Of ze nou MSN, ICQ of AOL gebruiken, met een multiprotocol-messenger kunt u met al uw vrienden tegelijk chatten. En er is meer mogelijk dan alleen chatten, smsén en telefoneren. We downloaden 8 gratis multiprotocol-messenger en zien welke de beste is.

We kunnen haast niet meer zonder onze messenger. Voor veel van ons is chatten een dagelijkse bezigheid geworden; het is sneller dan mailen en bovendien heel handig om met meerdere mensen een afspraak te maken. Jammer alleen dat er zoveel verschillende messengers zijn. Want nu kiest de een voor de MSN Messenger, terwijl iemand anders liever chat met ICQ, Yahoo of AOL. Moet je nu al die verschillende chattools installeren om met uw vrienden in contact te kunnen blijven? Gelukkig niet. Hiervoor hebben we de multiprotocol-messenger, zodat je gelijktijdig via meerdere netwerken kunt chatten. Wij testen acht van deze tools. Basisfunctionaliteit Een goede multiprotocol-messenger moet in ieder geval MSN, Yahoo, AOL en ICQ ondersteunen. Alleen Lycos voldoet niet aan deze eis. Lycos ondersteunt alleen MSN, Yahoo en het eigen protocol. Bij Miranda ontbreekt Yahoo eveneens, maar er is een plug-in verkrijgbaar, waarmee u ondersteuning voor dit protocol kunt toevoegen. Van oorsprong Amerikaanse oplossingen zoals Gaim en Syndicon ondersteunen vaak ook het in de VS populaire Jabber-protocol. De geteste multiprotocol-messengers beschikken allemaal over dezelfde basisfunctionaliteit. Ze verschillen echter op het gebied van veiligheid, bedieningsgemak en uiterlijk. De programma's in de top 3 - Miranda IM, My Jabber en Trillian - laten zien dat uitgebreide functionaliteit niet ten koste hoeft te gaan van de veiligheid. Miranda werkt het beste met een proxy en een firewall samen, omdat u in dit programma per poort kunt aangeven of er gegevenstransfer mag plaatsvinden. Syndicon is het enige programma dat de berichten ook op het scherm versleuteld kan weergeven. Weliswaar wordt de ROT13-code gebruikt, die de letters 13 plaatsen in het alfabet verschuift, maar dat is voldoende om toevallig meekijken of realtime sniffen te verhinderen. Wie man-in-the-middle-attacks wil voorkomen, kan terecht bij My Jabber en het Nederlandstalige Gaim. Gaim is erg overzichtelijk en blijft ook bij het gebruik van veel gelijktijdige chatvensters stabiel. My Jabber is vooral geschikt als klassiek chatprogramma, omdat u daarmee uw eigen chatrooms kunt inrichten. Daarnaast maakt het programma van alle chatsessies een uitgebreid logbestand. Wat snelheid betreft ontlopen de programma's elkaar nauwelijks. Alle testkandidaten versturen de berichten zonder hinderlijke vertraging naar de ontvanger en melden meteen wanneer er een nieuw bericht binnenkomt. Alleen Odigo verbreekt in sommige gevallen de verbinding. Lycos springt er wat negatief uit omdat het programma voor verwarring zorgt met cryptische, vaak inhoudsloze foutmeldingen ('Er is een fout opgetreden, maar de oorzaak kan niet worden vastgesteld'), waarvoor het tool steeds een nieuw dialoogvenster opent. Voor elke situatie Easy Messenger scoort voor thuisgebruik. Deze messenger kan ook met pop3-accounts omgaan. De programma's Trillian, My Jabber en Gaim ondersteunen bovendien het IRC-chatprotocol. Trillian, de klassieker onder de multiprotocol-messengers, valt op door de prettige bediening, ondanks de Engelstalige menuteksten. In de overzichtelijke gebruikersinterface vinden ook beginnende chatters snel hun weg. Met behulp van kleurige markeringen ziet de gebruiker in één oogopslag welke vrienden in welke netwerken online zijn. Het is verleidelijk om van de vele aanwezige emoticons gebruik te maken, maar houd er wel rekening mee dat het messaging-programma van de ontvanger afwijkende emoticons niet altijd correct zal weergeven. Het gelijktijdig inloggen op meerdere netwerken wordt door Easy Message het makkelijkst gemaakt. U hoeft er slechts één opdracht voor uit te voeren. Bovendien is het tool stabiel, snel en ook voor minder ervaren gebruikers geschikt. Minpunt is dat bij de ontvangst van tekstberichten uit Yahoo of AOL de weergave van accenten en andere bijzondere symbolen niet altijd goed gaat. De omvang van Easy Message is opmerkelijk klein: u hoeft slechts 240 kB te downloaden en het programma is 50 keer kleiner dan de messengers die het ondersteunt. Het mooiste uiterlijk heeft Gaim, dat als vierde eindigt in de test. Gaim verdeelt de contactpersonen mooi, met passende symbolen voor online- en offline-status. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om vanuit het programma sms-berichten te versturen. Alleen fouten bij de weergave van symbolen en letters met accenten bederven de pret enigszins. Als de fabrikant nog wat meer aandacht aan privacy en veiligheid had besteed, was Gaim zeker in de top 3 terechtgekomen. Wie nieuwe mensen wil ontmoeten, kan Odigo eens proberen. In tegenstelling tot andere messengers hoeft u geen eigen contactenlijst te hebben. In groepjes van 10 worden de gebruikers getoond die met een Odigo-ID online zijn in de verschillende netwerken. Virusbescherming Vindt u veiligheid belangrijk, dan zijn er drie tools die in aanmerking komen. Allereerst Miranda IM, dat een precieze afstemming met de centrale firewall mogelijk maakt. Daarnaast kunt u een koppeling maken met het in veel bedrijven nog regelmatig gebruikte Microsoft Netmeeting. Miranda kan een externe virusscanner de opdracht geven binnenkomende bestanden direct, of op een later tijdstip op virussen te laten controleren. Trillian is ook een goede kandidaat als het om veiligheid gaat: het programma kan een virusscanner integreren en beschikt net als Miranda over een uitgebreide logfunctie, die het mogelijk maakt chatsessies op te slaan om ze later nog eens te bekijken. Syndicon heeft alleen rudimentaire veiligheidsfuncties, met een privacy-scherm waarin de gebruiker aangeeft dat privébestanden niet mogen worden uitgewisseld en waarmee bepaalde contactpersonen automatisch kunnen worden geblokkeerd. Het tool is daardoor een middenmoter, want deze functionaliteit bieden alle multiprotocol-messengers. Multi-chat Het op Jabber gebaseerde Syndicon kan als enige chatprogramma ook tekstberichten realtime versleutelen. Het encryptiemechanisme ROT13 is lachwekkend simpel: het verschuift alleen de letters een aantal posities in het alfabet, maar dat is voldoende om op kantoor te voorkomen dat collega's uw privéchats kunnen meelezen. Bij Gaim kunt u niet alleen met individuele contactpersonen chatten, maar ook meerdere gebruikers in een chatroom spreken. Daarvoor richt u zelf een chatroom in, of maakt u gebruik van reeds aanwezige chatrooms, bijvoorbeeld bij Yahoo. Dat gaat snel en eenvoudig. In de test blijkt wel dat de performance achteruit gaat wanneer een chatroom met meer dan 20 gebruikers intensief wordt gebruikt. Ook Lycos geeft toegang tot openbare chatrooms, maar dat geldt alleen voor flirtrooms Love@Lycos. Bij My Jabber kunt u aan de hand van de servernaam een communicatieplatform inrichten dat bijvoorbeeld in bedrijven kan worden gebruikt. Gaim, Lycos en Syndicon (de laatste alleen via het ICQ-netwerk) bieden de mogelijkheid om na invoer van een mobiel telefoonnummer een sms-bericht te verzenden. Reclame Messengers zouden wat ons betreft reclamevrij moeten zijn. Ook hebben we weinig zin om allerlei privégegevens beschikbaar te stellen om het programma überhaupt te mogen downloaden. Alle tools houden zich daaraan, behalve Lycos, waar de wervende boodschappen soms nogal storend zijn. Conclusie De multiprotocol-messengers die we getest hebben, kwamen allemaal goed tot zeer goed uit de test. Alleen de messenger van Lycos bleef wat achter, voornamelijk door het geringe aantal protocollen dat het programma ondersteunt en de reclame waarmee u wordt geconfronteerd. Eenvoudige bediening, complete functionaliteit en voldoende beveiliging zijn de redenen waarom Miranda IM in onze test heeft gewonnen. Het tool is zowel privé als in bedrijfsomgevingen te gebruiken. Dankzij de goede samenwerking met firewall en virusscanners is het mogelijk om veilig te chatten en bestanden uit te wisselen. Bovendien ondersteunt Miranda alle belangrijke netwerken: AOL, ICQ, IRC, MSN en via een plug-in ook Yahoo. Hoewel we bij freeware-programma's nauwelijks van een beste koop kunnen spreken, hebben we op dit punt My Jabber aangewezen als winnaar. Bij dit programma krijgt u voor dezelfde prijs als alle andere programma's (namelijk €0,00) de meeste functionaliteit. De belangrijkste extra functionaliteit ten opzichte van Miranda is dat u ook toegang krijgt tot chatrooms. My Jabber is eveneens geschikt voor thuis en op kantoor. Hebt u moeite met Engels, dan is Gaim uw keuze. Dit programma scoort goed en is vanaf het aanklikken van het eerste installatiebestand helemaal Nederlandstalig. Miranda ondersteunt Microsoft Netmeeting en nodigt de deelnemers aan lopende chats met een muisklik uit voor een online conferentie. U kunt zelf de poorten aangeven die u voor het chatten en de binnenkomende bestanden gebruikt. Praktijk: Miranda IM inrichten De standaardconfiguratie van Miranda IM is eenvoudig: al tijdens de installatie vraagt het programma welke messengernetwerken u wilt gebruiken. Hoe u het programma aan uw persoonlijke behoeften aanpast, leggen we in dit kader uit. Nederlandstalig Het eerste wat u zou kunnen doen als u Miranda hebt geïnstalleerd, is het downloaden van de Nederlandse taalmodule. Deze vindt u op de website www.miranda-im.org onder de menuoptie Localisation, of zoek op de website naar 'Nederlands'. Het zip-archief bevat een txt-bestand dat u in de Miranda-map (bijvoorbeeld C:\Program Files\Miranda IM) plaatst. Sluit het programma af en start het opnieuw. De menu-opties en foutmeldingen zouden nu Nederlandstalig moeten zijn. Helaas zijn nog niet alle teksten bij de verschillende instellingsmogelijkheden vertaald. Kunt u goed overweg met Engels, dan raden wij aan de taalmodule links te laten liggen. De mix van Nederlandse en Engelse teksten werkt anders alleen maar verwarrend. Inloggen Wanneer u uw gebruikersnaam en wachtwoord in Miranda invoert, logt het programma automatisch op de gekozen netwerken in. Lukt de verbinding, dan verschijnt een groen mannetje in de systeemtray van Windows. Zo niet, dan blijft het mannetje rood. Online contacten worden automatisch met een groen icoon afgebeeld. Grijze contactpersonen zijn offline. Via de menukeuze Options (of 'Instellingen') komt u in het instellingenscherm, waar u de functionaliteit en weergave van contacten kunt aanpassen. Bij het onderdeel Netwerk kunt u bijvoorbeeld een proxyserver instellen en bij 'Specify ports to be used for outgoing connections' geeft u aan welke open poorten mogen worden gebruikt, bijvoorbeeld 1030-1100. Deze poorten mogen dan natuurlijk niet door een firewall geblokkeerd worden. Voor elk messenger-netwerk kunt u de instellingen wijzen. Zo kunt u hier bijvoorbeeld kiezen voor het instellen van een nickname ('snelnaam'). Overigens is het niet mogelijk om in Miranda een persoonlijk plaatje ('avatar') te tonen, zoals u dat bijvoorbeeld in MSN Messenger gewend bent. Spam blokkeren Het aanvinken van de optie 'Disable all contacts not included in my contacts list' is aan te raden, om te voorkomen dat u berichten van onbekenden krijgt. Het in- en uitschakelen van protocollen doet u via de instellingsoptie Plug-ins. Haalt u bijvoorbeeld het vinkje bij AIM Protocol weg, dan wordt de status van AOL bij de volgende keer dat u het programma opstart niet meer gecontroleerd. Het bijbehorende symbool verdwijnt ook uit het menu. Virusscanner Ook erg nuttig is de mogelijkheid om een reeds geïnstalleerde virusscanner te koppelen aan Miranda. Alle binnenkomende bestanden worden dan gescand. Deze optie is enigszins verborgen: u vindt het onder Events/File Transfers. Bij het onderdeel Virus Scanner kiest u voor het scannen na elk gedownload bestand of pas na het downloaden van alle bestanden. Vergeet niet aan te geven welke virusscanner u gebruikt, al zal Miranda meestal automatisch aangeven welke virusscanner actief is. Eronder staat de optie 'Warn me before opening a file that has not been scanned'. Vink deze optie aan om te worden gewaarschuwd wanneer een binnenkomend bestand nog niet door de virusscanner is gecontroleerd. Opslaan Miranda presteert bovengemiddeld goed wanneer het gaat om het vastleggen van chatsessies. Het is zelfs mogelijk om complete interviews te houden en deze later opnieuw na te lezen. In het geopende chatvenster toont Miranda automatisch wanneer de laatste communicatie met de chatpartner plaatsvond. Tijdens het lopende geprek kunt u op de seconde nauwkeurig aangeven wanneer een bepaalde mededeling werd gedaan. Zo kunt u later aan de hand van het tijdstip een specifiek gespreksonderdeel terugzoeken. U activeert deze functie door te klikken op het kloksymbool, rechtsboven in de taaklijst. (einde kader) Aantal contacten waarmee je gelijktijdig kunt chatten Onderkop: Op een schermresolutie van 1024 x 768 pixels My Jabber: 16 Syndicon: 15 Miranda: 14 Trillian: 14 Lycos: 13 Easy Message: 12 Odigo: 10 Gaim: 7 Testopstelling We hebben getest met de volgende configuratie. Processor: AMD Athlon XP 2,08 GHz; 512 MB RAM; 120 GB harde schijf; Microsoft Windows XP Professional. Niet in de test In de test hebben we ons beperkt tot multiprotocol-messengers. Daardoor zijn de messengers van MSN, Yahoo en AOL niet in de test opgenomen. Verder hebben we producten die niet meer verder ontwikkeld worden (zoals Apni Dot Net) of producten die niet los verkrijgbaar zijn buiten beschouwing gelaten. Ook ontbreekt Paltalk 5.1. Tijdens de test blijkt dat dit pakket alleen geïnstalleerd kan worden als de firewall is ingeschakeld. Omdat wij dit een ongewenste situatie vinden, hebben we dit pakket niet verder getest. Hetzelfde geldt voor Pinnacle Maxx Chat. Op PCMweb.nl vindt u de uitgebreide tabel met alle specificaties van de acht geteste pakketten.

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.