Of ze nou MSN, ICQ of AOL gebruiken, met een multiprotocol-messenger kunt u met al uw vrienden tegelijk chatten. En er is meer mogelijk dan alleen chatten, smsén en telefoneren. We downloaden 8 gratis multiprotocol-messenger en zien welke de beste is.

We kunnen haast niet meer zonder onze messenger. Voor veel van ons is chatten een dagelijkse bezigheid geworden; het is sneller dan mailen en bovendien heel handig om met meerdere mensen een afspraak te maken. Jammer alleen dat er zoveel verschillende messengers zijn. Want nu kiest de een voor de MSN Messenger, terwijl iemand anders liever chat met ICQ, Yahoo of AOL. Moet je nu al die verschillende chattools installeren om met uw vrienden in contact te kunnen blijven? Gelukkig niet. Hiervoor hebben we de multiprotocol-messenger, zodat je gelijktijdig via meerdere netwerken kunt chatten. Wij testen acht van deze tools. Basisfunctionaliteit Een goede multiprotocol-messenger moet in ieder geval MSN, Yahoo, AOL en ICQ ondersteunen. Alleen Lycos voldoet niet aan deze eis. Lycos ondersteunt alleen MSN, Yahoo en het eigen protocol. Bij Miranda ontbreekt Yahoo eveneens, maar er is een plug-in verkrijgbaar, waarmee u ondersteuning voor dit protocol kunt toevoegen. Van oorsprong Amerikaanse oplossingen zoals Gaim en Syndicon ondersteunen vaak ook het in de VS populaire Jabber-protocol. De geteste multiprotocol-messengers beschikken allemaal over dezelfde basisfunctionaliteit. Ze verschillen echter op het gebied van veiligheid, bedieningsgemak en uiterlijk. De programma's in de top 3 - Miranda IM, My Jabber en Trillian - laten zien dat uitgebreide functionaliteit niet ten koste hoeft te gaan van de veiligheid. Miranda werkt het beste met een proxy en een firewall samen, omdat u in dit programma per poort kunt aangeven of er gegevenstransfer mag plaatsvinden. Syndicon is het enige programma dat de berichten ook op het scherm versleuteld kan weergeven. Weliswaar wordt de ROT13-code gebruikt, die de letters 13 plaatsen in het alfabet verschuift, maar dat is voldoende om toevallig meekijken of realtime sniffen te verhinderen. Wie man-in-the-middle-attacks wil voorkomen, kan terecht bij My Jabber en het Nederlandstalige Gaim. Gaim is erg overzichtelijk en blijft ook bij het gebruik van veel gelijktijdige chatvensters stabiel. My Jabber is vooral geschikt als klassiek chatprogramma, omdat u daarmee uw eigen chatrooms kunt inrichten. Daarnaast maakt het programma van alle chatsessies een uitgebreid logbestand. Wat snelheid betreft ontlopen de programma's elkaar nauwelijks. Alle testkandidaten versturen de berichten zonder hinderlijke vertraging naar de ontvanger en melden meteen wanneer er een nieuw bericht binnenkomt. Alleen Odigo verbreekt in sommige gevallen de verbinding. Lycos springt er wat negatief uit omdat het programma voor verwarring zorgt met cryptische, vaak inhoudsloze foutmeldingen ('Er is een fout opgetreden, maar de oorzaak kan niet worden vastgesteld'), waarvoor het tool steeds een nieuw dialoogvenster opent. Voor elke situatie Easy Messenger scoort voor thuisgebruik. Deze messenger kan ook met pop3-accounts omgaan. De programma's Trillian, My Jabber en Gaim ondersteunen bovendien het IRC-chatprotocol. Trillian, de klassieker onder de multiprotocol-messengers, valt op door de prettige bediening, ondanks de Engelstalige menuteksten. In de overzichtelijke gebruikersinterface vinden ook beginnende chatters snel hun weg. Met behulp van kleurige markeringen ziet de gebruiker in één oogopslag welke vrienden in welke netwerken online zijn. Het is verleidelijk om van de vele aanwezige emoticons gebruik te maken, maar houd er wel rekening mee dat het messaging-programma van de ontvanger afwijkende emoticons niet altijd correct zal weergeven. Het gelijktijdig inloggen op meerdere netwerken wordt door Easy Message het makkelijkst gemaakt. U hoeft er slechts één opdracht voor uit te voeren. Bovendien is het tool stabiel, snel en ook voor minder ervaren gebruikers geschikt. Minpunt is dat bij de ontvangst van tekstberichten uit Yahoo of AOL de weergave van accenten en andere bijzondere symbolen niet altijd goed gaat. De omvang van Easy Message is opmerkelijk klein: u hoeft slechts 240 kB te downloaden en het programma is 50 keer kleiner dan de messengers die het ondersteunt. Het mooiste uiterlijk heeft Gaim, dat als vierde eindigt in de test. Gaim verdeelt de contactpersonen mooi, met passende symbolen voor online- en offline-status. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om vanuit het programma sms-berichten te versturen. Alleen fouten bij de weergave van symbolen en letters met accenten bederven de pret enigszins. Als de fabrikant nog wat meer aandacht aan privacy en veiligheid had besteed, was Gaim zeker in de top 3 terechtgekomen. Wie nieuwe mensen wil ontmoeten, kan Odigo eens proberen. In tegenstelling tot andere messengers hoeft u geen eigen contactenlijst te hebben. In groepjes van 10 worden de gebruikers getoond die met een Odigo-ID online zijn in de verschillende netwerken. Virusbescherming Vindt u veiligheid belangrijk, dan zijn er drie tools die in aanmerking komen. Allereerst Miranda IM, dat een precieze afstemming met de centrale firewall mogelijk maakt. Daarnaast kunt u een koppeling maken met het in veel bedrijven nog regelmatig gebruikte Microsoft Netmeeting. Miranda kan een externe virusscanner de opdracht geven binnenkomende bestanden direct, of op een later tijdstip op virussen te laten controleren. Trillian is ook een goede kandidaat als het om veiligheid gaat: het programma kan een virusscanner integreren en beschikt net als Miranda over een uitgebreide logfunctie, die het mogelijk maakt chatsessies op te slaan om ze later nog eens te bekijken. Syndicon heeft alleen rudimentaire veiligheidsfuncties, met een privacy-scherm waarin de gebruiker aangeeft dat privébestanden niet mogen worden uitgewisseld en waarmee bepaalde contactpersonen automatisch kunnen worden geblokkeerd. Het tool is daardoor een middenmoter, want deze functionaliteit bieden alle multiprotocol-messengers. Multi-chat Het op Jabber gebaseerde Syndicon kan als enige chatprogramma ook tekstberichten realtime versleutelen. Het encryptiemechanisme ROT13 is lachwekkend simpel: het verschuift alleen de letters een aantal posities in het alfabet, maar dat is voldoende om op kantoor te voorkomen dat collega's uw privéchats kunnen meelezen. Bij Gaim kunt u niet alleen met individuele contactpersonen chatten, maar ook meerdere gebruikers in een chatroom spreken. Daarvoor richt u zelf een chatroom in, of maakt u gebruik van reeds aanwezige chatrooms, bijvoorbeeld bij Yahoo. Dat gaat snel en eenvoudig. In de test blijkt wel dat de performance achteruit gaat wanneer een chatroom met meer dan 20 gebruikers intensief wordt gebruikt. Ook Lycos geeft toegang tot openbare chatrooms, maar dat geldt alleen voor flirtrooms Love@Lycos. Bij My Jabber kunt u aan de hand van de servernaam een communicatieplatform inrichten dat bijvoorbeeld in bedrijven kan worden gebruikt. Gaim, Lycos en Syndicon (de laatste alleen via het ICQ-netwerk) bieden de mogelijkheid om na invoer van een mobiel telefoonnummer een sms-bericht te verzenden. Reclame Messengers zouden wat ons betreft reclamevrij moeten zijn. Ook hebben we weinig zin om allerlei privégegevens beschikbaar te stellen om het programma überhaupt te mogen downloaden. Alle tools houden zich daaraan, behalve Lycos, waar de wervende boodschappen soms nogal storend zijn. Conclusie De multiprotocol-messengers die we getest hebben, kwamen allemaal goed tot zeer goed uit de test. Alleen de messenger van Lycos bleef wat achter, voornamelijk door het geringe aantal protocollen dat het programma ondersteunt en de reclame waarmee u wordt geconfronteerd. Eenvoudige bediening, complete functionaliteit en voldoende beveiliging zijn de redenen waarom Miranda IM in onze test heeft gewonnen. Het tool is zowel privé als in bedrijfsomgevingen te gebruiken. Dankzij de goede samenwerking met firewall en virusscanners is het mogelijk om veilig te chatten en bestanden uit te wisselen. Bovendien ondersteunt Miranda alle belangrijke netwerken: AOL, ICQ, IRC, MSN en via een plug-in ook Yahoo. Hoewel we bij freeware-programma's nauwelijks van een beste koop kunnen spreken, hebben we op dit punt My Jabber aangewezen als winnaar. Bij dit programma krijgt u voor dezelfde prijs als alle andere programma's (namelijk €0,00) de meeste functionaliteit. De belangrijkste extra functionaliteit ten opzichte van Miranda is dat u ook toegang krijgt tot chatrooms. My Jabber is eveneens geschikt voor thuis en op kantoor. Hebt u moeite met Engels, dan is Gaim uw keuze. Dit programma scoort goed en is vanaf het aanklikken van het eerste installatiebestand helemaal Nederlandstalig. Miranda ondersteunt Microsoft Netmeeting en nodigt de deelnemers aan lopende chats met een muisklik uit voor een online conferentie. U kunt zelf de poorten aangeven die u voor het chatten en de binnenkomende bestanden gebruikt. Praktijk: Miranda IM inrichten De standaardconfiguratie van Miranda IM is eenvoudig: al tijdens de installatie vraagt het programma welke messengernetwerken u wilt gebruiken. Hoe u het programma aan uw persoonlijke behoeften aanpast, leggen we in dit kader uit. Nederlandstalig Het eerste wat u zou kunnen doen als u Miranda hebt geïnstalleerd, is het downloaden van de Nederlandse taalmodule. Deze vindt u op de website www.miranda-im.org onder de menuoptie Localisation, of zoek op de website naar 'Nederlands'. Het zip-archief bevat een txt-bestand dat u in de Miranda-map (bijvoorbeeld C:\Program Files\Miranda IM) plaatst. Sluit het programma af en start het opnieuw. De menu-opties en foutmeldingen zouden nu Nederlandstalig moeten zijn. Helaas zijn nog niet alle teksten bij de verschillende instellingsmogelijkheden vertaald. Kunt u goed overweg met Engels, dan raden wij aan de taalmodule links te laten liggen. De mix van Nederlandse en Engelse teksten werkt anders alleen maar verwarrend. Inloggen Wanneer u uw gebruikersnaam en wachtwoord in Miranda invoert, logt het programma automatisch op de gekozen netwerken in. Lukt de verbinding, dan verschijnt een groen mannetje in de systeemtray van Windows. Zo niet, dan blijft het mannetje rood. Online contacten worden automatisch met een groen icoon afgebeeld. Grijze contactpersonen zijn offline. Via de menukeuze Options (of 'Instellingen') komt u in het instellingenscherm, waar u de functionaliteit en weergave van contacten kunt aanpassen. Bij het onderdeel Netwerk kunt u bijvoorbeeld een proxyserver instellen en bij 'Specify ports to be used for outgoing connections' geeft u aan welke open poorten mogen worden gebruikt, bijvoorbeeld 1030-1100. Deze poorten mogen dan natuurlijk niet door een firewall geblokkeerd worden. Voor elk messenger-netwerk kunt u de instellingen wijzen. Zo kunt u hier bijvoorbeeld kiezen voor het instellen van een nickname ('snelnaam'). Overigens is het niet mogelijk om in Miranda een persoonlijk plaatje ('avatar') te tonen, zoals u dat bijvoorbeeld in MSN Messenger gewend bent. Spam blokkeren Het aanvinken van de optie 'Disable all contacts not included in my contacts list' is aan te raden, om te voorkomen dat u berichten van onbekenden krijgt. Het in- en uitschakelen van protocollen doet u via de instellingsoptie Plug-ins. Haalt u bijvoorbeeld het vinkje bij AIM Protocol weg, dan wordt de status van AOL bij de volgende keer dat u het programma opstart niet meer gecontroleerd. Het bijbehorende symbool verdwijnt ook uit het menu. Virusscanner Ook erg nuttig is de mogelijkheid om een reeds geïnstalleerde virusscanner te koppelen aan Miranda. Alle binnenkomende bestanden worden dan gescand. Deze optie is enigszins verborgen: u vindt het onder Events/File Transfers. Bij het onderdeel Virus Scanner kiest u voor het scannen na elk gedownload bestand of pas na het downloaden van alle bestanden. Vergeet niet aan te geven welke virusscanner u gebruikt, al zal Miranda meestal automatisch aangeven welke virusscanner actief is. Eronder staat de optie 'Warn me before opening a file that has not been scanned'. Vink deze optie aan om te worden gewaarschuwd wanneer een binnenkomend bestand nog niet door de virusscanner is gecontroleerd. Opslaan Miranda presteert bovengemiddeld goed wanneer het gaat om het vastleggen van chatsessies. Het is zelfs mogelijk om complete interviews te houden en deze later opnieuw na te lezen. In het geopende chatvenster toont Miranda automatisch wanneer de laatste communicatie met de chatpartner plaatsvond. Tijdens het lopende geprek kunt u op de seconde nauwkeurig aangeven wanneer een bepaalde mededeling werd gedaan. Zo kunt u later aan de hand van het tijdstip een specifiek gespreksonderdeel terugzoeken. U activeert deze functie door te klikken op het kloksymbool, rechtsboven in de taaklijst. (einde kader) Aantal contacten waarmee je gelijktijdig kunt chatten Onderkop: Op een schermresolutie van 1024 x 768 pixels My Jabber: 16 Syndicon: 15 Miranda: 14 Trillian: 14 Lycos: 13 Easy Message: 12 Odigo: 10 Gaim: 7 Testopstelling We hebben getest met de volgende configuratie. Processor: AMD Athlon XP 2,08 GHz; 512 MB RAM; 120 GB harde schijf; Microsoft Windows XP Professional. Niet in de test In de test hebben we ons beperkt tot multiprotocol-messengers. Daardoor zijn de messengers van MSN, Yahoo en AOL niet in de test opgenomen. Verder hebben we producten die niet meer verder ontwikkeld worden (zoals Apni Dot Net) of producten die niet los verkrijgbaar zijn buiten beschouwing gelaten. Ook ontbreekt Paltalk 5.1. Tijdens de test blijkt dat dit pakket alleen geïnstalleerd kan worden als de firewall is ingeschakeld. Omdat wij dit een ongewenste situatie vinden, hebben we dit pakket niet verder getest. Hetzelfde geldt voor Pinnacle Maxx Chat. Op PCMweb.nl vindt u de uitgebreide tabel met alle specificaties van de acht geteste pakketten.

De PlayStation 5 zal dit jaar waarschijnlijk nog niet in prijs omhoog gaan, ondanks de stijgende kosten van geheugen.

Dat heeft PlayStation-producent Sony door laten schemeren. het bedrijf reageert daarmee op de angst van veel consumenten dat de populaire spelcomputers binnenkort weer in prijs omhoog gaan door de alsmaar stijgende kosten van RAM-geheugen. RAM is namelijk essentieel om AI in de lucht te houden, wat zeker de laatste maanden voor een grote invloed op de prijzen ervan zorgt.

Genoeg geheugen aangeschaft

Sony praatte erover tijdens de bekendmaking van zijn kwartaalcijfers, waarbij tevens bleek dat er wereldwijd inmiddels 92,2 miljoen exemplaren van de PlayStation 5 zijn verscheept. Sony's cfo Lin Tao meldde daarbij dat het bedrijf al genoeg geheugen heeft aangeschaft om in ieder geval tot en met de feestdagen van dit jaar de PlayStation 5 te kunnen produceren. Daarbij blijft het bedrijf onderhandelen met producenten van RAM.

Tao liet weten dat het flexibel wil blijven wat hun hardwarestrategie betreft. De focus ligt daarbij vooral op het verdienen van de huidige klanten die al een PS5 in huis hebben staan - bijvoorbeeld door het verkopen van games en spelers via PlayStation Network aankopen laten doen en abonnementen af laten sluiten.

Hoewel het bedrijf dus niet uitsluit dat een prijsstijging voor de PlayStation 5 in de toekomst een reële optie wordt, lijkt dat in ieder geval dit jaar niet op de planning te staan. Tegelijkertijd zou de stijging van RAM-kosten wel invloed kunnen uitoefenen op de komst van de PlayStation 6: eerder gingen er geruchten dat het bedrijf overweegt die console intern uit te stellen. In deze column schrijven we waarom dat misschien niet eens slecht nieuws is voor de consument.

Ghost of Yotei

Tijdens het bekendmaken van de kwartaalcijfers liet Sony ook weten dat het vorig jaar oktober uitgekomen Ghost of Yotei goed verkoopt. Hoewel geen precieze verkoopcijfers werden genoemd, zijn er volgens het bedrijf meer exemplaren van de game verkocht dan van voorganger Ghost of Tsushima in dezelfde periode na release. Laatstgenoemde game is ongeveer 5 miljoen keer verkocht in de eerste vier maanden na release, dus het is waarschijnlijk dat Yotei daar overheen is gegaan.

Tijdens de Olympische Winterspelen wil je dat alles scherp blijft, ook als het beeld razendsnel beweegt. Toch staan veel tv's standaard zo ingesteld dat schaatsers nét wat vaag worden in de bocht, of dat sneeuw en ijs er onnatuurlijk uitzien. In dit artikel laat ID je zien welke instellingen je per merk kunt gebruiken om jouw scherm beter af te stemmen op de actie op het ijs.

De meeste televisies staan standaard ingesteld op extra felle kleuren en harde contrasten. Voor speelfilms, talkshows, tekenseries, natuurdocumentaires en games kan dat prima ogen, maar voor sport - en zeker voor winterse sporten - pakt dat minder goed uit.

De tips in dit artikel gelden in de basis voor alle sporten met snelle bewegingen en camerabewegingen, maar: wintersport laat alleen sneller zien wanneer een instelling te ver is doorgetrokken. IJs en sneeuw zijn grote, heldere vlakken. Als helderheid en contrast te hoog staan, verdwijnen details in dat wit eerder en vallen beeldfouten sneller op. Denk aan een lichte waas rond een schaatser of onrust bij een snelle pan over de baan.

Met een iets rustiger basisbeeld en een middenstand voor bewegingsverwerking blijft het beeld natuurlijk, terwijl het toch vloeiend blijft. Je merkt dat meteen: het ijs wordt al snel een egaal wit vlak en schaatsers lijken net wat minder scherp zodra het tempo omhoog gaat. Met een paar gerichte tweaks maak je het beeld rustiger en duidelijker, door de paneelhelderheid apart af te stellen van de kleurverzadiging en een passende motion-instelling te kiezen.

Beweging en verversing: dit gebeurt er op je tv

Wanneer een schaatser op topsnelheid door de bocht gaat, zie je meteen of je tv beweging goed verwerkt. Dat begint bij de verversingssnelheid van het paneel: veel schermen werken op 60 Hz of 120 Hz. Dat is het ritme waarmee jouw tv het beeld opbouwt. Maar het signaal dat binnenkomt, heeft vaak een ander tempo. In Europa volgt sport meestal een 50 Hz-cadans. Soms is dat 1080i/25, waarbij er 50 halve beelden per seconde binnenkomen die samen 25 volledige frames vormen. Steeds vaker zie je ook 50p, met 50 volledige frames per seconde.

Je tv moet dat binnenkomende ritme vervolgens passend maken op het ritme van het paneel. Dat gaat meestal vanzelf, maar de manier waarop je tv dit oplost bepaalt of je een rustige, scherpe wedstrijd ziet of juist onrust in beweging. Een belangrijk hulpmiddel daarbij is beeldinterpolatie: je tv berekent extra tussenbeelden om snelle actie vloeiender te laten lopen. Dat kan bij sport echt helpen, zolang je het met mate gebruikt. Zet je het te hoog, dan krijgt het beeld een té glad laagje en oogt het al snel nep. Zet je het te laag, dan zie je juist kleine schokjes: bij ijshockey lijkt de puck te 'stuiteren' en bij schaatsen mis je net die vloeiende glijbeweging over het ijs.

Zo stel je beweging goed af voor wintersporten

Het fijne aan handmatig bijstellen is dat je de regie terugpakt over scherpte tijdens beweging. In plaats van blind te varen op de standaard sportmodus, werkt het vaak beter om de motion-instellingen van jouw merk erbij te pakken. Bij een Sony-scherm kijk je naar Motionflow, bij LG zoek je naar TruMotion en bij een Samsung televisie navigeer je naar Auto Motion Plus of Picture Clarity. Door deze functies op een gemiddelde stand te zetten, zorg je ervoor dat de camera-panning over de witte ijsbaan vloeiend verloopt zonder dat er vreemde beeldfouten rondom de sporters ontstaan. Je ziet meteen dat details langs de baan en in het publiek beter leesbaar blijven, ook als de camera snel meedraait.

©ID.nl

De juiste balans tussen helderheid en kleurverzadiging

Een veelgemaakte fout bij sport kijken tijdens de Olympische Winterspelen is dat je alles tegelijk omhoog gooit voor een feller beeld. Wil je meer licht, pas dan vooral de achtergrondverlichting of paneelhelderheid aan. Laat kleurverzadiging met rust, of zet die zelfs een tikje lager. Zo voorkom je dat felle schaatspakken 'dichtlopen' en details kwijtraken. Het doel is simpel: sneeuw en ijs moeten helderwit blijven, maar wel met structuur, zodat je nog ziet waar het parcours loopt. Zet ook de kleurtemperatuur op een natuurlijke stand, zoals 'Warm 1'. Daarmee voorkom je dat het beeld een kille, blauwe gloed krijgt waar je ogen sneller moe van worden.

©ID.nl

Wanneer je instellingen moet bijsturen

Er zit een grens aan wat je tv in real time kan uitrekenen. Zie je rond een snelle skiër een waas, flikkering of rare randjes, dan staat de motion-instelling simpelweg te hoog voor wat het scherm netjes kan verwerken. Zet de vloeiendheid dan één stap terug en kijk opnieuw.

Schakel je na de wedstrijd over naar een spelcomputer, zet extra beeldverwerking dan liever uit. Anders voeg je vertraging toe tussen je controller en wat er op het scherm gebeurt. En bij napraatprogramma's in de studio kunnen deze bewegingsinstellingen ook tegen je werken: dan krijg je al snel dat 'soap'-effect, waarbij gezichten net iets te glad en onnatuurlijk lijken.

Pas je beeld aan op jouw woonkamer

De lichtinval in je kamer bepaalt hoe ver je de verlichting van je scherm moet opschroeven. Kijk je de Olympische Winterspelen overdag, dan mag de achtergrondverlichting bijna op de maximale stand staan om reflecties tegen te gaan. In de avonduren is het voor je ogen juist prettiger om dit weer terug te draaien. Controleer ook altijd of de audio-output van je soundbar nog in de pas loopt met het beeld, want zware bewegingsverwerking kan soms voor een beetje vertraging zorgen. Door tijdens een live wedstrijd kort te experimenteren met de 'custom' instellingen van je bewegingsmenu, vind je meestal snel de instelling die wel soepel oogt, maar niet kunstmatig wordt.

Lees ook: Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?

©Fabio Principe - stock.adobe.com

Klaar voor de start: zo stel je je beeld goed in

Voor de scherpste weergave tijdens de Olympische Winterspelen kies je een heldere basisstand en pas je handmatig de bewegingsinstellingen zoals Motionflow of TruMotion aan naar een gemiddeld niveau. Zo blijft het beeld vloeiend, zonder vreemde beeldfouten om en zonder dat alles er overdreven glad uitziet.

Heb je overdag veel licht in de kamer, zet dan vooral de achtergrondverlichting hoger. Laat kleurverzadiging met rust, of geef hem juist een klein tikje omlaag, zodat details in schaatspakken en helmen zichtbaar blijven. Schakel ook extra filters zoals ruisonderdrukking uit om de natuurlijke scherpte van de 4K- of HD-uitzending niet te verliezen. Met deze aanpassingen geniet je van een rustig en vloeiend beeld, waardoor je elke seconde van de strijd om het goud haarscherp beleeft.

Deze sporten kun je zien tijdens de Olympische Winterspelen 2026

Alpineskiën
Biatlon
Bobsleeën
Curling
Freestyleskiën
IJshockey
Kunstrijden
Langlaufen

Noordse combinatie
Rodelen
Schaatsen
Schansspringen
Shorttrack
Skeleton
Ski-alpinisme
Snowboarden