Zelfs met het nieuwe energie-prijsplafond wil je natuurlijk zo min mogelijk energie verspillen. Gelukkig zijn er allerlei slimme manieren om nét dat beetje extra te besparen. We maken een rondje door het huis en laten je zien hoe je in elke kamer wel íets kunt besparen. En al die kleine beetjes samen resulteren in … inderdaad: een lagere energierekening!

We beginnen uiteraard bij het begin: net na de voordeur. Door onderaan een tochtstrip te bevestigen, houd je koude lucht buiten. Heb je een deur van enkel glas of van gewoon dubbel glas? Dit zou het moment kunnen zijn om dat te vervangen door HR++ of triple glas. In sommige gevallen kun je daar subsidie voor krijgen (zie kader Isolatiesubsidie hieronder). Er zijn ook snellere en goedkopere oplossingen. Zo koop je voor een paar tientjes speciaal raamfolie (ook wel thermo cover genoemd), dat je op het glas kunt plakken en dat een isolerende werking heeft.

Controleer ook even je brievenbus: blijft deze weleens open staan nadat de postbode is geweest? Kijk dan of je de schroeven wat beter kunt aandraaien of dat je het veermechanisme kunt smeren, zodat de klep goed dicht valt. Een brievenbusborstel, die je in de opening plaatst, helpt ook. En ga je van de gang naar de woonkamer, dan doe je uiteraard de tussendeur goed dicht!

De woonkamer

Heb je nog halogeen- of gloeilampen? Snelle winst behaal je door die te vervangen door led-lampen. Stel dat je een lamp 550 uur per jaar laat branden. Dan verbruikt een ledlamp in dat jaar ongeveer 2,4 kWh, een halogeenlamp 15,4 kWh, en een gloeilamp 21,9 kWh. Vermenigvuldig dat met het aantal lampen dat je hebt en vermenigvuldig dat weer met de prijs die jij per kWh betaalt. Echt, de aanschafprijs van led heb je er heel snel uit! Bovendien kosten ze allang de wereld niet meer.

Laat verder je televisie en soundsystem niet op stand-by staan en kijk of je tv-decoder een eco-stand heeft. En staat je gameconsole ook hier, dan stel je die ook zo energiezuinig mogelijk in. Hoe je dat doet lees je in het artikel: Energie besparen met consoles en pc: zo doe je dat.

Heb je een ouderwetse thermostaat? Zet die dan een uurtje voor je naar bed gaat al lager. Of vervang hem door een slimme thermostaat en stel een tijdschema in. En heb je al gedacht aan radiatorfolie? Dit zilverkleurige folie plak je achter de radiator, waardoor warmte weer terug de kamer in wordt gestraald. Per vierkante meter radiatorfolie kun je ongeveer vijf tot tien kubieke meter gas per jaar besparen.

De keuken

Koelkast, vriezer, vaatwasser … juist in de keuken kun je veel besparen. Neem je koelkast. De ideale temperatuur om je etenswaren goed te houden, is tussen de 3 en 4 graden Celsius. Veel mensen hebben hun koelkast echter op een lagere temperatuur staan. Zonde. Voor een paar euro koop je een koelkastthermometer waarmee je dat zelf kunt meten. Zorg er verder voor dat je de koelkast niet naast je oven of je vaatwasser zet. Die geven warmte af, waardoor je koelkast harder moet werken. Zet hem ook niet helemaal tegen de muur, maar laat wat ruimte over, zodat hij zijn warmte kwijt kan. Controleer regelmatig de deurrubbers. Want als de deur niet goed sluit, kan er warme buitenlucht in de koelkast komen.

Dat geldt ook voor de vriezer. Die je verder natuurlijk regelmatig ontdooit. Zelfs een dun ijslaagje kan al zorgen voor een flink hoger energieverbruik. Doe dat ontdooien bij voorkeur in de winter. Je kunt alle etenswaren dan makkelijk een uurtje buiten neerzetten zonder dat je een (elektrische) koelbox nodig hebt. Zet er verder geen warm eten in en deel het eten op in kleinere porties. Die bevriezen sneller en ook dat scheelt energie. Stop de vriezer ook zo vol mogelijk. Hoe voller hij is, hoe minder kou hij verliest wanneer je de deur opent.

Dan je vaatwasser. Wacht tot die echt goed vol zit voordat je hem aanzet. Duurt dat bij jou een paar dagen, dan kun je misschien beter met de hand afwassen. Maak verder het filter regelmatig schoon en zet hem uit zodra hij klaar is. Veel mensen doen dat niet – die trekken hem alleen open wanneer de vaat klaar is. Daardoor blijven de statuslampjes constant branden. Sluipverbruik!

Tot slot in je keuken: water kook je beter in een waterkoker met een afgemeten hoeveelheid water dan in een fluitketel. En gebruik een magnetron niet om eten te ontdooien. Je kunt het beter een dag van tevoren uit de vriezer halen en in de koelkast zetten. Die wordt blij van de kou die ervan af komt.

De badkamer

Niets zo fijn als een lekker lange warme douche. Maar de kosten lopen flink op! Met een douchetimer sta je er al snel een paar minuten lang onder. Als je dan ook nog een waterbesparende douchekop aanschaft, verdien jij geld als (warm) water. O ja: heb je een bad én een douche? Dan liever douchen. Dat scheelt al snel 80 liter warm water per keer.

In de badkamer staan ook vaak de wasmachine en droger. Zorg dat je met een volle trommel wast en het eco-programma gebruikt. Moet je was na afloop in de droger? Door dan alvast op de hoogste stand te centrifugeren, is de droger veel sneller klaar. Doe ook de droger zo vol mogelijk en maak regelmatig het pluizenfilter schoon.

Wees je er verder van bewust dat echt niet alles in de droger hoeft. Voor beddengoed en handdoeken is het vaak handig, maar T-shirts en broeken kun je ook gewoon ophangen. Schijnt de zon en staat er wat wind, dan is het zo droog. Is het geen lekker weer? Binnen ophangen kan ook. Zorg er dan wel voor dat je goed ventileert.

Dagstroom en nachtstroom

In je contract staat welk tarief je energieleverancier hanteert. Dat kan enkeltarief zijn of dubbeltarief (ook wel daltarief en normaaltarief of dagstroom en nachtstroom genoemd). Bij enkeltarief betaal je altijd hetzelfde voor je stroom, ongeacht het moment van de dag of week. Bij dubbeltarief betaal je doordeweeks overdag tot 21.00 uur (als je in Limburg of Noord-Brabant woont) of 23.00 uur (de rest van Nederland) een iets hogere prijs. ’s Nachts, in het weekend en op feestdagen betaal je juist iets minder.

Of dubbeltarief iets voor jou is, hangt uiteraard af van je verbruik. Energieleverancier Vattenfall zegt dat je met dubbeltarief voordeliger uit bent wanneer minstens 45% van je verbruik in de daluren valt; Essent legt de grens bij 50%. Ook is het goed om te weten dat dubbeltarief alleen mogelijk is wanneer je een slimme meter hebt. Door je energieverbruik in kaart te brengen, zie je al snel of het voor jou loont om over te stappen, mocht je nu nog enkeltarief hebben.

Heb je al dubbeltarief? Ga je verbruik er dan op aanpassen. Draai bijvoorbeeld je was vooral in het weekend en zet de vaatwasser pas ’s avonds na elven aan. Je bespaart er geen honderden euro’s mee, maar toch al snel een paar euro per maand.

Ook lezen: Duurzaam Thuis: keuken verduurzamen? Zo doe je dat!

De slaapkamer

Ook in de slaapkamer kun je nog het nodige besparen. Heb je een waterbed en een airconditioning? Dan heb je meteen twee echte grootverbruikers te pakken. Volgens Milieu Centraal verbruikt een waterbed gemiddeld 750 kWh per jaar – bijna net zoveel als twee grote Amerikaanse koelkasten! Een airco verbruikt natuurlijk minder, omdat je die niet altijd aanzet, maar daarmee kun je toch ook uitkomen op zo’n 160 tot 430 kWh per jaar. Dat terwijl een ventilator jaarlijks maar ongeveer 15 kWh verbruikt. Zet je in de winter een elektrisch kacheltje naast het bed als bijverwarming? Neem er dan in ieder geval eentje met een thermostaat, zodat hij afslaat als de kamer op temperatuur is. Of schaf een infraroodpaneel aan. Of, nog beter: koop een extra dik winterdekbed en een kruik. Dat kun je ouderwets noemen, maar ook knus!

Werkkamer

In je werkkamer staan vaak meer apparaten dan je denkt: naast je computer en je printer staat er ook vast een monitor. Of twee. Zorg ook hier dus dat je apparatuur niet onnodig op stand-by laat staan. Kijk in de handleiding van je monitor hoe je de energiebesparende functies kunt gebruiken. Denk daarbij aan het automatisch aanpassen van de helderheid aan het omgevingslicht of de instellingen voor de slaapstand. Denk na voordat je iets print: gemiddeld wordt één op de drie printjes binnen een week weggegooid. Inderdaad, dat is óók weggegooid geld!

Wil jij jouw huis verduurzamen?

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven. 

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.