Een thuisnetwerk bevat tegenwoordig al snel talrijke toestellen, zoals desktop-pc’s, laptops, smartphones, tablets, slimme apparaten, router, switches, netwerkprinter, NAS, ip-camera enzovoort. Op deze toestellen draaien vaak allerlei services en dit alles moet je maar zien te beheren. Gelukkig zijn er tools die zonder moeite je netwerk monitoren.

Tip 01: Axence netTools

Tot en met tip 5 gaat onze aandacht vooral uit naar het gratis Windows-programma Axence netTools. Dit programma bevat tien netwerktools en is eigenlijk een subset van de allround netwerksuite nVision, die vooral voor bedrijfsnetwerken is bedoeld.

Mogelijk krijg je tijdens het downloaden een waarschuwing van Windows, maar dan mag je op het pijlknopje drukken en Behouden selecteren: deze tool bevat geen malware. De installatie vergt slechts enkele muisklikken. Wel wordt aan je gevraagd je bij de producent te registreren, waarna je via e-mail een registratiecode ontvangt (verplicht na dertig dagen). Start de tool op en stel indien nodig je antivirussoftware gerust dat het om bonafide software gaat.

Aan de knoppen herken je meteen de verschillende functies, zoals Ping, Trace, Lookup, Bandwidth en NetCheck. Met deze laatste check je de kwaliteit van je netwerkverbindingen door na te gaan hoelang een pakketje over de verbinding doet, hoeveel pakketten er eventueel verloren gaan en wat de gemiddelde doorvoersnelheid is. In dit artikel focussen we ons op de functie onder de knop Scan network en vooral op de eigenlijke monitoringmodule NetWatch.

©PXimport

©PXimport

Tip 02: Netwerkscan

Om een scan op je netwerk uit te voeren, hoef je maar Scan Network te openen en bij Address een willekeurig adres uit het beoogde subnet in te vullen, zoals het ip-adres van je router (dit lees je af bij Default Gateway wanneer je in de Opdrachtprompt het commando ipconfig uitvoert). Voor je de Scan-knop indrukt, kun je in het linkerdeelvenster bij Options aangeven waarop je precies wilt scannen: Devices only, Services of Ports, waarbij je bij deze laatste kunt kiezen tussen well known (veelgebruikte poorten), well known extended (inclusief een reeks extra poorten) en range. Voor die laatste optie geef je dan zelf het te scannen poortbereik aan. Je krijgt nu een overzicht van de open poorten.

Bij Devices only worden in feite alleen ping-commando’s uitgevoerd, terwijl bij Services eveneens wordt gecheckt op een reeks veelvoorkomende services op bekende poortnummers, zoals http (80), https (443), netbios tcp (139) enzovoort.

Houd er rekening mee dat de scantijd gevoelig kan oplopen bij de optie well known (extended).

©PXimport

Tip 03: NetWatch

Zo’n netwerkscan kan handig zijn om een snel overzicht van de aangesloten apparaten inclusief adressen, actieve poorten services te maken, maar je moet wel zelf iedere keer de opdracht geven voor zo’n scan. Precies daarom is een monitoringmodule zinvol: die scant je netwerk op gezette tijden op de achtergrond en rapporteert eventuele problemen, mede afhankelijk van hoe je de drempelwaarden in deze module hebt geconfigureerd. In netTools vind je die bij NetWatch.

Je kunt hier verschillende netwerkclients tegelijk controleren. Het volstaat het ip-adres of de hostnaam bij Address in te vullen en in het vakje ernaast aan te geven of je een eenvoudige ping wilt uitvoeren, dan wel naar een zelf te bepalen tcp-poort of service wilt scannen (je kunt kiezen uit 75 services).

Je voegt de gewenste scan vervolgens toe aan de monitorlijst met Add. Vanuit het contextmenu van zo’n item in de lijst kun je het monitoren altijd pauzeren of verwijderen. Je kunt hier tevens een reset uitvoeren waarna alle reeds vergaarde statistische informatie wordt verwijderd. Merk op dat je in het linkerdeelvenster, bij Device options, onder meer ook de scanfrequentie, oftewel Monitoring time, kunt aanpassen. Standaard staat die op één seconde. Ook de optie Timeout is aanpasbaar. Die is standaard ingesteld op 1000 ms.

In het onderste deelvenster krijg je een overzichtelijk historisch overzicht van de verzamelde data. Via knoppen geef je de gewenste periode aan: 5 minuten of 1 uur, dag, week of maand.

©PXimport

Tip 04: Alarmmeldingen

Je hoeft gelukkig niet continu naar het programmavenster van NetWatch te turen om snel op eventuele problemen te kunnen reageren. Daar maak je gewoon een alarmmelding voor. Selecteer het gewenste item uit je lijst met te monitoren taken en klik op Set alerts in het linkerdeelvenster. Er verschijnt nu een dialoogvenster met twee delen: Events en Actions. 

In het bovenste deel geef je aan wanneer je een actie wilt laten uitvoeren. Bijvoorbeeld wanneer het apparaat gedurende een x-aantal minuten niet heeft gereageerd, wanneer er een nader te bepalen pakketverlies is opgetreden of de responsetijd ondermaats was. In het onderste deel leg je dan de gewenste actie(s) vast. Zo kan de tool een melding tonen, een zelf te bepalen geluid afspelen, een icoontje laten opduiken in de taakbalk of je een e-mail toesturen. 

Voor dit laatste moet je via de knop Setup dan wel eerst wat instellingen doen, zoals: een vinkje plaatsen bij Use external SMTP server, een ontvangstadres opgeven, en de Mail server en Port van je mailprovider invullen. Test wel vooraf of de notificaties naar behoren functioneren.

©PXimport

Tip 05: WinTools

Ook de rubriek WinTools is interessant. Je kunt er als het goed is gedetailleerde hardware- en systeeminformatie over andere Windows-toestellen in je netwerk mee opvragen.

Er is wel enige voorbereiding nodig op de netwerk-pc’s waar je op afstand informatie van wilt opvragen. Kopieer het bestand WmiEnable.exe naar een usb-stick. Dat bestand staat in de installatiemap van netTools, standaard in C:\Program Files (x86)\Axence\netTools\5\. Stop die usb-stick achtereenvolgens in de gewenste netwerk-pc’s in. 

Klik met rechts op WmiEnable.exe en kies vervolgens Als administrator uitvoeren. Deze tool zorgt namelijk voor de correcte configuratie van het systeem, iets wat trouwens ook kan helpen om met de tool PRTG Network Monitoring aan de slag te kunnen (zie ook tip 8). Via https://kwikr.nl/axwmi zie je op de site van Axence wat er precies wordt aangepast.

Ga weer naar je eigen pc, open de rubriek WinTools en vul bij Address opnieuw het ip-adres of de hostnaam van zo’n Windows-pc in, eventueel voorzien van een gebruikers naam en wachtwoord van een account waarmee je je op die pc kunt aanmelden; dat kan ook een e-mailadres zijn van een Microsoft-account.

Als het goed is, zie je in het linkerdeelvenster daarna twee hoofdrubrieken: General en Custom WMI queries, elk met allerlei onderdelen. Op deze manier kun je op elk moment de status van elk Windows-toestel opvragen.

©PXimport

Tip 06: Netwerkmonitor

Heb je een uitgebreider thuisnetwerk en houd je graag stevig de vinger aan de pols, dan gebruik je wellicht beter een meer professionele tool als Paessler PRTG Network Monitor. Je kunt die gratis gebruiken voor maximaal honderd sensoren. Een sensor is een module waarmee je één meetbaar onderdeel van je netwerkapparatuur kunt monitoren, zoals de cpu van een server, het dataverkeer van een (switch)poort, of de vrije ruimte op een harde schijf of ssd. 

Het is tevens mogelijk meerdere sensoren op één apparaat in te stellen. Op een printer bijvoorbeeld zou dat de papier- en tonerstatus kunnen zijn, plus of er geen papierstoring is. Via https://kwikr.nl/senstype vind je een indrukwekkend sensoroverzicht.

Je downloadt de tool op www.paessler.com. De commerciële versies, met meer dan 100 sensoren, zijn helaas wel stevig geprijsd. De naam van het downloadbestand bevat trouwens ook een unieke licentiesleutel (zestig tekens), maar die vind je eveneens op de downloadpagina.

©PXimport

Tip 07: Installatie PRTG

Met een dubbelklik op het exe-bestand start je de installatie. Kies (bijvoorbeeld) Nederlands, accepteer de licentieovereenkomst en vul je e-mailadres in. Dit adres wordt gebruikt voor ondersteuning en voor het versturen van notificaties (zie ook tip 10). Je kunt kiezen tussen Express en Aangepast. Ga je voor dit laatste, dan bepaal je desgewenst zelf het installatiepad en geef je aan of je meteen na de installatie een ‘auto-discovery’ van je netwerk wilt. Het is wel zo makkelijk als je zo’n scan inderdaad meteen na de installatie laat uitvoeren.

Na afloop van de installatie is de PRTG-server bereikbaar via je browser, standaard op het adres http://localhost of http://127.0.0.1 (of http://<ip-adres-van-je-toestel>). Je kunt tevens de Windows-applicatie PRTG Network Monitor opstarten om naar deze webinterface te gaan.

De kans is groot dat je meteen twee meldingen krijgt: één om een beveiligde verbinding te gebruiken (via https) en één om het standaard wachtwoord te wijzigen (hetzelfde als de beheerdersnaam: prtgadmin). Beide meldingen handel je af met een paar muisklikken, tenzij je absoluut een eigen ssl-certificaat wilt gebruiken voor de https-verbinding, maar dit laten we hier buiten beschouwing.

Mocht je hier naderhand iets willen aan veranderen, dat kan altijd via de mee geïnstalleerde app PRTG Administration Tool, te vinden in het Windows-startmenu.

©PXimport

Tip 08: Apparaten

Als het goed is vind je na enige tijd een lijst met je netwerkapparaten bij Apparaten / Alle. De tool deelt je netwerk in verschillende logische rubrieken in, zoals Netwerkinfrastructuur (zoals je router), Windows (clients en servers), Linux/macOS/Unix (zoals NAS’en, ip-camera’s en IoT-apparatuur) en Printers. Via de knopjes S, M, L en XL bovenaan krijg je een meer of minder gedetailleerde weergave. Vanuit het uitklapmenu bij Apparaten kun je ook zelf extra (sub)groepen maken en apparaten toevoegen.

De kans bestaat wel dat de tool niet genoeg informatie over een of meerdere apparaten kan verzamelen. We nemen een Windows-client als voorbeeld. Klik daarop in je apparaatoverzicht en kies Instellingen. Je kunt nu onder meer het ip-adres zien en wijzigen, evenals de specifieke inloggegevens voor dat toestel invullen. Hiervoor schakel je bij Inloggegevens voor Windows Systemen de optie overerfd van clients uit, waarna je Computernaam, Gebruikersnaam en Wachtwoord kunt invullen. Bevestig met Opslaan. Klik nu met rechts nu op het apparaat in de overzichtslijst en kies Nu scannen.

Na een tijd klik je dan nogmaals op het apparaat en open je bovenaan Systeeminformatie. Krijg je hier bij de diverse rubrieken nauwelijks gegevens te zien, dan moet je wellicht nog enkele instellingen op de client aanpassen, maar dat werkt doorgaans het makkelijkste door op die netwerkclients het eerder vermelde WmiEnable.exe uit te voeren (zie tip 5) en eventueel ook tijdelijk je firewall uit te schakelen. Wil het nog steeds niet vlotten? Via https://kwikr.nl/prtghulp vind je uitgebreide tips.

©PXimport

Tip 09: Sensoren

Je zult merken dat er bij elk apparaat standaard een ping-sensor wordt geïnstalleerd. Op je lokale probe, de PRTG-server, komen er nog enkele bij, zoals Vrije Schijfruimte en System Status, evenals sensoren die de verbindingsstatus van je actieve netwerkadapter(s) monitoren. Je zult zien dat je op een bescheiden thuisnetwerk zo al makkelijk twintig van de honderd sensoren hebt gebruikt. Overtollige sensoren kun je gelukkig snel verwijderen door met rechts op de sensor te klikken en Verwijderen / Object verwijderen te selecteren.

Een sensor maken doe je door met rechts op een apparaat te klikken en Sensor toevoegen te kiezen. Je krijgt dan een hele reeks geschikte sensoren te zien, maar het werkt wellicht efficiënter als je in het blauwe vak bovenaan eerst de gesuggereerde opties selecteert, zoals Geheugen Gebruik, Windows, WMI, zodat automatisch geschikte sensoren verschijnen. In dit voorbeeld is dat onder meer WMI Geheugen, waarmee je het vrije systeemgeheugen op Windows-systemen kunt monitoren. Klik op de gewenste sensor, vul de nodige informatie in en bevestig met Aanmaken.

Of je probeert je geluk uit in de rubriek Aanbevolen Sensoren, nadat je op het apparaat hebt geklikt. De tool stelt dan zelf geschikte sensoren voor op basis van de apparaat-eigenschappen.

©PXimport

Tip 10: Notificaties en app

Wanneer je op een sensor klikt, krijg je uitgebreide en ook historische informatie. Of je gaat naar Sensoren en je selecteert hier een sensor voor meer informatie. Bovenaan vind je dan onder meer de rubriek Instellingen, waar je de geselecteerde sensor nauwgezet kunt configureren, zoals het scaninterval en de foutgrenzen. Wil je een eigen interval instellen, dan moet je doorgaans eerst de optie overerfd van uitschakelen. Open de rubriek Live gegevens om realtime informatie te krijgen.

Je vindt hier tevens de rubriek Notificatie triggers. Om aan te geven wat er precies hoort te gebeuren bij een foutstatus of een waarde-overschrijding, klik je op de blauwe plusknop en kies je Status Trigger Toevoegen of Drempel Trigger Toevoegen, waarna je alle criteria naar wens instelt.

Je kunt ook een foutstatus simuleren om na te gaan of de ingestelde notificaties naar behoren functioneren. Klik hiervoor met rechts op een sensor in de overzichtslijst en kies Simuleer foutstatus. In de rubriek Alarmen kun je een overzicht opvragen van de gegenereerde alarmmeldingen.

Handig is nog dat er van PRTG tevens mobiele apps beschikbaar zijn, voor Android en iOS. Open Setup / Accountinstellingen / Mijn account en klik hier op Toon QR code voor PRTG App Login voor een QR-code waarmee je de PRTG-server aan de app kunt koppelen. Via de app krijg je nu een mooi overzicht van onder meer netwerkapparaten, sensoren en alarmen.

©CIDimport

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.

Behoefte aan totale rust tijdens je treinreis? De juiste koptelefoon filtert lawaai weg en verhoogt je concentratie. Ontdek waarom active noise cancelling (ANC) niet mag ontbreken. Wij laten je zien welke functies, zoals comfort en lange accuduur, belangrijk zijn voor de forens of gelegenheidsreiziger.

Reizen met de trein kan heerlijk zijn, maar luidruchtige medepassagiers en het gedender over het spoor verstoren nogal eens de rust. Een goede koptelefoon maakt hier het verschil tussen irritatie en ontspanning. Als je op zoek bent naar de beste optie voor onderweg, is er eigenlijk maar één technologie die er echt toe doet: active noise cancelling. In dit artikel lees je waar je precies op moet letten.

Waarom active noise cancelling onmisbaar is

De absolute topprioriteit voor elke treinreiziger is active noise cancelling, oftewel ANC. Deze techniek gebruikt microfoons aan de buitenkant van de oorschelpen om omgevingsgeluid op te vangen en een tegengeluidsgolf te produceren. Vooral het constante, lage gebrom van de treinmotor en de wielen op de rails worden hiermee effectief weggefilterd. Hoewel geen enkele koptelefoon álle geluiden volledig blokkeert, zorgen modellen met hoogwaardige ANC ervoor dat je op een normaal volume naar muziek of podcasts kunt luisteren zonder dat je het volume ongezond hard hoeft te zetten om het lawaai te overstemmen.

Over-ear versus in-ear in het openbaar vervoer

Naast de technologie is de pasvorm van groot belang voor de demping. Over-ear modellen, die volledig over je oren vallen, bieden van nature al een goede passieve isolatie. De oorkussens sluiten je gehoorgang af van de buitenwereld, wat de actieve ruisonderdrukking aanzienlijk ondersteunt. Voor de meeste forenzen is dit de beste keuze. In-ear oordopjes zijn weliswaar compacter en makkelijker mee te nemen, maar laten vaak toch iets meer geluid door omdat ze minder fysieke barrière opwerpen. Als comfort en maximale stilte voorop staan, wint de over-ear variant het sowieso.

©ER | ID.nl

Comfort en accuduur voor lange ritten

Omdat je in de trein vaak langere tijd stilzit, mag de koptelefoon niet gaan knellen. Let daarom goed op de kwaliteit van de hoofdband en de oorkussens; traagschuim (memory foam) is hierbij een aanrader omdat dit materiaal zich naar je hoofd vormt en de druk verdeelt. Daarnaast is de accuduur een belangrijke factor voor de frequente reiziger. Zoek naar modellen die minimaal 20 tot 30 uur meegaan met ANC ingeschakeld. Veel moderne koptelefoons beschikken bovendien over snellaadfuncties, waardoor je na 10 minuten laden weer uren vooruit kunt. Daarmee voorkom je dat je halverwege je reis opeens zonder muziek komt te zitten.

Connectiviteit en handige functies

Een functie die specifiek in de trein van pas komt, is de transparantiemodus. Hiermee versterk je tijdelijk het omgevingsgeluid via de microfoons, zodat je een omroepbericht van de conducteur kunt horen zonder je koptelefoon af te zetten. Ook multipoint-bluetooth is een waardevolle toevoeging voor forenzen die werken tijdens het reizen. Hiermee koppel je de koptelefoon gelijktijdig aan zowel je smartphone als je laptop, zodat je naadloos kunt wisselen tussen een videocall en je favoriete afspeellijst zonder opnieuw verbinding te hoeven maken.