Wat waren de afgelopen dagen een helse achtbaanrit. id Software heeft met Doom een shooter afgeleverd die ook na het einde nog nagalmt in je gamerzintuigen. Niet omdat het verhaal nou zo indrukwekkend is, of de multiplayer uitblinkt, maar omdat de game zo ontzettend lekker wegschiet.

Natuurlijk horen wij ook de kritieken van verstokte fans dat dit niet de oude Doom is. Maar tegen die mensen kunnen we alleen maar zeggen: laat het los en geniet. De jaren negentig zijn voorbij. Geen platte pixels meer, maar Cacodemons die er daadwerkelijk uitzien als weerzinwekkende, zwevende monsters met gloeiend blauw plasma in hun keelgat. Want als er iets is dat Doom perfect doet, dan is het wel de illusie van Mars vol met demonen op een overtuigende en meeslepende manier vertalen naar je systeem. Total War: Warhammer - Totale overwinning

©PXimport

Zelden was demonen knallen op Mars zo overtuigend.

De game biedt ook meer dan alleen maar de donkere, duistere Doom-sfeer. Wie verder kijkt dan de het grafische spektakel en de legendarische naam, moet ook zien dat Doom vooral een vermakelijke shooter is geworden. Eentje die zijn status eer aan doet, zeker als je kijkt naar het singleplayergedeelte. De game is in zijn basis een vrij recht-toe-recht-aan-shooter, maar weet door de juiste toevoegingen een hele eigen sfeer neer te zetten, die bovendien heel erg doet denken aan het origineel. Daar hoort dus ook een flinterdun verhaallijntje bij die ook in deze Doom nauwelijks boven de gemiddelde B-film uitkomt. Is dat erg? Niet echt, want in Doom speelt de actie de hoofdrol. Samen met blood & gore.

Overigens waarderen we de moeite die id heeft gestoken in de manier waarop ze het matige verhaal alsnog proberen te vertellen tijdens de campagne. Dankzij niet al te lange tussenscènes, audio-opnames en wat kleine datalogs krijg je een aardig idee van wat er allemaal gebeurd is op Mars en waarom iedereen toch zo boos is, zonder dat je al teveel uit de actie wordt gehaald. Daarnaast zorgt de manier waarop je personage zich gedraagt er ook voor dat je dit keer wat meer gevoel hebt bij de onbekende Doom Marine.

Vol gas

Maar, zoals gezegd, speelt de actie de hoofdrol in Doom en blijft het die ook spelen tot het einde. De game plaatst je iedere keer weer in de perfecte omgeving om ongegeneerd demonen af te knallen op de manier die het beste bij jou past. De game past de bekende formule van de bekende kill-chambers toe waarbij je iedere keer vast komt te zitten in een afgebakend gedeelte waar je pas uit mag als je alle aanwezige vijanden hebt vernietigd. Het is een formule die zwaar leunt op herhaling en ook in Doom valt niet te ontkennen dat deze aanpak na een paar uur niet echt meer verrast. Vooral in het eerste gedeelte van de game, wanneer je nog niet al je wapens hebt, voel het allemaal generiek en herhalend aan.

Ben je wat verder in de game en zit je rugzak vol met wapens, dan compenseert Doom dat gevoel van herhaling echter ruimschoots en op geheel eigen wijze. Normaal gesproken zou je in een willekeurige andere shooter een goede plek uitzoeken om zo alle vijanden van een afstandje om te leggen, maar in Doom word je bijna gedwongen om frontaal de aanval te zoeken. Uiteraard liggen er, net zoals in de oude games, overal pick-ups, waardoor je jezelf al straffend en achteruitlopend een weg door de levels schiet. Deze pick-ups zijn echter niet genoeg om je van voldoende munitie en bescherming te voorzien.

©PXimport

De formule leunt op herhaling maar wordt gecompenseerd door variatie en intensiviteit.

Wil je meer, dan moet je gebruik maken van de nieuwe Glory Kills die je iedere keer wanneer je er een uitvoert, van nieuwe munitie en gezondheid voorzien. Glory Kills zijn eigenlijk een soort van fatalities die je op iedere demoon kunt uitvoeren zodra je deze voldoende verzwakt hebt. Gaan ze blauw knipperen, dan zijn ze klaar voor zo'n glorieuze eind-move. Sta je dichtbij genoeg, dan verandert het blauw in oranje en kun je met slechts een druk op de knop zijn kop inslaan met zijn eigen arm of een buik openritsen met een hoorn. Er zijn belachelijk veel variaties en het maakt de game behoorlijk intens.

Behalve het feit dat een Glory Kill zelfs na de honderdste keer nog leuk is om naar te kijken, zorgen ze er bovendien voor dat je constant de aanval zoekt. Combineer dit met, in vergelijking met hedendaagse shooters, een hoog speltempo en je hebt een game waar je het grootste gedeelte van de tijd met het gas vol open speelt. Dit alles wordt begeleid door een dijk van een soundtrack, bestaande uit dikke gitaarriffs en opzwepende bas, waardoor het allemaal nog harder en sneller aanvoelt en je eigenlijk alleen nog maar de drang hebt om te blijven schieten op alles wat beweegt terwijl je als een dolle zo'n kill chamber doorkruist. Hebben we trouwens ook al gezegd dat wanneer je de kettingzaag gebruikt, je nog veel meer munitie en gezondheid krijgt? Zoals gezegd: vol gas dus!

Dancing with the stars

Vooral indrukwekkend is de manier waarop id Software je door de game heen sleurt op een bijna hypnotische wijze. Doom is niet bang om zoveel en zo vaak mogelijk alles uit de kast te trekken. Dat betekent enerzijds dat je al vrij vroeg in de game bijna je hele arsenaal en zowat alle monsters voorbij hebt zien komen. Anderzijds betekent het ook dat in sommige kill chambers daardoor alle registers worden opengetrokken en je niet raar moet opkijken wanneer er twee Pinky's, zes Cacodemons, vier Revenants, twee Barons of Hell en als toetje nog een duo Mancubi voor je neus staan.

Omdat dit vaker gebeurt, voelt zelfs deze chaos na een tijdje voorspelbaar aan. Het zorgt er echter ook voor dat je iedere keer als het gebeurt, je in een soort van trance en op pure adrenaline alles en iedereen aan gort begint te knallen. In een bijna harmonieuze dans van double jumps, Glory Kills, een strafe hier, een strafe daar en een laatste sprong naar die broodnodige Quad damage. Op deze momenten is het intens genieten van Doom.

Overigens compenseert id die soms wat voorspelbare kill chambers met een fraai stukje open leveldesign. De game begint op dit vlak wat minimaal, maar al na een paar uur spelen krijg je levels voorgeschoteld waar je in de eerste instantie niet weet waar je het zoeken moet. Buiten dat ze er gelikt en angstaanjagend uitzien, zijn ze ook mooi ontworpen en zitten ze technisch uitstekend in elkaar. Vooral de spelers die alles willen ontdekken (en geloof ons, er zitten heel wat Easter Eggs en verborgen kamers in) kunnen makkelijk een dik uur doorbrengen in sommige levels. De verborgen kamers worden vaak op sublieme, doch subtiele wijze verstopt waardoor het zoeken naar deze plekjes al een feestje op zich wordt.

©PXimport

De levels kennen meer dan genoeg geheimen.

Doom ontspringt de dans van de moderne shooter overigens niet. Integendeel, buiten de intense vuurgevechten en het rondrennen door eindeloze gangen vol bloed hebben de makers nieuwe elementen toegevoegd in de vorm van upgrades en Rune power-ups. Vooral je wapens tellen een flink aantal upgrades die zorgen voor een veelzijdig wapenarsenaal. Dat de balans van de wapens niet altijd even goed is (zo zijn de miniraketten op je machinegeweer een goede vervanger voor je rakettenwerper en is de BFG9000 behoorlijk overpowered), was voor ons slechts een klein smetje. In Doom kun je gewoon zelf kiezen welke wapens je gebruikt en uitbouwt, want uiteindelijk krijg je met ieder wapen de demonen onder de duim. Als je maar lang genoeg schiet. Verder kent de game zogenaamde Rune-challenges. Een dozijn uitdagingen die naast handige upgrades (zoals meer bonussen bij een Glory Kill) voor fikse uitdagingen kunnen zorgen en een fijn tussendoortje voor al het fijne, en minder fijne, schietwerk zijn.

Matige online multiplayer

We zijn dus enthousiast over het singleplayergedeelte van Doom. Maar dat betekent niet dat we dat automatisch zijn over de multiplayer. De bèta was aardig, maar nu we eenmaal de singleplayermodus hebben gespeeld, komen we daar toch een beetje op terug. Online doet Doom weinig om boven de middelmaat uit te komen, met standaard gamemodi en de bekende opties om het uiterlijk van je speler aan te passen. Op het geinige Freeze Tag na is er weinig vernieuwends te vinden.

Het grootste euvel vinden is echter niet het gebrek aan vernieuwing in de multiplayer, daar onttrekt bijna geen enkele shooter zich aan in deze tijden. Het grootste gebrek is het gemis van de chaos, snelheid en actie uit de singleplayer. De keuze voor een vaste weapon loadout breekt de game uiteindelijk toch op, omdat hierdoor nooit het gevoel ontstaat dat je ergens je best voor moet doen. Wat is er nou leuk aan een online potje Doom als iedereen al een shotgun en een raketwerper heeft?

Daarnaast zijn de Demon Runes die her en der verspreidt liggen, gewoonweg te sterk. Wanneer één team de Demon Rune te vaak in zijn bezit heeft, dan weet je eigenlijk al dat zij de wedstrijd gaan winnen. Daarnaast is ook hier de balans in de wapens zoek en komen er vooral veel Vortex Rifles en Shotguns voorbij. Het laatste euvel, en misschien wel de ergste van allemaal, wordt gevormd door de belachelijk lange laadtijden. Soms zit je minutenlang te wachten tot het volgende potje, waardoor die geweldige flow en snelheid van de singleplayer in de multiplayer nauwelijks een voet aan de grond krijgt.

©PXimport

Helaas ontbreekt het bij de multiplayer aan chaos, snelheid en actie.

Maak je eigen Doom-level

Tot slot verdient de SnapMap-modus wat speciale aandacht. Hoewel ook hier de laadtijden niet mals zijn, is dat het wachten wel waard. De hoeveelheid content en de bijzonder intuïtieve mapmaker zelf zijn twee vermakelijke toevoegingen op de intenste singleplayermodus. De mapmaker is zo handig dat je binnen no-time al een behoorlijk pittig leveltje Doom in elkaar sleutelt. Stop je er nog meer tijd en training in, dan is alleen je eigen fantasie een belemmering in wat je wel of niet kan bouwen. De bouwblokken, functies en een hele sloot aan manieren om zaken zoals demonen, deuren, objecten en zelfs geluid te activeren zijn legio en bovendien eenvoudig te plaatsen.

Een klein rondje langs de al gebouwde levels toont al direct de ware potentie van SnapMap. Zo kwamen we al diverse remakes van de originele Doom-levels tegen, evenals een Music Maker en een level met alleen maar Barons of Hell en de BFG9000. De meest opvallende was echter Harvest Doom, waarin je 'gewassen' moet verbouwen om zo twee Mancubi te kweken, die vervolgens moeten zorgen dat je genoeg kracht hebt om het einde van een mijn te bereiken. Dat we het level niet konden uitspelen, omdat we ergens vast bleven zitten, deed niets af aan het feit dat de gedachte achter dit level bijzonder origineel en grappig is. Harvest Doom is bovendien een perfect schoolvoorbeeld van wat we de komende tijd kunnen verwachten in de krochten van SnapMap.

Conclusie

Doom is niet de beste shooter ooit. Maar wat hebben we genoten van de game. Van de vele verwijzingen naar het origineel, maar evenzoveel van de belachelijk chaotische gevechten op locaties die het je dun door de broek laten lopen. Doom is gewoon weer Doom, in ietwat modern jasje, en daar zijn we id Software zeer dankbaar voor.

SSD's zijn snel, stil en energiezuinig, maar ze vragen om een iets andere aanpak dan klassieke harde schijven. Windows 11 biedt heel wat instellingen die de prestaties en levensduur van je SSD beïnvloeden. Met deze tips ontdek je welke functies je beter inschakelt, uitschakelt of controleert, zodat je SSD jarenlang betrouwbaar blijft werken.

Solid state drives (SSD) zijn tegenwoordig de standaardopslag in laptops en pc's. Maar ze werken fundamenteel anders dan traditionele harde schijven. Ze gebruiken geheugencellen in plaats van roterende platen, wat enorme snelheidsvoordelen biedt, maar ook specifieke aandacht vraagt voor schrijfbewerkingen, caching en systeeminstellingen. Met enkele gerichte optimalisaties haal je maximale prestaties uit de SSD en verleng je de levensduur. 

Schakel Snel opstarten uit

Snel opstarten is bedoeld om het opstartproces te versnellen, maar de tijdwinst die je hiermee boekt op een SSD is verwaarloosbaar. De functie slaat de kern van het systeem, inclusief essentiële stuurprogramma's, op de schijf op in de toestand waarin je de vorige sessie hebt afgesloten. Daardoor lijkt het systeem sneller te starten, maar eigenlijk hervat het deels de vorige sessie. Snel opstarten kan er ook voor zorgen dat bepaalde updates niet worden geïnstalleerd, omdat de computer niet echt volledig afsluit. Wanneer je deze optie uitschakelt, start het systeem altijd volledig opnieuw op, wat stabieler werkt en problemen voorkomt. Om Snel opstarten uit te schakelen, typ je in de zoekbalk Configuratiescherm en open je Systeem en beveiliging. Klik op Energiebeheer.

Kies in de linkerkolom Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen. Wanneer je dit venster voor de eerste keer opent dan zal het selectievakje grijs staan, waardoor je niets kunt wijzigen. In dat geval moet je eerst klikken op de optie Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn.

Controleer regelmatig op firmware-updates

Firmware-updates kunnen de prestaties van je SSD optimaliseren en de levensduur verlengen. Ze verlopen wel iets complexer dan gewone software-updates, omdat elke fabrikant zijn eigen methode heeft om de firmware bij te werken. Ga daarom altijd naar de officiële website van de fabrikant van de SSD en volg zorgvuldig de instructies.

Een handig hulpmiddel is CrystalDiskInfo. Deze gratis tool toont gedetailleerde informatie over de schijf, waaronder de firmwareversie. Zo kun je snel zien of er een update beschikbaar is. Heeft Windows ondertussen nieuwe stuurprogramma's gedownload maar nog niet geïnstalleerd, dan kun je die toepassen via Apparaatbeheer. Klik met de rechtermuisknop op het Startmenu en kies Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations uit. Klik met de rechtermuisknop op je SSD en kies Stuurprogramma bijwerken.

Controleer de S.M.A.R.T.-status

Met tools zoals CrystalDiskInfo zie hoe gezond de SSD is. Van elke harde schijf krijg je bovenaan heel wat informatie: de gezondheidstoestand, het volume, het type schijf, de temperatuur, de interface, het aantal keren dat de schijf is opgestart en het aantal bedrijfsuren dat dit stukje elektronica al meedraait. Het programma toont bovendien het merk en het serienummer van de schijf. Die informatie kan van pas komen als er sprake is van garantie. Daaronder lees je of de schijf de S.M.A.R.T.-technologie ondersteunt en of TRIM actief is. Daarnaast zie je nog een aantal technische parameters die vooral voor specialisten interessant zijn. Wanneer alle indicatoren blauw zijn, kun je op beide oren slapen. Fouten die in het geel verschijnen, zullen mettertijd verergeren. Wanneer bijvoorbeeld het onderdeel Media en Data Integriteit Fouten geel wordt gemarkeerd, is het tijd om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Alle informatie en de status van je SSD via CrystalDiskInfo.

Laat voldoende vrije ruimte over

Een SSD bestaat uit geheugencellen waarin data wordt opgeslagen. Die cellen slijten telkens wanneer ernaar wordt geschreven. Zonder bescherming zouden sommige cellen, zoals diegene waarop vaak systeemdata wordt geschreven, veel sneller verslijten dan andere. Daarom zit diep in de ingebouwde controllerchip van de SSD, een ingebouwde functie die zorgt dat alle geheugencellen evenwichtig worden aangesproken, zodat de schijf gelijkmatig slijt en betrouwbaar blijft. Wear leveling verdeelt de schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle cellen, maar deze technologie heeft ruimte nodig om goed te kunnen werken. Als de schijf bijna vol is, kan de controller minder efficiënt herschikken en dan slijten bepaalde cellen sneller. Probeer slechts 75% van de SSD te gebruiken voor opslag en laat de overige 25% vrij om de schijf snel te houden. Dit zal de duurzaamheid op de lange termijn ook vergroten. Er zijn verschillende manieren om opslagruimte vrij te maken in Windows 11. Ga naar Instellingen / Systeem / Opslag en schakel Opslaginzicht in. Of gebruik Schijfopruiming om tijdelijke en ongewenste bestanden te verwijderen.

Controleer TRIM

TRIM is essentieel om een SSD gezond en snel te houden. Wanneer je in Windows een bestand verwijdert, markeert het besturingssysteem die ruimte als beschikbaar, maar de SSD weet dat niet vanzelf. Voor de SSD lijkt het alsof de data nog steeds aanwezig zijn.

TRIM vertelt de SSD welke gegevens echt verwijderd zijn, zodat de schijf intern kan opruimen en die ruimte klaar kan maken voor nieuwe schrijfbewerkingen. In Windows 11 is TRIM standaard ingeschakeld, maar het is een kleine moeite om dit even te controleren. Open de Opdrachtprompt als administrator. Dan typ je fsutil behavior query DisableDeleteNotify. Krijg je als resultaat DisableDeleteNotify = 0 dan is TRIM ingeschakeld. Zie je daarentegen DisableDeleteNotify = 1 dan is TRIM uitgeschakeld. Om TRIM in dat geval te activeren, typ je fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0 en druk je op Enter.

Laat de ingebouwde defragmentatie ingeschakeld

In de begindagen van SSD's waren deze schijven minder duurzaam dan nu. Daarom werd destijds afgeraden om te defragmenteren. Het leverde geen snelheidswinst op en kon zelfs schadelijk zijn, omdat het onnodig veel lees- en schrijfbewerkingen veroorzaakte. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen SSD's nog steeds in beperkte mate fragmenteren. Met de huidige technologie is de ingebouwde defragmentatie-optie in Windows 11 toch een veilig en nuttig hulpmiddel om de schijf gezond te houden. Tijdens deze optimalisatie voert het systeem ook automatisch een TRIM-opdracht uit, zoals in de vorige tip werd uitgelegd. Laat de ingebouwde optimalisatie dus gewoon ingeschakeld. Zoek op Stations defragmenteren en optimaliseren. Selecteer dee SSD en klik op Optimaliseren. Controleer via Instellingen wijzigen of Geplande optimalisatie is ingeschakeld. De meeste experts raden een wekelijks schema aan om dit te doen. Gebruik liever geen defragmentatietools van derden. Veel van die tools beweren dat ze de SSD versnellen, maar in de praktijk doen ze vaak niets of voeren ze overbodige schrijfopdrachten uit.

Stel de energiemodus in op Beste prestaties

Wanneer je computer een tijdje inactief is geweest, kun je vooral bij een laptop merken dat hij in het begin traag reageert. Dat komt doordat Windows standaard de energie-instellingen aanpast om stroom te besparen. Door de energiemodus op Beste prestaties te zetten in plaats van op Beste energie-efficiëntie, kun je die vertraging elimineren en de snelheid merkbaar verhogen. Druk op Win+I om Instellingen te openen. Ga dan naar Systeem / Aan/uit en accu. Vouw het menu Energiemodus open en kies bij zowel Aangesloten op netstroom als Op batterijstroom de optie Beste prestaties.

Indexering uitschakelen, ja of nee?

Windows indexeert standaard de bestanden om sneller te kunnen zoeken. Daarvoor maakt het systeem een catalogus van alle bestanden op de schijf. Bij oudere, trage harde schijven had dit een merkbare invloed op de prestaties, omdat de schijf voortdurend kleine stukjes data moest lezen en schrijven. Op een SSD liggen de zaken anders. De toegangstijden zijn extreem kort en de kleine schrijfbewerkingen van de indexering zijn verwaarloosbaar op vlak van snelheid en levensduur. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het zinvol zijn de indexering uit te schakelen, bijvoorbeeld op een lichte pc met weinig RAM of op oudere hardware, of als je zelden zoekt via Verkenner of het Startmenu. In alle andere gevallen laat je de functie beter aan, of beperk je de indexering tot specifieke mappen, zoals Documenten. Op deze manier beperk je de indexering. Druk op Win+S en typ Indexeringsopties. Klik op het resultaat Indexeringsopties. Selecteer Wijzigen om te zien welke locaties worden geïndexeerd. Haal de vinkjes weg bij overbodige mappen en laat alleen Documenten (of andere gewenste mappen) geselecteerd.

Wil je de indexering volledig uitschakelen dan open je Verkenner en klik je in het linkerdeelvenster op Deze pc. Klik met de rechtermuisknop op het Windows-station (meestal C:). Kies Eigenschappen en onder het tabblad Algemeen verwijder je het vinkje bij De inhoud en eigenschappen van bestanden op dit station mogen worden geïndexeerd. Klik op Toepassen om de wijziging op te slaan.

Zet de slaapstand (hibernate) uit als je die niet gebruikt

Wanneer de slaapstand is ingeschakeld, schrijft je Windows 11-pc bij het afsluiten grote hoeveelheden gegevens naar de SSD. Het bestand hiberfil.sys, dat Windows hiervoor aanmaakt, kan tientallen gigabytes groot zijn. Gebruik je de slaapstand nooit, dan kun je die beter uitschakelen. Zo bespaar je schijfruimte en verminder je onnodige schrijfbewerkingen, wat de levensduur van de SSD ten goede komt. De slaapstand is bedoeld om je snel te laten hervatten waar je was gebleven, maar dat voordeel weegt niet altijd op tegen de extra belasting van de SSD. Om de slaapstand uit te schakelen, typ je Opdrachtprompt in het zoekvak en kies je Als administrator uitvoeren. Bevestig met Ja in de prompt van het Gebruikersaccountbeheer. Typ vervolgens het commando: powercfg /hibernate off en druk op Enter. Wil je later de slaapstand opnieuw activeren, gebruik dan hetzelfde commando met on in plaats van off: powercfg /hibernate on.

Schrijfcache inschakelen

De schrijfcache is een tijdelijk buffergeheugen (meestal RAM) waarin Windows en de SSD-controller gegevens eerst opslaan voordat ze fysiek naar de NAND-cellen van de SSD worden geschreven. Dat heeft twee voordelen. Het verhoogt de snelheid, omdat meerdere kleine schrijfbewerkingen worden samengevoegd tot één grotere, efficiëntere operatie, én het verlengt de levensduur van de SSD doordat er minder vaak hoeft te worden geschreven. Het enige risico is dat je bij stroomuitval of een plotselinge systeemcrash gegevens kunt verliezen als de data in de cache nog niet naar de SSD zijn weggeschreven. Bij laptops met een batterij is dat risico klein, maar bij desktops zonder noodvoeding (UPS) kan het wel voorkomen. Om de schrijfcache in te schakelen open je via het zoekvak Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations open en dubbelklik op je SSD.

Open het tabblad Beleidsregels. Zorg dat de optie Schrijfcache op het apparaat inschakelen is aangevinkt. Dit bevordert zowel de prestaties als de duurzaamheid. Laat de optie Leegmaken van Windows-schrijfcachebuffer op apparaat uitschakelen uitgeschakeld, tenzij je zeker weet dat je computer beschermd is tegen stroomuitval (bijvoorbeeld met een noodstroomvoeding).

Laat het wisselbestand ingeschakeld

Sommige bronnen raden aan om het wisselbestand (pagefile.sys) voor de SSD uit te schakelen, omdat dit het aantal schrijfbewerkingen zou verhogen en zo de levensduur zou verkorten. In de praktijk is dat niet meer relevant. Moderne SSD’s kunnen enorme hoeveelheden schrijfcycli aan, gemeten in TBW (terabytes written). Het wisselbestand wordt door Windows zeer spaarzaam gebruikt, alleen wanneer het RAM tijdelijk tekortschiet. Bovendien gaat het meestal om kleine, tijdelijke blokken die continu worden overschreven. Zelfs bij intensief gebruik kom je met een SSD van 300 TBW pas na vele jaren in de buurt van de slijtagegrens. Een systeem met 16 GB RAM en normaal gebruik schrijft hoogstens enkele gigabytes per dag naar het wisselbestand. Zelfs bij 10 GB per dag is dat slechts 3,6 TB per jaar. Dat is nog geen 2% van de levensduur van een doorsnee SSD van 500 TBW. Laat het wisselbestand dus gewoon ingeschakeld. Zonder pagefile loop je kans op instabiliteit of "Out of memory"-fouten, en sommige programma's (zoals Photoshop, Premiere of CAD-software) vereisen het zelfs.

Laat het virtueel geheugen in de Systeemeigenschappen gewoon ingeschakeld.

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.