Tech-survivalkit: gadgets voor in je noodpakket
Pinautomaten werken niet meer, er komt geen water uit de kraan en het volledige stroomnetwerk, inclusief alle communicatienetwerken, is uitgevallen. Zo’n doemscenario lijkt een ver-van-ons-bedshow, maar volgens de overheid dienen Nederlanders er toch ernstig rekening mee te houden. Wegens de digitalisering kunnen kwaadwillende landen ook op afstand grote schade aanrichten. In geval van nood is het uiteraard belangrijk dat je goed bent voorbereid. Koop niet gehaast willekeurige (tech)producten, want er valt heel wat te kiezen. Lees in dit artikel op welke eigenschappen je kunt letten.
Lokale noodstroom
Een langdurige stroomstoring heeft grote gevolgen voor de samenleving, waardoor winkels en tankstations noodgedwongen sluiten. Uiteraard kun je dan thuis ook geen elektra meer gebruiken. Zelfs bezitters van zonnepanelen hebben met een reguliere installatie niets aan een fel zonnetje, aangezien de benodigde omvormer of omvormergroep niet meer werkt.
Alleen mensen met een thuisbatterij inclusief noodstroomfunctie kunnen zo nodig een lokaal elektranetwerk creëren . Dat heet ook wel een eilandnet. De belangrijkste groepen in de meterkast ontvangen hierbij stroom van de thuisaccu. Bepaalde modellen hebben een ingebouwd stopcontact. In dat geval fungeert de thuisbatterij als één grote powerbank. Houd wel rekening met het maximale uitgangsvermogen. Sluit dus niet via een stekkerdoos lukraak meerdere zware apparaten aan. Je voorkomt daarmee ook dat de accu vroegtijdig leeg raakt.
Capaciteit van powerbank
Hoewel het aantal huishoudens met een thuisbatterij de afgelopen jaren flink toenam, beschikken veruit de meeste woningen niet over zo’n apparaat. Gelukkig bestaan er laagdrempelige alternatieven. De overheidsbrochure adviseert om een opgeladen powerbank in jouw noodpakket te bewaren. Dat is een nogal ruim begrip, want er zijn talloze varianten. Zo hebben de goedkoopste mobiele opladers een beperkte capaciteit . Die zijn alleen geschikt om een enkele smartphone bij te laden. Het is verstandig om een krachtigere powerbank te kopen, al zijn die wel wat duurder. Je kunt dan één of meerdere smartphones meermaals opladen. Geschikte producten zijn vanaf enkele tientjes te verkrijgen.
Hoe groter de powerbank, hoe meer elektrische lading het apparaat kan opslaan . Fabrikanten gebruiken meestal de eenheid milliampère-uur (mAh) om de accucapaciteit uit te drukken. Veel smartphones hebben een oplaadbare batterij van ongeveer 4.000 mAh. Volgens een eenvoudig rekensommetje kun je met een powerbank van 20.000 mAh het mobiele toestel tot vijfmaal volledig opladen. Overigens gaat deze vlieger niet helemaal op, want onder meer door warmte en slijtage gaat altijd een deel van de maximale batterijcapaciteit verloren. Bovendien gaat er tijdens het oplaadproces ook wat energie verloren.
Powerbankfunctie op bluetooth-speaker
Heb je een behoorlijke bluetooth-speaker? Met een beetje mazzel beschikt dit apparaat over een powerbankfunctie. Met name de grotere modellen hebben aan de achterzijde vaak een usb-poort waarmee je een smartphone kunt opladen. Het bekende audiomerk JBL voorziet veel van zijn mobiele luidsprekers van zo’n powerbankfunctie. Deze aansluiting bevindt zich vrijwel altijd aan de achterzijde.
Usb-aansluitingen en laadvermogen
Heb je eenmaal een geschikte powerbank voor jouw noodpakket op het oog? Werp dan even een blik op de beschikbare aansluiting(en). Grotere modellen bevatten vrijwel altijd meerdere usb-poorten, waardoor je tegelijkertijd twee of misschien wel drie smartphones kunt opladen .
Aan elke aansluiting is een maximaal laadvermogen gekoppeld. Hoe hoger dit wattage, hoe sneller de powerbank aangesloten apparaten kan opladen. Veel mobiele opladers ondersteunen trouwens snelladen. Hiervoor bestaan verschillende protocollen, zoals Power Delivery en Quick Charge. Controleer in dat geval of de beoogde powerbank en jouw smartphone dezelfde snellaadtechniek ondersteunen.
Zonnepaneel en zaklamp
Vanzelfsprekend moet je vroeg of laat de interne accu van een powerbank zelf ook opladen. Bij stroomuitval is dat logischerwijs niet mogelijk. Slimme fabrikanten hebben daar iets op bedacht, want bepaalde powerbanks van pakweg Xtorm en Sandberg hebben een geïntegreerd zonnepaneeltje . Sommige modellen herbergen voor een hoger rendement zelfs meerdere uitklapbare zonnepaneeltjes. Bedenk wel dat het oplaadproces ten opzichte van netvoeding veel langer duurt. Gunstig is wanneer de powerbank een standaard heeft, want in dat geval pas je de hoek van de zonnecellen eenvoudig aan. In plaats van producten met interne zonnecellen zijn er ook losse zonnepanelen voor powerbanks te koop. Die sluit je dan op de oplaadpoort aan. Deze panelen zijn vaak groter, waardoor ze een hoger rendement halen.
Verder is een powerbank met een interne zaklamp het overwegen waard. Wanneer ’s avonds de stroom uitvalt, kun je zo in een verlaten kastje nog iets zoeken. Veel modellen hebben een klein lampje dat je kunt vergelijken met dat van je smartphone. Als je feller licht wilt, kun je eventueel een exemplaar met een geïntegreerde zaklantaarn kopen. Dergelijke producten hebben in het donker wegens een krachtige lichtstraal een ruimer bereik.
Zuinig met smartphone-accu
In onzekere tijden is jouw smartphone misschien wel het belangrijkste communicatiemiddel. Zelfs tijdens een massale stroomstoring is het vaak nog mogelijk om te bellen en mobiel internet te gebruiken. Veel zendmasten hebben een noodstroomvoorziening en blijven om die reden nog een tijdje werken. Een reëel scenario is wel dat het netwerk overbelast raakt, omdat veel mensen tegelijk willen bellen en internetten.
Desondanks is het bij stroomuitval verstandig om zuinig met de smartphone-accu om te gaan. Je beperkt op verschillende manieren de accubelasting. Sluit zoveel mogelijk apps af en verlaag de helderheid van het scherm. Verder verbreek je ook de verbindingen wifi, bluetooth en gps. Schakel indien mogelijk de batterij- of energiebesparingsmodus in. Hebben meerdere gezinsleden smartphones? Dan is het wellicht verstandig om één toestel tegelijk te gebruiken en de overige mobieltjes uit te zetten. Op die manier blijft het gezin ook zonder stroom nog dagenlang bereikbaar.
Powerstation
Een powerbank is in feite een draagbare batterij om kleine apparaten op te laden. Veel mensen gebruiken ze om die reden vaak onderweg. Tijdens een noodsituatie is de kans groot dat jij of een ander gezinslid thuis bent. Je kunt daarom ook voor een krachtiger powerstation kiezen, al kost zo’n apparaat wel meer geld. Je gebruikt dit oplaadstation voor grotere apparaten. Denk bijvoorbeeld aan een (kleine) koelkast, televisie, ventilator en meerdere lampen. Ze bieden een grotere accucapaciteit en een hoger uitgangsvermogen. Het formaat van de behuizing kun je min of meer vergelijken met dat van een kleine gereedschapskoffer. Vaak hebben ze een handvat, zodat je het apparaat makkelijk verplaatst. De uitgebreidste modellen hebben zelfs wieltjes .
Net zoals bij powerbanks zijn powerstations eveneens in allerlei smaken te koop. Kijk allereerst naar de batterijcapaciteit, want die bepaalt hoelang je apparaten kunt gebruiken. Binnen deze productgroep drukken fabrikanten de capaciteit meestal uit in de eenheid wattuur (Wh) of kilowattuur (kWh). Bij een opgegeven accucapaciteit van 500 Wh levert dit powerstation gedurende een uur een continu vermogen van 500 watt. Sluit je bijvoorbeeld een laptop van 50 watt aan, dan kun je die ongeveer tien uur gebruiken. Bekende producenten van betaalbare powerstations zijn EcoFlow, Mestic, Xtorm en Anker.
Aansluitingen powerstation
De meeste powerstations hebben meerdere usb-poorten. Het is prettig wanneer er zowel rechthoekige usb-a-poorten als ovale usb-c-aansluitingen beschikbaar zijn. Je hebt dan namelijk geen gedoe met verloopsnoertjes. Tot slot is de aanwezigheid van minimaal één regulier stopcontact geen overbodige luxe . Je kunt dan zo’n beetje ieder apparaat aansluiten, mits het beschikbare vermogen van het powerstation dat toelaat.
Neem ook de overige specificaties van het beoogde powerstation door. Zo kun je op veel modellen een los verkrijgbaar zonnepaneel aansluiten . Handig tijdens langdurige stroomuitval! Daarnaast hebben bepaalde producten een val- en weerbestendige behuizing, zodat ze wel een stootje kunnen hebben.
(Nood)radio
In de brochure ‘Bereid je voor op een noodsituatie’ staat dat je een radio op batterijen nodig hebt. Begrijpelijk, want in tijden van crisis geeft de overheid via televisie, internet en radio indien mogelijk belangrijke informatie of instructies. Bij stroomuitval zijn televisiekijken en internetten natuurlijk lastig. Om die reden is het belangrijk dat je een radio op batterijen bezit. Die blijft dan wel gewoon werken.
Voor de informatievoorziening heeft elke regio zijn eigen ‘rampenzender’. Die zenden zowel via FM- als DAB+-frequenties uit. Koop daarom bij voorkeur een radio die met beide radiosignalen overweg kan . Vergeleken met FM biedt DAB+ een betere audiokwaliteit. De verwachting is dat de FM-ether op den duur komt te vervallen, al zal dat waarschijnlijk nog flink wat jaren duren. Je vindt een overzicht van de juiste radiofrequenties op www.denkvooruit.nl.
Stroomvoorziening radio
Draagbare radio’s zijn er in overvloed! Bedenk vooraf goed hoe je het apparaatje van stroom voorziet. In de eenvoudigste modellen gaan batterijen, zoals twee of vier AA-penlites. Zorg er dan voor dat je ook voldoende batterijen in je noodpakket doet.
Een traditionele noodradio bevat een handdynamo. Een veilige keuze, want via een draaihendel beschikt het apparaat te allen tijde over stroom . Verder bestaan er ook modellen met een oplaadbare accu. Een nadeel hiervan is dat die vanzelf langzaam leegloopt. Ligt een volgeladen oplaadbare radio een tijdje in het noodpakket, dan loop je het risico dat er geen elektrische lading meer over is. Tot slot bestaan er ook noodradio’s met een geïntegreerde zonnecel. De meeste modellen ondersteunen trouwens meerdere oplaadmethoden. Vaak is er ook een zaklamp geïntegreerd. Uitgebreide modellen hebben soms ook een powerbankfunctie.
Sandberg Survivor-radio’s
Geen zin om meerdere techproducten voor jouw noodpakket aan te schaffen? Koop dan gewoon een powerbank, (nood)radio en zaklantaarn in één. Het Deense elektronicamerk Sandberg fabriceert met zijn Survivor-radiolijn verschillende geschikte producten. Zo komt dit voorjaar de veelzijdige Survivor DAB Radio All-in-1 20000 op de markt. Dit kleine apparaatje heeft een FM/DAB+-ontvanger, batterij (20.000 mAh), zonnepaneel, handdynamo én felle zaklamp in huis. Tegen lagere prijzen ontwikkelt deze fabrikant ook noodradio’s met een accu van 2000, 4500, 5000 of 10.000 mAh. Een nadeel van zo’n alles-in-één-apparaat is dat één accu zowel de powerbank, zaklamp als radio bedient. Kies daarom bij voorkeur een exemplaar met een hoge accucapaciteit.
Overige communicatiemiddelen
Volgens de lijst in de overheidsbrochure stop je ‘maar’ drie apparaten in het noodpakket, namelijk een zaklamp, draagbare radio en opgeladen powerbank. Uiteraard kun je naar eigen inzicht nog meer techproducten in het noodpakket doen. Voor onderlinge communicatie op korte afstand zijn walkietalkies bijvoorbeeld ideaal. De betere modellen hebben een bereik van enkele kilometers en bevatten soms ook een geïntegreerde zaklamp.
Wil je het heel grondig aanpakken, dan kun je nog nadenken over de aanschaf van een satelliettelefoon. Wanneer lokale mobiele netwerken niet meer bereikbaar zijn, kun je daarmee evengoed bellen. Een satellietverbinding werkt in principe altijd! Zulke telefoons zijn helaas wel stevig aan de prijs. Houd bovendien ook rekening met relatief hoge gesprekskosten.



