ID.nl logo
9 veelgemaakte fouten bij het drogen van je was
Huis

9 veelgemaakte fouten bij het drogen van je was

In ons regenachtige landje zijn we gelukkig niet afhankelijk van de weergoden als het om het drogen van ons wasgoed gaat. Want daar hebben we de wasdroger voor! Haal jij eigenlijk wel het maximale uit de droger? Dit zijn de negen meest gemaakte fouten bij het drogen van de was én uitleg hoe je ze voortaan voorkomt.

In dit artikel lees je welke fouten er veel gemaakt worden bij het drogen van de was, met tips om te voorkomen dat je deze fouten ook maakt.

Uithangen of drogen?

Je kunt de net gewassen was lekker aan de lijn hangen om te drogen, met als bijkomend voordeel een heerlijk frisse geur. Hiermee bespaar je veel energie, want er komt geen energie-slurpend apparaat aan te pas. Bij het drogen aan de waslijn of een wasrek is het vooral belangrijk dat je de was niet dubbel hangt: hoe meer oppervlak er aan de lucht blootgesteld wordt, hoe beter de was droogt. Hang je het wasgoed buiten, vergeet het dan niet binnen te halen 's avonds of als het gaat regenen.

Helaas is het lang niet altijd haalbaar om de was buiten te laten drogen. Gelukkig bieden wasdrogers uitkomst. Goed gebruik hiervan zorgt voor meer efficiëntie en dus lagere energiekosten. Bovendien gaat je machine langer mee. We geven 9 veelgemaakte fouten bij het gebruik van de droger mét tips hoe je het anders kunt doen. !

Extra kosten Veelgemaakte fouten bij het gebruik van wasdrogers zorgen voor extra kosten. De machine gaat namelijk eerder stuk én je verbruikt misschien meer energie dan nodig is. Dat energieverbruik is makkelijk terug te brengen, bijvoorbeeld door de droger regelmatig goed schoon te maken en niet te vol te stoppen. Het kiezen van het juiste programma helpt ook. En wist je dat je beter kunt centrifugeren in de wasmachine voordat je was de droger in gaat?

Meteen het hele wasproces goed aanpakken? Lees dan ook 8 veelgemaakte fouten tijdens het wassen.

1 - Wasdroger te vol

Als je te veel was in de trommel doet, kan dit de luchtstroom in de weg zitten, terwijl die juist nodig is om kleding goed te drogen. De droger kan dan zelfs oververhitten. Bovendien kan overbelading de droogtrommel uit balans brengen, waardoor de kleding niet gelijkmatig droogt en soms zelfs beschadigt. Het is daarom belangrijk om een goede mix van grotere en kleinere kledingstukken in de trommel te doen en ervoor te zorgen dat je deze gelijkmatig verdeelt.

©Viktoria

Stop de droger niet te vol.

2 - Droger juist te leeg

Als je te weinig was in de trommel stopt, kan de kleding gaan klonteren en blijft het langer nat. Dit verspilt energie en tijd. Om dat te voorkomen kun je grote ladingen verdelen in twee kleinere ladingen en bijvoorbeeld een paar pluisvrije handdoeken toevoegen aan kleinere ladingen. Hiermee voorkom je dat je wasgoed een grote bal vormt in de droogtrommel. Veel fabrikanten raden aan om de trommel tot net iets over de helft te vullen.

Capaciteit droger De meest voorkomende wasdrogers zijn die met een capaciteit van 7 kg, 8 kg, of 9 kg. Eén of twee volwassenen in een huishouden hebben meestal genoeg aan een droger voor 7 kg wasgoed, een gezin met één of twee kinderen kan met 8 kg wasdroger uit en grotere gezinnen kunnen beter een droger met een capaciteit van 9 kg kopen.

3 - Verschillende soorten wasgoed bij elkaar

Bij het drogen in de wasdroger, verplaatsen zwaardere kledingstukken zich verder naar achteren in de trommel, terwijl lichtere items naar voren worden geduwd. Dit zorgt voor ongelijkmatige droging van het wasgoed, waarbij sommige kledingstukken nog vochtig zijn terwijl andere al droog zijn. Daarom is het beter om vergelijkbare kledingstukken bij elkaar te drogen. Handdoeken hebben bijvoorbeeld meer tijd nodig om te drogen dan beddengoed, dus het is aan te bevelen om deze apart van elkaar te drogen. Zo zorg je dat de droger niet onnodig lang hoeft te draaien.

Welk type droger? Een warmtepompdroger is over het algemeen zuiniger dan een condensdroger. Het werkt een beetje als een airco; met een compressor en koelmiddel. Een condensdroger gebruikt warme lucht om het vocht uit de kleding te verdampen en op te vangen in een bak of afvoer. Warmtepompdrogers zijn meestal duurder, maar besparen op de energiekosten.

Een luchtafvoerdroger blaast hete lucht door de trommel en voert vochtige lucht af via een slang naar buiten. Een luchtafvoerdroger heeft afvoerbuis nodig, die heet water in de grond of naar buiten afvoert. Dit type is vaak wel voordelig in aanschaf.

4 - Pluizenvanger en condensor niet schoonmaken

Pluizenvangers en condensors vullen zich in de loop der tijd vaak met stof en pluisjes. Omdat een wasdroger warmte produceert, kan dit gevaarlijk zijn. Daarom is het zaak om je wasdroger regelmatig schoon te maken: niet alleen omdat dit goed is voor je machine, maar dus ook voor de veiligheid. De droogtrommel kun je af en toe met een stofzuiger schoonmaken (bijvoorbeeld één keer per maand). Een vochtige doek verwijdert de laatste restjes vuil, waardoor de sensor ook goed schoon blijft.

De filters (pluizenvangers) van de droger maak je het best na elk gebruik schoon. Dat is een kleine moeite, dus zorg dat je dit in je 'systeem' inbouwt. Sommige stoffen kunnen een laag op het filter vormen die niet direct zichtbaar is. Daarvan kunnen droogtrommeldoekjes de oorzaak zijn, maar ook bijvoorbeeld wasverzachter die op de stof zit. Houd het filter even onder de kraan en kijk of het water doorlaat of afketst. Gebeurt het laatste, dan was je het filter even met warm water en een beetje allesreiniger of afwasmiddel. Goed afspoelen en drogen voordat je het terugzet.

De condensor van je wasdroger haalt het vocht uit de warme vochtige lucht. Wanneer de condensor vies is, kan die zijn werk niet goed doen en moet de wasdroger langer aan staan en harder werken om de was droog te krijgen. Bij een condensdroger zit de condensor meestal linksonder. Leeg deze en spoel goed na, eventueel kun je met een spons en sopje tekeer gaan. Bij een warmtepompdroger kun je de condensor meestal niet uitnemen, deze kun je met een stofzuiger uitzuigen.

©JYPIX - stock.adobe.com

Zorg dat je het pluizenfilter regelmatig reinigt!

5 - Niet het juiste droogprogramma gekozen

De meeste drogers hebben verschillende programma's, bijvoorbeeld voor katoen, synthetische stoffen en fijne was. Bij het kiezen van het juiste programma moet je rekening houden met het soort wasgoed dat je wilt drogen, of je last hebt van allergieën of een gevoelige huid. Ook is er vaak een stand om bijvoorbeeld alleen je muffe kleding op te frissen.

Verschillende programma's voor verschillende producten:

🧺 Voor handdoeken, jeans en beddengoed kies je bijvoorbeeld het katoenprogramma en gebruik je de stand 'extra droog'. Die is geschikt voor dikkere stoffen.
🧺 Voor katoenen shirts en broeken kies je het standaard katoenprogramma.
🧺 Kreukherstel is handig voor kledingstukken die snel kreuken, zoals overhemden, blouses of broeken. Het programma gebruikt vaak een lage temperatuur en zorgt ervoor dat de kledingstukken minder gekreukt uit de wasmachine komen, waardoor je tijd bespaart bij het strijken.
🧺 De Eco-stand is geschikt voor alle soorten wasgoed, maar het is vooral handig als je energie wilt besparen. Dit programma verbruikt minder energie dan andere programma's en is goed voor je energierekening.
🧺 Luchten of Opfrissen kun je inzetten voor kledingstukken die een nare geur hebben, maar nog niet vuil genoeg zijn om in de wasmachine te stoppen. Door ze te luchten wordt de geur verminderd en voelt het kledingstuk weer fris aan.

©Sersoll - stock.adobe.com

Kies voor de juiste stand op je wasdroger.

6 - Te weinig gebruikmaken van de restwarmte van de droger

Draai je het liefs één wasje per dag? Als je de droger veel gebruikt, is dat eigenlijk zonde. Gebruik je de droger namelijk een tweede of derde keer achter elkaar, dan is de droogtrommel meestal nog warm. De droger heeft dus minder energie nodig om helemaal op te warmen. Dit werkt alleen wanneer je de tweede lading direct na de vorige aanzet en de deur zoveel mogelijk dicht laat.

7 - Te lang drogen

Net zoals de hitte van een föhn je haar kan beschadigen, kan overmatige hitte van de droger ook kleding beschadigen. Kun je zelf de tijdsduur van het droogprogramma instellen, zorg dan dat je die niet te lang instelt, om schade zoals vergeling, krimpen, verlies van elasticiteit en veranderingen in textuur te voorkomen.

Ook interessant om te lezen: 6 tips om je was sneller te drogen

8 - Beddengoed direct in de droger stoppen

Beddengoed gaat vaak in de droger omdat het niet goed op een wasrekje past. Omdat de wasmachine en droger meestal naast of op elkaar staan, gaat het beddengoed vaak direct van het ene in het andere apparaat. Op zich is daar niets mis mee, maar voeg bij voorkeur één stap toe: schud je beddengoed eerst even goed uit. Hiermee kun je flink wat kreukels voorkomen. Zoals eerder al gezegd: een te volle droogtrommel veroorzaakt ook kreukels, dus let daar ook op.

©Matthew Ashmore - stock.adobe.com

Niet iedereen heeft de ruimte om het beddengoed uit te hangen.

9 - Niet (genoeg) centrifugeren in de wasmachine

Door de was te centrifugeren op een hoog toerental wordt er al een flinke hoeveelheid vocht uit het wasgoed gehaald, voordat het in de droger gaat. Hierdoor kan de droger sneller en efficiënter werken. Die heeft dan minder tijd nodig om het resterende vocht te verwijderen. Er is dan minder stroom nodig, wat leidt tot lagere energiekosten en minder belasting voor het milieu. Centrifugeren van kleding verbruikt wel meer stroom, maar dit weegt niet op tegen de extra stroom die de droger zou gebruiken als het wasgoed niet goed gecentrifugeerd is. Daarom is het aan te raden om de was op een hoog toerental te centrifugeren voordat je het in de droger stopt.

Meer weten over centrifugeren? Lees dan: Zo werkt centrifugeren (en zo kies je altijd het juiste toerental)

Welke kleding kan in de droger?

In principe kunnen alle kledingstukken die op een hoge temperatuur (60 graden of hoger) gewassen mogen worden, ook in de droger. Soms is het heel fijn om textiel in de droger te kunnen stoppen. Denk bijvoorbeeld aan katoenen beddengoed, theedoeken en handdoeken, die in de droger zacht worden en dat ruwe gevoel van een aan de waslijn gedroogde handdoek niet krijgen. Voor katoenen sokken en ondergoed geldt hetzelfde, maar let op bij kwetsbare kledingstukken zoals ondergoed van zijde of kant. Het is beter om deze kledingstukken liggend te laten drogen. Synthetische stoffen zoals sportkleding of leggings zijn meestal ook geschikt voor de droger, maar controleer altijd eerst het waslabel om dat zeker te weten. In de afbeelding zie je welke symbolen voor de wasdroger je op het waslabel kunt tegenkomen.

Bekijk het wasvoorschrift als je zeker wilt weten of iets in de droger mag.
▼ Volgende artikel
SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?
© arinahabich
Huis

SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Populaire merken voor SSD's

Als je op zoek bent naar een betrouwbare en snelle SSD, is er een aantal fabrikanten dat de markt domineert. Samsung wordt door velen gezien als de marktleider op het gebied van flashgeheugen en staat bekend om de uitstekende prestaties van hun EVO- en PRO-series. Daarnaast is Western Digital (WD) een vaste waarde; dit merk heeft de transitie van traditionele harde schijven naar SSD's succesvol gemaakt met hun kleurgecodeerde (Blue, Black en Red) series voor verschillende doeleinden. Ook Transcend is een uitstekende keuze; dit merk staat al jaren bekend om zijn betrouwbare geheugenproducten en biedt duurzame SSD's die lang meegaan. Tot slot bieden merken als Kingston en Seagate betrouwbare alternatieven die vaak net iets vriendelijker geprijsd zijn, zonder dat je daarbij veel inlevert op stabiliteit.

▼ Volgende artikel
AI zonder programmeren: Zo bouw je je eigen chatbot
© ID.nl
Huis

AI zonder programmeren: Zo bouw je je eigen chatbot

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Poe bestaat ook als desktop-app en biedt toegang tot vele tientallen AI-modellen.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

Geef duidelijk aan wat je bot precies moet doen.
GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

De start van je eigen AI-chatbot (of agent) in Coze.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).



Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Laat AI je helpen bij het ontwerpen van een optimale persona.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

Je kunt de functionaliteit van je bot eenvoudig uitbreiden met talrijke plug-ins.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Je hebt een sleutel nodig om de API te kunnen gebruiken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:


from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)


Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Een eenvoudige interactie tussen je script en GPT via de API.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:


from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})


Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Onze rijmende chatbot wordt wakker geschud vanuit Colab.
Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.