ID.nl logo
Energie & verbruik: Hoe lees ik de jaarafrekening?
Zekerheid & gemak

Energie & verbruik: Hoe lees ik de jaarafrekening?

Iedere energieleverancier mag zelf kiezen hoe de jaarlijkse energierekening eruit ziet. Dat kan best lastig zijn, vooral wanneer je bent overgestapt en de rekening heel anders oogt dan je gewend was. Zo’n jaarafrekening bestaat namelijk uit aardig wat onderdelen, wat het soms een lastige puzzel kan maken. In dit artikel lees je wat de meest voorkomende posten zijn.

Op de jaarlijkse energierekening staan de kosten voor gas en stroom. In dit artikel bespreken we wat je doorgaans van zo’n rekening kunt verwachten, namelijk: *** Variabele en vaste leveringskosten** *** Belastingen en btw** *** De kosten voor de netbeheerder** *** Overige posten**

Ook interessant: Vast energiecontract: is het slim om (weer) een vast contract voor energie af te sluiten?

Aan het einde van je contractjaar kun je de jaarlijkse rekening op de mat verwachten. Op deze rekening, ook wel jaarafrekening genoemd, staat je verbruik en de kosten van gas en elektra. Warmte en waterkosten krijg je via een andere brief. Omdat elke energieleverancier zelf mag bepalen hoe de rekening eruit ziet, kunnen er aardig wat verschillen in zitten. Om je een idee te geven wat je kunt verwachten van zo’n brief, staan hieronder de meest gebruikelijke posten die voorkomen op de jaarafrekening. 

Jaarafrekening versus eindafrekening De jaarafrekening is anders dan de eindafrekening. De jaarafrekening krijg je na een contractjaar. Heb je in juni 2023 het contract afgesloten, dan kun je in juni 2024 de afrekening verwachten. De eindafrekening krijg je wanneer je verhuist, overstapt of het contract met de leverancier beëindigt.  

1. Variabele en vaste leveringskosten

Leveringskosten bestaan uit variabele en vaste kosten. De variabele kosten zijn de verbruikskosten en de vaste kosten worden ook wel vastrecht gas en stroom genoemd.

De variabele kosten zijn de verbruikskosten. Jouw energie- en gasverbruik bepaalt dus hoeveel je hiervoor betaalt, je hebt er dus zelf invloed op. De verbruikskosten worden berekend door het verbruikte aantal kWh aan stroom en m³ aan gas te vermenigvuldigen met het bedrag van deze eenheden. 

De vaste kosten, vastrechtkosten gas en stroom, is een tarief dat door je leverancier is bepaald. Ongeacht hoeveel je verbruikt, je vaste kosten blijven hetzelfde. Op dit startbedrag heb je zelf geen invloed

2. Belastingen en btw

Over je verbruikte energie (de verbruikskosten) betaal je belasting én 21% btw. Hoe meer energie en gas je verbruikt, hoe meer energiebelasting en btw je betaalt. Net als bij de variabele leveringskosten (verbruikskosten) heb je op deze post zelf invloed

Voor 1 januari 2023 bestond er een heffing die werd gebruikt voor het opwekken van duurzame energie. Dit was tot die tijd een aparte post op de rekening. Sinds dit jaar is deze heffing onderdeel geworden van de energiebelasting, ook wel Opslag Duurzame Energie (ODE) genoemd. Dit bedrag wordt dus groter naarmate je meer energie verbruikt. 

Daarnaast vind je op de rekening een compensatie van de overheid. Zij vinden dat iedereen recht heeft op een bepaalde hoeveelheid energie en gas om onder andere gezondheidsrisico’s te voorkomen. Dit is een vast bedrag dat van de rekening wordt afgetrokken. 

Tips om energie te besparen Met deze tips bespaar je energie in huis, waardoor je minder verbruikt en dus minder verbruikskosten hebt en minder leverancierskosten en btw over je rekening betaalt. 

©M. Schuppich

3. Netbeheerkosten

Elke regio heeft een eigen netbeheerder. Je kunt niet van netbeheerder overstappen omdat zij het net beheren in de regio. Het net zijn de leidingen en kabels die gas en stroom transporteren naar jouw huis. Jouw energieleverancier is dus niet jouw netbeheerder. Als consument betalen we de kosten voor de netbeheerder aan onze energieleverancier die een overeenkomst heeft met de netbeheerder. Soms worden de kosten gesplitst op de rekening, en soms staan ze in één post. De netbeheerkosten bestaan uit:

  • Vastrechtkosten voor de aansluiting op het net: De netbeheerder zorgt voor het onderhoud van het net. Denk daarbij aan de kabels waar de stroom doorheen getransporteerd wordt en de pijpleidingen waaruit de gasinfrastructuur bestaat. Dit staat op je energierekening onder vastrechtkosten voor de netbeheerder. 

  • Meetdiensten: Je betaalt kosten voor het gebruik van de meter en het onderhoud ervan door de netbeheerder. Hierbij maakt het overigens niet uit of je een enkele of dubbele meter hebt, de kosten voor het onderhoud zijn hetzelfde.

  • Capaciteitskosten: Dit wordt ook wel het capaciteitstarief of de netwerkkosten genoemd.

    Voor stroom is dit een vast tarief per jaar waar je verbruik geen invloed heeft, maar het soort aansluiting dat je hebt wel. Het type aansluiting dat je hebt, vind je in de meterkast. Via de netbeheerder kun je checken in welke aansluitinggroep je valt. Val je in een te grote groep, dan kun je dit laten verkleinen. Soms wel tegen een vergoeding, maar de kans bestaat dat het je jaarlijks honderden euro’s bespaart. 

    💡 Meer weten over de verschillende aansluitingen? Je leest het hier: 3-fase of 1-fase? En hoe zit het met de meterkast?

  • Voor de capaciteitskosten van gas geldt wél hoe meer je verbruikt, hoe hoger de capaciteit en hoe meer je betaalt. Daarbij kun je in 3 verschillende groepen vallen. Als eerste een verbruik minder dan 500 m³, de tweede groep verbruikt tussen de 500 m³ en 4000 m³, en de derde groep verbruikt meer dan 4000 m³. Vaak vallen huishoudens in de tweede categorie. 

4. Overige posten 

Onder andere posten vind je onder andere administratiekosten, kortingen, overzichten van betaalde bedragen, elektriciteits- en gasverbruik, vergelijkingen met andere periodes en een specificatie van het voorschotbedrag dat je gaat betalen voor het nieuwe jaar. 

Het voorschotbedrag 

Maandelijks betaal je een voorschotbedrag voor de volgende maand. Dit overzicht staat soms op je jaarafrekening. Het door jou betaalde bedrag wordt vervolgens verrekend met het bedrag dat je daadwerkelijk moest betalen. Heb je te veel betaald en krijg je geld terug, of moet je nog bijbetalen?

Hierop baseert de leverancier ook het verwachte voorschotbedrag voor het nieuwe jaar. Ben je het oneens met de nieuwe indicatie, dan kun je soms om verlaging of verhoging vragen of dit zelfs digitaal aanpassen. 

Beter te hoog dan te laag Ga maandelijks niet te laag zitten met het voorschotbedrag, want aan het eind van het jaar moet je dan alsnog bijbetalen. Geen leuke verrassing. 

Het verbruik 

Hier zie je de hoeveelheid die je hebt verbruikt en of er met enkel of dubbeltarief gerekend werd. Heb je zelf een energiebron en energie teruggeleverd met bijvoorbeeld zonnepanelen?  Ook dat vind je hier. 

Bovendien wordt bij deze post je verbruik vergeleken met voorgaande jaren. Vaak wordt dit ook gedaan met een energieverbruiksmanager, waarmee je zelf zicht hebt op je verbruik door middel van een app of monitor. Handig, want door je verbruik in de gaten te houden, heb je meer inzicht in je kosten en mogelijke besparingen. 

Een jaarafrekening kan er ongeveer zo uit zien: 

Bron: (Klik op de afbeelding voor een grotere weergave)

Valt de rekening tegen en wil je gaan besparen en/of verduurzamen? Met deze tips kun je energie in huis besparen, of zelf stroom leveren aan de apparaten in huis met zonnepanelen waardoor de rekening omlaag gaat. Bovendien is het handig om het soort contract (vast of variabel) te checken dat het beste bij jou past.  


😱 Geschrokken van de jaarafrekening?

Een mooi moment om je te verdiepen in de verduurzaming van je huis. Vaak kun je voor dit soort maatregelen zelfs subsidie van de overheid krijgen, mits je het werk laat uitvoeren door een vakman.

Vraag een offerte aan voor verduurzaming:

▼ Volgende artikel
Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2
Huis

Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

Watch on YouTube

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

▼ Volgende artikel
Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp
© Gorodenkoff Productions OU
Huis

Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.