • Marty Supreme

  • One Battle After Another

  • The Secret Agent

  • Sinners

Beste montage:

  • F1

  • Marty Supreme

  • One Battle After Another

  • Sentimental Value

  • Sinners

Beste productiedesign:

  • Frankenstein

  • Hamnet

  • Marty Supreme

  • One Battle After Another

  • Sinners

Beste geluid:

  • F1

  • Frankenstein

  • One Battle After Another

  • Sinners

  • Sirat

Beste visuele effecten:

  • Avatar: Fire and Ash

  • F1

  • Jurassic World Rebirth

  • The Lost Bus

  • Sinners

Beste korte animatiefilm:

  • Butterfly

  • Forevergreen

  • The Girl Who Cried Pearls

  • Retirement Plan

  • The Three Sisters

Beste korte live-action film:

  • Butcher's Stain

  • A Friend of Dorothy

  • Jane Austen's Period Drama

  • The Singers

  • Two People Exchanging Saliva

Beste lange documentaire:

  • The Alabama Solution

  • Come See Me in the Good Light

  • Cutting Through Rocks

  • Mr. Nobody Against Putin

  • The Perfect Neighbor

Beste korte documentaire:

  • All the Empty Rooms

  • Armed Only With a Camera: The Life and Death of Brent Renaud

  • Children No More: Were and Are Gone

  • The Devil Is Busy

  • Perfectly a Strangeness

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.