De Samsung Galaxy Tab S9 is het instapmodel van de nieuwe Tab-reeks. Desondanks heeft het apparaat een flinke adviesprijs van minimaal 899 euro. Daar moet dan een goede gebruikerservaring tegenover staan. Gelukkig is de tablet online al goedkoper verkrijgbaar.

Hoewel we bij smartphones elk jaar (en soms zelfs twee keer per jaar) opvolgers voorbij zien komen, duurt dat bij tablets doorgaans wat langer. De Samsung Galaxy Tab S9 volgt de Tab S8 op, die twee jaar geleden uitkwam. In die tijd is er een hoop veranderd. Natuurlijk zijn processors capabeler geworden, maar consumenten verwachten ook méér van hun apparaten. Helemaal omdat de prijzen maar blijven stijgen. Als je nu een Samsung Galaxy Tab S9 wilt kopen, dan moet je daar minimaal 899 euro voor neertellen – al kun je online wellicht een iets scherpere deal vinden.

Samsung Galaxy Tab S9 als werkstation

En die scherpere deal is waarschijnlijk nodig om je te overtuigen van de waarde van de Galaxy Tab S9. Niet omdat het product an sich slecht is, maar omdat 900 euro gewoon heel veel geld is en je daar ook een laptop of computer voor kunt kopen. Die vergelijking maken we overigens niet zomaar. Naast een entertainmentproduct is de Samsung Galaxy Tab S9 namelijk ook prima te gebruiken als werkstation. Koppel een toetsenbord en muis aan (investeer eventueel in de officiële Samsung-accessoires) en voor je het weet gebruik je één apparaat voor zowel werk als plezier.

De Samsung-tablet omtoveren tot werkmachine is ontzettend simpel. Nadat je de accessoires hebt aangekoppeld, selecteer je de Samsung Dex-optie en vanaf dat punt kun je direct aan het werk. Het besturingssysteem heeft veel weg van ChromeOS en Windows. Denk daarbij aan een startbalk onderaan het scherm, meerdere zwevende vensters voor al je apps en meer dan genoeg applicaties waarmee je je taken kunt uitvoeren. De kans is groot dat specifieke programma’s voor je werk niet beschikbaar zijn voor Android, maar Office-apps, algemene tools en browsers zijn prima te gebruiken.

©Wesley Akkerman | ID.nl

©Wesley Akkerman | ID.nl

©Wesley Akkerman | ID.nl

Handjevol goede verbeteringen

Nee, dit gegeven maakt de tablet niet uniek. Samsung Dex is al even uit en je kunt ook prima werken op andere tablets. Maar het handjevol verbeteringen dat Samsung aan dit model heeft doorgevoerd, maakt dat werken wel enorm plezierig. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de veel capabelere en snellere processor: de Qualcomm Snapdragon 8 Gen 2 (die geoptimaliseerd is voor de Galaxy-lijn). Dat is dezelfde overgeklokte chipset die we ook in de Galaxy S23-lijn aantreffen. De cpu gaat efficiënt met energie om en is op papier veel krachtiger dan de Gen 1-processor van twee jaar geleden.

Niet alleen kun je prima de meest recente games spelen, ook kun je dus heel de dag op de tablet werken – zonder te merken dat de prestaties erop achteruitgaan. Daarbij komt dat de nieuwe chipset vanzelfsprekend een langere adem heeft. Ben je dus in de markt voor een nieuwe werktablet, dan doe je er goed aan dit model in overweging te nemen. De grote vraag is echter hoeveel je als doorsneegebruiker merkt van deze snelheidsverbeteringen. De kans is vrij klein dat je noemenswaardige verschillen zult opmerken. Helemaal wanneer je werk uitvoert dat weinig paardenkracht vergt.

Maar goed, dat neemt niet weg dat de processor daadwerkelijk beter is. En dat wanneer je op zoek bent naar een laptopvervanger, je de komende jaren bij de Tab S9 kunt aankloppen. Andere belangrijke verschillen met het model van twee jaar terug is het 11inch-amoledscherm. De Tab S8 beschikt over een lcd-scherm van 11-inch. De kleuren op Samsung-tablets vallen nooit echt tegen, maar zo’n amoledscherm tilt de ervaring naar een ander niveau. En daarom is het goed om te zien dat de Zuid-Koreaanse fabrikant het instapmodel deze keer ook van deze technologie voorzien heeft.

©Wesley Akkerman | ID.nl

Andere aangepaste elementen

Een onderdeel waar Samsung veel aandacht naar uit laat gaan, is het IP68-certificaat. Consumenten gebruiken hun tablets al jaren in de keuken of de badkamer, maar nu pas zijn de Tab-tablets echt waterdicht en beschermd tegen stof. Een goede ontwikkeling, maar dit laat ook zien dat er nog maar weinig rek in de ontwikkeling van tablets zit. Als een fabrikant zoveel aandacht besteedt aan zo’n simpele doch broodnodige eigenschap (het heeft ook echt negen series moeten duren voordat we hier aankwamen), dan weet je dat een product zoals de tablet nagenoeg uitontwikkeld is.

Andere verschillen ten opzichte van het vorige model zijn de iets grotere accu (8.400 tegenover 8.000 mAh), de bluetoothversies (5.3 in plaats van 5.2) en de aangepaste cameramodule. Nu gebruiken we tablets doorgaans niet om heel de dag foto’s mee te maken, dus heel erg is het niet dat we van twee camera’s naar één camera zijn gegaan. Maar daar hoort helaas wel een ander nadeel bij. Doordat het design van de tablet lichtelijk aangepast is, en de meegeleverde S Pen daardoor iets meer naar rechts verplaatst werd, passen de oude tablethoesjes niet meer. Je zult dus een nieuwe moeten kopen.

Bovendien is het zo dat de vingerafdrukscanner dit keer in het scherm en niet in de powerknop zit. Ook deze kleine aanpassingen kan voor wat ongemak zorgen. De Google Pixel Tablet, en de Tab S8, hebben die scanner wel in de knop verwerkt, waardoor je die heel comfortabel ontgrendelt. Nu moet je je duim of vinger in een lastige positie brengen om je tablet te ontgrendelen, helemaal wanneer die plat ligt. Wellicht is dit slechts een kwestie van voorkeur, maar wij vinden het maar onhandig. Ja, zo’n ingebakken scanner is lekker futuristisch, maar praktisch is weer een ander verhaal.

©Wesley Akkerman | ID.nl

©Wesley Akkerman | ID.nl

Oké camera’s, fijne software

Naast de enkele 13 megapixelcamera achterop, zit voorop nog een selfiecamera van 12 megapixel. Ondanks de prijs hoef je hier geen high-end prestaties van te verwachten. De achtercamera legt kleuren mooi vast, maakt scherpe beelden en levert over het algemeen een oké resultaat. De froncamera is belangrijker, omdat je daar misschien mee wil vergaderen of videobellen. Helaas is de kwaliteit niet van hoog niveau. De beelden ogen wat uitgewassen, en bij gebrek aan licht ontstaan er snel artefacten. Ook gaat het aantal frames per seconde niet hoger dan dertig, helaas.

Gelukkig stelt de software op een Samsung-tablet al jaren niet meer teleur. We hadden het al even over Samsung Dex gehad, maar ook de reguliere Android-ervaring is megafijn. Het besturingssysteem werkt snel en accuraat, en draait momenteel op de meest recente Android-versie. Je krijgt vier jaar aan software-upgrades en vijf jaar aan beveiligingsupdates. Daarmee gaat Samsung zelfs voorbij aan Google, die drie en vijf jaar aanbiedt. Toegegeven, de eerstvolgende software-update, naar Android 14, staat om de hoek, maar dan nog is dit een ontzettend goede ontwikkeling.

©Wesley Akkerman | ID.nl

Samsung Galaxy Tab S9 kopen?

Is het allemaal genoeg om een upgrade van de Tab S8 te rechtvaardigen? En hoe zit het precies als je nog een oudere tablet hebt en je in de markt bent voor een nieuwe? In allebei de gevallen kunnen we melden dat het dagelijkse gebruik van de Samsung Galaxy Tab S9 bijzonder goed bevalt. De snelle processor en het uitmuntende beeldscherm (met strakke kleuren en een snelle beeldverversing van 120 Hertz) zorgen voor een ongekend fijne ervaring. Of je er nu op wilt gamen, series op wilt kijken of op wilt werken. Ook gaat de accu deze keer net even wat langer mee.

Ondertussen zijn er ook wat zaken die minder goed bevallen. Het verplaatsen van de vingerafdrukscanner, de camerakwaliteit en het aangepaste design kunnen roet in het eten gooien. Ook de prijs voor een zogenaamd instapmodel is even slikken. Vooral dat laatste zal de tablet parten gaan spelen. Maar mocht je een goede deal tegenkomen in de komende maanden, en je bent op zoek naar een Android-tablet waar je de komende vier, vijf jaar mee uit de voeten kunt, dan tref je nu wellicht alleen beter aan in het duurdere segment van Samsung.

Sony PlayStation sluit in maart Bluepoint Games, de studio achter de remake van Demon's Souls.

Dat heeft een woordvoerder van Sony aan Bloomberg bevestigd. Door de sluiting zullen ongeveer zeventig werknemers hun baan verliezen. Volgens de woordvoerder is het besluit om de studio te sluiten genomen na "een recente zakelijke beoordeling."

"Bluepoint Games is een enorm getalenteerd team en hun technische expertise heeft exceptionele ervaringen voor de PlayStation-gemeenschap opgeleverd", zo stelde de woordvoerder. "We bedanken ze voor hun passie, creativiteit en vakmanschap."

Hermen Hulst aan het woord

In een bericht die via ResetEra werd gedeeld, liet PlayStation Studios-baas Hermen Hulst - voorheen van de Amsterdamse studio Guerrilla Games - weten dat het besluit werd genomen vanwege "een toenemende uitdagende industrie-omgeving". Aldus Hulst: "Stijgende ontwikkelkosten, een vertraging in de groei van de industrie, veranderingen in het gedrag van spelers en bredere economische tegenwind maken het moeilijker om games duurzaam te bouwen."

Hulst vervolgt: "Om ons in deze realiteit te navigeren moeten we ons aanpassen en moeten we evolueren. We hebben goed gekeken naar ons bedrijf om er zeker van te zijn dat we hedendaags leveren, terwijl we ook klaar zijn voor de toekomst. Daarom zullen we Bluepoint Games in maart sluiten."

Hij eindigde zijn bericht met het volgende: "Ik weet dat dit moeilijk nieuws is om te horen, maar ik ben zeker van de richting die we hebben gekozen. Creativiteit, innovatie en het bouwen van onvergetelijke ervaringen voor spelers blijven de kern van PlayStation Studios. We hebben een robuuste line-up voor het fiscale jaar 2026, en hebben de komende maanden veel om naar uit te kijken."

Over Bluepoint Games

Bluepoint werd in 2021 overgenomen door Sony Interactive Studio. Daarvoor werkten de bedrijven al veel samen, en de studio stond vooral bekend om hun expertise bij het creëren van remakes en remasters. Denk aan de remake van Demon's Souls die tegelijk uitkwam met de PlayStation 5, maar ook God of War Collection, de remake van Shadow of the Colossus en Uncharted: The Nathan Drake Collection.

Vorig jaar bleek al dat Sony een liveservicegame die ontwikkeld werd door Bluepoint had geannuleerd. Volgens geruchten ging het om een liveservicegame gesitueerd in het God of War-universum.

Sony heeft de afgelopen jaren meer studio's gesloten. In 2024 sloten bijvoorbeeld Firesprite, Firewalk en Neon Koi hun deuren.

De prijzen van NVMe-chips voor ssd's zijn flink aan het stijgen. Ben je van plan om je laptop van een grotere opslagcapaciteit te voorzien? Dan is dit het moment om te kijken waar je de beste deal kunt vinden. Wij vonden op Kieskeurig.nl een vijftal NVMe-ssd's, met uiteenlopende prijzen. Wees er snel bij, want deze prijzen kunnen snel verder stijgen.

Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD

Met de Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD kun je je computer of spelconsole voorzien van een extra snelle opslagoplossing. Deze M.2‑module maakt gebruik van de PCIe 4.0‑interface en haalt sequentiële leessnelheden tot 7.450 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s. Volgens Samsung liggen de willekeurige lees‑ en schrijfsnelheden 40 % en 55 % boven die van de vorige 980 PRO, waardoor de drive geschikt is voor data‑intensieve toepassingen zoals videobewerking, 3D‑ontwerp of gaming.

Het energiemanagement is volgens Samsung verbeterd: de ssd levert ruim 50 % meer prestaties per watt ten opzichte van zijn voorganger. Om je systeem stabiel te houden, beschikt de controller over slimme temperatuurbeheersing en een slanke heatsink zodat oververhitting en lawaaierige ventilatoren worden vermeden. Deze NVMe‑schijf werkt in pc’s en consoles en is ook geschikt voor de PlayStation 5. Verder ondersteunt de Samsung Magician‑software het monitoren van de schijftemperatuur en het kopiëren van gegevens.

Leessnelheid: tot 7.450 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s

WD Black SN770 2 TB NVMe SSD

De WD Black SN770 2 TB NVMe SSD is een M.2‑ssd die is bedoeld om je laptop of desktop een turboboost te geven. Het model ondersteunt de PCIe Gen 4‑interface en levert leessnelheden tot 5.150 MB/s. WD noemt een 20 % hogere energie‑efficiëntie in vergelijking met de vorige generatie, zodat je systeem minder energie verbruikt tijdens intensieve sessies. Voor gamers is er een speciale ‘gamingmodus’ in het WD Black‑dashboard: hiermee kun je de piekprestaties optimaliseren en tegelijkertijd de status van de schijf in de gaten houden.

De fabrikant benadrukt dat de drive dankzij thermische technologie consistent presteert, zelfs wanneer je langdurig speelt of grote bestanden verwerkt. Het compacte M.2‑formaat maakt hem geschikt voor moderne moederborden en laptops. Doordat de SN770 zowel voor pc als laptop is geformatteerd, kun je hem zonder speciale aanpassingen installeren.

Leessnelheid: 5.150 MB/s
Schrijfsnelheid: 4.850 MB/s

Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe SSD

De Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe is ontworpen voor gebruikers die hun pc of gameconsole willen uitrusten met veel opslag en hoge snelheden. Deze M.2‑drive maakt gebruik van een Gen 4x4‑NVMe‑controller en 3D‑TLC‑NAND; hierdoor zijn sequentiële lees‑ en schrijfsnelheden tot 7.300 MB/s en 7.000 MB/s mogelijk.

Kingston meldt bovendien dat de drive maximaal 1.000.000 IOPS haalt, wat van belang is bij multitasking of het laden van grote games. Om de prestaties stabiel te houden bij langdurige belasting, heeft Kingston een low‑profile grafeen‑aluminium warmtegeleider ontwikkeld. Voor de PlayStation 5 is een uitvoering met geïntegreerde heatsink beschikbaar; deze extra koellaag helpt de schijf koel te houden wanneer je console continu wordt belast. Met een capaciteit van 2 TB heb je genoeg ruimte voor games en multimediabestanden, en de M.2‑vormfactor maakt hem geschikt voor moderne moederborden.

Leessnelheid: tot 7.300 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 7.000 MB/s

Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMe SSD

De Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMeis een compacte NVMe‑schijf die speciaal is ontworpen voor handheld gamingapparaten en ultracompacte pc’s. Met een M.2 2230‑vormfactor past hij in handheld consoles zoals de Steam Deck en de ASUS ROG Ally. De drive gebruikt een PCIe Gen4 x4‑interface en levert sequentiële leessnelheden tot ongeveer 5.000 MB/s en schrijfsnelheden tot 3.200 MB/s.

Het door Seagate opgegeven uithoudingsvermogen vermeldt voor de 2 TB‑versie een schrijflast van 660 TBW, wat duidt op de hoeveelheid data die je in de levensduur kunt wegschrijven. Dankzij het compacte formaat en de bijbehorende 5‑jaar garantie is de drive bedoeld als duurzame upgrade voor draagbare systemen. Je hoeft daarbij geen adapters te gebruiken omdat de drive rechtstreeks in het M.2‑2230‑slot past, wat montage vereenvoudigt. Met 2 TB aan opslagruimte is er voldoende ruimte voor games, apps en systeemupdates op een handheld platform.

Leessnelheid: tot 5.000 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 3.200 MB/s

SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD

De SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD richt zich op gamers en professionals die behoefte hebben aan hoge bandbreedte. In zijn 2 TB‑uitvoering gebruikt deze M.2 2280‑drive een PCIe 4.0 x4‑interface met NVMe 1.4‑protocol. Volgens een review haalt hij sequentiële leessnelheden tot 7.250 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s, terwijl de random leesprestaties tot 1.000 K IOPS en de random schrijfprestaties tot 1.400 K IOPS reiken. De SN7100 combineert een BiCS8 TLC‑flashgeheugen met een host‑memory‑buffer (HMB), waardoor de drive DRAM‑loos is maar toch hoge prestaties levert. De review benadrukt dat de schijf energiezuinig is en gericht is op langdurig gebruik. Op Kieskeurig wordt vermeld dat deze SSD geschikt is voor zowel pc’s als gameconsoles en een opslagcapaciteit van 2 TB heeft. Daardoor kun je hem gebruiken in een desktop, laptop of console zonder dat je extra configuratie nodig hebt.

Leessnelheid: tot 7.250 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s