Wie op zeker speelt, wil graag een image van zijn harde schijf. Inclusief Windows met alle persoonlijke instellingen. Dat scheelt heel veel tijd als er onverhoopt een systeemcrash is en u 'opnieuw moet beginnen'. En het mooiste is, de software is gratis. Het hebben van een bootable image van de harde schijf is de beste 'schadevergoeding' voor als uw harde schijf het plotseling begeeft.

Wie op zeker speelt, wil graag een image van zijn harde schijf. Inclusief Windows met alle persoonlijke instellingen. Dat scheelt heel veel tijd als er onverhoopt een systeemcrash is en u 'opnieuw moet beginnen'. En het mooiste is, de software is gratis. Het hebben van een bootable image van de harde schijf is de beste 'schadevergoeding' voor als uw harde schijf het plotseling begeeft. Daarmee kunt u - ook wanneer Windows niet meer wil opstarten - het systeem snel en gemakkelijk herstellen. Inclusief alle persoonlijke instellingen. Er zijn kant en klare pakketten te koop voor deze actie. Maar wij hebben twee gratis programma's gevonden die tot hetzelfde resultaat leiden. Omdat de gehele operatie nogal uitvoerig is, splitsen we de workshop in twee delen. Voor het maken van een boot cd-rom is BartPE beschikbaar. En DriveImage XML halen we van stal voor het maken van de images. In deel 1 doorloopt de workshop de installatie van de gebruikte software en het maken van een image plus het weer terugzetten van dat image. In het volgende nummer komt deel 2, waarin u een image maakt van uw Windows met al zijn instellingen (bootable cd-rom) plus een beschrijving hoe u die gebruikt. De gebruikte tools zijn alleen geschikt voor Windows XP en Windows Server 2003. We wijzen u erop dat deze workshop vooral bedoeld is voor de wat verder gevorderde lezer, en dat het terugzetten van een image kan leiden tot het verlies van gegevens!

Stap 1

[afbeelding0]Als eerste downloaden we BartPE. Klik op de aangegeven link om naar een pagina met mirrors te gaan.

Stap 2

[afbeelding0]Op de mirror-pagina selecteert u een downloadlocatie dichtbij, bijvoorbeeld die van Xs4all. Klik op de downloadlink en sla het bestand op de harde schijf op. Wij plaatsen het bestand voor het gemak op het Bureaublad, maar misschien hebt u een aparte map Downloads.

Stap 3

[afbeelding0]Surf naar Runtime.org en klik op de link Download. Sla ook dit bestand op, op uw harde schijf, want dit is het programma DriveImage XML.

Stap 4

[afbeelding0]Download de plugin die nodig is om beide programma's goed te laten samenwerken. Ga hiertoe naar Runtime.org. Hier downloadt u de plug-in voor BartPE, door op de link DriveImage XML V1.1.8 te klikken. Dit bestand slaat u wederom op uw harde schijf op.

Stap 5

[afbeelding0]Om DriveImage XML te installeren dubbelklikt u op het opgeslagen bestand dixmlsetup.exe. In het eerste scherm klikt u op de knop Next. In het volgende scherm leest u de licentievoorwaarden en daarna vinkt u Yes, I agree with all the terms of this license agreement aan. Daarna klikt u weer op de knop Next. Vervolgens kiest u een installatiemap. Als u het niet zeker weet laat u de standaardwaarde staan. Klik op de knop Next. U kunt nu aangeven waar DriveImage XML in het menu Start zal verschijnen. Klik weer op de knop Next. Wederom klikt u op Next, deze keer om de installatie te starten. Nadat het programma geïnstalleerd is, klikt u op de knop Finish om de installatie af te ronden.

Stap 6

[afbeelding0]Start nu DriveImage XML op, als u de locatie in stap 8 niet hebt gewijzigd doet u dit via Start, Programma's, Runtime Software, DriveImage XML. In het welkomstscherm van DriveImage XML klikt u op Backup. U krijgt een overzicht te zien van de harde schijven in uw systeem. Daaronder toont een scherm allerlei details van de harde schijven. Selecteer de schijf waarvan u een image wilt maken en klik daarna op Next.

Stap 7

[afbeelding0]Een wizard verschijnt. U krijgt ter controle te zien van welke schijf u een image wilt maken. Als dat klopt, klikt u op Next.

Stap 8

[afbeelding0]Kies de map waarin u de image wilt opslaan. Bij voorkeur is dat op een andere schijf dan die waarvan u een image gaat maken. (Ons voorbeeld is wat dat betreft niet correct, wij maken een backup op dezelfde C-schijf. Maar dat kon even niet anders.) U kunt desgewenst de optie Compressed aanvinken, de image zal dan kleiner worden en u bespaart zo ruimte op de harde schijf. Het maken en terugzetten van de image in gecomprimeerde vorm duurt wel langer, maar het scheelt ruimte. Kies eventueel een bestandsnaam onder Filename en klik dan op Next.

Stap 9

[afbeelding0]DriveImage XML gaat nu aan het werk. Dat duurt al gauw een uur of langer. Eventueel krijgt u tijdens deze stap een melding van XP dat er nieuwe hardware gevonden is. Dit is een ‘harde schijf' die alleen virtueel bestaat. DriveImage XML heeft deze schijf nodig om een image te maken van bestanden die op dat moment in gebruik zijn. U installeert dan ook de Volume shadow copy hardware, waarna DriveImage XML verder kan met zijn werk. Als de image succesvol is aangemaakt, verschijnt er een dialoogvenster dat na vijf seconden weer verdwijnt. Daarna keert het programma terug naar het menu. Om te controleren of alles succesvol is verlopen, gaat u in Windows Verkenner naar de door u gekozen opslaglocatie. Daar treft u als het goed is een .xml, een .dat en meerdere .00x bestanden aan. Die laatste bestanden zijn per stuk even groot als een cd-rom van 650 megabyte. Als u wilt kunt u alle bestanden uit de opslaglocatie op cd-rom of dvd wegschrijven.Zo kunt u zelfs als er een probleem met de harde schijf is, altijd nog bij de image komen. Wegschrijven kunt u doen met het brandprogramma dat u altijd gebruikt.

Stap 10

[afbeelding0]Als u nog gewoon vanuit Windows kunt werken, maar toch een image wilt herstellen volgt u stap 10 tot en met 13. Let op: dit werkt niet als u de partitie met XP erop wilt herstellen. Daarvoor gaat u naar Stap 14 (zie dl 2). Start DriveImage XML en klik op Restore.

Stap 11

[afbeelding0]Klik meteen op Next. Er verschijnt een wizard. Klik op het map-icoontje en zoek het .xml bestand dat u eerder hebt aangemaakt. Klik daarna weer op Next.

Stap 12

[afbeelding0]Kies in het nieuwe venster de partitie die u wilt overschrijven.
Let op: alle data op de partitie verdwijnt, en wordt overschreven met de situatie zoals die was toen u de image aanmaakte. Alle bestanden die nieuw of gewijzigd zijn sinds het aanmaken van de image moet u wegschrijven naar een andere partitie of naar cd/dvd-rom, anders bent u die bestanden voorgoed kwijt!

Stap 13

[afbeelding0]Als u zeker bent dat u de juiste partitie hebt geselecteerd én alle bestanden van de doelpartitie hebt gered, klikt u op Next. Klik nogmaals op Next om de hersteloperatie te starten.

De eerste foto's vanaf de set van de aankomende Amazon Prime Video-serie gebaseerd op Tomb Raider zijn online verschenen.

De foto's werden gedeeld door The Daily Mail en tonen Sophie Turner - bekend van haar rol als Sansa Stark in de hitserie Game of Thrones - in de rol van Lara Croft. Begin dit jaar bracht Amazon al een eerste officiële foto van de actrice als het personage uit. De setfoto's die hieronder zijn te zien zijn niet officieel, maar tonen wel een andere outfit dan die op de officiële foto.

Zoals al langer bekend is, werkt Amazon aan een serie gebaseerd op de Tomb Raider-games. Hoewel nog niet bekend is wanneer de serie op Amazon Prime Video te zien zal zijn, zijn de opnames inmiddels van start gegaan. Het script is geschreven door Phoebe Waller-Bridge – bekend van Fleabag. Ook zijn er diverse andere castleden bekend, waaronder Sigourney Weaver (Avatar, Alien) en Jason Isaacs (The White Lotus).

Meerdere games op komst

Tomb Raider bestaat al sinds de jaren negentig: in de games reist avonturierster Lara Croft de wereld over en neemt ze het op tegen een groot scala aan vijanden. Het personage groeide uit tot een waar icoon en is al meermaals verfilmd – onder andere Angelina Jolie kroop eerder in de huid van Lara.

Fans hoeven niet bang te zijn dat ze de komende jaren geen games ontvangen rondom het personage. Later dit jaar verschijnt Tomb Raider: Legacy of Atlantis, een remake van de allereerste Tomb Raider-game. Voor 2027 staat een compleet nieuwe game gepland met de naam Tomb Raider: Catalyst.

Is de harde schijf of ssd van jouw computer bijna vol? Dikke kans dat je flink wat nutteloze bestanden kunt weggooien. Denk bijvoorbeeld aan duplicaten, tijdelijke gegevens en bekeken filmpjes. Maak daarom schoon schip en creëer zo weer ademruimte voor jouw pc of laptop. In deze workshop bespreken we verschillende opruimmethoden.

Bij gebruik van een nieuwe computer lijkt een schijf van pakweg 500 GB of 2 TB haast oneindig groot. Toch raakt deze opslagdrager sneller vol dan je misschien op voorhand zou verwachten. Naast het bewaren van eigen foto's, video's en documenten halen jouw browser en besturingssysteem ook (ongemerkt) allerlei andere data binnen. Vermoedelijk kun je heel wat overbodige bestanden weggooien. Digitale rommel slokt niet alleen kostbare opslagruimte op, maar vertraagt ook nog eens je computer. Kortom, genoeg reden voor een grondige digitale schoonmaak. 

Systeembestanden opschonen

Er bestaan voor Windows weliswaar allerlei betaalde en gratis opschoonprogramma's, maar die heb je in feite helemaal niet nodig. In Windows 10 en 11 zit tenslotte al een doeltreffend hulpprogramma. Open via de taakbalk of het startmenu de zoekfunctie en typ Schijfopruiming. Zodra je het programma opstart, kies je desgevraagd eerst het schijfstation dat je wilt opruimen. Bevestig in dat geval met OK.

Na een korte analyse toont Schijfopruiming een lijst van verschillende soorten gegevens die je kunt wissen. Met de standaardinstellingen blijven overbodige systeembestanden nog op de computer staan. Een gemiste kans! Klik daarom linksonder op Systeembestanden opschonen en kies indien nodig OK.

Oude herstelpunten mogen ook weg

Je opent nu eerst het tabblad Meer opties, waarna je onder Systeemherstel en schaduwkopieën klikt op Opruimen / Verwijderen. Op het laatste systeemherstelpunt na verwijder je daarmee alle oude herstelgegevens. Navigeer naar het tabblad Schijfopruiming.

Je kunt onder meer kopieën van Windows Update, tijdelijke internetbestanden, miniaturen, verouderde stuurprogramma's en de inhoud van de Prullenbak wissen. Dat resulteert al gauw in enkele gigabytes vrije schijfruimte. Klik op een onderdeel om een uitleg te lezen. Draait jouw systeem stabiel, dan kun je in principe alle voorgestelde bestanden weggooien. Vink de gewenste onderdelen aan en kies OK / Bestanden verwijderen. Je start de computer na afloop zo nodig opnieuw op.

Grootste apps wissen

Het loont de moeite om eens kritisch naar alle geïnstalleerde apps te kijken. Sommige toepassingen eisen nogal veel opslagcapaciteit op. Bekijk welke tooltjes de meeste ruimte innemen en verwijder ze naar eigen inzicht van het systeem.

Klik in de taakbalk op Start en open de Instellingen (pictogram van een tandwiel). Ga nu naar Apps. In Windows 10 verschijnt er meteen een programmalijst. Gebruikers van Windows 11 klikken eerst nog op Geïnstalleerde apps. Kies via het uitrolmenu achter Sorteren op: voor Grootte (Windows 10) of Grootte (van groot naar klein) (Windows 11).

Zie je een zwaar programma dat je nooit gebruikt? Klik dan in Windows 11 op het pictogram met de drie puntjes en bevestig met Verwijderen / Verwijderen. Windows 10-gebruikers klikken eerst op de programmanaam en kiezen vervolgens Verwijderen / Verwijderen.

Grondig(er) programma's wissen

Zodra je een programma uit Windows verwijdert, blijven er wellicht nog restjes achter. Deze nutteloze gegevens bevinden zich diep in het systeem en spoor je dus niet zomaar even op. Installeer en verwijder je regelmatig verse freeware? Gebruik dan voortaan Revo Uninstaller Free. Hiermee wis je elk tooltje inclusief digitale rommel van jouw pc of laptop.

De werking van Revo Uninstaller Free is vrij simpel. Selecteer in de lijst een ongewenst programma en kies in de werkbalk De-installeren. Deze opruimtool gaat vervolgens op zoek naar resten. Je kiest hierbij tussen drie niveaus, namelijk Veilig, Middelmatig of Grondig. Maak een keuze en klik op Ja / Doorzoeken. Heeft Revo Uninstaller Free programmasnippers gevonden? Doorloop dan de resterende stappen en verwijder op eigen risico gegevens. Behalve bestanden verwijder je optioneel ook overbodige registersleutels.

Revo Uninstaller Free regelt dat er minder of zelfs helemaal geen programmaresten achterblijven.

Automatisch opruimen

Het mooiste is natuurlijk wanneer het besturingssysteem op eigen houtje rotzooi opruimt. Goed nieuws, want in tegenstelling tot eerdere versies hebben Windows 10 en 11 een automatische opschoonfunctie. Dat werkt onder andere voor het wissen van tijdelijke bestanden en de inhoud van de Prullenbak. Navigeer hiervoor in de Instellingen naar Systeem / Opslag.

Gebruik je nog Windows 10, check dan of het schuifje bij Opslag op Aan staat. Open Slim opslaan configureren of nu uitvoeren en bepaal onder Opslaginzicht wanneer je de boel automatisch wilt opschonen. Kies Elke dag, Elke week, Elke maand of Bij onvoldoende vrije schijfruimte. Geef onder Tijdelijke bestanden ook aan na hoeveel dagen je de prullenbak en de Downloads-map automatisch wilt legen. Kies bijvoorbeeld 14 dagen of 60 dagen.

Opslaginzicht in Windows 11

De automatische opruimfunctie werkt in Windows 11 op soortgelijke wijze. Wanneer de functie Opslaginzicht is uitgeschakeld, zet je het schuifje op Aan. Klik nu op Opslaginzicht. Er verschijnen diverse instellingen. Je zet onder Tijdelijke bestanden opschonen indien nodig een vinkje. In de resterende opties stel je naar eigen behoefte opschoningsschema's voor Opslaginzicht, de Prullenbak en de Downloads-map in.

Ruimtevreters vinden

Als je de computer vrijwel dagelijks gebruikt, belanden er door de jaren heen mogelijk heel wat grote bestanden op het systeem. Dat kunnen bijvoorbeeld omvangrijke video's, audiotracks, ziparchieven en images van besturingssystemen zijn. Staan deze gegevens niet in de standaard Downloads-map, dan verwijdert Windows ze niet automatisch. Ga daarom zelf op zoek naar overbodige ruimtevreters.

WizTree legt pijlsnel de grootste bestanden bloot, zodat je ze eenvoudig kunt verwijderen. Voor particulier gebruik is dit programma gratis. Na een vlotte installatie start je dit Nederlandstalige programma op. Wijs linksboven achter Selecteren: het gewenste schijfstation aan. Op veel computers is dat de C-schijf. Enkele seconden nadat je op Scannen hebt geklikt, verschijnen er in het onderste deelvenster een heleboel gekleurde blokken. Kijk hier goed naar! De grootste blokken vertegenwoordigen namelijk de omvangrijkste bestanden.

Zodra je op zo'n blok klikt, wordt in het linkerdeelvenster de bijbehorende locatie geopend. Zie hier om wat voor gegevens het gaat. Wie weet kom je zo bestanden op het spoor die bij nader inzien wel weg kunnen. Dat kan rechtstreeks vanuit WizTree. Klik met de rechtermuisknop op een bestandsnaam en kies Verwijderen.

Ontdubbelen

Het is natuurlijk zinloos om op hetzelfde systeem dubbele bestanden te bewaren. Toch gebeurt dat regelmatig, bijvoorbeeld bij het overzetten van beeldmateriaal of het beheren van een forse muziekcollectie. Ontdek met DupeGuru eenvoudig of jouw computer dubbele gegevens bevat. Dit kleine tooltje is beschikbaar voor Windows, macOS en Linux.

Kies tijdens de installatie de Nederlandse taal en start het programma op. Het is belangrijk dat je de zoekopties zorgvuldig invult. Wil je naar alle bestanden speuren, dan selecteer je achter Toepassingsmodus: de optie Standaard. Je kunt als alternatief ook Muziek of Beeld selecteren. Bedenk goed welke optie je bij Onderzoeks type kiest. Zo zoek je bijvoorbeeld op basis van een identieke bestandsnaam of dezelfde inhoud naar duplicaten. Voor muziek kijkt DupeGuru onder meer naar identieke titels of metadata (tags). Klik eventueel op Meer opties om diverse parameters naar je hand te zetten.

Voeg linksonder via het plusteken een map of schijfpartitie toe. Je kunt ook meerdere bestandslocaties aanwijzen. Bedenk wel dat het zoekproces dan waarschijnlijk iets langer duurt. Klik rechtsonder op Onderzoeken om het scanproces te starten. Na afloop zie je hoeveel doublures de freeware heeft gevonden. Wil je de gevonden dubbele bestanden direct verwijderen? Zet dan voor de juiste items een vinkje en klik vervolgens op Acties / Verplaats de gemarkeerde bestanden naar de prullenbak.

Gewiste data redden

Ben je iets te rigoureus te werk gegaan en kun je een belangrijk bestand nergens meer vinden? Staat het ook niet in de Prullenbak? Geen paniek, want mogelijk kun je die dierbare foto of dat actuele document nog terughalen. Ondanks dat het betreffende bestand niet meer in Windows zichtbaar is, staat het misschien nog wel op de harde schijf. Alleen wanneer de gegevens door andere data zijn overschreven, is het bestand definitief weg.

Recuva is een bekend herstelprogramma voor Windows. Laat je niet verleiden om de betaalde versie te kopen, want de gratis editie voldoet prima. Er verschijnt eerst een soort stappenplan. Klik op Volgende en geef aan wat voor bestandstype je wilt herstellen, zoals Afbeeldingen, Muziek, Documenten, Video's of Alle bestanden. Selecteer in de volgende stap de map of het schijfstation waar het verloren bestand tot voor kort stond. Heb je geen idee? Kies dan Ik weet het niet zeker. Via Volgende vink je optioneel de optie Uitvoerig Scannen inschakelen aan. Je vergroot daarmee de slagingskans, al duurt het scanproces aanmerkelijk langer. Klik op Start.

Na even wachten komt er een nieuw venster met resultaten tevoorschijn. Soms zijn er van afbeeldingen voorvertoningen zichtbaar. Zie je de verloren gegevens? Plaats voor de juiste bestandsnamen één of meer vinkjes en klik op Terughalen. Je selecteert nu een opslaglocatie, waarna je bevestigt met OK.

Recuva is een laatste redmiddel om per ongeluk verwijderde gegevens terug te toveren.