Nu Spotify het gratis beluisteren van muziek heeft onderworpen aan een aantal beperkingen, is het interessant om te onderzoeken welke alternatieven er voor deze dienst zijn. Spotify is nog altijd de bekendste aanbieder, maar er zijn nog veel meer websites waarop u online naar muziek kunt luisteren. Het aanbod is zelfs zó divers, dat u verschillende diensten prima naast elkaar kunt gebruiken.

1. Stereomood

1. Muziek voor uw humeur

Als u naar Stereomood surft, wordt meteen duidelijk wat het doel van de site is: muziek beluisteren op basis van uw stemming. U kunt direct beginnen met luisteren door op een van de tags te klikken, bijvoorbeeld Relax of Just Woke Up. Er wordt vervolgens een door een gebruiker samengestelde muzieklijst ingeladen. In het linkerdeel staat de naam van de afspeellijst, daaronder welke artiesten erin domineren en welke andere 'stemmingen' erin voorkomen. Hiernaast vindt u de mediaspeler. U kunt via het bedieningspaneel naar andere liedjes zappen en muziek delen via sociale netwerken, of gewoon klikken op een liedje in de afspeellijst. Om optimaal gebruik te maken van alle opties, is het aan te raden om een gratis account aan te maken. Dit doet u door in het menu van de website op Join te klikken. Vul uw gegevens in of geef via Connect with Facebook toestemming om uw Facebookprofiel te gebruiken als account.

©PXimport

Bij Stereomood luistert u naar muziek op basis van de stemming waarin u verkeert.

2. Favoriete muziek bewaren

Als u een account hebt aangemaakt, kunt u liedjes en afspeellijsten opslaan. Als u tijdens het luisteren besluit dat u een bepaald nummer wilt bewaren, klikt u op het plusje naast de naam van het liedje. In het venster Add dat nu verschijnt, kunt u het nummer toevoegen aan uw bibliotheek oftewel favorietenlijst. Om een afspeellijst te maken, kiest u in hetzelfde venster Create a new playlist. Geef deze lijst een naam in de witregel die verschijnt en kies Save. Iedere volgende keer dat u iets toevoegt, kunt u een speellijst aanvinken. Om de muziek terug te vinden die u zelf bij elkaar hebt gezet, klikt u op het Stereomood-logo dat u rechtsboven in beeld vindt. Het drietal opties My Dashboard, My Library en My Playlists verschijnt nu. In My Dashboard kunt u onder het kopje My Moments verhalen kwijt over uw gevoelens bij het luisteren naar bepaalde muziek, en u kunt er al uw activiteiten samengevat terugvinden. In My Library vindt u alle via het plusje toegevoegde muziek terug, die vanaf die locatie direct kan worden afgespeeld door op Play All of Play this song te klikken. Klik op het tandwiel om een eigen tag aan het liedje te hangen of om het te delen met anderen. My Playlists toont uw persoonlijke lijsten, die u hier ook kunt bewerken en delen.

©PXimport

In Stereomood kunt u eigen afspeellijsten samenstellen en ze delen met anderen.

3. Ontdek meer muziek

Stereomood maakt het eenvoudig om nieuwe muziek te ontdekken. Dat kan niet alleen via de verschillende 'stemminglijsten', maar ook tijdens het beluisteren van een nummer. Als u de muis in de muziekspeler boven Tags houdt, verschijnen daaronder de afspeellijsten waarin het afgespeelde nummer zich bevindt. Daarnaast staat Who like. Als u hier op klikt, verschijnt er een lijst met gebruikers die op het hartjes-icoon naast de speler hebben geklikt. Klik op een van deze gebruikers om zijn of haar afspeellijsten en bibliotheek door te neuzen. De kans is groot dat de muzieksmaak overeenkomt met die van u. Naast het hartje bevinden zich nog meer logo's in het optiemenu, waaronder de mogelijkheid tot het blokkeren van een liedje en het aanschaffen ervan via Amazon of iTunes. Voor iPhone-gebruikers is er de MoodO'Clock-app. Deze kost 79 eurocent en vervangt uw wekker, waarbij u opstaat met de muzieksoort die u vooraf via Stereomood hebt aangegeven.

©PXimport

In de afspeelijsten van Stereomood komt u zowel grote, als minder bekende artiesten tegen.

2. 8Tracks

4. Gesorteerde mixtapes

De muziekdienst 8Tracks wordt volledig draaiende gehouden door de gebruikers ervan. U kunt zelf een afspeellijst samenstellen met minimaal acht liedjes, door ze van websites te halen of zelf te uploaden, en daarnaast kunt u de speellijsten van anderen beluisteren. 8Tracks is gratis te gebruiken, en door een - eveneens gratis - account aan te maken, vergroot u de mogelijkheden. Klik op Sign up om een account aan te maken of via Facebook in te loggen. De basis van 8Tracks steekt heel eenvoudig in elkaar. Op de homepage bevinden zich populaire afspeellijsten, waarvan de naam iets zegt over de inhoud. Houd de muis op een afbeelding, en u ziet welke muziekgenres er in een lijst zijn opgenomen. Om effectief de juiste muzieksoort te vinden, klikt u in het rechtervenster op alle genres waar de gevonden muziek in moet passen, bijvoorbeeld rock, acoustic en indiepop. Deze termen verschijnen boven in beeld als een rekensom, waarbij de uitkomst eronder komt te staan. In ons voorbeeld ziet u dat er zeventien mixes klaarstaan om direct te worden beluisterd.

©PXimport

Het kost slechts een paar muisklikken om leuke muziek te vinden via 8Tracks.

5. Zelf 8Tracks-lijst maken

Om zelf tussen alle gebruikers te staan die een eigen afspeellijst hebben gemaakt, klikt u op uw gebruikersnaam, rechtsboven in het scherm. Kies nu Create mix. Selecteer Upload tracks om vanaf uw computer mp3'tjes naar de lijst te brengen. U kunt meerdere nummers tegelijk selecteren. Als 8Tracks een uitroepteken in de publishlist plaatst, moet u Edit kiezen en de juiste naam van de artiest en de songtitle invullen. Hebt u een mooie lijst samengesteld? Klik dan op Save and describe your mix. Standaard wordt aan de lijst al een naam meegeven (die u zelf kunt aanpassen), er worden tags aan gekoppeld op basis van de artiesten, en wordt een standaardbeschrijving van de lijst weergegeven. Via Cover art kunt u een afbeelding uploaden of hem van een website plukken. Sluit af met Save and publish, zodat andere gebruikers de muziek van uw lijst kunnen beluisteren.

©PXimport

Zelf een 8Tracks-lijst maken gaat heel eenvoudig via de Create Mix-optie.

6. Profiel onderhouden

Als u een speellijst aanklikt, start de muziek automatisch. 8Tracks biedt slechts de mogelijkheid om drie liedjes per uur 'door te klikken', de dienst is dus vooral handig als 'radiozender' op de achtergrond. Om een nummer in uw eigen favorietenlijst te zetten, klikt u op Like of op het sterretje naast het nummer dat wordt afgespeeld. Ook kunt u een opmerking plaatsen voor de maker, direct onder de afspeellijst. De muziek kan worden gekocht via Amazon, door op het winkellogo naast de track te klikken. In het rechterdeel vindt u meer mixes van de gebruiker en kunt u zien welke fans deze 'DJ' heeft. Klik op Follow om de gebruiker in de gaten te houden, om updates te krijgen en om nieuwe afspeellijsten te ontdekken op basis van de muzieksmaak van uw 8Tracks-vrienden. Als u op uw eigen naam klikt en kiest voor Settings, vindt u een aantal handige instellingen. Zo kunt u kiezen hoe liedjes worden gemixt en kunt u uw LastFM-account toevoegen op 8Tracks.

©PXimport

Zelf een 8Tracks-lijst maken gaat heel eenvoudig via de Create Mix-optie.

3. Grooveshark

7. Spotify-dubbelganger

Als u een dienst zoekt met exact dezelfde werking als Spotify, dan komt u uit bij Grooveshark. Het verschil met Spotify is dat u geen software hoeft te downloaden en ook geen account hoeft aan te maken. Beide zijn overigens wel mogelijk: afhankelijk van het abonnement krijgt u voor 6 of 9 dollar per maand de beschikking over bijvoorbeeld een mobiele applicatie, een desktopprogramma en een reclamevrij account. Klik rechtsboven op Word Lid om binnen 30 seconden een account aan te maken, of kies Inloggen om met uw Google- of Facebook-account van start te gaan. Het voordeel van een account is dat u persoonlijke afspeellijsten en radiostations kunt aanmaken en nieuwe muziek kunt uploaden. Dit werkt via het YouTube-principe: illegale content wordt door Grooveshark verwijderd. Als u bent ingelogd, kunt u direct aan de slag door via het vergrootglas linksboven in beeld naar een artiest of liedje te zoeken. Een druk op Enter brengt u bij het resultatenvenster. Links vindt u de albums die bij de artiest horen, verschillende afspeellijsten en gebruikers met dezelfde muzieksmaak, rechts staan alle resultaten die zijn gevonden op basis van uw zoekterm.

©PXimport

Grooveshark werkt in principe hetzelfde als Spotify, maar dan via een website.

8. Afspelen en opslaan

Als u een liedje hebt geselecteerd, moet u op Speel song af klikken om geluid te krijgen. Onderin beeld ziet u een speellijst verschijnen, die kan worden gevuld met andere liedjes, door te kiezen voor Nummer Toevoegen / Voeg aan huidige afspeellijst toe. Een volledig album van een artiest beluistert u door bij de zoekresultaten op een van de titels onder Albumresultaten te klikken en daarna te kiezen voor Alles Afspelen. Liedjes kunnen eenvoudig aan een eigen speellijst worden toegevoegd. Ga hiervoor naar Voeg Toe in de menubalk van de gevonden tracks en klik op Voeg toe aan nieuwe afspeellijst. Een klik op Voeg toe aan Mijn Muziek zorgt ervoor dat een nummer in uw algemene favorietenlijst komt te staan, zoals de Starred Music in Spotify. Een vinkje achter de titel toont dat dit een favoriet is. Links in beeld vindt u ook Stations. Die bieden mixen van diverse artiesten, gesorteerd op genre. Klik op een genre en kies Start radiozender. Staat de muziek van uw smaak er niet bij? Ga naar Nieuw / Voeg Zender Toe en selecteer uw stroming, zodat hij wordt toegevoegd.

©PXimport

Afspeellijsten maken gaat in Grooveshark net zo gemakkelijk als naar een radiostation luisteren!

9. Zelf muziek toevoegen

Mocht uw favoriete artiest of liedje niet in de uitgebreide Grooveshark-collectie staan, dan kunt u hem eenvoudig zelf uploaden. Ga aan de linkerzijde in het hoofdmenu naar Muziek Uploaden, onder Mijn Muziek. Er wordt nu een nieuw venster geopend, waarbij u een plug-in van Java moet installeren. Selecteer de schijf waarop uw muziek staat, kies de map en liedjes en selecteer Continue. Bij problemen met de herkenning van de artiest en overige informatie wordt u gevraagd om ontbrekende gegevens handmatig in te vullen. Kies wederom Continue, waarna het uploaden start. Sluit na het uploaden af met Finish. Actuele muziek, voornamelijk uit de Top 40, vindt u terug onder het kopje Populair, dat ook onder Mijn Muziek staat. Hierbij kunt u zelf aangeven wat u onder 'populair' verstaat: de liedjes die vandaag het meest zijn beluisterd, of die op maandbasis het vaakst zijn opgevraagd. Nieuwe liedjes ontdekt u gemakkelijk via de Community-knop, die u naast het vergrootglas vindt. Hier ziet u een ook een rss-feed van door gebruikers beluisterde en gedeelde nummers.

©PXimport

Bij Grooveshark kunt u ontbrekende muziek toevoegen.

Toekomstige Spotify-killer?

Eerst was er Spotify, dat vanuit Zweden langzaam heel Europa veroverde. De Noorse buren van deze dienst hebben daar nu Wimp tegenover gezet. Deze dienst wordt gezien als een potentiële Spotify-killer, omdat het bedrijf contracten heeft weten af te sluiten met platenmaatschappijen die niet met Spotify in zee gaan. Zo is Pink Floyd wel in Wimp te beluisteren, maar niet in Spotify. De werking en het uiterlijk van de concurrerende diensten lijken veel op elkaar, en voor een maandcontract betaalt u bij beide ongeveer hetzelfde bedrag. Op dit moment werkt Wimp onder andere in Noorwegen, Zweden, Denemarken en Portugal en binnenkort is Ierland aan de beurt voor een testperiode. Wanneer ook Nederland kan meeprofiteren van Wimp is nog niet bekend.

©PXimport

Wimp heeft een gedeeltelijk andere muziekcollectie, maar zit wel degelijk in het vaarwater van Spotify.

4. Blip.fm

10. U bent de DJ

Bij Blip.fm wordt u tot diskjockey benoemd. Het idee is dat u zelf muzieklijsten maakt, beluistert en ze vooral ook deelt. Blip.fm is in feite een sociaal netwerk waarin muziek centraal staat. U kunt zelfs badges winnen waarmee uw reputatie ten opzichte van andere gebruikers stijgt. Om gebruik te maken van deze dienst, moet u eerst een account aanmaken. Kies uw gebruikersnaam (Your DJ name) en vul uw e-mailadres in. Vervolgens kunt u externe netwerken zoals Facebook en Twitter toevoegen om er automatisch muziek te delen. Kies Import Contacts om vanuit uw adresboek vrienden op Blip.fm te vinden. Als u op Next klikt, wordt gevraagd om uw drie favoriete artiesten in te vullen. Via Finish krijgt u op basis van de namen die u hebt ingevuld gerelateerde artiesten en de daarbij behorende afspeellijsten te zien. Door artiesten via het kruisje weg te klikken, wordt de afspeellijst aangepast. Klik op Favorite Artists om een zoekmachine te openen en muziekgenres te vinden. Als u hier tags bij toevoegt, wordt de speellijst ververst. Met het toetsenbord bedient u de muziek. Via de spatiebalk start en pauzeert u, met de linker- en rechterpijl zapt u tussen nummers en het volume beheert u met de toetsen + en -.

©PXimport

Bij Blip.fm luistert u naar muziek via de afspeellijsten van andere gebruikers.

11. Muziek ontdekken en toevoegen

Elke keer als u muziek wilt luisteren, doet u dat via de TagTuner. Zoals we beschreven in de vorige tip moet u daar steeds tags voor toevoegen, zodat op basis daarvan een speellijst wordt ontwikkeld. Een liedje start wanneer u op de titel klikt die onder de TagTuner verschijnt. De lijst wordt steeds bijgewerkt met liedjes die gebruikers delen, oftewel 'blippen'. Als er een videoclip op YouTube beschikbaar is, start deze automatisch rechtsboven in beeld. U kunt hierbij niet door de clip scrollen. Zie het als een persoonlijk muzikaal tv-kanaal. Klik in de menubalk op Me voor uw eigen startpagina. Hier vindt u bij Settings instellingen voor het gebruik van het sociale netwerk, en de optie Playlist. Een playlist (afspeellijst) maakt u door liedjes toe te voegen, en dat doet u door met de muis op een liedje te gaan staan. Klik vervolgens op het tandwiel en kies Add to playlist. Kies Favorite DJs om een lijst van gebruikers te zien. Deze mensen kunt u toevoegen en volgen, en u kunt van dezelfde muziek genieten als waar zij naar luisteren.

©PXimport

Muziek afspelen werkt bij Blip.fm net even anders dan hoe u het gewend bent.

12. Blips, badges en props

Door te 'blippen' kunt u actief deel uit gaan maken van de community van Blip.fm. In Twitter-taal zouden we dat blippen kunnen vertalen als tweeten, maar nu doet u dat over een liedje dat u beluistert. Andere gebruikers zien uw bericht vervolgens bij de genres staan waaronder de track valt, of wanneer er naar dit specifieke nummer wordt geluisterd. Zoek via de zoekbalk naar uw gewenste muziekstuk en kies naast de titel voor Blip. Typ bij Add a message uw opmerking bij de muziek en sluit af met Blip. U kunt ook 'reblippen', door op het tandwiellogo te klikken dat verschijnt wanneer u de muis op een blip houdt. Kies nu voor Reblip en tik ook hier een tekstje. Een 'badge' verdient u onder andere door vrienden uit te nodigen en door een bepaald aantal blips te versturen. De collecties badges die u al hebt verzameld, vindt u onder Your Badges. U kunt ook zogenaamde 'props' aan bepaalde gebruikers geven. Hierdoor worden ze bekender en krijgt hun account meer volgers.

©PXimport

Het sociale aspect van Blip.fm is prominent aanwezig.

5. iTunes

13. iTunes naast Spotify

iTunes is al jaren een begrip onder iPod- en iMac-gebruikers. De mediaspeler is niet alleen geschikt om gedownloadde muziek en zelfs video's offline af te spelen, maar ook om direct vanuit de iTunes Store muziek aan te schaffen. Het verschil met Spotify is natuurlijk dat u liedjes in iTunes slechts 30 seconden kunt beluisteren, en in Spotify tot vijf maal volledig. Toch hoeft u iTunes niet te verwijderen of te negeren, want het biedt wel degelijk interessante mogelijkheden. Download de laatste versie van iTunes via en doorloop het eenvoudige installatieproces. Beslis tijdens de set-up of u van iTunes uw standaard-mediaspeler maakt. Desgewenst haalt u het betreffende vinkje gewoon weg. Het programma start vervolgens automatisch. Als u al muziek op de computer hebt staan, importeert u dit via Bestand. Kies hier of u een enkel bestand of een volledige map aan de bibliotheek wilt toevoegen. Mochten er videobestanden zoals muziekclips tussen staan, dan vindt u deze terug onder Films, en de audiobestanden onder Muziek. Daarnaast bevindt zich in de bibliotheek het onderdeel Radio. Hier vindt u op basis van verschillende soorten muziek duizenden radiostations uit de hele wereld. Dubbelklik op een titel en beschrijving die u aanspreekt, zodat u er gratis en onbeperkt naar kunt luisteren.

©PXimport

In iTunes kunt u uw aangeschafte muziekcollectie snel toevoegen aan de muziekbibliotheek.

14. Ontdekken en aanschaffen

De iTunes Store is een webwinkel, bereikbaar vanuit iTunes aan de linkerkant van het scherm. De muziekwinkel verschijnt hier automatisch. Aanbiedingen, populaire aankopen van gebruikers en advertenties domineren de hoofdpagina. U kunt op elk regel klikken om bij een artiest, single of volledig album uit te komen. Houd de muis op een liedje en klik op de blauwe playknop, of kies Beluister alles om 30 seconden van elke track te horen. Door op Koop album of [prijs] Koop achter een liedje te klikken, kunt u het aanschaffen. U hebt hiervoor een iTunes-account nodig. Als u dit nog niet hebt, kunt u het aanmaken via de stappen die in beeld verschijnen. U hebt hier wel een creditcard voor nodig. Er is ook een gratis alternatief om muziek te luisteren, naast de aanwezige radiostations. Podcasts zijn opgenomen of samengestelde radio- of videoshows. In het hoofdmenu van de iTunes Store vindt u naast Muziek en App Store het kopje Podcasts. In de hitlijsten ontdekt u dat veel programma's gratis zijn. U kunt uzelf erop abonneren zodat u altijd de nieuwste versies ontvangt, of er eenmalig naar luisteren. Het beluisteren van een audiobestand kan wel anderhalf uur duren.

©PXimport

In iTunes is een overvloed aan muziek te koop, waarvan podcasts vaak gratis zijn.

15. Afspeellijsten genereren

In iTunes kunt u net zoals bij Grooveshark en 8Tracks een 'radiostation' maken met muziek uit een bepaald genre. In tegenstelling tot bij de andere twee diensten doet u dat in iTunes op basis van uw eigen collectie! Als u een grote hoeveelheid mp3's hebt geïmporteerd of aangeschaft via de iTunes Store, zal de optie Genius deze analyseren en er afspeellijsten van maken. Genius moet u eerst activeren, door in het hoofdmenu van iTunes op Store te klikken en te kiezen voor Genius inschakelen. In het informatiescherm dat nu verschijnt, klikt u op Zet Genius aan. U moet nu inloggen met uw Apple ID en dan kiezen voor Ga door. Accepteer de voorwaarden, waarna Genius de analyse start. Dit kan even duren. Vervolgens verschijnt de optie Genius-mixen. U hoeft nu slechts op een genre te klikken om ervoor te zorgen dat het afspelen van start gaat. Zelf een Genius-mix maken kan ook. Dit doet u door met rechts in de muziekbibliotheek op een liedje te klikken en voor Genius starten te kiezen. Er verschijnt nu een afspeellijst met soortgelijke muziek uit uw collectie. Binnenkort kunt via de Apple-dienst iCloud overigens ook liedjes delen met andere apparaten en computers.

©PXimport

Genius is een automatische muzieklijst-generator die nummers uit uw eigen collectie samenbundelt.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.