ID.nl logo
Zekerheid & gemak

Vraag en antwoord

Vraag en antwoord.

Ping het netwerk (Netwerken) Werkt uw internetverbinding niet goed? Stort u dan niet meteen op ip-adressen, dhcp-servers en dns-instellingen, maar controleer eerst of de fysieke verbinding wel in orde is. Dat gaat heel eenvoudig via het dos-commando 'ping'. Open dus eerst een dos-venster (kijk in het Startmenu onder Bureau-accessoires en kies vervolgens Opdrachtprompt). Er opent zich nu een venster waarin een dos-commando kan worden getikt. Om te controleren of er een fysieke netwerkverbinding is tussen twee (of meer) pc's, moet u wel de ip-adressen van elke machine weten. In ons voorbeeld gaat het om 192.168.1.13 en 192.168.1.14. Typ in het dos-venster van de laatste machine het commando ping 192.168.1.13. Als het goed is, krijgt u nu informatie te zien over de overdrachtssnelheid van een test-datapakketje. De fysieke verbinding is dan in elk geval in orde. Krijgt u echter een foutmelding (zoals een time-out-fout), dan schort er iets aan de bekabeling, aan de gebruikte hub of andere netwerkapparatuur. ***tip2.tiff Gekoppelde tekstvakken (Word) U kent ze misschien wel, die tekstvakken in tijdschriften, die in een artikel van enkele pagina's lang op elke pagina terugkomen, met één doorlopend verhaal. Meestal gaat het dan om een achtergrondkader met aanvullende informatie, die als een soort rode draad door het eigenlijke verhaal loopt. Zelf kunt u dergelijke kaders ook heel eenvoudig toevoegen aan uw documenten. Handig voor het clubblad van de voetbalvereniging of voor de schoolkrant. Hoe u dat doet? Kies in het normale tekstdocument de optie Invoegen en dan Tekstvak. U maakt hiermee een tekstvak en plaatst dit op de gewenste positie. Herhaal deze stap om een tweede tekstvak te maken, eventueel gevolgd door een derde of meer. Klik nu met de rechter muisknop op het kader en kies de optie 'Tekstvakkoppeling maken'. De cursor verandert nu in een koffiebeker. Plaats deze cursor op het tweede vak en klik er op met de muis. Herhaal deze stap voor eventuele volgende vakken. Zodra u nu een tekst begint te tikken in het eerste vak en de ondergrens van het kader bereikt, verspringt de tekstcursor automatisch naar het tweede vak, en zo verder. ***tip3.tiff Specificaties vervalsen (Pc kopen) Pas op bij het kopen van een tweedehands pc, want voordat u het weet koopt u een kat in de zak. Let met name op wanneer de specificaties van de pc 'bewezen' worden door het tonen van het scherm met Systeeminformatie van het Configuratiescherm. Deze informatie is met enkele simpele stappen namelijk te vervangen door een eigen tekst, bijvoorbeeld met het tweakprogramma X-Setup Pro (gratis te downloaden via www.x-setup.net/downloads/). Via de optie Appearance/OEM Branding wijzigt u heel eenvoudig de echte specificaties van de pc in die van een supermachine. En zo wordt een Pentium III op 233 MHz in enkele seconden een Pentium IV op 3,4 GHz, en krikken we het geheugen meteen ook even op van 128 MB naar 512 MB. Nietsvermoedende kopers opgelet dus! ***tip4.tiff Printer tweemaal installeren (Hardware) Het klinkt een beetje onzinnig, maar het kan handig zijn om een printer tweemaal te installeren. Stel dat u regelmatig documenten op liggend formaat afdrukt. Normaal gesproken moet u dan steeds opnieuw de standaard pagina-instellingen van de printer wijzigen. Door een printer tweemaal te installeren, kunt u één printer gebruiken om documenten normaal af te drukken, en de 'tweede' printer om bestanden liggend af te drukken. Dezelfde truc kunt u natuurlijk ook uithalen met een tweede (of zelfs derde) printer voor het afdrukken in een hogere resolutie, bijvoorbeeld voor uw foto's. Het toevoegen van een tweede printer gaat eenvoudig via Start/Configuratiescherm/Printers en faxapparaten/Printer toevoegen. Geef de tweede printer een duidelijke naam (bijvoorbeeld 'printer liggend' en kies deze voortaan als u een bestand zo wilt afdrukken. Uiteraard wel eenmalig even de instellingen van deze printer wijzigen! ***tip5.tiff Universele uitpakker (Compressiesoftware) Ziet u ook af en toe door de bomen het bos niet meer? Tenminste, op het gebied van compressiesoftware, want al die verschillende bestandsformaten (zip, rar, tar, gzip, arj, binhex en dergelijke) hebben een eigen programma nodig om de gecomprimeerde bestanden uit te pakken. Gelukkig is er ook een universeel uitpakprogramma, in de vorm van het handige StuffIt Expander (www.stuffit.com). De Standard-uitvoering is shareware en dus niet gratis, maar het Expander-gedeelte is dat wel. Dit zit verwerkt in de Standard-versie, en kunt u ook na het verstrijken van de proefperiode nog gratis gebruiken. ***tip6.tiff Oude applicaties starten (Windows XP) Hoewel Windows XP met de meeste (redelijk) recente software goed overweg kan, wil het nog wel eens voorkomen dat het een oudere applicatie niet aan de praat krijgt. Het gaat dan vooral om software uit de tijd van Windows 95, 98 en ME die niet volgens de regels van de kunst geprogrammeerd is. Windows XP heeft hier echter een oplossing voor, via de Compatibiliteitsmodus. Bij deze een korte uitleg voor wie deze instelling nog nooit gebruikt heeft of er nog nooit van gehoord heeft: klik met de rechter muisknop op de niet werkende applicatie (of het setupbestand als het programma zich niet laat installeren onder XP). Klik op Eigenschappen en ga naar het tabblad Compatibiliteit. Hier kunt u nu aanvinken dat u dit programma in de compatibiliteitsmodus wilt uitvoeren, en met welke Windows-versie het programma compatibel moet zijn (Windows 95, 98/ME, NT 4.0 of 2000). Ook kunt u de beeldscherminstellingen aanpassen. Hopelijk werkt dat oude programmaatje nu wel! ***tip7.tiff Rekening houden met tijdzones (Outlook) Doet u regelmatig zaken met mensen in verre landen, dan blijft het altijd oppassen met het tijdstip waarop u ze belt. Een Amerikaan bellen om negen uur 's ochtends plaatselijke tijd heeft echt geen zin, want dan zal de goede man vanwege het tijdsverschil nog in zijn bed liggen. Outlook heeft een handige verborgen optie die het u mogelijk maakt bij het inplannen van (bel)afspraken hier rekening mee te houden. U kunt de agenda namelijk voorzien van een dubbele tijdzone, bijvoorbeeld de plaatselijke Nederlandse tijd en de Amerikaanse. Ga hiervoor naar het menu Extra van de Agenda en dan naar Opties, Voorkeuren, Agenda-opties. Klik rechts onderin op Tijdzone en kies in het volgende dialoogvenster de optie Een extra tijdzone weergeven. Wel nog even de juiste tijdzone selecteren, en voortaan krijgt u op de Dag- en Werkweek-views naast de eigen tijdzone ook nog een tweede tijdzone te zien. Zo weet u direct hoe laat het in dat andere land is. ***tip8.tiff Waarschuwing bij opstarten Windows (Windows) Diep verborgen in het Windows-register zit een optie om bij het opstarten van de pc elke keer een waarschuwing te tonen. Deze boodschap komt voordat het Windows-welkomscherm of bootscherm verschijnt, en kan allerlei informatie bevatten. Start Regedit en ga in Windows 98/ME naar Hkey_Local_Machine\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Winlogon. Gebruikers van Windows XP of 2000 kunnen terecht op Hkey_Local_Machine\Software\Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion\WinLogon. Wellicht staat hier al een tekenreekswaarde met de naam LegalNoticeCaption, en anders kunt u deze nu eerst zelf maken. Klik daartoe met de rechter muisknop op een leeg gedeelte van het rechterpaneel, en kies Nieuw/Tekenreekswaarde. Geef deze de naam 'LegalNoticeCaption' en druk op Enter. Creëer op dezelfde wijze (indien nog niet aanwezig) een tekenreekswaarde met de naam 'LegalNoticeText'. Dubbelklik op de tekenreekswaarde LegalNoticeCaption en voer in het veld Waardegegevens de tekst in die u er als kop boven wilt zetten (mag ook leeg blijven). Doe vervolgens hetzelfde met een waarschuwingstekst bij de tekenreekswaarde LegalNoticeText. Sluit Regedit af en voortaan worden u en andere gebruikers tijdens het opstarten op de zelfgemaakte waarschuwing getrakteerd. ***tip9.tiff Verberg uw e-mail adres (E-mail) Wie een eigen site heeft, is meestal erg blij met elke bezoeker. Tenzij die bezoeker natuurlijk met een bepaalde bijbedoeling op de site terecht is gekomen. Dat geldt bijvoorbeeld voor 'harvesters', oftewel programmaatjes die volautomatisch sites afstruinen op zoek naar e-mailadressen. De door harvesters verzamelde adressen worden vervolgens te koop aangeboden aan bijvoorbeeld spammers. Het gevolg laat zich raden: u ontvangt opeens aanbiedingen voor Viagrapillen, goedkope software uit Taiwan en haargroeimiddeltjes. Eén manier om dit te voorkomen, is gebruik te maken van het gratis programma ECloaker. Te downloaden op www.codefoot.com/software/ecloaker en geschikt voor alle Windows-versies vanaf 95. Wat het programma doet, is eigenlijk simpel maar doeltreffend. Het verandert een normaal e-mailadres namelijk in voor harvesters onherkenbare Unicode. Op uw site merken bezoekers daar niets van, die klikken nog steeds op uw normale e-mailadres om u een berichtje te sturen. Harvesters kunnen echter niet uit de voeten met deze vorm van misleiding. Simpeler kan het bijna niet: voer het e-mailadres in, voer de tekst in waaronder u de maillink op de site wilt zetten (bijvoorbeeld 'mail mij') en druk op Make Code om de code te genereren. Druk vervolgens op Copy Code om de gegenereerde code naar uw site te kopiëren. ***tip10.tiff Automatisch modemverbinding verbreken (Windows XP modem) Wie nog steeds een modem gebruikt om te internetten, is gebaat bij deze geldbesparende tip.Vergeet u namelijk de internetverbinding af te sluiten, dan tikt de teller gewoon door, en dat is niet nodig. Windows XP heeft namelijk een ingebouwde optie om de verbinding automatisch te verbreken. Ga daarvoor naar Start, Configuratiescherm, Internet-opties. Kies het tabblad Verbindingen en druk bij 'Instellingen voor inbelverbindingen en virtuele particuliere netwerken' op Instellingen. Klik bij Geavanceerd op Inbelinstellingen en activeer de optie 'Verbinding verbreken indien gedurende xx minuten niet'. Vul bij xx uiteraard het aantal minuten in. Activeer vervolgens de optie 'Verbinding verbreken als die niet langer nodig is' en u hoeft zich geen zorgen meer te maken over de volgende telefoonrekening.

▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.