ID.nl logo
Zekerheid & gemak

Draadloze routers met simultane dualband

Draadloze routers zijn er in alle soorten en maten. Voor de veeleisende consument is vooral de nieuwste generatie routers interessant, omdat er steeds meer gevraagd wordt van het netwerk thuis. We testen voor u uitgebreid een aantal hotshots: dualbandrouters die simultaan op meerdere frequenties werken. De belofte is dat deze routers sneller zijn en beter bereik hebben dan hun voorgangers. Is dit ook echt het geval en is het de meerprijs waard?

Dit artikel bestaat uit zes pagina’s:

Pagina 1: Introductie; Dualband; Gebruikte testapparatuur;

Pagina 2: Netgear WNDR3700;

Pagina 3: Linksys WRT610N;

Pagina 4: Belkin Play Max Wireless Router;

Pagina 5: Sitecom Gaming Router II;

Pagina 6: DLNA; Conclusie; Is het nodig?

Consumenten kunnen tegenwoordig kiezen uit een overweldigend aanbod van draadloze routers. Niet alleen kunnen we eenvoudig meer dan tien verschillende merken opnoemen, ze hebben ook nog eens allemaal verschillende typen routers die bedoeld zijn voor verschillende soorten gebruikers. Grof gezegd kunnen we een onderscheid maken tussen routers die werken met de 2,4GHz-band en routers die werken met de 5GHz-band. De eerstgenoemde, de 2,4GHz-band, is de meest populaire frequentie voor huis-, tuin- en keukenapparatuur. Zo zitten draadloze telefoons, apparaten met Bluetooth en draadloze netwerkapparaten allemaal op deze frequentie, waardoor ze elkaar nog wel eens in de weg kunnen zitten. De 5GHz-band is veel rustiger, maar kent weer veel signaalverlies bij het afleggen van afstanden en kan moeilijker door muren, deuren of andere objecten reiken.

Dualband

De in deze test besproken routers beschikken op papier over het beste van twee werelden. Het zijn alle vier zogenaamde dualbandrouters, die communicatie op beide frequenties tegelijk ondersteunen. Uw nieuwe laptop of externe netwerkadapter kan gebruikmaken van de snelle en rustige 5GHz-frequentie, terwijl uw mobiele telefoon, spelcomputer en oudere computers communiceren via de 2,4GHz-band. Het resultaat? Op papier supersnelle verbindingen, vooral als het gaat om het transporteren van video of het spelen van games. Want los van de dualbandstack hebben de in deze test besproken routers nog veel meer gemeen. Zo beschikken ze allemaal over een vorm van traffic shaping, een techniek die de efficiëntie van het netwerk kan verbeteren door bepaalde verkeersstromen voorrang te geven. Bij Sitecom heet dit de StreamEngine, Belkin noemt het Bit Boost en de techniek blijft zonder verdere vermelding bij Linksys/Cisco en Netgear. Ook de hardware lijkt erg op elkaar: alle routers beschikken over vier gigabitpoorten voor computers die met een kabel verbonden moeten worden en ze hebben één of meerdere usb-poorten voor het aansluiten van een externe harde schijf, waarmee ze audio en video kunnen streamen naar compatibele apparaten of in sommige gevallen een printer kunnen delen.

Gebruikte testapparatuur

Er zijn verschillende methoden om draadloze netwerken aan de tand te voelen. Wij maken gebruik van simpele programma’s die het normale gebruik zo goed mogelijk nabootsen. Voor de bandbreedte jagen we met behulp van het programma Iperf gedurende tien seconden zoveel mogelijk data door een draadloze verbinding. We herhalen deze test viermaal om eventuele toevalligheden uit te sluiten. Na afloop van de tien seconden weten we hoeveel gegevens we hebben kunnen transporteren. Aan beide zijden van de verbinding staat een Apple Macbook Pro, de één verbonden met een bekabelde gigabit ethernetpoort en de andere via het draadloze netwerk.

Netgear WNDR3700

De Netgear WNDR3700 is een opvallende verschijning, want er zijn geen zichtbare antennes. Dat lijkt een nadelige keuze, want op het eerste gezicht past in de behuizing van de WNDR3700 geen antenne van het formaat dat we bij andere routers aantreffen. Netgear krijgt het echter toch voor elkaar om prestaties van formaat te leveren, door een nieuw soort antenne te gebruiken in combinatie met speciaal materiaal voor de behuizing. De gebruikte antennes heten metamateriaal-antennes en zijn gemaakt van een materiaal dat niet in de natuur voorkomt en dat zorgt voor een betere ontvangst. Hierdoor kunnen veel kleinere antennes gebruikt worden, zonder in te leveren op de kwaliteit van het radiosignaal. In het geval van Netgear zijn er acht antennes aanwezig, die als een soort ster in de behuizing zijn geplaatst, waardoor een goed bereik gehaald kan worden.

©PXimport

In de webinterface kan de router tot in details worden geconfigureerd. Zo kunnen de beide radiozenders los van elkaar geconfigureerd worden: het is mogelijk aan het deel dat op 5 GHz zendt een andere naam toe te kennen dan aan het radiodeel dat op 2,4 GHz werkt. Aangesloten computers kunnen dan eenvoudig zien op welke frequentie ze communiceren, omdat de beide radio’s verschillende namen hebben. Als extra functie kan de Netgear een gastnetwerk aanmaken, zodat u internet kunt aanbieden aan buren of gasten zonder dat uw eigen netwerk toegankelijk wordt gemaakt.

©PXimport

Het gastnetwerk van Netgear kan apart beveiligd worden.

De Netgear kent een ingebouwde functie voor het delen van bestanden. Dat houdt in dat het plaatsen van een usb-disk voldoende is om deze te delen met alle computers in het netwerk. Praktisch gezien kunnen aangesloten computers de netwerkschijf zien bij de netwerkverbindingen, maar het is ook mogelijk om de bestanden via een browser toegankelijk te maken. Standaard zijn gekoppelde harde schijven alleen via het interne netwerk te benaderen, maar indien gewenst kan dit zelfs via internet, zodat uw bestanden die thuis opgeslagen staan wereldwijd op te vragen zijn.

©PXimport

Bestanden kunnen niet alleen via de netwerkomgeving worden benaderd, maar ook vanuit een browser of via ftp.

De router van Netgear kent ingebouwde DLNA-functionaliteit. Hiermee kunt u muziek- en videobestanden verspreiden over alle DLNA-compatible apparaten, zoals een spelcomputer of mediaspeler. Zodra een usb-disk wordt aangesloten, zoekt de Netgear-router automatisch naar video en audio en stelt dit ter beschikking aan het netwerk. De Netgear is telkens de snelste of op één na snelste router in de test, waarmee het aantoont de juiste keuze gemaakt te hebben voor de metamateriaal-antennes. De Netgear-router haalt hiermee wat ons betreft de hoogste plaats in de test en die belonen we traditiegetrouw natuurlijk met het predicaat Best Getest.

©PXimport

Beide frequenties kennen eigen instellingen voor bijvoorbeeld de beveiliging.

Netgear RangeMax Dual Band Wireless-N Gigabit Router (WNDR3700)

Prijs € 119,-

Garantie 1 jaar

Pluspunten

Slim gebruik van materialen voor antennes

Gastnetwerk

Uitgebreide configuratie

Minpunten

Niet printen via usb

Linksys WRT610N

Linksys heeft een naam hoog te houden. Als onderdeel van netwerkgigant Cisco Systems zijn producten van Linksys met name bedoeld voor thuisgebruik en midden- en kleinbedrijf. Linksys heeft momenteel twee routers in haar portfolio die zowel de 5GHz-als de 2,4GHz-band ondersteunen, de WRT610N en de WRT320N. De laatstgenoemde is echter niet in staat om beide frequenties simultaan te ondersteunen.

©PXimport

Bij het testen van routers van Linksys zijn we al jarenlang gewend aan dezelfde interface. Ook nu verrast Linksys weer niet, met precies dezelfde interface als alle andere routers en slechts af en toe een knopje erbij of eraf. Voor mensen die wel eens eerder met een Linksys hebben gewerkt, zal het configureren van de WRT610N dan ook geen enkel probleem opleveren. De meegeleverde software bevat een installatieprogramma maar dat biedt nauwelijks extra functionaliteit boven configuratie via een webbrowser.

©PXimport

Iedereen die ooit met een Linksys heeft gewerkt, snapt meteen hoe het werkt.

Net als de andere routers beschikt de Linksys over een usb-poort voor het delen van bestanden. Dat kan via het standaard Windows-protocol (CIFS), maar ook als mediaserver voor spelcomputer of mediaspeler. Het instellen van de router voor media is overigens niet eenvoudig: voor het handmatig scannen van een usb-disk moeten diverse taken worden uitgevoerd die op een onlogische manier over de configuratieschermen zijn verdeeld.

©PXimport

De router van Linksys kent Quality of Service, maar er is niet veel in te stellen.

De routers van Linksys zijn populair bij hobbyisten die aanpassingen willen maken in de hard- of software van Linksys. Zo zijn de antennes meestal eenvoudig te vervangen door betere exemplaren en zijn bepaalde soorten erg populair voor het modificeren van de firmware. Voor beide wijzigingen is het niet verstandig om op dit moment voor de WRT610N te kiezen: de antennes zijn ingebouwd in de behuizing en dus niet eenvoudig te vervangen, daarnaast maakt de router gebruik van firmware die nog niet ondersteund wordt door alternatieve firmwareversies zoals OpenWRT of DD-WRT.

Linksys Simultaneous Dual-N Band Wireless Router (WRT610N)

Prijs € 146,-

Garantie 1 jaar

Pluspunten

Vertrouwde interface

Draadloos printen via usb

Minpunten

Geen externe antennes

Omslachtig om handmatig usb-disk te scannen

Belkin Play Max Wireless Router

Belkin heeft de laatste tijd een aantal spectaculaire modellen uitgebracht, die qua uiterlijk écht afweken van concurrenten, bijvoorbeeld door de toevoeging van een klein schermpje op de router. De Play Max-router die wij tot onze beschikking hadden heeft in tegenstelling tot deze eerdere modellen een nogal basic uiterlijk en is onderdeel van een hele reeks routers die het 802.11n-protocol ondersteunen. De Play Max-router is de meest uitgebreide router uit de productportfolio, waarvan de andere routers naar namen luisteren als Play, Share en Surf.

©PXimport

De router van Belkin kent net als de Netgear een instelling voor ‘Guest Access’. Als deze instelling wordt ingeschakeld, verschijnt in de lijst met draadloze netwerken een extra netwerknaam voor gasten. Computers die met dit netwerk verbonden zijn, kunnen wél gebruik maken van internet, maar communicatie met het lokale netwerk is niet mogelijk. Op die manier schermt u uw lokale netwerk af en stelt u buren of bezoekers tóch in staat om via uw netwerk gebruik te maken van internet.

©PXimport

De 2,4GHz- en 5GHz-band worden bij Belkin in één scherm getoond.

Net als de Netgear kan de Belkin fungeren als DLNA-server. Bij Netgear is het mogelijk om daarbij wat opties mee te geven, zoals de naam van de DLNA-server, maar bij de Belkin kan de functie alleen aan of uit worden gezet. Bovendien vereist de Belkin dat alle muziek een speciaal label krijgt via de meegeleverde software, voordat ze op een usb-stick gezet kan worden en herkend wordt door de router. Voor het aanbieden van een grote muziekbibliotheek die slechts af en toe wordt bijgewerkt lijkt ons dat geen onoverkomelijk bezwaar, maar als de muziekbestanden dagelijks wijzigen is het telkens labelen van muziekbestanden alleen maar lastig.

©PXimport

Regular Maintenance betekent bij Belkin: regelmatig herstarten.

De twee usb-poorten van de Belkin kunnen voor diverse functies gebruikt worden. We meldden al even de mogelijkheid om muziek aan te bieden, maar de Belkin-router kan eveneens fungeren als printserver. Daarmee is het mogelijk om elke usb-printer te delen met alle computers op het draadloze netwerk. Een opmerkelijke functie is ‘Self Healing’. Met deze optie ingeschakeld (standaard vanuit de fabriek), herstart de router zich automatisch elke week om het netwerk ‘gezond’ te houden. Eerlijk gezegd kunnen we ons niet voorstellen wat iemand hiermee zou opschieten, tenzij de software die Belkin op haar router heeft geïnstalleerd periodieke reboots vereist.

In het configuratiescherm van de Belkin kunnen we verder alle overige functies terugvinden, zoals de beveiligingsinstellingen, de firewall en computers die vanaf het internet bereikbaar zouden moeten zijn. Qua snelheid hebben we niet zo veel te klagen over de Belkin, alhoewel de Netgear bijna dubbel zo snel is in de 5GHz-band als er geen encryptie gebruikt wordt. Schakelen we de encryptie wél in, dan liggen de snelheden erg dicht bij elkaar.

Belkin Play Max Wireless Router (F7D4301ed)

Prijs € 115,-

Garantie 2 jaar

Pluspunten

Twee usb-poorten

Gastnetwerk (Guest Access)

Minpunten

Applicaties moeten op pc worden uitgevoerd voor het delen bestanden

Self Healing-functie nutteloos

Sitecom Gaming Router II

De routers in deze test presenteren zich als uitermate geschikt voor video, audio en het spelen van games. Sitecom doet dat zelfs zeer specifiek door haar router een Gaming Router te noemen en alle vormgeving van verpakking, apparaat en webinterface helemaal af te stemmen op fervente gamers. Het is niet zo vreemd dat Sitecom juist gamers probeert aan te spreken. De populariteit van spelcomputers en computerspellen is immers zeer groot, dus is er een grote doelgroep. Bovendien vereist het spelen van online games een heel snelle en goede netwerkverbinding, zonder vertraging of problemen in de verbinding.

©PXimport

Deze Gaming Router II (WL-309), is het meest geavanceerde model van Sitecom. Hij kent dezelfde specificaties als de andere routers en is een opvolger van de eerder gelanceerde Gaming Router. De nieuwste router, de WL-309, kan echter simultaan dualband werken en dat kon de voorganger, de WL-308, niet. Daarnaast is de hoeveelheid antennes aangepast van drie externe antennes naar twee interne en twee externe exemplaren. De router van Sitecom beschikt over StreamEngine, een techniek die we ook al in eerdere routers van Sitecom aantroffen. StreamEngine is een combinatie van hard- en software die automatisch zorgt voor een optimale doorvoersnelheid van de internetverbinding. Concreet houdt het in dat de hardware binnen de router detecteert welk type packets precies langskomen en deze meer of minder prioriteit geeft al naar gelang de overige verkeersstromen.

©PXimport

Het is een kwestie van smaak, maar de webinterface van Sitecom is in elk geval niet saai.

De webinterface van de Sitecom is even wennen in vergelijking met de andere routers, want het geheel is nogal donker en zwart. In het scherm voor de firewall vinden we de voor gamers belangrijke opties voor Virtual Servers en Special Applications die de firewall eenvoudig aanpassen aan de programma’s die internet nodig hebben. Het delen van een usb-schijf verloopt wat minder intuïtief, maar uiteindelijk is het met een paar klikken voor elkaar. In de interface zien we geen mogelijkheid om printers te delen via het netwerk.

©PXimport

Het delen en beveiligen van bestanden is niet erg ingewikkeld.

Sitecom Gaming Router II (WL-309)

Prijs € 147,-

Garantie 10 jaar na registratie

Pluspunten

StreamEngine voor optimale doorvoersnelheid

Eenvoudig te configureren firewall

Minpunten

Webinterface niet altijd even duidelijk

Geen printerdeling

DLNA

Steeds meer routers kennen ondersteuning voor de protocollen die de DLNA (Digital Living Network Alliance) ontwikkelt. Dit is vaak eenvoudig terug te vinden op de verpakking van een router, want DLNA gebruikt een eigen logo om de DLNA-gecertificeerde producten herkenbaar te maken. Achter DLNA schuilt de gedachte dat steeds meer apparaten in huis met elkaar moeten kunnen communiceren en dat het instellen voor consumenten zo gemakkelijk mogelijk moet zijn. Op die manier kunnen bijvoorbeeld zowel de Playstation 3 als de Xbox 360 als een mediastreamer gebruikmaken van hetzelfde netwerk voor het ophalen van muziek en video. Ook televisies worden af en toe uitgerust met DLNA, zodat u direct kunt streamen vanaf uw

netwerk naar de televisie. De routers in onze test ondersteunen DLNA via de usb-functionaliteit.

Conclusie

De hoeveelheid routers in deze test is maar beperkt gebleven. Veel fabrikanten hebben nog geen model dat draadloos simultaan dualband aankan en dat maakt de groep kandidaten bijzonder klein. Dat maakt onze test echter niet minder interessant. Alle routers hebben ongeveer dezelfde specificaties, maar het zijn zeker geen identieke routers met slechts een andere behuizing erom. Bij Netgear treffen we een nieuw soort antenne en behuizing aan, Belkin heeft twee usb-poorten en een ingebouwd gastnetwerk en Sitecom prijst zichzelf aan met StreamEngine. Alleen Linksys heeft geen spetterende toeters en bellen die we exclusief bij de WRT610N aantreffen, maar dat maakt de router van Linksys natuurlijk nog geen slecht product. Dan is er nog het thema van de snelheid en performance. Een heikel punt bij testen van draadloze routers, want we testen deze niet in een laboratoriumopstelling. Die hebben jullie, onze lezers, namelijk ook niet. En in déze test zijn onze resultaten nog minder relevant dan in andere tests, omdat de behaalde snelheid erg afhankelijk is van het netwerk. De zenders in de 5GHz-band halen bijvoorbeeld zonder uitzondering slechte cijfers als onze testapparatuur verder dan enkele meters verwijderd is, maar dat hoeft in veel situaties geen enkel probleem te zijn. Het maakt ook nogal uit wat voor hardware de draadloze apparaten gebruiken: een dualband-netwerkkaart haalt natuurlijk heel wat meer performance dan een ingebouwde netwerkkaart van een iets oudere laptop. Toch kunnen we wel een aantal trends ontdekken als we naar de cijfers kijken van de routersnelheden. Werken op de 5GHz-band heeft zin, de snelheid neemt aanzienlijk toe, soms zelfs tot het dubbele van dezelfde configuratie in de 2,4GHz-band. Het bereik is echter zeer beperkt. Soms was een afstand van enkele meters al te ver, maar dit is sterk afhankelijk van de opstelling thuis. De testwinnaar is de Netgear WNDR3700. Dit is niet alleen een van de voordeligste routers uit de test, maar hij is ook nog eens zeer veelzijdig en maakt gebruik van geavanceerde antennes om prima bereik en dito snelheid te leveren.

©PXimport

Is het nodig?

De gemiddelde breedbandverbinding in Nederland haalt bijna nooit een hogere snelheid dan de door ons geteste routers aankunnen. Het is daarom rechtvaardig om de vraag te stellen of al die snelheid nu wel nodig is voor e-mail en wat surfen op het web. Voor het beantwoorden van die vraag is het belangrijk om te beseffen dat door dit soort hoge snelheden toepassingen als centraal back-uppen of het centraal aanbieden van een muziekcollectie via het thuisnetwerk, opeens binnen bereik komen. Bovendien is de dualbandfunctionaliteit heel wat waard: in menige stad is de 2,4GHz-band zó vol dat er bijna geen frequenties meer zijn waar u ongestoord gebruik van kunt maken.

▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.

▼ Volgende artikel
Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand
© MG | ID.nl
Huis

Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Dynamische achtergronden zorgen voor afwisseling.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Handig: voor specifieke apps een andere taal hanteren.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Het venster Snelle instellingen is flink op de schop gegaan.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

Een verlichtingseffect zodra je een melding ontvangt.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

iOS 26 hanteert het Liquid Glass-design.

Zonder achtergrond

iOS bevat de nieuwe app Voorvertoning. Hiermee kun je documenten scannen, invullen en opslaan als pdf-bestand. Wil je een nieuwe achtergrond op het vergrendel- of thuisscherm instellen, maar heeft de afbeelding een achtergrond die je liever niet ziet? Ook dan kun je de app Voorvertoning inzetten. Open de afbeelding en tik op de knop rechtsboven (herkenbaar aan >>). Kies voor Verwijder achtergrond. Sla de afbeelding opnieuw op en gebruik deze vervolgens als achtergrond. 

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Bepaal hoe de pictogrammen worden getoond.

Uniforme kleuren

Je kunt het kleurenschema van iOS ook overeen laten komen met de kleur van de behuizing van het toestel, bijvoorbeeld oranje. In het vak Getint vind je uiterst links een knop met het pictogram van een telefoon. Klik hierop om de kleuren te laten ‘matchen’. iOS weet op basis van het serienummer welke telefoon en welke kleur je gebruikt.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Liquid Glass kan niet helemaal uitgeschakeld worden, maar je kunt een eind komen.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Kies tussen een lichte en donkere modus.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Je kunt aangepaste achtergronden kiezen in de app Berichten.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.