Cloud-opslag wint aan terrein, maar de usb-stick heeft aan populariteit nauwelijks ingeboet. Het insteekgeheugen is compact, goedkoop, werkt plug-and-play en geeft het gevoel dat je de gegevens letterlijk op zak hebt. Waarschijnlijk heb je ook een of meerdere flashdrives waarop belangrijke bestanden staan. Met deze tips en tools worden die usb-sticks nog interessanter.

Vijfentwintig jaar geleden verscheen de eerste zogeheten ThumbDrive in Singapore op de markt, in een periode dat andere opslagmedia zoals de diskette verdwenen en de cd-rom al terrein verloor. Na een kwart eeuw is de flashdrive nog altijd stevig ingeburgerd en nog steeds in ontwikkeling. De geheugencapaciteit varieert van enkele MB’s tot maar liefst 1 terabyte. 

Op het vlak van technologische vernieuwing kunnen we niet om de type-c-usb heen, die een snelheid haalt van 10 GB/s. Er is zelfs aandacht voor milieuvriendelijke behuizing van bamboe, hout of gerecycled papier en de prijs van dit opslagmedium is nog nooit zo laag geweest. Voor een flashdrive van 128 GB waar je meer dan dertig films in opslaat, betaal je nog geen tientje. Wist je dat je ook de volgende zaken ermee kunt?

1 Vergrendelen

Gebruik een usb-stick als sleutel voor je computer. Met Predator vergrendel en ontgrendel je de pc. Je kunt de tool laten opstarten met Windows. Daarna plaats je de usb-drive, je doet je werk en als je niet bij je computer bent, verwijder je de usb-drive. Dan wordt het scherm zwart en blokkeert het systeem. Mocht je de usb-drive verliezen, dan kun je de pc ook ontgrendelen door middel van een wachtwoord. De Home Edition kost tien dollar en mag je tien dagen gratis gebruiken.

©PXimport

2 Platform voor draagbare apps

Draagbare apps zijn programma’s die je niet hoeft te installeren. Je kunt ze dus eenvoudig naar een usb-stick kopiëren en daarna uitvoeren op ieder apparaat waarin je de drive stopt. Dit is een prima oplossing als je bepaalde apps bij de hand wilt houden om te gebruiken op iedere pc die in de buurt is. 

PortableApps is een platform waarmee je een interessante selectie draagbare programma’s kunt downloaden en benaderen via een menu. Op die manier creëer je een draagbaar software-systeem.

3 Ultraveilig systeem

Bij sommige projecten wil je een goede privacybescherming. Tails (The Amnesic Incognito Live System) is een van de veiligste besturingssystemen ter wereld. Je installeert het gratis op een usb-stick van minstens 8 GB en daarna herstart je de computer vanaf de usb-drive. 

Tails gebruikt bijvoorbeeld een Tor-netwerk voor alle internetactiviteit, zodat de verbinding versleuteld en anoniem is. En zodra je de verbinding met Tails verbreekt, verdwijnt alles wat je hebt gedaan inclusief de opgeslagen bestanden. Tenzij je de bestanden expliciet permanent opslaat, maar ook dan worden die gecodeerd. Er is een versie voor Windows, macOS en Linux.

©PXimport

4 macOS installeren

Apple-gebruikers kunnen gemakkelijk een reddings-usb-stick maken die het systeem herstelt zonder gegevens te verliezen. Eerst haal je de gewenste versie van het besturingssysteem binnen via eerstgenoemde onderstaande website, evenwel zonder het uit te voeren. Daarna installeer je DiskMaker X en houd je een usb-stick van 8 GB bij de hand voor alle besturingssystemen vóór Catalina of 16 GB voor Catalina zelf (bij Big Sur werkt dit niet op deze manier). Daarna volg je de wizard van DiskMaker. Het resultaat is een opstartbare usb-stick.

5 ReadyBoost aanspreken

Zit er een oude, trage harde schijf in je computer, dan kun je met ReadyBoost de zaak enigszins versnellen. Stop een usb-stick in de machine, klik er in Verkenner met de rechtermuisknop op en open Eigenschappen. Als de usb-drive snel genoeg is (usb 2 of usb 3) en de harde schijf traag genoeg, kun je ReadyBoost in het gelijknamige tabblad inschakelen. Hierdoor zal Windows de cache van de flashdrive lezen in plaats van de schijf.

©PXimport

6 Versleutelen

Omdat hij zo klein is, raak je een usb-stick snel kwijt. Door de bestanden op de drive te versleutelen, voorkom je dat onbekenden in de gegevens kunnen snuffelen. Rohos Mini Drive is gebruiksvriendelijk en gratis. Als het programma gestart is, zal het de aangesloten pendrive zelf vinden en een venster tonen om een wachtwoord in te geven. Tegelijk maakt de tool een snelkoppeling op het bureaublad die het makkelijker maakt om de beveiligde usb-stick te benaderen. Je zult een nieuw schijfstation in Verkenner vinden: Encrypted disk (R:).

7 Back-up

Sommige usb-drives kunnen zo belangrijk voor je zijn, dat het slim is om er een back-up van te maken. Dat kan eenvoudig met Win32 Disk Imager. Meestal gebruikt men deze tool om opstartbare schijfkopieën naar flashstations te schrijven, maar je kunt er ook images mee maken. Installeer het programma, open het en plaats een usb-stick. 

Selecteer een locatie waar de image wordt opgeslagen, geef de image een naam en klik op de knop Lezen. Als je later de schijfkopie wilt herstellen, open je dezelfde tool. Je selecteert de schijfkopie en je klikt op Schrijven.

©PXimport

8 Beveiligde flashdrives formatteren

Kun je geen gegevens schrijven op de usb-flashopslag en laat de drive zich zelfs niet formatteren? Kijk eerst of de stick een schakelaartje heeft om de schijfbeveiliging uit te schakelen. Is dat niet het geval, dan helpt het gratis programma SD Formatter. Hoewel het bedoeld is voor SD-kaarten werkt dit ook perfect met usb-flashdrives. Zo’n flashstation is eigenlijk gewoon een SD-kaart met een usb-interface.

9 Schijfletter wijzigen

Wie geen toegang tot zijn gegevens krijgt, terwijl de usb-drive wel in Windows Verkenner zichtbaar is, concludeert vaak dat de gegevens dan wel beschadigd zullen zijn. Maar soms kan het gewoon zijn dat Windows geen stationsletter aan de stick kan toewijzen. Open Schijfbeheer door met de rechtermuisknop op de Startknop te klikken. Zoek de usb-stick in de lijst stations, klik er met de rechtermuisknop op en kies Stationsletter en paden wijzigen. Wijzig de letter en kijk of je nu wel toegang krijgt tot de bestanden.

©PXimport

10 Stuurprogramma herinstalleren

Lukt het nog niet, dan is het ook mogelijk dat het usb-stuurprogramma op Windows beschadigd is. Laat de usb-stick in de machine zitten en open Apparaatbeheer door met rechts op Start te klikken. Klik op Schijfstations om het menu uit te vouwen, zodat je alle schijven ziet die zijn aangesloten. Klik met rechts op het schijfstation dat je probeert te repareren en selecteer Apparaat verwijderen.

Haal vervolgens de flashdrive uit de machine en start het besturingssysteem opnieuw op. Daarna stop je de usb-stick wederom in de computer. Windows zal deze automatisch detecteren en de nieuwe stuurprogramma’s installeren.

11 Snel verwijderen

Windows 10 en alle vorige versies maakten gebruik van een schrijfcache-instelling bij het kopiëren van gegevens naar een usb-stick. Haalde je die stick uit de pc zonder die eerst veilig te verwijderen, dan was het mogelijk dat je de schrijfoperatie onderbrak. Microsoft kiest voortaan als standaardinstelling Snel verwijderen, waarbij de cache niet wordt aangesproken.

Wanneer het systeem zichtbaar klaar is met kopiëren, kun je een stick probleemloos uit de machine halen zonder die veilig te verwijderen. Je vindt die instelling bij Schijfbeheer. Rechtsklik onderaan op de verwisselbare gegevensdrager en kies Eigenschappen. Selecteer in het tabblad Beleidsregels de optie Snel verwijderen.

©PXimport

12 Opstartbaar

Er zijn situaties waarbij het zinvol is om op te starten van de usb-stick in plaats van de interne harde schijf. Op die manier kun je een herstelprogramma of anti-virustool laten draaien. Je kunt een pendrive opstartbaar maken met YUMI (Your Universal Multiboot Installer). 

Stop de drive in de pc en start het programma. Je gebruikt deze opensource-tool om Windows-installatieprogramma’s uit te voeren, schijven te klonen en diagnostische hulpmiddelen op opstartbare usb-drives te plaatsen.

13 Snelheid meten

De snelheid van een flashdrive valt soms tegen. Zelfs usb3-sticks zijn behoorlijk langzamer dan de theoretische maximum leessnelheid van 450 MB/s. En de schrijfsnelheid is vaak nog beroerder, veel halen niet eens 100 MB/s. SpeedOut is een kleine, draagbare tool die de lees- en schrijfsnelheid meet van het flashstation. De tool voert vier passes uit en geeft dan het gemiddelde. SpeedOut is gratis en niet-destructief; dat betekent dat er geen bestanden worden overschreven en dat de drive niet hoeft te worden geformatteerd.

©PXimport

14 Grondig wissen

Voor iemand die jouw usb-stick vindt, zijn zelfs verwijderde bestanden niet veilig. Om gevoelige bestanden grondig te wissen, kun je bijvoorbeeld Eraser gebruiken. Eerst maak je een Nieuwe taak aan door op het pijltje naast Erase Schedule te klikken. Je geeft deze taak een naam, bijvoorbeeld usb wissen. Laat bij Task Type de optie op Manual staan. Daarna selecteer je met de knop Add Data wat er moet gewist worden.

Via de optie Drive/Partition kies je in dit geval USB DISK. Ten slotte kies je een wismethode. De Gutmann-methode voert bijvoorbeeld 35 verschillende passages uit om de gegevens te overschrijven, maar in de meeste gevallen volstaat de Schneier 7 pass-methode.

15 Alleen lezen

Maak verwisselbare usb-drives veiliger door ze tegen schrijven te beveiligen. Op die manier kunnen anderen geen gegevens van hun eigen machine op de flashdrive zetten en voorkom je dat virussen van hun machines via jouw usb-drive worden verspreid. 

Usb Disk Manager is gratis en schrijfbescherming aanzetten is een kwestie van een vakje aanvinken. Je kunt de tool ook gebruiken om de Autorun-functie uit te schakelen, zodat geen enkel programma uit zichzelf kan opstarten bij het inpluggen van de drive.

©PXimport

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.