ID.nl logo
Minder tijd besteden aan smartphone, tablet en pc: digitale detox
© Reshift Digital
Huis

Minder tijd besteden aan smartphone, tablet en pc: digitale detox

Inmiddels is voor velen van ons de smartphone een verlenging van onze hand, waardoor een digitale detox nogal soft en onrealistisch kan klinken; alsof we wezens zonder ruggengraat zijn. Dat mobieltje hebben we vooral omdat het het ons leven makkelijker maakt, toch? We gaan dus voor de gulden middenweg, voor gezond verstand en voor het winnen van tijd die je dan aan het echte leven kunt besteden.

Tip 01: Nomofobie

Psychologen vullen boeken met theorieën waarom we met iedereen verbonden willen blijven en waarom we verslaafd zijn aan voortdurend controleren. Ze hebben het over nomofobie, de angst om niet continu bereikbaar te zijn. De term waarmee ze de hipste angst van het moment aanduiden is afgeleid van no-mobile-phone-phobia. Wij pleiten niet voor volledige onthechting – dat zou naïef zijn – maar af en toe een adempauze inlassen kan zeker geen kwaad. Uiteraard zal digitale ontgifting in het begin ongemakkelijk aanvoelen, maar jij bepaalt de regels. Het is jouw tijd en hoe je die indeelt, is aan jou. We geven je alvast mee dat een gezonde onthouding je vooral productiever zal maken.

©PXimport

Socialmediagebruik

Uit onderzoek van CBS blijkt dat bijna 30% van de jongeren tussen 18 en 25 jaar zichzelf verslaafd vindt aan sociale media en ruim 1 op de 3 erkent dat de studieresultaten hieronder lijden. 40% beweert zelfs dat de sociale media een negatieve invloed hebben op hun nachtrust. Ook brengt ieder jaar het social media dashboard HootSuite een digitaal rapport uit, met alle denkbare cijfers over het internetgebruik. Daaruit blijkt dat van de 17 miljoen Nederlanders 16,38 miljoen internet gebruiken en 11 miljoen Nederlanders actieve socialmediagebruikers zijn.

©PXimport

Bij multi-switching richt je je aandacht op allerlei taken die geen rechtstreeks verband met elkaar hebben

-

Tip 02: Multi-switching

Als er één vaardigheid is die je moet schrappen uit je cv, dan is dat je goed bent in multitasken. In bijna alle gevallen bedoel je ‘multi-switching’ en daar moet je niet trots op zijn. Multitasking betekent dat je meerdere taken uitvoert die op hetzelfde doel zijn afgestemd. Wanneer je met de auto rijdt, bedien je de pedalen samen met de versnellingspook en het stuur, waarbij je de weg en de achteruitkijkspiegel niet uit het oog verliest. Bij multi-switching richt je je aandacht voortdurend op verschillende taken die geen rechtstreeks verband met elkaar hebben, bijvoorbeeld als je tijdens een vergadering e-mails aan het beantwoorden bent én even snel Facebook checkt. Hierdoor mis je stukken van de vergadering. Multi-switching zorgt dus veelal juist voor tijd- en concentratieverlies. Ga maar na: wanneer iemand je concentratie onderbreekt, duurt het gemiddeld 25 minuten voordat je die focus weer terug hebt.

Schermtijd

Omdat grote investeerders stelden dat Apple te weinig zijn verantwoordelijkheid nam tegen een iPhone-verslaving, heeft het bedrijf in iOS 12 de functie Schermtijd toegevoegd. Hierdoor schrikken veel gebruikers zich rot van hun telefoongebruik. Deze functie geeft inzicht in het gebruik van je mobieltje, anderzijds kun je met deze tool gebruikslimieten instellen voor apps. Zodoende voorkom je dat je de hele dag op Facebook lummelt of dat je vaak onzinnig je iPhone oppakt. Schermtijd ondersteunt trouwens de functie Delen met gezin, zodat je kunt zien hoeveel tijd je kind aan zijn iPhone besteedt zonder dat je iedere week om zijn of haar toestel moet vragen. Schermtijd houdt niet allee n de statistieken bij van de huidige dag, maar ook van de afgelopen zeven dagen. Iedere week, op zondagochtend, ontvang je een vaak ontnuchterend rapport.

©PXimport

Tip 03: Applimieten

In iOS 12 heeft Apple de functie Schermtijd toegevoegd waarmee je inzicht kunt krijgen in je telefoongebruik. Er inzicht in krijgen is één ding, maar hoe hou je met Schermtijd je smartphonegebruik binnen de perken? Ga via Instellingen naar Schermtijd. Kies voor Apparaatvrije tijd en schakel de functie in. Selecteer een periode waarop het toestel alleen beschikbaar is voor telefoneren en apps die je zelf selecteert. Bij Applimieten stel je limieten in voor afzonderlijke apps of categorieën apps zoals Games, Sociale netwerken, Amusement enzovoort. Deze optie kan voor ouders een uitkomst zijn om de tijd te beperken die kinderen doorbrengen met spelletjes of sociale media. De ouders beheren deze applimieten en kinderen kunnen deze ook niet zelf omzeilen of uitschakelen. De functie Altijd toegestaan verzamelt de apps die je altijd en ongelimiteerd wilt gebruiken. Met Materiaal en privacy blokkeer je bepaalde inhoud, beperk je de mogelijkheid om de toegangscodes te wijzigen en bepaal je de leeftijdsnorm voor films en series.

©PXimport

Communicatiestress

De periode voor en na een vakantie is vaak hét moment waarin je veel meer berichten moet versturen en beantwoorden. Een beproefde methode om de mailstress te vermijden is de out-of-office-mededeling uit te breiden tot één of enkele dagen voor en na je vakantieperiode. Zo voorkom je dat je in alle haast nog zaken moet afwerken voor je je koffers moet pakken en ook heb je rustig de tijd om na je vakantie de binnengekomen berichten door te nemen.

Tip 04: Tips

Er zijn verschillende kleine tips die je gemakkelijk kunt toepassen en die toch effectief helpen bij een digitale detox. Trakteer jezelf bijvoorbeeld op een leuk, stijlvol horloge zodat je geen excuus meer hebt om iedere keer je smartphone erbij te pakken onder het mom van ‘ik heb geen horloge’. Of verban je smartphone van je nachtkastje, zodat je uit bed moet als je door je sociale media wilt scrollen. Wees gerust, meestal is het de moeite van het opstaan niet eens waard. Ruim je werkplek op, je wordt veel gemakkelijker afgeleid als je bureau een puinhoop is. Wees ook kritisch op de apps die je meldingen sturen. Zet de meldingen uit waar je weinig aan hebt. Je kunt best op de hoogte willen blijven waar je vrienden uithangen of wanneer je moet inchecken, maar meldingen van likes en commentaar op socialemedia-profielen, zijn die echt nodig? Plan eens rustperiodes in en gun je hersenen dode momenten, zoals simpelweg wachten in de winkel, zonder dat je meteen naar je smartphone grijpt; de beste ideeën ontstaan wanneer je geest de tijd heeft om te dagdromen.

Met Forest draagt je digitale ontgifting bij tot duurzame landbouw en de diversiteit van bossen

-

Tip 05: Plant bomen

Als jij zo’n type bent dat iedere vijf minuten zijn socialmedia-account wil controleren, dan kan de app Forest je een steuntje in de rug geven om die drang in te perken. De app is er voor iOS en Android en stimuleert je om van je mobieltje af te blijven. Je stelt zelf in hoelang je van plan bent je telefoon te negeren, ergens tussen de 10 en 120 minuten. De grootte van de boom verschilt naargelang de tijd die je instelt en iedere volgroeide boom wordt toegevoegd aan een bos. Grijp je binnen de ingestelde tijd toch naar je telefoon dan zal de boom afsterven. Wel kun je nog steeds telefoontjes accepteren, sms’jes versturen en wat andere basisacties op je telefoon uitvoeren, zodat je niet volledig bent afgesloten van de wereld. Je kunt het bos delen met vrienden en in de geschiedenis volg je hoe goed je bomen hebt laten groeien. Wie competitief is ingesteld, kan een wedstrijd aangaan met collega’s of vrienden om te zien wie het meeste en de grootste bomen laat groeien. Wanneer een boom volgroeid is, word je beloond met bladmunten, afhankelijk van hoelang je de timer hebt ingesteld. Die bladmunten kun je uitgeven aan het planten van echte bomen in ontwikkelingslanden via de sponsor Trees For The Future. Op die manier draag je met je digitale detox bij tot duurzame landbouw en de diversiteit van bossen.

©PXimport

Tip 06: Tomaten-timer

De Pomodoro-techniek is bekend in de wereld van tijdmanagement. De methode dankt zijn naam aan de rode kookwekker in de vorm van een tomaat die de bedenker in de jaren 80 gebruikte. Deze methode gaat ervan uit dat een mens het meest efficiënt werkt wanneer hij zich 25 minuten concentreert op zijn taak en daarna 5 minuten pauze neemt. Na de vierde keer mag je van een langere pauze genieten. Be Focused (macOS, iOS) is zo’n Pomodoro-timer die je helpt geconcentreerd te werken. De app moedigt je aan om doelstellingen op te splitsen in kleine haalbare taken. Be Focused heeft een ingebouwde takenlijst en timer zodat je op het juiste spoor blijft, zonder dat je het gevoel hebt dat je je focus verliest door digitale afleiding. Bovendien kun je prioriteiten instellen, zodat je nooit een deadline mist. Hoe meer je Be Focused gebruikt, hoe meer inzicht je krijgt in je werkgewoontes, want in het analysevenster lees je hoe goed je je doelen binnen een bepaalde periode hebt bereikt. Bovendien stimuleert de app je ook om echt tijd te nemen voor een pauze, zodat je daarna fris en fruitig weer verder kunt. Een alternatief voor Android is de app ClearFocus.

Tip 07: Uitdaging

ShutApp, een iOS-app, is vooral bedoeld om elkaar uit te dagen een bepaalde ingestelde tijd je iPhone met rust te laten. Activeer de timer en nodig je vrienden uit. Pakt iemand toch z’n telefoon voordat de tijd om is, dan krijgt de vriendengroep daarvan een notificatie. Wie kan het het langste volhouden? Ook bij ShutApp draait het dus om gefocust blijven en motivatie.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?
© Dennis
Huis

Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?

HDMI 2.1 is de nieuwste standaard voor beeldoverdracht, maar lang niet iedereen heeft de extra bandbreedte ook écht nodig. Vooral voor gamers met een PlayStation 5, Xbox Series X of krachtige pc is het relevant. Kijk je alleen films of televisie? Dan volstaat de oudere aansluiting vaak prima. Wij leggen uit waar de grens ligt.

Als je momenteel op zoek bent naar een nieuwe televisie of monitor vlíegen de technische termen je om de oren. HDMI 2.1 wordt door fabrikanten en winkels vaak gepresenteerd als een absolute noodzaak voor een scherm dat klaar is voor de toekomst. Hierdoor ontstaat de angst dat je een miskoop doet als je kiest voor een model met de oudere HDMI 2.0-standaard. Toch is dat in veel Nederlandse huiskamers een misvatting, want de voordelen zijn nogal specifiek. Veel consumenten betalen onnodig extra voor een functie die ze technisch gezien nooit zullen activeren. Na het lezen van dit artikel weet je precies of jij die snelle poort nodig hebt, of dat je dat budget beter aan een groter scherm of beter geluid kunt besteden.

De kern van het probleem: bandbreedte

Het fundamentele verschil tussen de gangbare HDMI 2.0-standaard en de nieuwere 2.1-versie zit 'm in de digitale snelweg die ze bieden. Je kunt het zien als een waterleiding: door een 2.1-kabel kan veel meer water (of dus data) tegelijk worden gepompt (48 Gbit/s in dit geval) dan door de oudere 2.0-variant (die 'maar' 18 Gbit/s kan verwerken). Die extra ruimte is nodig voor 4K-beelden met een zeer hoge verversingssnelheid (120 beelden per seconde) of voor extreem hoge resoluties zoals 8K.

Een hardnekkige mythe is dat HDMI 2.1 het beeld altijd mooier maakt. Dat is onjuist. Als je naar een Netflix-serie kijkt in 4K, ziet dat er via een 2.0-poort exact hetzelfde uit als via een 2.1-poort. De kabel verandert niets aan de kleuren, de scherpte of het contrast; hij zorgt er alleen voor dat het signaal 'erdoor' past. Pas als er een file op de kabel ontstaat (omdat je te veel beelden per seconde wilt versturen) wordt de nieuwe standaard noodzakelijk. Zolang je dataverbruik onder de limiet van HDMI 2.0 blijft, voegt versie 2.1 niets toe aan de beeldkwaliteit.

Wanneer werkt dit wél goed?

HDMI 2.1 komt pas echt tot zijn recht als je de grenzen van beweging en snelheid opzoekt. Dat is vrijwel exclusief het domein van de fanatieke gamer. Heb je een PlayStation 5 of Xbox Series X in huis en wil je games spelen in de hoogste 4K-resolutie met 120 beelden per seconde (120 Hz)? Dan is een HDMI 2.1-aansluiting op je tv onmisbaar. Zonder deze poort blijft je console steken op 60 beelden per seconde, wat minder vloeiend oogt bij snelle shooters of racegames.

Ook pc-gamers met een zware, moderne videokaart (zoals de NVIDIA RTX 40- of 50-serie) profiteren hiervan als ze hun pc op de tv aansluiten. Naast de snelheid biedt de 2.1-standaard ondersteuning voor Variable Refresh Rate (VRR). Dat zorgt ervoor dat de televisie zijn verversingssnelheid continu aanpast aan de spelcomputer, wat haperingen en 'tearing' (waarbij het beeld in tweeën lijkt te breken) voorkomt. Daarnaast is er Auto Low Latency Mode (ALLM), een signaal waardoor je tv automatisch naar de spelmodus schakelt zodra je de console aanzet. Voor wie de maximale prestaties uit een moderne spelcomputer wil halen, is HDMI 2.1 dus een logische en eigenlijk verplichte keuze.

Oké, maar wanneer werkt dit níet goed?

Voor de gemiddelde kijker is de meerwaarde van HDMI 2.1 nagenoeg nihil. Kijk je voornamelijk lineaire televisie (nieuws, talkshows), sportwedstrijden, films op Blu-ray of series via streamingdiensten als Disney+ en Videoland? Dan kom je nooit in de buurt van de bandbreedte die HDMI 2.0 niet meer aankan. Films en series worden vrijwel altijd gemaakt en uitgezonden in 24, 30 of maximaal 60 beelden per seconde. Een standaard HDMI 2.0-aansluiting kan 4K-beeld op 60 Hz fluitend aan, inclusief HDR (High Dynamic Range).

Ook voor bezitters van een oudere of minder krachtige spelcomputer, zoals de PlayStation 4, de Xbox One of de Nintendo Switch, voegt de nieuwe poort niets toe. Het signaal dat deze apparaten uitsturen is simpelweg niet zwaar genoeg om de bredere snelweg nodig te hebben. Je koopt in dat geval een Ferrari om er vervolgens alleen maar mee in een 30-kilometerzone te rijden. Je betaalt voor capaciteit die ongebruikt blijft, terwijl je dat geld wellicht beter had kunnen investeren in een tv met een beter contrast of hogere helderheid.

Dealbreakers

Er zijn specifieke situaties waarin het blindstaren op HDMI 2.1 je keuze onnodig beperkt of zelfs leidt tot een slechtere aankoop. Dit zijn de harde grenzen:

Je zoekt een televisie in het budgetsegment. In de lagere prijsklassen is de term HDMI 2.1 vaak misleidend. Fabrikanten mogen de term soms gebruiken omdat de tv één specifieke feature ondersteunt (zoals ALLM), terwijl het paneel zelf technisch helemaal geen 120 Hz kan weergeven. Je koopt dan een tv met een 2.1-sticker, maar zonder het daadwerkelijke voordeel van vloeiend beeld. In dit segment is beeldkwaliteit altijd belangrijker dan het versienummer van de poort.

Je wilt alleen beter geluid via een soundbar. Vaak wordt gedacht dat je voor de beste geluidsoverdracht (eARC) per se een volledige HDMI 2.1-tv nodig hebt. Hoewel eARC officieel onderdeel is van de 2.1-specificaties, hebben veel fabrikanten deze functie ook toegevoegd aan televisies die verder gewoon op HDMI 2.0 draaien. Als je doel puur het doorsturen van Dolby Atmos-geluid is, is een volledige HDMI 2.1-poort dus geen harde eis, zolang eARC maar specifiek wordt vermeld.

Je kijkt puur films en series. Als je geen gamer bent, is er geen enkel scenario waarin HDMI 2.1 je kijkervaring verbetert. Het sluit een heleboel uitstekende oudere of goedkopere modellen uit die misschien wel een veel mooier OLED- of QLED-paneel hebben, maar niet de nieuwste aansluitingen. Beeldkwaliteit (zwartwaarden, kleur) wint het voor de filmkijker altijd van bandbreedte.

©DC Studio

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om de juiste keuze te maken, moet je kritisch kijken naar wat er in je tv-meubel staat of komt te staan. De vuistregel is eenvoudig: ben jij iemand die elke frame telt in een online shooter en heb je de hardware om dat te genereren? Dan moet HDMI 2.1 bovenaan je wensenlijst staan; zonder die poort knijp je de prestaties van je dure console af en mis je de soepelheid waarvoor je betaald hebt.

Ben je daarentegen een filmliefhebber die geniet van de hoogste beeldkwaliteit in HDR, of kijk je vooral sport? Richt je dan op het contrast, de helderheid en de kleurweergave van het paneel. Een kwalitatief hoogwaardig paneel met een 'oudere' aansluiting geeft een indrukwekkender plaatje bij films dan een middelmatige tv die toevallig wél een 2.1-aansluiting heeft. Laat je niet gek maken door het idee van toekomstbestendigheid als de beloofde toekomst niet aansluit bij jouw kijkgedrag.

Dus...

HDMI 2.1 is essentieel voor gamers met een PS5, Xbox Series X of krachtige pc die willen spelen in 4K bij 120 Hz. Voor filmkijkers, serie-bingers en tv-kijkers biedt de standaard geen zichtbare beeldverbetering ten opzichte van HDMI 2.0. De extra bandbreedte is puur bedoeld voor zeer hoge framerates die videocontent niet gebruikt. Kies alleen voor HDMI 2.1 als je hardware hebt die deze snelheid daadwerkelijk kan benutten. In alle andere gevallen is de kwaliteit van het beeldscherm zelf veel belangrijker dan het type aansluiting.

▼ Volgende artikel
Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?
© Wildlight Entertainment
Huis

Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?

Op 26 januari kan de wereld aan de slag met Highguard. Het lijkt erop dat iedereen weet wat Highguard is, terwijl tegelijkertijd ook niemand precies weet wát Highguard nou precies is. In dit artikel zetten we dus uiteen wanneer je de game kunt spelen, en waarom deze titel van Wildlight Entertainment zoveel aandacht krijgt.

Releasedatrum van Highguard

Highguard is vanaf vandaag, 26 januari, rond 19:00 uur Nederlandse tijd beschikbaar op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De exacte releasetijd is nog niet bekend, maar vermoedelijk zal de game rond die tijd op alle platforms beschikbaar worden.

Daarbij is het spel free-to-play, dus je hoeft niets te betalen om Highguard te spelen. Daarbij ondersteunt de game crossplay en cross-save, dus je kunt de game samen met vrienden op andere platforms spelen en je progressie op andere platforms meenemen. Het spel is niet te preloaden, maar vereist op pc in ieder geval 25 GB aan beschikbare opslagruimte.

Met de lancering van het spel zendt ontwikkelaar Wildlight Entertaiment om 19:00 uur Nederlandse tijd ook direct een zogenaamde Launch Showcase uit op YouTube - ook hieronder te bekijken. De studio belooft in deze showcase een ‘deepdive in de gameplay’ van Highguard te tonen, de contentplannen voor het eerste jaar uit de doeken te doen en nog ‘veel meer’. 

Watch on YouTube

Wat is Highguard?

Aan team-based PvP heroshooters als Overwatch is geen gebrek, maar Highguard lijkt zich bij die groep te scharen. Het spel wordt ontwikkeld door Wildlight Entertainment, dat weer bestaat uit oud-ontwikkelaars van onder andere Titanfall en Apex Legends. Mensen die dus meer dan prima shooters in elkaar hebben gedraaid, waardoor de interesse toch ietwat gewekt wordt. 

Ieder team in de game bestaat uit drie zogenaamde Wardens, waarvoor verschillende personages gekozen kunnen worden. In de trailer zien we bijvoorbeeld een ridderachtige personage, die met een speciale vaardigheid elektrische stokken rond kan gooien. Ook is er een groot ijsmonster dat schijnbaar muren kan laten verschijnen, een soort cowboy met beestachtige klauwen en een personage dat met messen kan gooien. Ook heeft ieder personage schijnbaar toegang tot geweren om het vijandelijke team mee te bevechten.

Het doel van een potje is namelijk het vinden van de ‘Shieldbreaker’, een soort groot zwaard waarmee je de basis van de tegenstanders open kan breken en uiteindelijk overnemen. Wanneer dit lukt is het potje gewonnen. In de context van de game krijgt jouw team op die manier de controle over het continent. 

©Wildlight Entertainment

Waarom is er zoveel om Highguard te doen?

Wildlight positioneert de game in hun marketing als een “nieuw soort shooter”, maar veel spelers zijn op basis van de trailer nog niet overtuigd. Highguard doet qua opzet van de potjes wel een paar dingen anders dan hero-shooters als Overwatch en Marvel Rivals, maar zoals Concord in 2024 liet zien is de huidige markt voor dit subgenre binnen shooters redelijk verzadigd. Velen zijn simpelweg nog niet overtuigd dat Highguard daadwerkelijk iets vernieuwends met zich mee weet te brengen.

Dit valt ook te verwijten aan een opvallend gebrek aan marketing van de game. Zo’n anderhalve maand voor release hoorden we voor het eerst van Highguard, toen de trailer werd getoond als afsluiter van The Game Awards. Normaliter is de laatste aankondiging van die show een van de hoogtepunten, maar Highguard wist mensen niet te enthousiasmeren. 

De gesprekken rondom Highguard werden echter nog vreemder, toen opviel dat Wildlight geruime tijd niets meer plaatste op sociale media over de game. Na de initiële aankondiging van de game werd er wekenlang niets meer geplaatst op het X-account van Highguard, tot drie dagen voor launch - toen het bedrijf een countdown startte. Ook dit maakte het lastig om enthousiast te worden voor Highguard. 

©Wildlight Entertainment

In de afgelopen dagen doken er berichten en geruchten op die stelden dat Geoff Keighley - de presentator en oprichter van The Game Awards - Highguard specifiek had uitgekozen als afsluiter van The Game Awards, omdat hij hier wel iets in zag. Op 25 januari plaatste Keighley een gif op X, waarin John Hammond uit Jurassic Park zegt: “Over 48 uur accepteer ik jullie verontschuldigingen”. 

Natuurlijk gunnen we iedere game waar tijd en passie in heeft gezeten het beste, maar het is ook niet te ontkennen dat het verhaal rondom Highguard op zijn minst frappant te noemen is. Nou ja, vanaf 19:00 uur kunnen we het spel zelf onder handen nemen. Verwacht daarom binnenkort impressies op onze socials en ID.nl.