Draadloze routers zijn er in alle soorten en maten. Voor de veeleisende consument is vooral de nieuwste generatie routers interessant, omdat er steeds meer gevraagd wordt van het netwerk thuis. We testen voor u uitgebreid een aantal hotshots: dualbandrouters die simultaan op meerdere frequenties werken. De belofte is dat deze routers sneller zijn en beter bereik hebben dan hun voorgangers. Is dit ook echt het geval en is het de meerprijs waard?

Dit artikel bestaat uit zes pagina’s:

Pagina 1: Introductie; Dualband; Gebruikte testapparatuur;

Pagina 2: Netgear WNDR3700;

Pagina 3: Linksys WRT610N;

Pagina 4: Belkin Play Max Wireless Router;

Pagina 5: Sitecom Gaming Router II;

Pagina 6: DLNA; Conclusie; Is het nodig?

Consumenten kunnen tegenwoordig kiezen uit een overweldigend aanbod van draadloze routers. Niet alleen kunnen we eenvoudig meer dan tien verschillende merken opnoemen, ze hebben ook nog eens allemaal verschillende typen routers die bedoeld zijn voor verschillende soorten gebruikers. Grof gezegd kunnen we een onderscheid maken tussen routers die werken met de 2,4GHz-band en routers die werken met de 5GHz-band. De eerstgenoemde, de 2,4GHz-band, is de meest populaire frequentie voor huis-, tuin- en keukenapparatuur. Zo zitten draadloze telefoons, apparaten met Bluetooth en draadloze netwerkapparaten allemaal op deze frequentie, waardoor ze elkaar nog wel eens in de weg kunnen zitten. De 5GHz-band is veel rustiger, maar kent weer veel signaalverlies bij het afleggen van afstanden en kan moeilijker door muren, deuren of andere objecten reiken.

Dualband

De in deze test besproken routers beschikken op papier over het beste van twee werelden. Het zijn alle vier zogenaamde dualbandrouters, die communicatie op beide frequenties tegelijk ondersteunen. Uw nieuwe laptop of externe netwerkadapter kan gebruikmaken van de snelle en rustige 5GHz-frequentie, terwijl uw mobiele telefoon, spelcomputer en oudere computers communiceren via de 2,4GHz-band. Het resultaat? Op papier supersnelle verbindingen, vooral als het gaat om het transporteren van video of het spelen van games. Want los van de dualbandstack hebben de in deze test besproken routers nog veel meer gemeen. Zo beschikken ze allemaal over een vorm van traffic shaping, een techniek die de efficiëntie van het netwerk kan verbeteren door bepaalde verkeersstromen voorrang te geven. Bij Sitecom heet dit de StreamEngine, Belkin noemt het Bit Boost en de techniek blijft zonder verdere vermelding bij Linksys/Cisco en Netgear. Ook de hardware lijkt erg op elkaar: alle routers beschikken over vier gigabitpoorten voor computers die met een kabel verbonden moeten worden en ze hebben één of meerdere usb-poorten voor het aansluiten van een externe harde schijf, waarmee ze audio en video kunnen streamen naar compatibele apparaten of in sommige gevallen een printer kunnen delen.

Gebruikte testapparatuur

Er zijn verschillende methoden om draadloze netwerken aan de tand te voelen. Wij maken gebruik van simpele programma’s die het normale gebruik zo goed mogelijk nabootsen. Voor de bandbreedte jagen we met behulp van het programma Iperf gedurende tien seconden zoveel mogelijk data door een draadloze verbinding. We herhalen deze test viermaal om eventuele toevalligheden uit te sluiten. Na afloop van de tien seconden weten we hoeveel gegevens we hebben kunnen transporteren. Aan beide zijden van de verbinding staat een Apple Macbook Pro, de één verbonden met een bekabelde gigabit ethernetpoort en de andere via het draadloze netwerk.

Netgear WNDR3700

De Netgear WNDR3700 is een opvallende verschijning, want er zijn geen zichtbare antennes. Dat lijkt een nadelige keuze, want op het eerste gezicht past in de behuizing van de WNDR3700 geen antenne van het formaat dat we bij andere routers aantreffen. Netgear krijgt het echter toch voor elkaar om prestaties van formaat te leveren, door een nieuw soort antenne te gebruiken in combinatie met speciaal materiaal voor de behuizing. De gebruikte antennes heten metamateriaal-antennes en zijn gemaakt van een materiaal dat niet in de natuur voorkomt en dat zorgt voor een betere ontvangst. Hierdoor kunnen veel kleinere antennes gebruikt worden, zonder in te leveren op de kwaliteit van het radiosignaal. In het geval van Netgear zijn er acht antennes aanwezig, die als een soort ster in de behuizing zijn geplaatst, waardoor een goed bereik gehaald kan worden.

©PXimport

In de webinterface kan de router tot in details worden geconfigureerd. Zo kunnen de beide radiozenders los van elkaar geconfigureerd worden: het is mogelijk aan het deel dat op 5 GHz zendt een andere naam toe te kennen dan aan het radiodeel dat op 2,4 GHz werkt. Aangesloten computers kunnen dan eenvoudig zien op welke frequentie ze communiceren, omdat de beide radio’s verschillende namen hebben. Als extra functie kan de Netgear een gastnetwerk aanmaken, zodat u internet kunt aanbieden aan buren of gasten zonder dat uw eigen netwerk toegankelijk wordt gemaakt.

©PXimport

Het gastnetwerk van Netgear kan apart beveiligd worden.

De Netgear kent een ingebouwde functie voor het delen van bestanden. Dat houdt in dat het plaatsen van een usb-disk voldoende is om deze te delen met alle computers in het netwerk. Praktisch gezien kunnen aangesloten computers de netwerkschijf zien bij de netwerkverbindingen, maar het is ook mogelijk om de bestanden via een browser toegankelijk te maken. Standaard zijn gekoppelde harde schijven alleen via het interne netwerk te benaderen, maar indien gewenst kan dit zelfs via internet, zodat uw bestanden die thuis opgeslagen staan wereldwijd op te vragen zijn.

©PXimport

Bestanden kunnen niet alleen via de netwerkomgeving worden benaderd, maar ook vanuit een browser of via ftp.

De router van Netgear kent ingebouwde DLNA-functionaliteit. Hiermee kunt u muziek- en videobestanden verspreiden over alle DLNA-compatible apparaten, zoals een spelcomputer of mediaspeler. Zodra een usb-disk wordt aangesloten, zoekt de Netgear-router automatisch naar video en audio en stelt dit ter beschikking aan het netwerk. De Netgear is telkens de snelste of op één na snelste router in de test, waarmee het aantoont de juiste keuze gemaakt te hebben voor de metamateriaal-antennes. De Netgear-router haalt hiermee wat ons betreft de hoogste plaats in de test en die belonen we traditiegetrouw natuurlijk met het predicaat Best Getest.

©PXimport

Beide frequenties kennen eigen instellingen voor bijvoorbeeld de beveiliging.

Netgear RangeMax Dual Band Wireless-N Gigabit Router (WNDR3700)

Prijs € 119,-

Garantie 1 jaar

Pluspunten

Slim gebruik van materialen voor antennes

Gastnetwerk

Uitgebreide configuratie

Minpunten

Niet printen via usb

Linksys WRT610N

Linksys heeft een naam hoog te houden. Als onderdeel van netwerkgigant Cisco Systems zijn producten van Linksys met name bedoeld voor thuisgebruik en midden- en kleinbedrijf. Linksys heeft momenteel twee routers in haar portfolio die zowel de 5GHz-als de 2,4GHz-band ondersteunen, de WRT610N en de WRT320N. De laatstgenoemde is echter niet in staat om beide frequenties simultaan te ondersteunen.

©PXimport

Bij het testen van routers van Linksys zijn we al jarenlang gewend aan dezelfde interface. Ook nu verrast Linksys weer niet, met precies dezelfde interface als alle andere routers en slechts af en toe een knopje erbij of eraf. Voor mensen die wel eens eerder met een Linksys hebben gewerkt, zal het configureren van de WRT610N dan ook geen enkel probleem opleveren. De meegeleverde software bevat een installatieprogramma maar dat biedt nauwelijks extra functionaliteit boven configuratie via een webbrowser.

©PXimport

Iedereen die ooit met een Linksys heeft gewerkt, snapt meteen hoe het werkt.

Net als de andere routers beschikt de Linksys over een usb-poort voor het delen van bestanden. Dat kan via het standaard Windows-protocol (CIFS), maar ook als mediaserver voor spelcomputer of mediaspeler. Het instellen van de router voor media is overigens niet eenvoudig: voor het handmatig scannen van een usb-disk moeten diverse taken worden uitgevoerd die op een onlogische manier over de configuratieschermen zijn verdeeld.

©PXimport

De router van Linksys kent Quality of Service, maar er is niet veel in te stellen.

De routers van Linksys zijn populair bij hobbyisten die aanpassingen willen maken in de hard- of software van Linksys. Zo zijn de antennes meestal eenvoudig te vervangen door betere exemplaren en zijn bepaalde soorten erg populair voor het modificeren van de firmware. Voor beide wijzigingen is het niet verstandig om op dit moment voor de WRT610N te kiezen: de antennes zijn ingebouwd in de behuizing en dus niet eenvoudig te vervangen, daarnaast maakt de router gebruik van firmware die nog niet ondersteund wordt door alternatieve firmwareversies zoals OpenWRT of DD-WRT.

Linksys Simultaneous Dual-N Band Wireless Router (WRT610N)

Prijs € 146,-

Garantie 1 jaar

Pluspunten

Vertrouwde interface

Draadloos printen via usb

Minpunten

Geen externe antennes

Omslachtig om handmatig usb-disk te scannen

Belkin Play Max Wireless Router

Belkin heeft de laatste tijd een aantal spectaculaire modellen uitgebracht, die qua uiterlijk écht afweken van concurrenten, bijvoorbeeld door de toevoeging van een klein schermpje op de router. De Play Max-router die wij tot onze beschikking hadden heeft in tegenstelling tot deze eerdere modellen een nogal basic uiterlijk en is onderdeel van een hele reeks routers die het 802.11n-protocol ondersteunen. De Play Max-router is de meest uitgebreide router uit de productportfolio, waarvan de andere routers naar namen luisteren als Play, Share en Surf.

©PXimport

De router van Belkin kent net als de Netgear een instelling voor ‘Guest Access’. Als deze instelling wordt ingeschakeld, verschijnt in de lijst met draadloze netwerken een extra netwerknaam voor gasten. Computers die met dit netwerk verbonden zijn, kunnen wél gebruik maken van internet, maar communicatie met het lokale netwerk is niet mogelijk. Op die manier schermt u uw lokale netwerk af en stelt u buren of bezoekers tóch in staat om via uw netwerk gebruik te maken van internet.

©PXimport

De 2,4GHz- en 5GHz-band worden bij Belkin in één scherm getoond.

Net als de Netgear kan de Belkin fungeren als DLNA-server. Bij Netgear is het mogelijk om daarbij wat opties mee te geven, zoals de naam van de DLNA-server, maar bij de Belkin kan de functie alleen aan of uit worden gezet. Bovendien vereist de Belkin dat alle muziek een speciaal label krijgt via de meegeleverde software, voordat ze op een usb-stick gezet kan worden en herkend wordt door de router. Voor het aanbieden van een grote muziekbibliotheek die slechts af en toe wordt bijgewerkt lijkt ons dat geen onoverkomelijk bezwaar, maar als de muziekbestanden dagelijks wijzigen is het telkens labelen van muziekbestanden alleen maar lastig.

©PXimport

Regular Maintenance betekent bij Belkin: regelmatig herstarten.

De twee usb-poorten van de Belkin kunnen voor diverse functies gebruikt worden. We meldden al even de mogelijkheid om muziek aan te bieden, maar de Belkin-router kan eveneens fungeren als printserver. Daarmee is het mogelijk om elke usb-printer te delen met alle computers op het draadloze netwerk. Een opmerkelijke functie is ‘Self Healing’. Met deze optie ingeschakeld (standaard vanuit de fabriek), herstart de router zich automatisch elke week om het netwerk ‘gezond’ te houden. Eerlijk gezegd kunnen we ons niet voorstellen wat iemand hiermee zou opschieten, tenzij de software die Belkin op haar router heeft geïnstalleerd periodieke reboots vereist.

In het configuratiescherm van de Belkin kunnen we verder alle overige functies terugvinden, zoals de beveiligingsinstellingen, de firewall en computers die vanaf het internet bereikbaar zouden moeten zijn. Qua snelheid hebben we niet zo veel te klagen over de Belkin, alhoewel de Netgear bijna dubbel zo snel is in de 5GHz-band als er geen encryptie gebruikt wordt. Schakelen we de encryptie wél in, dan liggen de snelheden erg dicht bij elkaar.

Belkin Play Max Wireless Router (F7D4301ed)

Prijs € 115,-

Garantie 2 jaar

Pluspunten

Twee usb-poorten

Gastnetwerk (Guest Access)

Minpunten

Applicaties moeten op pc worden uitgevoerd voor het delen bestanden

Self Healing-functie nutteloos

Sitecom Gaming Router II

De routers in deze test presenteren zich als uitermate geschikt voor video, audio en het spelen van games. Sitecom doet dat zelfs zeer specifiek door haar router een Gaming Router te noemen en alle vormgeving van verpakking, apparaat en webinterface helemaal af te stemmen op fervente gamers. Het is niet zo vreemd dat Sitecom juist gamers probeert aan te spreken. De populariteit van spelcomputers en computerspellen is immers zeer groot, dus is er een grote doelgroep. Bovendien vereist het spelen van online games een heel snelle en goede netwerkverbinding, zonder vertraging of problemen in de verbinding.

©PXimport

Deze Gaming Router II (WL-309), is het meest geavanceerde model van Sitecom. Hij kent dezelfde specificaties als de andere routers en is een opvolger van de eerder gelanceerde Gaming Router. De nieuwste router, de WL-309, kan echter simultaan dualband werken en dat kon de voorganger, de WL-308, niet. Daarnaast is de hoeveelheid antennes aangepast van drie externe antennes naar twee interne en twee externe exemplaren. De router van Sitecom beschikt over StreamEngine, een techniek die we ook al in eerdere routers van Sitecom aantroffen. StreamEngine is een combinatie van hard- en software die automatisch zorgt voor een optimale doorvoersnelheid van de internetverbinding. Concreet houdt het in dat de hardware binnen de router detecteert welk type packets precies langskomen en deze meer of minder prioriteit geeft al naar gelang de overige verkeersstromen.

©PXimport

Het is een kwestie van smaak, maar de webinterface van Sitecom is in elk geval niet saai.

De webinterface van de Sitecom is even wennen in vergelijking met de andere routers, want het geheel is nogal donker en zwart. In het scherm voor de firewall vinden we de voor gamers belangrijke opties voor Virtual Servers en Special Applications die de firewall eenvoudig aanpassen aan de programma’s die internet nodig hebben. Het delen van een usb-schijf verloopt wat minder intuïtief, maar uiteindelijk is het met een paar klikken voor elkaar. In de interface zien we geen mogelijkheid om printers te delen via het netwerk.

©PXimport

Het delen en beveiligen van bestanden is niet erg ingewikkeld.

Sitecom Gaming Router II (WL-309)

Prijs € 147,-

Garantie 10 jaar na registratie

Pluspunten

StreamEngine voor optimale doorvoersnelheid

Eenvoudig te configureren firewall

Minpunten

Webinterface niet altijd even duidelijk

Geen printerdeling

DLNA

Steeds meer routers kennen ondersteuning voor de protocollen die de DLNA (Digital Living Network Alliance) ontwikkelt. Dit is vaak eenvoudig terug te vinden op de verpakking van een router, want DLNA gebruikt een eigen logo om de DLNA-gecertificeerde producten herkenbaar te maken. Achter DLNA schuilt de gedachte dat steeds meer apparaten in huis met elkaar moeten kunnen communiceren en dat het instellen voor consumenten zo gemakkelijk mogelijk moet zijn. Op die manier kunnen bijvoorbeeld zowel de Playstation 3 als de Xbox 360 als een mediastreamer gebruikmaken van hetzelfde netwerk voor het ophalen van muziek en video. Ook televisies worden af en toe uitgerust met DLNA, zodat u direct kunt streamen vanaf uw

netwerk naar de televisie. De routers in onze test ondersteunen DLNA via de usb-functionaliteit.

Conclusie

De hoeveelheid routers in deze test is maar beperkt gebleven. Veel fabrikanten hebben nog geen model dat draadloos simultaan dualband aankan en dat maakt de groep kandidaten bijzonder klein. Dat maakt onze test echter niet minder interessant. Alle routers hebben ongeveer dezelfde specificaties, maar het zijn zeker geen identieke routers met slechts een andere behuizing erom. Bij Netgear treffen we een nieuw soort antenne en behuizing aan, Belkin heeft twee usb-poorten en een ingebouwd gastnetwerk en Sitecom prijst zichzelf aan met StreamEngine. Alleen Linksys heeft geen spetterende toeters en bellen die we exclusief bij de WRT610N aantreffen, maar dat maakt de router van Linksys natuurlijk nog geen slecht product. Dan is er nog het thema van de snelheid en performance. Een heikel punt bij testen van draadloze routers, want we testen deze niet in een laboratoriumopstelling. Die hebben jullie, onze lezers, namelijk ook niet. En in déze test zijn onze resultaten nog minder relevant dan in andere tests, omdat de behaalde snelheid erg afhankelijk is van het netwerk. De zenders in de 5GHz-band halen bijvoorbeeld zonder uitzondering slechte cijfers als onze testapparatuur verder dan enkele meters verwijderd is, maar dat hoeft in veel situaties geen enkel probleem te zijn. Het maakt ook nogal uit wat voor hardware de draadloze apparaten gebruiken: een dualband-netwerkkaart haalt natuurlijk heel wat meer performance dan een ingebouwde netwerkkaart van een iets oudere laptop. Toch kunnen we wel een aantal trends ontdekken als we naar de cijfers kijken van de routersnelheden. Werken op de 5GHz-band heeft zin, de snelheid neemt aanzienlijk toe, soms zelfs tot het dubbele van dezelfde configuratie in de 2,4GHz-band. Het bereik is echter zeer beperkt. Soms was een afstand van enkele meters al te ver, maar dit is sterk afhankelijk van de opstelling thuis. De testwinnaar is de Netgear WNDR3700. Dit is niet alleen een van de voordeligste routers uit de test, maar hij is ook nog eens zeer veelzijdig en maakt gebruik van geavanceerde antennes om prima bereik en dito snelheid te leveren.

©PXimport

Is het nodig?

De gemiddelde breedbandverbinding in Nederland haalt bijna nooit een hogere snelheid dan de door ons geteste routers aankunnen. Het is daarom rechtvaardig om de vraag te stellen of al die snelheid nu wel nodig is voor e-mail en wat surfen op het web. Voor het beantwoorden van die vraag is het belangrijk om te beseffen dat door dit soort hoge snelheden toepassingen als centraal back-uppen of het centraal aanbieden van een muziekcollectie via het thuisnetwerk, opeens binnen bereik komen. Bovendien is de dualbandfunctionaliteit heel wat waard: in menige stad is de 2,4GHz-band zó vol dat er bijna geen frequenties meer zijn waar u ongestoord gebruik van kunt maken.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Bezit je een flinke digitale muziekcollectie, dan heb je waarschijnlijk helemaal geen Spotify of andere streamingsdienst nodig. Met Navidrome bouw je gewoon je eigen muziekcloud. Alle toegevoegde nummers zijn op al je apparaten beschikbaar, ook onderweg. In deze workshop lees hoe je de muziekserver zo goed mogelijk inricht.

Het gratis downloaden van muziek was tot 2014 legaal. Mogelijk heb je uit dat tijdperk nog heel wat audiobestanden op je computer of externe harde schijf staan. Daarnaast bewaar je natuurlijk net zo makkelijk kopieën van cd’s op de pc of laptop. Gebruik hiervoor een gratis tooltje, zoals Exact Audio Copy of fre:ac. Als je eenmaal een omvangrijke digitale muziekverzameling hebt opgebouwd, wordt Navidrome zeer interessant. Installeer de freeware op je computer en stream vervolgens jouw favoriete liedjes naar geschikte afspeelapparaten. Denk aan je smartphone en tablet.

Client-servermodel

Met Navidrome installeer je een muziekserver op de computer. Dit programma indexeert alle audiobestanden en creëert hiervan een overzichtelijke bibliotheek. Daarna kunnen overige computers, smartphones en andere clients de nummers opvragen. Dit zogenoemde client-servermodel werkt alleen wanneer de muziekserver actief is. Kortom, regel dat het systeem met Navidrome op de juiste luistermomenten is ingeschakeld.

Navidrome downloaden

Een pluspunt is dat de freeware lage eisen aan de hardware stelt. Gebruik het programma dus gerust op een wat oudere pc of laptop. Er zijn versies voor Windows, macOS en Linux beschikbaar. Ga naar www.navidrome.org/docs/installation om de juiste editie te downloaden. Navidrome werkt ook op een Raspberry Pi of geschikte NAS, maar voor deze workshop concentreren we ons op de Windows-versie.

Navidrome stuurt je voor het juiste downloadbestand uiteindelijk door naar de GitHub-site. Klik onderaan zo nodig op Show all om alle downloadbestanden te tonen. Kies in de lijst het msi-bestand en start direct na het downloaden de installatie. Mogelijk slaat Windows alarm, omdat dit besturingssysteem het programma niet kent. Geen zorgen, want volgens VirusTotal vormt Navidrome geen enkele bedreiging.

Enkele instellingen

Tijdens het installatieproces verschijnt er een instellingenvenster. Merk op dat Navidrome standaard poortnummer 4533 gebruikt. Dit nummer is in feite een digitale toegangspoort tot jouw muziekserver. Je hebt dat nodig om browsers en apparaten met jouw persoonlijke muziekcloud te verbinden. Daarover later meer. Je laat het poortnummer in de meeste gevallen gewoon staan. Alleen wanneer Navidrome met een ander programma conflicteert, kun je de getallen wijzigen.

Geef verder in het veld onder Music Folder aan in welke map de nummers staan opgeslagen. Bewaar je op verschillende bestandslocaties albums? Houd er rekening mee dat het programma in eerste instantie slechts één map (met alle onderliggende submappen) accepteert. Je kunt op een later moment nog wel andere bestandslocaties toevoegen. Rond met Next en Install de installatieprocedure af.

Account aanmaken

Na de installatie is de muziekserver direct actief op de achtergrond van jouw systeem. Staat het programma niet in het startmenu? Dat klopt, want je bedient Navidrome in een willekeurige browser. Typ in de adresbalk http://localhost:4533 en druk op Enter. Er verschijnt een inlogscherm. Je creëert nu eerst een account. Bedenk een gebruikersnaam en typ twee keer het wachtwoord. Bevestig daarna met Create Admin.

Als je tijdens de installatie een muziekmap hebt opgegeven, zie je waarschijnlijk diverse albumhoezen. Zelfs bij grote muziekcollecties gaat het indexeren erg snel. Ga uit van hooguit enkele minuten. Een pluspunt is dat de freeware met ieder gangbaar audioformaat uit de voeten kan, waaronder mp3 en flac. Je gebruikt bovenaan de zoekfunctie om een album of artiest te vinden. Het is helaas niet mogelijk om naar de naam van een liedje te speuren.

Muziek correct taggen

Zie je in Navidrome dubbele hoezen of is de artiest onbekend? Daar kun je iets aan doen. Elk nummer heeft metadata. Hierin is onder meer de naam van het liedje, het album en de artiest opgeslagen. Wanneer de metadata niet kloppen, wordt het al gauw een rommeltje. Navidrome creëert op basis van deze gegevens namelijk een bibliotheek. Zeker bij audiotracks afkomstig uit omstreden downloadnetwerken is de informatie soms niet correct.

Het aanpassen van metadata heet in computerjargon ook wel het taggen van muziek. Jammer genoeg zit deze functie niet in Navidrome. Mp3tag en MusicBrainz Picard zijn twee tools die deze taak moeiteloos vervullen. Selecteer de gewenste nummers en pas de metadatavelden naar eigen inzicht aan. Overigens kan dat bij de genoemde programma’s ook automatisch. In dat geval maakt Mp3tag of MusicBrainz Picard verbinding met een onlinedatabase. Vergeet niet om de wijzigingen op te slaan.

Op jouw verzoek plukt MusicBrainz Picard de juiste tags uit de eigen database.

Nog wat aanpassingen

Voordat je muziek gaat luisteren, pas je eerst nog enkele instellingen aan. De voertaal is standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Klik rechtsboven op Settings (pictogram met poppetje) en kies Personal. Je klikt nu in het uitrolmenu onder Language op Nederlands. De taal verandert direct. Vind je de huidige vormgeving te donker? Selecteer dan onder Thema een ander uiterlijk. Je laat Navidrome desgewenst zelfs op Spotify lijken.

Bepaal verder of je de instelling ReplayGain wilt activeren. Hierdoor krijgen nummers van verschillende albums hetzelfde volumeniveau, mits ze voorzien zijn van zogeheten ReplayGain-tags. Voorkom daarmee dat een bepaald liedje ineens veel luider of zachter klinkt. Besef wel dat niet alle clients met deze techniek overweg kunnen. Navidrome slaat alle instellingen automatisch op.

Extra muziekmap

Je voegt eventueel nog een extra muziekmap toe. Navidrome creëert hiervan een tweede bibliotheek. Zodra je naar Instellingen / Libraries navigeert, verschijnt de eerder opgegeven map. Met Toevoegen opent er een nieuwe pagina. Typ eerst een relevante naam. Vul nu achter Path het volledige pad van de beoogde map in. Bij gebruik van Windows kopieer je dat eenvoudig vanuit de verkenner.

Blader eerst naar de gewenste bestandslocatie en klik vervolgens in de adresbalk van dit hulpprogramma. Je kopieert het pad nu naar Navidrome. Bevestig met Opslaan en klik daarna linksboven op Alle. De ‘nieuwe’ muziek is meteen beschikbaar. Kies linksboven op Libraries en vink de zojuist aangemaakte bibliotheek aan. Verandert er nog niets? Met behulp van het gebogen pijltje bovenaan ververs je de bibliotheken.

Afspeellijst aanmaken

Je luistert eenvoudig naar muziek. Zweef met de muisaanwijzer boven een albumhoes en klik op de playknop. Er verschijnt nu onderin een balk met mediaknoppen. Je kunt nummers skippen, de audioweergave pauzeren en het volume wijzigen. Klik desgewenst op het hartje om een liedje aan je favorieten toe te voegen. Er is zelfs een downloadknop om de audiobestanden lokaal op te slaan. Deze optie is met name nuttig wanneer je een ander apparaat met de Navidrome-server verbindt. Zo speel je de muziek ook op plekken zonder internetverbinding af.

Luister je graag naar nummers van verschillende artiesten? Maak dan een afspeellijst. Klik op een albumhoes om de bijbehorende nummers te tonen. Je plaatst daarna voor één of meerdere liedjes een vinkje. Kies Voeg toe aan afspeellijst en bedenk een naam. Je klikt vervolgens op het plusteken, waarna je bevestigt met Voeg toe. In het linkermenu duikt nu de zojuist ingevoerde naam op. Je sleept voortaan eenvoudig verse nummers naar deze afspeellijst.

M3u-bestanden

Zie je in Navidrome al een afspeellijst? Waarschijnlijk telt jouw digitale muziekcollectie dan één of meerdere m3u-bestanden. In zo’n tekstbestandje staan verwijzingen naar verschillende liedjes. Navidrome creëert hiervan op eigen houtje een afspeellijst. Wil je dat liever niet? Zweef in het linkermenu dan met de muisaanwijzer boven Afspeellijsten en klik op het tandwiel. Nadat je alle ongewenste afspeellijsten hebt aangevinkt, klik je op Verwijderen.

Als je een afspeellijst niet gebruikt, verwijder je die uit het menu.

Extra gebruiker

Je geeft optioneel andere mensen toegang tot de Navidrome-server, zoals gezinsleden en vrienden. In dat geval creëer je voor ieder persoon een eigen account. Diegene kan dan eigen favorieten en afspeellijsten opslaan. Navigeer achtereenvolgens naar Instellingen, Gebruikers en Toevoegen. Je vult nu een gebruikersnaam, naam, e-mailadres en wachtwoord in. Bedenk goed of je iemand beheerdersrechten wilt geven. Een beheerdersaccount heeft rechten om onder meer nieuwe muziekbibliotheken en gebruikers toe te voegen. Bepaal verder welke afspeellijsten je wilt delen en vink die zo nodig aan. Zodra je onderaan op Opslaan klikt, verschijnt de nieuwe gebruiker in het overzicht. Aan jou de taak om de inloggegevens met de bewuste persoon te delen. Nuttig om te weten is dat je een gebruiker op een later moment weer kunt verwijderen.

Clients binnen thuisnetwerk

Wanneer de Navidrome-server eenmaal correct is ingesteld, kun je ook op andere apparaten van de muziek genieten. Op een pc, laptop of mobiel apparaat binnen jouw thuisnetwerk is dat relatief simpel. Open een willekeurige browser en typ in de adresbalk http://[ip-adres]:4533. Hierbij vervang je [ip-adres] door het ip-adres van de computer waar Navidrome op draait.

Weet je dat niet? Open dan in Windows het hulpprogramma Opdrachtprompt. Typ nu ipconfig en druk op Enter om het lokale ip-adres te tonen. Zodra je op een andere computer binnen jouw netwerk naar het juiste adres gaat, verschijnt er een inlogvenster van Navidrome. Als je persoonlijke muziekcloud niet verschijnt, gooit wellicht een firewall roet in het eten. Je kunt een uitzondering instellen of de firewall op eigen risico (tijdelijk) uitzetten.

Portforwarding

Het is ook mogelijk om een computer, tablet of smartphone buiten je thuisnetwerk met de Navidrome-server te verbinden. Uiteraard is het dan wel een voorwaarde dat het apparaat verbonden is met internet. Verder dien je poortnummer 4533 in jouw router open te zetten voor netwerkverkeer. Op die manier maak je de muziekserver toegankelijk voor inkomende verbindingen van buiten het thuisnetwerk. Het openzetten van een netwerkpoort heet portforwarding. Bij elke router werkt het op een andere manier.

Gebruik je bijvoorbeeld een SmartWifi-modem van Ziggo? Ga met een browser dan naar https://smartwifiweb.ziggo.nl en log in. Je bereikt de meeste andere routers door het ip-adres van dit netwerkapparaat in de browser te typen. Navigeer in het routerpaneel van Ziggo naar Geavanceerde instellingen / Poort Forwarding en kies Nieuwe regel aanmaken. Stel bovenaan het ip-adres van de Navidrome-server in. Je hoeft alleen maar de getallen na de laatste punt in te vullen. Typ in de velden onder Lokale startpoort, Lokale eindpoort, Externe startpoort en Externe eindpoort het poortnummer 4533. Je selecteert bij Protocol de optie UDP/TCP en kiest onder Ingeschakeld voor Aan. Bevestig tot slot met Regel toevoegen.

Via het publieke ip-adres van jouw internetadres en poortnummer 4533 open je op afstand je persoonlijke muziekcloud. Via whatismyipaddress.com kun je het benodigde ip-adres achterhalen. Kijk op http://[publieke ip-adres]:4533 en geniet van de muziek.

Mobiel streamen

De vorige paragraaf beschrijft hoe je een apparaat buiten jouw thuisnetwerk met de Navidrome-server verbindt. Dat werkt ook met een browser op je smartphone, maar misschien vind je dat niet zo prettig. Gelukkig verbind je als alternatief een geschikte app met jouw muziekserver. Substreamer is daarvan een uitstekend voorbeeld. Deze toepassing is zowel voor iOS als Android beschikbaar.

Inloggen is simpel. Typ het correcte ip-adres en poortnummer van de Navidrome-server. Bedenk voor het invullen van de juiste gegevens of je binnen of buiten het thuisnetwerk actief bent. Je vult daarna de gebruikersnaam en het wachtwoord in. Zodra je bevestigt met Login verschijnt de muziekbibliotheek met alle albumhoezen. Vanwege de gelikte gebruikersomgeving lijkt het net alsof je een app van een online muziekdienst gebruikt. Substreamer heeft diverse handige functies in huis. Zo kun je onder andere albums downloaden en nummers naar een Chromecast doorsturen. Veel luisterplezier!