Meerdere kamers in je huis voorzien van muziek, bediend vanuit één app? Dan hebben we het over een multiroom-systeem, zoals van Sonos, Denon of Harman Kardon. Maar hoe werkt het en wat kun je er mee?

Alle multiroom-speakers zijn draadloze speakers – maar niet alle draadloze speakers zijn klaar voor multiroom-gebruik. Maar wat wil dat juist zeggen? Het antwoord zit al een beetje in het woord ‘multiroom’ of ‘meerdere kamers’. Dit zijn audiotoestellen die ontworpen zijn om samen te werken, ook als ze in verschillende kamers staan. Je kunt natuurlijk slechts één apparaat gebruiken, maar er duiken extra mogelijkheden op als je twee of meer in huis haalt. 

©Sonos

Bij de meeste multiroom-fabrikanten vind je niet alleen draadloze speakers. De meerderheid biedt ook soundbars en losse versterkers. Dat is heel handig. Zo kun je echt per kamer een pasende audio-oplossing kiezen. In de woonkamer bij de tv is een fraaie Dolby Atmos-soundbar bijvoorbeeld een betere keuze dan een kleine draadloze speaker. In de badkamer is een waterdicht model dan weer wellicht een beter idee dan een audiofielere multiroom-versterker met twee hifi-speakers. 

Er zijn ook hifi- en surroundapparaten die multiroom-functies ingebouwd hebben. Denk bijvoorbeeld aan stereoversterkers waar je eigen luidsprekers aan hangt of een AV-receiver die een grootse thuisbioscoop aanstuurt. Zo kun je in bepaalde ruimtes inzetten op de allerbeste beleving, terwijl je in andere kamers waar je eerder muziek als achtergrondgeluid afspeelt draadloze speakers plaatsen.

Welke eigenschappen heeft een multiroom-toestel?

We gaan het uitgebreider hebben over wat specifieke merken bieden, zoals Sonos of Denon. Maar er is een aantal eigenschappen dat je nagenoeg altijd tegenkomt:

De app is belangrijk

We zetten in het lijstje niet toevallig de app op de eerste plaats. Multiroom-producten zijn namelijk iets complexer dan een simpele bluetooth-luidspreker. Je kunt er meer mee en je hebt ook meer opties. Dat zou kunnen leiden tot een complexe bediening. Maar de bedoeling van een (goed) multiroom-systeem is dat iedereen in het gezin moeiteloos zijn of haar muziek kan afspelen. Een heldere app die je tiener maar ook opa kan gebruiken, is dus onmisbaar.  

In een multiroom-app doe je alles: het volume regelen, muziek zoeken en selecteren, playlists aanmaken en speakers groeperen. Je kunt meestal ook het geluid aanpassen via een equalizer. Afhankelijk van het toestel zijn er soms wat extra opties. Via de app zul je af en toe updates moeten installeren. Multiroom-toestellen draaien nu eenmaal veel software. 

Sonos en zijn rivalen

Als je bij multiroom spontaan denkt aan Sonos, dan heb je helemaal gelijk. Dit merk is bij uitstek de grote naam op vlak van draadloze speakers die je kunt groeperen. Het is de marktleider met heel veel ervaring qua software en hardware. 

Maar er zijn zeker ook andere merken die alternatieven aanbieden. Yamaha of HEOS (Denon/Marantz) bijvoorbeeld, die net als Sonos meerdere speakers en audiotoestellen aanbieden die binnen het merk perfect samenwerken. Bij hen vind je Denon Home-draadloze speakers, maar ook veel audiotoestellen met HEOS ingebouwd.

Bij Yamaha vind je dan weer MusicCast. Ook dit Japanse merk heeft enkele draadloze speakers die alleen een stopcontact nodig hebben. Maar ze hebben nog veel meer hifi- en surroundapparaten met MusicCast ingebouwd. Yamaha biedt zelfs een piano aan die autonoom muziek kan spelen en die je kunt bedienen vanuit de MusicCast-app.

Daarnaast heb je BluOS, multiroom-software die je bij verschillende audiomerken terugvindt. Er zijn Bluesound-speakers en -soundbars, vergelijkbaar met wat Sonos biedt. Die kun je combineren met hifi-apparaten en grote versterkte hifi-speakers van DALI, Monitor Audio, NAD, PSB en Roksan. Er zijn zelfs heel high-endtoestellen van vele duizenden euro’s bij. 

Multiroom vs AirPlay 2 en Chromecast

Met AirPlay 2 van Apple en Chromecast van Google kun je ook ad hoc speakers groeperen en synchroon muziek laten spelen. Daarbij kun je probleemloos speakers van verschillende merken combineren. Een speaker van Bang & Olufsen in één groep stoppen met eentje van Bose? Dat kan met deze twee opties. AirPlay 2 bedien je via je iPhone, iPad of je Mac. Via Android kan het niet.

Er bestaat echter een groot verschil tussen AirPlay 2 en Chromecast enerzijds en multiroom-systemen zoals Sonos of HEOS anderzijds. Die laatste zijn helemaal ingebouwd in het audiotoestel. Daardoor kun je bijvoorbeeld het tv-geluid dat afspeelt op een Sonos-soundbar doorsturen naar een Sonos-speaker in de keuken. Dat is handig om die voetbalwedstrijd te blijven volgen. Of als je een Yamaha- of Denon-apparaat koopt met ingebouwde cd-speler, kun je het schijfje ook laten horen op de speakers op het terras. Bij de Apple- of Google-software kan dat niet. Je kunt enkel geluid afkomstig van een app (zoals van een streamingdienst) naar gegroepeerde speakers sturen. 

©Janet Kwan

Je tv en multiroom-speakers

Multiroom-speakers spelen niet alleen muziek af. De meeste merken bieden ook soundbars aan die passen in een multiroom-systeem. Deze soundbars kun je ook gewoon zo gebruiken, als losse tv-geluidsoplossing.  Soms zit er ook een versterker met een HDMI-ingang in het assortiment. Bij Denon, Marantz, NAD en Yamaha vind je zelfs geavanceerde AV-receivers met veel ingangen voor consoles en Blu-rayspelers.

Veeleisende filmliefhebbers krijgen bij soundbars die passen in multiroom-systemen nog een leuke optie. Je kunt deze toestellen desgewenst aanvullen met twee draadloze speakers die je achteraan plaatst en/of een draadloze subwoofer. Zo kun je een echte surroundopstelling bouwen waarbij je omhuld wordt door het filmgeluid. 

Het kan zijn dat mensen die recentelijk aan Nioh 3 zijn begonnen geen progressie kunnen boeken vanwege verschillende bugs. Ontwikkelaar Team Ninja heeft aangegeven op de hoogte te zijn van de problemen en aan oplossingen te werken.

Een van de voornaamste problemen licht de ontwikkelaar ook uit op X. Spelers die de zogenaamde Crucible Manifesto voltooien en vervolgens naar de Eternal Rift gaan en daar dialogen van het personage Nekomoto overslaan - door bijvoorbeeld een menu te openen - kunnen daarna de missie niet voltooien. Hierdoor blijven ze dus vastzitten in de game. Ook het starten van een cutscene door bijvoorbeeld aan een Battle Scroll te beginnen, halteert progressie.

Team Ninja zegt dat de bug te vermijden is door dus geen menu’s te openen of tussenfilmpjes in te starten wanneer Nekomoto begint te praten. Wie nu al last heeft van dit probleem moet helaas wachten op de patch waar de ontwikkelaar momenteel aan werkt. Wanneer die uitrolt is nog niet bekend, maar gezien dit probleem op ieder beschikbaar platform optreedt wordt het - als het goed is - ook overal opgelost.

Over Nioh 3

In Nioh 3 doen spelers een open veld aan, dat overgenomen is door de zogenaamde Crucible en bomvol yokai - lees: geesten - zit. Je hebt twee gevechtssstijlen om deze monsters mee tegen te gaan: een meer actiegerichte Samurai-stijl en de Ninja-stijl die meer focus legt op snelheid en het gebruiken van speciale aanvallen. Door continu te wisselen tussen deze stijlen moet je deze soulslike kunnen overwinnen - als de code dus geen roet in het eten gooit.

Wie in Excel een contactlijst opstelt, merkt al snel dat de kolom met telefoonnummers zich niet altijd gedraagt zoals gehoopt. Zo verdwijnt de eerste 0 vaak vanzelf, waardoor de nummers minder bruikbaar worden. En dan hebben we het nog niet eens over de verwarring die kan ontstaan bij internationale telefoonnummers.

Telefoonnummers die beginnen met nul

Selecteer de cel met het telefoonnummer en ga naar het tabblad Start. Klik bij het onderdeel Getal op het kleine pijltje rechtsonder. In het dialoogvenster Cellen opmaken kies je in de linkerkolom Speciaal en daarna bij Type de optie Telefoonnummer. Let wel: deze optie verschijnt alleen als onderaan bij Locatie de optie Nederlands (standaard) is geselecteerd. Voor Belgische gebruikers geldt dat wanneer hier Locatie: Nederlands (België) staat, de optie Telefoonnummer niet beschikbaar is. Zij moeten dus de locatie wijzigen. Vanaf dan worden ook de voorloopnullen correct weergegeven.

Telefoonnummers formatteren

Wil je alle telefoonnummers op een vaste manier weergeven, bijvoorbeeld als (06) 1234 56 78, 06-1234 78 78 of 06 1234 56 78? Dat kan eenvoudig via het dialoogvenster Cellen opmaken. Kies eerst, zoals hierboven beschreven, de optie Telefoonnummer. Klik daarna links op Aangepast. In het vak Type verschijnt een standaardnotatie met hekjes, zoals 0#########. Deze kun je aanpassen naar een eigen indeling. Enkele voorbeelden: (0#) #### ## ## geeft (06) 1234 56 78,0#-#### ## ## geeft 06-1234 78 78 en 0# #### ## ## geeft 06 1234 56 78. Met de knop Opmaak kopiëren/plakken (het kwastje) kun je deze aangepaste weergave vervolgens toepassen op alle andere cellen. Let op, dit is puur een weergave. Excel behandelt de telefoonnummers nog steeds als getallen. Spaties, haakjes of streepjes maken dus geen deel uit van de waarde zelf. Dat betekent dat berekeningen ermee niet beïnvloed worden, maar dat je bij export of gebruik in andere programma's alleen de kale cijfers terugziet.

Internationale nummers

Bij internationale nummers wordt het landnummer voorafgegaan door het plusteken. Dat plusteken is betrouwbaarder dan een dubbele nul, omdat het internationale toegangsnummer niet in alle landen hetzelfde is. Ook deze weergave stel je in via Aangepast, met behulp van hekjes (#). Zorg ervoor dat je precies evenveel hekjes invult als het telefoonnummer cijfers telt. Vervolgens kun je de gewenste opmaak toevoegen door het plusteken en de spaties in de notatie op te nemen. Bijvoorbeeld +32 # ### ## ## geeft +32 3 456 78 90 en +31 # #### #### geeft +31 6 1234 5678.