Konami's voetbalreeks is de afgelopen jaren druk bezig met een comeback en lijkt dit jaar klaar om FIFA van de troon te stoten. Met het San Siro-stadium op de achtergrond spelen we alvast een vroege versie van PES 2017.

Het is nog té vroeg om te spreken over nieuwe gameplaymodi en licenties, daarom kijken we ook naar het belangrijkste: de daadwerkelijke gameplay, oftewel hoe speelt de game? Lees ook: Doom - Knetterhard en knettergoed.

Real Touch

Daar de gameplay van PES 2016 vorig jaar al als een huis stond is het geen verrassing dat PES 2017 hier overduidelijk op voortbouwt. De gameplay voelt bekend, maar is toch anders dankzij de toevoeging van de zogenaamde 'Real Touch'. Het aannemen, dribbelen en passen per individuele speler voelt hierdoor anders aan. Een verschil dat we meteen merken bij een kleinere speler zoals Santi Carzola en iets grotere spelers zoals Mesut Ozil. In combinatie met een reeks van nieuwe toegevoegde animaties voelt de bal hierdoor vrijer en volgt deze minder afgebakende paden.

©PXimport

Het aannemen van en dribbelen met de bal is niet voor elke speler even makkelijk.

Dit zorgt voor een realistischer spel dat ook van invloed is op passes. De snelheid van de bal en speler, hoe hard de bal wordt geraakt, waar met welk deel van de voet de bal wordt geraakt: het is allemaal van invloed. Op het eerste gezicht is die invloed minimaal, maar voor een ervaren speler iets wat direct opvalt. De controle over de bal is hierdoor vele malen groter en het leveren van een perfecte pass zorgt hierdoor voor nog meer voldoening.

Wat tevens direct opvalt is dat de keepers, na jarenlang een hekel punt te zijn geweest, flink op de schop zijn gegaan. In PES 2017 zijn deze beter dan ooit tevoren. Tijdens onze speelsessie stuitten we geen enkele keer op rare fratsen. Allesbehalve: keepers reageren adequater dan ooit, pakken de ballen die ze moeten hebben en staan razendsnel op voor een tweede of derde redding. Een verademing. Dit geldt evenzo voor de scheidsrechters die veel beter op overtredingen reageren, zonder de flow uit het spel te halen.

©PXimport

De keepers in PES 2017 zijn eindelijk flink op de schop gegaan.

Tiki-taka

PES 2017 biedt ook veel meer strategische hulpmiddelen om zelf invloed uit te oefenen op de wedstrijd. Eén van deze zijn de geavanceerde instructies die vooraf aan de wedstrijd ingesteld kunnen worden. Zo is op aanvallend gebied Tiki-taka voetbal in te stellen, waarbij de prioriteit ligt op het blijven passen van de bal. Spelers nemen hiervoor ook actief betere posities in en rennen niet zomaar de ruimte in. Weer een andere strategie is False Full Backs, waarbij backs uit hun traditionele positie kruipen en naar het midden van het veld bewegen. Hierdoor krijgt het team tijdelijk meer spelers in het centrum.

In verdedigend opzicht is het bijvoorbeeld mogelijk om 'de bus te parkeren' en zoveel mogelijk spelers voor het doel te positioneren. Of het zogenaamde Gegenpressing in te stellen en bij balverlies heel erg veel druk te zetten, iets wat wel veel vraagt van het uithoudingsvermogen. Tijdens de wedstrijd zijn er vier van deze vooraf ingestelde instructies te activeren en dit levert een veel dynamischer spel op.

Dat geldt eveneens voor hoekschoppen, waarbij het mogelijk is om zowel aanvallend als defensief per speler instructies te geven. Een andere strategische optie is de mogelijkheid om tijdens het spelen in één keer van heel verdedigend naar zeer aanvallend te veranderen. Een optie die PES spelers van het eerste uur zondermeer herkennen van jaren terug.

©PXimport

Tijdens corners kun je spelers individuele instructies geven.

AI

De allergrootste verandering in PES 2017 lijkt echter die van de kunstmatige intelligentie te zijn. Bij wedstrijden tegen de computer leert deze gedurende de wedstrijd jouw spel en past daarop zijn tactiek aan. Komen alle aanvallen via de vleugels, dan worden deze extra afgedekt en ook overmatig gebruik van een sterspeler, zoals Antoine Griezmann, levert een dubbele mandekking op. Het zorgt ervoor dat ook ervaren spelers op de hoogste moeilijkheidsgraad nog uitdaging weten te vinden.

Waar we de afgelopen jaren bij vroege versies die aan het einde van de zomer verschenen vaak nog onze twijfels hadden, is de staat van de versie die wij speelden al van een indrukwekkend niveau. De Fox Engine maakt dit jaar bovendien een behoorlijke stap vooruit. Dat is vooral te zien in de kleine details: de ademwolkjes in de winter, regendruppels die van het net af spatten, het claimen van een corner bij een achterbal, de spuitbuslijnen bij vrije trappen die langzaam vervagen en de tv-kabels die langs het veld liggen. Ook andere kleine toevoegingen stemmen ons enthousiast, van de licentie van Arsenal tot bijgewerkte menu's met kleine foto's van spelers. Het levert een veelbelovend beeld op van een game die pas in het najaar moet verschijnen.

Gamer.nl speelde een vroege versie van PES 2017 op de PlayStation 4. PES 2017 verschijnt later dit jaar voor pc, PlayStation 4, Xbox One, PlayStation 3 en Xbox 360.

Bij de specificaties van een nieuwe smartphone, smartwatch of bluetooth-speaker zie je vaak de term 'IP68' staan. In marketinguitingen wordt dit veelal vertaald naar 'waterdicht' of 'stofbestendig'. Dat klinkt geruststellend, maar de praktijk is weerbarstiger. Kun je met een IP68-telefoon daadwerkelijk zwemmen, of biedt de certificering slechts bescherming tegen een val in het toilet?

De term IP68 is een technische classificatie die exact aangeeft in welke mate de behuizing van elektronica bestand is tegen invloeden van buitenaf. De afkorting IP staat voor Ingress Protection (of soms International Protection). Het is een internationale standaard die duidelijkheid moet scheppen over de robuustheid van een apparaat. De code bestaat altijd uit twee cijfers, waarbij het eerste cijfer iets zegt over vaste stoffen en het tweede cijfer over vloeistoffen.

©ID.nl

Het eerste cijfer: bescherming tegen stof

In de code IP68 staat het eerste cijfer, de 6, voor de bescherming tegen vaste deeltjes zoals stof en zand. Deze schaal loopt van 0 (geen bescherming) tot 6 (maximale bescherming). Een apparaat met een 6 als eerste cijfer is dus volledig stofdicht.

In een testomgeving betekent dit dat er, zelfs na acht uur blootstelling aan circulerend stof, niets de behuizing is binnengedrongen. Voor de levensduur van je toestel is dit heel belangrijk, aangezien opgehoopt stof aan de binnenkant kan zorgen voor slechtere koeling of zelfs kortsluiting.

©ID.nl

Het tweede cijfer: bescherming tegen water

Voor veel consumenten is het tweede cijfer doorslaggevend bij de aankoop. Dit getal geeft de weerstand tegen vocht aan. Bij IP68 is dit een 8. Hoewel de schaal in specifieke industriële gevallen doorloopt tot 9, is 8 doorgaans de hoogste score die je bij consumentenelektronica tegenkomt.

Om de waarde van die 8 te begrijpen, is het goed om te weten dat een 4 slechts staat voor spatwaterdichtheid (bijvoorbeeld regen) en een 7 aangeeft dat een toestel incidenteel ondergedompeld kan worden (tot 1 meter diep).

Een IP68-certificering gaat een stap verder. Het betekent dat het toestel hermetisch is afgesloten en geschikt is voor langdurige onderdompeling dieper dan 1 meter. Fabrikanten mogen bij dit cijfer zelf specificeren wat de exacte limiet is. Vaak garanderen merken zoals Samsung of Apple dat een toestel 30 minuten lang op een diepte van 1,5 tot wel 6 meter kan overleven. Het is daarom altijd slim om de specifieke productpagina van het apparaat te raadplegen voor de exacte waarden.

Laboratorium versus de praktijk

Hoewel de specificaties suggereren dat je probleemloos het water in kunt duiken met je elektronica, is enige nuance op zijn plaats. De tests voor deze certificeringen worden namelijk uitgevoerd onder strikte laboratoriumcondities. Hierbij wordt gebruikgemaakt van vers, stilstaand kraanwater. De werkelijkheid is vaak anders.

©ID.nl

Wanneer je bijvoorbeeld met een telefoon gaat zwemmen, beweeg je door het water. Hierdoor ontstaat waterdruk die lokaal hoger kan zijn dan de druk in een stilstaande testtank. Hierdoor kan water alsnog langs de afdichtingen worden geperst. Daarnaast is de samenstelling van het water een risicofactor. Zeewater bevat zout en zwembadwater bevat chloor. Beide stoffen kunnen de lijmranden en rubberen afdichtingen van een toestel aantasten. Zodra deze afdichtingen uitdrogen of poreus worden, is de waterdichtheid niet langer gegarandeerd. Ook zeep en shampoo onder de douche verlagen de oppervlaktespanning van water, waardoor vocht makkelijker binnendringt.

Slijtage en garantievoorwaarden

Een ander belangrijk aspect is de factor tijd. Een gloednieuw toestel dat net uit de doos komt, voldoet perfect aan de IP68-normen. Na verloop van tijd kan de bescherming echter afnemen door normale slijtage, temperatuurschommelingen of kleine valpartijen die onzichtbare haarscheurtjes veroorzaken. Een toestel met een barst in het scherm of de achterkant is per definitie niet meer waterdicht.

©ID.nl

Tot slot is er een belangrijk voorbehoud rondom de garantie. Vrijwel alle fabrikanten sluiten waterschade uit van de fabrieksgarantie, ondanks de IP68-rating. In de meeste moderne smartphones zitten vochtsensoren. Als deze verkleuren door contact met water, zal een reparatieverzoek doorgaans worden afgewezen. De fabrikant kan achteraf namelijk niet controleren of het toestel op 1,5 meter diepte is geweest (wat zou moeten kunnen) of op de bodem van een diep zwembad heeft gelegen.

Conclusie

IP68 biedt een goede bescherming bij alledaagse ongelukjes. Valt je telefoon per ongeluk in de wasbak, het toilet of een plas water, dan is de kans op schade met deze certificering zeer klein. Maar zie IP68 vooral als een vangnet voor noodgevallen. Gebruik je je telefoon onder water, bijvoorbeeld in zee voor onderwaterfotografie, dan kun je beter het zekere voor het onzekere nemen en een speciale waterdichte hoes gebruiken.

3x IP68-smartphones

Vrijwel alle high-end smartphones hebben tegenwoordig deze certificering. Dit is de standaard voor toestellen in het duurdere segment.

Samsung Galaxy S25-serie: Samsung voorziet zijn toptoestellen al jaren standaard van IP68. Dit geldt voor de gehele lijn (S25, S25+ en S25 Ultra).

Apple iPhone 17-serie: Hoewel Apple vaak spreekt over 'maximale diepte van 6 meter diep tot 30 minuten' (wat de IP68-norm overstijgt), vallen ze technisch onder de IP68-classificatie. Dit geldt voor zowel de standaardmodellen als de Pro-versies. Lees hier onze Apple iPhone 17 review.

Google Pixel 10 Pro XL: Ook de nieuwere generaties telefoons van Google zijn volledig stof- en waterdicht volgens deze norm. Lees hier onze Google Pixel 10 Pro XL review.

3x IP68-smartwatches (5ATM)

Bij smartwatches is het opletten: IP68 is vaak niet genoeg om mee te zwemmen (vanwege de armslag-druk). Daarom hebben goede horloges vaak ook een '5ATM' of 'WR50' rating. De onderstaande modellen combineren deze eigenschappen of hebben een gelijkwaardige bescherming.

Samsung Galaxy Watch 8: Deze horloges hebben expliciet zowel een IP68- als een 5ATM-rating, waardoor ze officieel geschikt zijn om mee te zwemmen. Lees hier onze Samsung Galaxy Watch 8 Classic review.

Google Pixel Watch 3: Ook dit horloge draagt de IP68-classificering in combinatie met 5ATM waterbestendigheid. Lees hier onze Google Pixel Watch 3 review.

Apple Watch Ultra 2:Let op: Apple gebruikt officieel de zwaardere zwemstandaard (WR100; WR staat voor water-resistant) en noemt daarbij vaak IP6X voor stofdichtheid. In de volksmond valt deze watch in de "beter dan IP68"-categorie voor water, maar technisch is de rating anders omschreven. Het horloge is echter uitstekend waterdicht. Lees hier onze Apple Watch Ultra 2 review.

3x bluetooth-speakers (IP68 vs. IP67)

Hier zit een addertje onder het gras. De overgrote meerderheid van de "waterdichte" speakers (zoals de populaire JBL Flip 6 of UE Boom 3) heeft een IP67-rating. Dat betekent: dompeldicht tot 1 meter. IP68 (dieper dan 1 meter) is bij speakers zeldzaam omdat je een speaker zelden diep onder water duwt. Toch zijn er inmiddels modellen die de stap naar IP68 maken of zeer dicht in de buurt komen:

JBL Charge 6: In de nieuwste generaties stappen fabrikanten zoals JBL bij specifieke modellen over naar IP68 om de robuustheid te benadrukken. (Let op: check altijd de doos, de voorganger Charge 5 was nog IP67).

Tribit StormBox Micro 2: Een zeer populaire, compacte speaker die vaak wordt geprezen om zijn volledige waterdichtheid (IP67, maar in tests vaak robuuster bevonden).

Soundcore Motion X600: Deze speaker staat bekend om zijn ruimtelijke geluid: de muziek lijkt van alle kanten te komen in plaats van uit één punt. Ondanks zijn chique uiterlijk is hij met een IPX7-rating volledig waterdicht, dus hij kan prima mee naar het park of strand.

Advies: Voor een bluetooth-speaker is IP67 in de praktijk ruim voldoende (hij overleeft een val in het zwembad). Staar je voor speakers dus niet blind op die '8' aan het eind; een '7' is hier ook uitstekend.

Bij ID.nl zijn we gek op producten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt. Een paar keer per week speuren we daarom binnen een bepaald thema naar zulke deals. Wil je je gewicht goed in de gaten kunnen houden, dan is een personenweegschaal een must. Een digitale weegschaal is zeer nauwkeurig. Wij vonden vijf goed gewaardeerde exemplaren.

Een digitale personenweegschaal biedt talrijke voordelen. Veel modellen hebben bijvoorbeeld extra functies zoals het meten van BMI, vetpercentage en spiermassa. Ze zijn gebruiksvriendelijk en vaak uitgerust met geheugen voor meerdere gebruikers. Een digitale weegschaal is eenvoudig af te lezen dankzij een duidelijk digitaal display. Door het moderne en compacte ontwerp past hij goed in elke badkamer. Wij vonden vijf modellen die werden gewaardeerd met een cijfer 8 en hoger op Kieskeurig.nl en die voorzien zijn van handige functies.

Inventum PW708ZW

De Inventum PW708ZW geeft – naast het gewicht – ook inzicht in vetpercentage, vochtpercentage, spiermassa en botmassa. Het apparaat heeft een geheugenfunctie voor maximaal 10 gebruikers, waardoor meerdere personen hun gegevens kunnen bijhouden. Het ontwerp is voorzien van een glazen weegoppervlak met roestvrijstalen accenten en een blauw verlicht LCD-display voor duidelijke aflezing.

Extra meetfuncties: vetpercentage, vochtpercentage, spiermassa en botmassa
App beschikbaar: Nee
Materiaal: Gehard glas met roestvrijstalen accenten
Maximum gewicht: 180 kg

Beurer BF195LE

De Beurer BF195LE is een digitale personenweegschaal die naast het gewicht ook lichaamsvet, lichaamswater, spiermassa, botmassa, BMI en caloriebehoefte (AMR) meet. Hij is uitgerust met een rond, blauw verlicht LCD-display en roestvrijstalen elektroden. Er kunnen gegevens van maximaal 10 gebruikers worden opgeslagen.

Extra meetfuncties: vetpercentage, vochtpercentage, spiermassa, botmassa, BMI en AMR
App beschikbaar: Nee
Materiaal: Gehard glas met roestvrijstalen elektroden
Maximum gewicht: 180 kg

Medisana BS 440 Connect

Naast het meten van het gewicht kun je op deze weegschaal ook metingen van lichaamsvet, lichaamswater, spiermassa, botmassa, BMI en het basaal metabolisme (BMR) aflezen. De weegschaal maakt gebruik van ITO-elektroden die vrijwel onzichtbaar zijn op het glazen oppervlak, wat bijdraagt aan een strak en modern ontwerp. Met bluetooth-functionaliteit kunnen de meetgegevens draadloos worden gesynchroniseerd met de VitaDock+ app op iOS- en Android-apparaten, zodat je je gegevens makkelijk kunt bijhouden en analyseren.

Extra meetfuncties: vetpercentage, vochtpercentage, spiermassa, botmassa, BMI en BMR
App beschikbaar: Ja
Materiaal: Gehard glas met ITO-elektroden
Maximum gewicht: 180 kg

Medisana BSA42

De Medisana BSA42 kent naast het wegen ook lichaamsanalysefuncties, waaronder metingen van lichaamsvet, lichaamswater, spiermassa, botmassa, BMI en caloriebehoefte (BMR). Het apparaat ondersteunt bluetooth-gegevensoverdracht naar de VitaDock+ app en kan gegevens van maximaal 8 gebruikers opslaan. De weegschaal is voorzien van een groot LCD-display en roestvrijstalen elektroden.

Extra meetfuncties: vetpercentage, vochtpercentage, spiermassa, botmassa, BMI en BMR
App beschikbaar: Ja
Materiaal: Gehard glas met roestvrijstalen elektroden
Maximum gewicht: 180 kg

Tefal Goodvibes Life BM9620

De Tefal Goodvibes Life BM9620 is een digitale personenweegschaal die 10 lichaamsmetingen biedt, waaronder gewicht, BMI, vetpercentage, spiermassa, botmassa en vochtpercentage. Het apparaat werkt met een app voor het bijhouden van gegevens en ondersteunt een onbeperkt aantal gebruikers. De weegschaal heeft een zwart glazen oppervlak met vier roestvrijstalen sensoren en een wit LED-display.

Extra meetfuncties: vetpercentage, vochtpercentage, spiermassa, botmassa en BMI
App beschikbaar: Ja
Materiaal: Gehard glas met roestvrijstalen sensoren
Maximum gewicht: 180 kg