Vraag en antwoord.

"Bijschrift: Cat5e-kabel, speciaal voor een 1000BaseT-netwerk Downloadsnelheid te laag Ook al ben ik student aan de TU Eindhoven, mijn (kabel-)internetverbinding thuis loopt via de Universiteit van Tilburg. Mijn mac-adres is bij de provider bekend en werkt correct. Ik heb echter één probleem: als ik met mijn nieuwe laptop (NEC Versa P520 met Windows XP Professional) thuis wil internetten dan is de snelheid niet continu: normaal gesproken ligt de snelheid op 70 Kb/sec, maar thuis haal ik niet eens een snelheid van ongeveer 20 Kb/sec. Bovendien zakt de snelheid binnen enkele minuten naar 2 tot 1 Kb/sec. Ook heb ik veel last van time-outs en niet compleet geladen websites. Het blijft een vreemd probleem, want wanneer ik een andere pc aan de internetverbinding hang (met het juiste mac-adres) dan werkt mijn verbinding wél naar behoren. Bij mijn provider (www.uvt.nl) weten ze niet wat het probleem is. Iemand opperde dat mijn kabel misschien niet goed is, maar ik heb al diverse kabels geprobeerd. Ook bij TU Eindhoven kunnen ze me niet verder helpen. Weten jullie misschien een tip die ik zou kunnen toepassen? Stefan Kolen Antwoord: De NEC Versa P520 beschikt over een Intel PRO/1000 gigabit ethernet interface. Hoewel het in principe geen invloed mag hebben op de prestaties van uw 10 Mbit-verbinding is de aanbevolen bekabeling voor uw gigabit ethernetkaart van het type cat5e. Dit type netwerkkabel is specifiek bedoeld voor gebruik in een 1000BaseT-netwerk. Voordat u nu naar de winkel rent voor een nieuwe netwerkkabel, raden wij u aan eerst de meest recente driver voor uw netwerkinterface te installeren. Deze staat op help.nec-computers.com/eu/pib.asp?platform=platform_L4B . Let ook op eventuele storingen op de netwerkkabel. Televisies, radio's en andere huishoudelijke apparatuur in de buurt van de netwerkkabel kunnen de prestaties van de verbinding namelijk ook negatief be'nvloeden. BA ***beeld: Pinnacle TV-kaart, juni 2003 (tv-kaartentest, pagina 50, rechtsonder) Pc als dvd-recorder Het liefst zou ik mijn pc gaan gebruiken als dvd-recorder, zodat ik voortaan tv- en radioprogramma's kan opnemen met de pc, om ze vervolgens met mijn gewone tv- en audioinstallatie te bekijken en/of te beluisteren. Hiervoor heb ik al een pc (Dell Dimension 8250 met Pentium 4 2,4 GHz, 80 GB, 512 MB, Radeon 9700 Pro videokaart, Creative SB Live geluidskaart, usb 2.0 en een Philips dvd+rw-drive) alleen mis ik nog een tv-kaart. Uit uw test van tv-kaarten (PCM juni) komt de externe Pinnacle-kaart erg goed uit de test. Maar betekent dit dat zo'n kaart dezelfde beeld- en geluidskwaliteit biedt als bij een losse dvd-recorder? En is het bijvoorbeeld ook mogelijk met een timer op te nemen en dus meerdere tv-programma's te programmeren? En als ik een opgenomen programma van de harde schijf naar dvd wil branden, kan ik die dan vervolgens ook afspelen op een (dvd+rw compatibele) dvd-speler die direct op de televisie is aangesloten? Graag uw advies! C. de Ceuninck van Capelle Antwoord: Als alles perfect gaat krijgt u inderdaad dezelfde beeld- en geluidskwaliteit als bij een externe dvd-recorder. Maar - u voelt hem waarschijnlijk al aankomen - in de computerwereld gaat zelden alles perfect gedurende langere tijd. Het programmeren van video-opnames gaat nu eenmaal makkelijker met een apparaat dat hiervoor speciaal is ontwikkeld, dan met een pc met allerlei losse software. Daarbij komt dat er ook nog geen goede elektronische programmagids verkrijgbaar is voor de Pinnacle-software in het Nederlandse taalgebied. Natuurlijk is het wel mogelijk deze gegevens op te zoeken via bijvoorbeeld gids.omroep.nl en deze handmatig te programmeren. Voorwaarde is dan wel dat de pc aanstaat als de opnametijd nadert. Ook voor een opname van de pc op een dvd'je branden geldt: dit is prima mogelijk met de juiste programmatuur, maar het is wel een extra stap. De Pinnacle-software doet dit niet altijd probleemloos, wellicht gaat het met de brandsoftware van uw dvd-speler beter? Voor radio-opnames geldt in principe hetzelfde, zij het in mindere mate. Geluid belast de pc namelijk veel minder dan video, daarnaast levert het branden van audio-cd's minder problemen op. Kortom, begin alleen aan het ombouwen van uw pc als u video- en/of audiobewerken echt leuk vindt en u niet vies bent van een experimentje. Want in theorie zou alles goed moeten gaan, maar de praktijk blijkt vaak weerbarstiger. Dan blijkt een externe oplossing naast de tv gebruikersvriendelijker en veiliger voor uw opnames. MdN ***beeld van cd halen: PCM december 2002, pagina 64 (nummer 3) Windows vergeet surroundsound In mijn pc zit een Soundblaster Live! 5.1-geluidskaart waarop ik een setje analoge boxen heb aangesloten. Het surroundsound-geluid werkt perfect, maar ik heb één probleem: iedere keer als Windows XP opnieuw start, worden mijn speakerinstellingen teruggezet naar Desktop stereo-speakers. Wil ik dus genieten van surround-geluid in een spel, dan moet ik handmatig de instellingen terugzetten naar 5.1-speakers. Ik heb al in het register rondgekeken, maar heb daar niets kunnen vinden. Ook het gratis programmaatje Speakerguard (www.snarksoft.com) helpt niet. Hoe kan ik voor eens en altijd zorgen dat Windows mijn instellingen onthoudt? Bas Wels Antwoord: U bent niet de enige met dit probleem, zo lezen we in de nieuwsgroepen op internet. Hoogstwaarschijnlijk is uw probleem te wijten aan een foutje in de drivers van de geluidskaart. Creative brengt natuurlijk regelmatig nieuwe releases uit, maar blijkbaar is in uw versie dit probleem nog niet opgelost. Neem daarom nog eens een kijkje op de website bij Creative, maar let goed op: er zijn meerdere modellen van de Soundblaster Live! 5.1-drivers verkrijgbaar. De meest recente stuurprogramma's zijn gedateerd van na uw brief. We hebben ook nog een andere tip. Er is namelijk ook een groep mensen die geen genoegen neemt met de kwaliteit en mogelijkheden van de drivers van de SoundBlaster Live. Zij hebben zelf een alternatief ontwikkeld: het kX-project (http://kxproject.lugosoft.com). Hun kX audiodriver is een onafhankelijke wdm-driver (windows driver model) voor alle EMU10K1 en EMU10K2-gebaseerde geluidskaarten van Creative en/of E-mu Systems, waaronder dus ook de SoundBlaster Live!-serie, de E-mu Audio Production Studio (APS) en de Audigy/Audigy2-serie. Hoewel dit kX-project in eerste instantie bedoeld is om meer muzikale mogelijkheden uit de kaart te halen, kunnen ook gamers baat hebben bij deze driver. Zorg er wel voor dat u een zogeheten 'stable release' downloadt, want de alpha- en bèta-versies zijn soms instabiel. HvdP ***beeld: regclean.tiff Bijschrift: Regclean ruimt overbodige vermeldingen in uw register op. Pc blijft traag Toen ik een nieuwe pc kocht, ging mijn oude Pentium 2 (500 MHz, Windows Me) naar mijn echtgenote. Zij gebruikt hem nu voor haar werk op de (bridge)club. Het probleem met deze computer is dat hij de laatste tijd ontzettend traag is geworden. Nu heb ik zo'n beetje alles gedaan om dit op te lossen (nieuwe, snellere harde schijf, viruskillers, defragmentatie, PerfectDisk, Registermedic, noem het maar op) maar het heeft niet mogen baten. Windows laat zich ook niet updaten; de Update-pagina wil niet volledig laden. Ook opnieuw installeren lukt niet omdat Windows ME blijft hangen op het moment dat er bestanden geladen moeten worden. Het enige wat me er nu nog van weerhoudt de hele boel opnieuw te formatteren is het aantal applicaties wat staat ge'nstalleerd. Hebt u misschien nog een suggestie? Rob Swart Antwoord: Uw vraag is lastig te beantwoorden omdat u niet vertelt of het systeem in de loop de tijd, of van de één op de andere dag trager is geworden. Want dat een systeem op den duur steeds trager wordt is bijna niet tegen te houden: dit wordt veroorzaakt door het achterblijven van dubbele of onnodige bestanden of overbodige registervermeldingen. Wat u eventueel nog kunt proberen is Regclean (http://download.com.com/3000-2094-881470.html) dat voor u het register opschoont. Mocht uw systeem zomaar ineens trager zijn geworden, bijvoorbeeld na het installeren van een bepaalde applicatie, dan kan het zijn dat deze applicatie systeembestanden van Windows ME heeft overschreven door zijn eigen bestanden. Wanneer deze bestanden niet helemaal compatibel zijn met de originele kan het fout gaan. Aangezien u zo goed als alles al hebt gedaan om de mogelijke oorzaak te achterhalen, moet u misschien toch maar overwegen de pc te herinstalleren. MiG ***beeld: boxshotredhat.tif Linux-installatie loopt vast Een tijdje geleden las ik in PCM over het opzetten van een Linux-installatie. Dat wilde ik ook wel eens proberen! Maar toen ik vandaag aan de slag ging, liep ik vast: Linux is niet in staat mijn swap-partitie te alloceren. Mijn pc draait op Windows XP (ntfs) met twee harde schijven. Op de eerste schijf aan het eind van de tweede partitie heb ik met Partition Magic een fat 32-partitie aangemaakt. Wat gaat er fout? Johan van Krogten Antwoord: Naar aanleiding van alle vragen die binnenkwamen over de RedHat-installatie hebben we een RedHat-faq samengesteld. Deze faq vindt u in PCM mei 2003 en daarin wordt ook uw vraag behandeld. Helaas is er foutje in het originele stappenplan in het blad geslopen, waardoor onterecht de indruk wordt gewekt dat u een extra fat-partitie nodig zou hebben. Om de installatie zonder problemen te doorlopen moet u dus de door u aangemaakte partitie verwijderen. Tijdens de RedHat-installatie krijgt u de gelegenheid deze ruimte vervolgens voor Linux in te delen. Omdat u wellicht het mei-nummer niet meer bij de hand hebt, vindt u het gecorrigeerde stappenplan ook op onze website: www.pcmweb.nl. BA ***geen beeld Dualboot verwijderen Precies volgens de aanwijzingen in PCM heb ik destijds mijn pc voorzien van een dualboot (W98 en XP). Het werkt prima en ik ben best tevreden over XP. Nu overweeg ik om de Windows 98-installatie te verwijderen. Maar hoe moet ik dit precies doen? Mijn zorg zit hem in het bootbestand. In PCM lees ik “Hoewel XP op een logische partitie ge'nstalleerd kan worden, heeft het altijd een primaire actieve partitie nodig om zijn bootbestanden te parkeren. Deze bestanden worden op de bestaande Windows 98-partitie geplaatst.” Als ik het goed begrijp kan ik dus niet simpelweg de actieve Windows 98-partitie formatteren, want dan raak ik de bootbestanden kwijt. Maar welke weg moet ik dan bewandelen om mijn Windows 98-partitie vrij te maken? Theresia Pang Antwoord: Inderdaad, u hebt de eerste actieve partitie nodig voor de XP-bootbestanden. Een oplossing voor uw probleem zou zijn: alleen de relevante bootbestanden op de partitie te houden en de rest van de ruimte te gebruiken als extra schijf vanuit Windows XP. Maar deze methode is wel wat lastig en omslachtig. Wij zouden u dan ook aanraden een backup te maken van de bestanden die u wilt bewaren en XP opnieuw te installeren. Tijdens de installatie verwijdert u de bestaande partities. BA ***dvd2.tif (foto van een merkloze brander) Hoogwaardige audio-cd's Met veel interesse heb ik uw test over de dvd-branders gelezen (PCM oktober). Nu heb ik nog één vraagje over de testresultaten uit de rubriek audio-extractie. Zo lees ik dat de waardering voor de dae-kwaliteit bij de verschillende branders verschillend is, maar wat is precies de dea-kwaliteit? Deze vraag stel ik omdat ik in het bijzonder ge'nteresseerd ben in het branden van hoogwaardige audio-cd's. Nico van Alen Antwoord: Deze zogeheten dae-score meet de maximale snelheid waarmee een speler een audio-cd foutloos uitleest en deze naar de harde schijf kopieert. Hoe hoger de uitleessnelheid, hoe hoger de dae-score. Dae staat voor digital audio extraction. Deze technologie maakt het mogelijk audio-cd's in te lezen via de ide/scsi-bus, die direct verbonden is met uw geluidskaart, in plaats van via de gebruikelijke analoge ingang. Omdat deze overdracht volledig digitaal gebeurt, verloopt (in theorie!) het kopiëren van een audio-cd zonder kwaliteitsverlies. Dit in tegenstelling tot analoog kopiëren waar vervorming van het signaal optreedt. In de praktijk blijkt echter dat veel cd/dvd-spelers steekjes vallen. Wanneer de digital audio extraction bijvoorbeeld niet goed gebeurt kan dit soms leiden tot hoorbare tikken, gekraak en andere ongewenste bijgeluiden. Een ander punt is de dae-snelheid van de spelers: een snelle cd-brander staat namelijk niet garant voor een snelle digitale audio extractie. De dae-kwaliteit/snelheid is dus een zeer belangrijke factor bij de aankoop van een speler, zeker voor wie vaak audio-cd's brandt. VL ***beeld: totalcommander.bmp of totalcommander.tif (zijn hetzelfde) Missende shortcut Regelmatig lees ik over allerhande toetscombinaties om veel voorkomende handelingen op een snelle manier via het toetsenbord uit te voeren. Veel heb ik er al voorbij zien komen, maar toch mis ik er één: de toetscombinatie om snel een nieuwe directory op een Windows-systeem aan te maken. Nu doe ik dit nog steeds met Verkenner, door Bestand, Nieuw, en Map te kiezen. Het liefst zou ik deze handeling met een toetscombinatie doen, bijvoorbeeld Ctrl+N of iets dergelijks. Helaas heb ik nog nooit een toetscombinatie gevonden voor deze handeling, PCM misschien wel? T. Douma, Apeldoorn Antwoord: Om snel een nieuwe map in de Windows Verkenner aan te maken kunt u bijvoorbeeld de toetsen ALT+F, W en F gebruiken. Niet echt een shortcut, maar wel een snelle manier om een nieuwe folder aan te maken. Deze combinatie werkt echter alleen in Mijn Computer of een Verkenner-scherm. Mocht u op zoek zijn naar meer mogelijkheden of wilt u bijvoorbeeld zelf shortcuts ontwerpen, zoek dan eens op internet naar vervangend programma voor de Windows Verkenner, bijvoorbeeld Total Commander (www.ghisler.com). MiG ***beeld: norton disk doctor.gif Bijschrift: Norton Disk Doctor, ook beschikbaar voor de Mac. Fouten repareren Help! Ik heb een probleem met mijn harde schijf. Iedere keer als ik Norton Disk Doctor gebruik (ik heb een legale versie van Norton Systemworks) en ik de optie Fouten repareren aanvink, dan verschijnt de volgende mededeling: “Het besturingssysteem, of een ander proces, heeft momenteel exclusief toegang tot dit station, of tot enkele bestanden hierop.” Het probleem is dus dat ik mijn harde schijf niet kan repareren. Ook tijdens het defragmenteren is dit een probleem, want nadat de pc 14 procent heeft gedefragmenteerd, stopt Norton ermee. Ik dacht dat ik dit probleem kon omzeilen door XP opnieuw te installeren. Maar tot mijn verbazing kan Windows de harde schijf niet volledig formatteren, omdat hetzelfde proces wederom roet in het eten gooit. Mijn vraag is nu: is dit een ernstig probleem? Maar ook vooral: hoe kan het probleem verhelpen? Christiaan Teunis Antwoord: Het klopt inderdaad dat Norton Disk Doctor niet in staat is de c-schijf van uw pc na te kijken omdat Windows XP de exclusieve rechten opeist. Waarschijnlijk wordt na de foutmelding wel gevraagd of u een scan wilt plannen voor de eerstvolgende herstart. Zo wordt Disk Doctor uitgevoerd tijdens het booten waarbij het wel volledige schijftoegang heeft. Er zijn verschillende redenen te bedenken waarom defragmenteren met Speeddisk onder Windows XP niet lukt. Voorgenoemde toegangsrechten bijvoorbeeld, maar ook een te volle schijf of een schijf met fouten kan leiden tot een vastlopend defragmentatieproces. Daarom raden we u aan eerst de schijf zo goed mogelijk te ontdoen van onnodige bestanden (denk aan tijdelijke internetbestanden) om vervolgens de schijf volledig te checken met een programma als Scandisk of Norton Disk Doctor. Vergeet niet om, voordat u begint aan de scan van uw schijf en de defragmentatie, eerst alle overige programma's af te sluiten. Vergeet hierbij niet de programma's in de systeembalk naast de klok en de virusscanner. MiG ***Beeld: bijlage_geblokkeerd.tif (alleen linkerbovenhoek gebruiken, het gaat met name om de tekst “De toegang tot de volgende mogelijk onveilige bestanden is geblokkeerd: aquarium.exe”). Bijschrift: Outlook kan de toegang tot mogelijk gevaarlijke attachments blokkeren. Pdf openen in Outlook Wanneer iemand mij een pdf-bestand in een bijlage stuurt, meldt Outlook Express mij dat dit bestand is geweigerd en vervolgens lukt het me ook niet dit bestand op te halen (wel de normale doc-bestanden). Ik werk met Windows 98, Outlook Express 6 en heb als additionele software Spampal en Webwasher ge'nstalleerd (in de standaard modus). De beveiliging staat op 'Websites met beperkte toegang' en ook de optie 'Opslaan van bijlagen die mogelijk virussen bevatten niet toegestaan' heb ik aangevinkt. Joop Feenstra Antwoord: Eigenlijk geeft u zelf al antwoord op uw vraag! Outlook Express kan namelijk ook pdf-bestanden aanzien als mogelijke dreiging omdat dit bestandsformaat veel meer bevat dan alleen tekst. Want net als exe-bestanden kunnen ook pdf's schadelijke virussen bevatten. Word-bestanden met de extensie doc overigens ook, al zijn deze zogenoemde macrovirussen voornamelijk schadelijk voor het document zelf. Schakelt u de door u genoemde optie om bijlagen te blokkeren uit, dan kunt u naar alle waarschijnlijkheid wél weer pdf's opslaan en openen. Nadeel: uw systeem is iets minder veilig. Bevat de door u genoemde software ook de optie om per bestandstype te bepalen wat wel en niet opgehaald mag worden? Dan is het misschien een idee om - wanneer u bijvoorbeeld wel zip-bestanden kunt ontvangen - de zender te vragen het pdf-document eerst in te pakken als zip-bestand. Dit scheelt tevens weer in tijd met het versturen omdat het bestand wat kleiner wordt. MiG "

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.