ID.nl logo
Teksten vertalen met ChatGPT: context is key
© Adobe
Huis

Teksten vertalen met ChatGPT: context is key

ChatGPT is even veelzijdig als een Zwitsers zakmes. Je kunt het handige gereedschap voor allerlei saaie of dagelijks terugkerende taken gebruiken. Eén van die dingen is teksten vertalen. Dat doet de chatbot niet net zo gortdroog als bijvoorbeeld Google Translate. Nee, ChatGPT heeft meer in z’n mars.

Dit artikel in het kort: ChatGPT kan dienstdoen als een prettige vertaalmachine, die met allerlei zaken rekening houdt. Maar alleen als je de chatbot de nodige info meegeeft. Daar vertellen we meer over in dit artikel, en kijken we in het bijzonder naar context, stijl en de vorm van een tekst. Hoe meer informatie je geeft, hoe beter de vertaling.

Lees ook: Zo gebruik je ChatGPT zonder OpenAI-account

Aangezien ChatGPT inmiddels getraind is op een grote hoeveelheid tekst, context en verschillende talen, kunnen we de chatbot ook inzetten als vertaalmachine. Natuurlijk hebben we daar andere apps en programma’s voor. Maar het programma biedt – dankzij die training – een ongekende flexibiliteit. Dat krijg je alleen voor elkaar als je de bot een handje helpt, met de nodige context. Daarom vertellen we in dit artikel precies hoe je ChatGPT voor vertalingen kunt gebruiken.

Het grote voordeel van ChatGPT ten opzichte van andere vertaaldiensten, is dat deze tool een interactief venster aanbiedt waarmee je vertaling kunt verfijnen. Bij bijvoorbeeld: Google Translate geef je een zin op en daar komt dan een vertaling uit. That’s it. Maar aan een chatbot als ChatGPT kun je aangeven wat nog meer belangrijk is voor een bepaalde tekst. Ook kun je de toon of de stijl van de vertaling aanpassen, en zelfs rekening houden met rijmpjes en dergelijke.

Je moet altijd in acht nemen dat ChatGPT een machine blijft. Daardoor is de vertaling niet perfect en wellicht minder geschikt voor ontzettend specifieke situaties. Heb je bijvoorbeeld een belangrijk of gevoelig document, dan kan het raadzaam zijn ook andere tools te raadplegen.

ChatGPT context aanbieden

Vertalen met ChatGPT werkt simpel. Je opent de chatbot en geeft hem tekst, met de vraag of hij dat kan vertalen. Door de tool wat meer context mee te geven, bepaal je de richting van de vertaalde regels. Daardoor kan de intentie van de zin veranderen, en mogelijk veel beter aansluiten bij wat je precies bedoelt. Maar dan moet je wel weten wat je ongeveer verwacht. Het is belangrijk dat je daarvoor bepaalde termen of woorden gebruikt, die aanduiden waar een tekst(gedeelte) over moet gaan.

Je kunt dan rekening houden met hoe andere mensen zinnen opbouwen of woorden gebruiken in bepaalde landen. Geef aan dat de vertaalde zin door iemand uit een bepaald land begrepen moet worden, zonder dat er ruis op de lijn zit. Zo kan ChatGPT (voor zo ver mogelijk) rekening houden met de cultuur van die plek. Lees je een artikel in een andere taal, bijvoorbeeld over een medische aandoening, geef dan aan dat de tekst over die aandoening gaat.

Hoe groter de talen linguïstisch uit elkaar liggen, hoe belangrijker de context wordt. Nederlands, Duits en Zweeds lijken heel erg op elkaar. Maar Nederlands, Russisch en Hindi niet. Een commando als ‘Vertaal [deze zin] zodat iemand in Rusland die kan begrijpen’ is een volwaardig begin. Daarna kun je eventueel finetunen met opeenvolgende antwoorden, mocht de vertaling niet accuraat blijken. Houd voor de zekerheid ook andere vertaalmachines bij de hand om (basaal) dingen te controleren.

©Wesley Akkerman | ID.nl

(Klik op de afbeeldingen om ze te vergroten)

Ook is het goed om aan te geven om wat voor tekst het precies gaat. Gaat het om een gedicht, liedje, financieel document of een wetenschappelijk artikel? Dat kan allemaal an belang zijn voor ChatGPT om een goede vertaling samen te stellen. Je kunt dan een zin gebruiken als ‘Vertaal [dit gedicht] naar het Nederlands’. Je kunt ook aan het einde van de zin aangeven om wat voor soort tekst het gaat. ‘Vertaal [deze tekst] naar het Nederlands. Het betreft een financieel rapport’. Het kan zijn dat de chatbot de tekst zelf herkent.

Een touchpad werkt prima, maar een muis is vaak fijner

Draadloos of met snoertje: kies de muis die bij jou past!

Je kunt eventueel ook complete teksten of artikelen samenvatten vanuit andere talen. Daar kleven wel haken en ogen aan, dus wees in je vertaalprompt zo specifiek als je kunt.

Stijl en specifieke woorden

Het kan gebeuren dat – door de aard van een vertaalde tekst – de vertaling heel droog, technisch of op andere manieren onleesbaar wordt. Vertaal je een juridisch of financieel document waar je zelf soms van achter je oren krabt, dan kun je een opdracht toevoegen als ‘Vertaal [deze tekst] naar het Nederlands met begrijpelijke termen’. Je kunt daar verder aan toevoegen dat de originele boodschap behouden moet blijven. Zodoende kun je ook nieuwsberichten uit andere talen beter begrijpen.

Voor dit soort dingen kun je naast ‘begrijpelijke termen’ of ‘begrijpelijke taal, ook woorden als ‘voor kinderen uit groep 6’ gebruiken. Zolang je zelf weet wat het beoogde publiek is, kun je ChatGPT aan hand nemen en vertellen wat je nodig hebt. De chatbot neemt het vanaf dat punt over. De tekst die eruit voortvloeit is beter te begrijpen, maar waarschijnlijk niet direct klaar voor publicatie of de les. Lees daarom altijd goed door wat ChatGPT produceert, om vreemde fouten te voorkomen.

©Wesley Akkerman | ID.nl

©Wesley Akkerman | ID.nl

Bovendien is het zaak dat je rekening houdt met regionale verschillen. Dit heeft weer minder met culturele verschillen te maken. In de Verenigde Staten gebruiken ze het woord ‘football’ bijvoorbeeld om te verwijzen naar een rugby-achtige sport. Maar in Groot-Brittannië wordt daarmee voetbal bedoeld, dat ze in de VS weer ‘soccer’ noemen. In je commando kun je dus differentiëren op wie de spreker of luisteraar is, zodat Engelsen en Amerikanen je altijd begrijpen als je gewoon voetbal bedoelt.

Rekening houden met de vorm

Context, stijl en culturele verschillen daargelaten, hebben we ook vaak te maken met de vorm van de tekst. Sommige teksten moeten informeren, terwijl andere juist vermaken. Dan hebben we het over liedjes, gedichten en meer. In dergelijke teksten zijn de woorden en zinnen bewust gekozen. Bijvoorbeeld omdat ze rijmen, of omdat ze mooi bij elkaar passen. Maar je begrijpt het al: de tekst of bedoeling komt vaak niet helemaal lekker uit de verf wanneer je hem één-op-één vertaalt.

Vertaal je een tekst met humor, woordgrapjes of rijmpjes, dan kun je er vergif op innemen dat die niet werken in andere talen (wanneer ze te ver uit elkaar liggen). ChatGPT kan het gat tussen de talen opvullen, maar helaas slechts ten dele. In eerste instantie zal de chatbot een directe vertaling geven, maar dan zonder rijm of humor. In het geval van ‘al is de leugen nog zo snel de waarheid achterhaalt haar wel’, krijg je dus zoiets als ‘no matter how fast the lie, the truth will always catch up’.

©Wesley Akkerman | ID.nl

Niet fout, maar door dat rijmpje krijgt het gezegde meer karakter. In dit geval kun je aan ChatGPT vragen of die de tekst kan vertalen, met behoud van de rijm. Hoewel die vertaling niet perfect is, komt die wel dichter in de buurt van het origineel. Nu komen we uit op een zin als ‘Though the lie be swift, the truth still makes the shift’. Geen perfecte, maar wel een grappige vertaling. Zo kom je onverhoopt wat creatieve zinnen tegen op ChatGPT; maar lees alles achteraf wel goed na.


▼ Volgende artikel
Threads populairder dan X op mobiel
© gguy - stock.adobe.com
Huis

Threads populairder dan X op mobiel

Volgens een onderzoeksbureau heeft Threads inmiddels meer dagelijkse gebruikers op mobiel dan X, het platform dat voorheen bekendstond als Twitter.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

Dat meldt onderzoeksbureau Similarweb (via TechCrunch). Volgens hen maken 141,5 miljoen mensen dagelijks actief gebruik van Threads via de iOS- en Android-apps. Dit terwijl de apps van X op dezelfde platforms 125 miljoen dagelijkse gebruikers aantrekken.

Daarmee heeft Threads, dat door Facebook-maker Meta is gelanceerd als concurrent op X, dus diens inspiratiebron ingehaald. Daarbij moet wel gezegd worden dat X via browsers met 145,4 miljoen dagelijkse gebruikers nog altijd populairder is dan Threads met 8,5 miljoen dagelijkse gebruikers via de browser.

De groeiende populariteit van Threads heeft deels mogelijk te maken met de toevoeging van diverse nieuwe features door eigenaar Meta. Zo kan men inmiddels ook privéberichten via Threads sturen en kan men ook AI-samenvattingen laten maken. Daarbij kan men zijn of haar gehele vriendenlijst uit Instagram meenemen naar Threads.

▼ Volgende artikel
Review OnePlus Pad Go 2 – Sterk iPad-alternatief
© Rens Blom
Huis

Review OnePlus Pad Go 2 – Sterk iPad-alternatief

De OnePlus Pad Go 2 is een betaalbare Android-tablet die duidelijk wil concurreren met Apples iPad. Ze kosten bijna evenveel en de iPad is voor veel mensen een hele fijne keuze. De OnePlus Pad Go 2 laat echter ook een erg goede indruk achter, zoals je kunt lezen in deze review.

Uitstekend
Conclusie

De OnePlus Pad Go 2 is een betaalbare Android-tablet met een groot scherm, fijne gebruikservaring en jarenlange softwareondersteuning. Dat maakt hem absoluut aan te raden als je ongeveer 300 euro wilt uitgeven aan een tablet en niet per se een (of juist helemaal geen) Apple iPad wil.

Plus- en minpunten
  • Goed scherm
  • Lange accuduur
  • Multitasken en updatebeleid
  • Geen vingerafdrukscanner
  • Geen officiële toetsenbordhoes beschikbaar
specificaties

Scherm: 12,1 inch lcd (2800 × 1980), 120 Hz, tot 900 nits

Processor: MediaTek Dimensity 7300-Ultra

Geheugen: 8 GB RAM, 128 of 256 GB opslag

Batterij: 10.050 mAh, 33W snelladen (usb-c)

Audio: Vier speakers, ondersteuning voor aptX HD en LDAC

Connectiviteit: Wifi 6, bluetooth 5.4, optioneel 5G

Camera’s: 8 MP voor en achter

Besturingssysteem: OxygenOS 16

Gewicht: 600 gram

Pak je de OnePlus Pad Go 2 op, dan merk je direct dat je een goede tablet in handen hebt. De bouwkwaliteit is dik in orde en de tablet is lichter en dunner (6,8 millimeter) dan je zou denken. Het scherm van 12,1 inch is erg groot, waardoor foto’s, video’s, games en apps goed tot hun recht komen. Interessant is de 7:5-schermverhouding, die aangeeft dat het scherm bijna het formaat van een A4’tje heeft. Veel tabletschermen hebben een smaller 16:10-scherm. Het meer vierkante scherm van de OnePlus-tablet is prettig als je e-mails tikt of nieuws leest, maar heeft niet echt meerwaarde bij het kijken van Netflix-video’s. Je krijgt dan hogere balken boven en onder je video te zien. Het lcd-scherm oogt fel genoeg, scherp en lekker soepel dankzij de 120Hz-verversingssnelheid.

©Rens Blom

Een gemiste kans aan deze tablet vinden we het ontbreken van een officieel toetsenbordje, eventueel verwerkt in een beschermhoes. Met zo’n toetsenbordje hadden we productiever kunnen werken op deze tablet. OnePlus verkoopt wel een eigen beschermhoes en styluspen, die weliswaar prima zijn maar niet opvallen qua prijs-kwaliteitverhouding. Wat we ook missen, is een vingerafdrukscanner op de tablet. We moeten hem nu steeds ontgrendelen met een pincode of (onveiliger) een scan van ons gezicht.

©Rens Blom

De OnePlus Pad Go 2 is verkrijgbaar in het zwart of lavendelpaars. Die tweede kleur is erg vriendelijk. Grote vraag is wel of je merkt welke kleur tablet je in handen hebt als je een hoes om het apparaat bevestigt om hem beter te beschermen.

Fijne hardware

In een betaalbare Android-tablet mag je tegenwoordig prima specificaties verwachten. OnePlus voldoet aan die verwachting. De Pad Go 2 is lekker snel dankzij de MediaTek Dimensity 7300 Ultra-processor en 8 GB werkgeheugen. In de versie die alleen wifi ondersteunt zit 128 GB opslagcapaciteit (voor velen genoeg) en in de variant die ook 5G aankan, vind je 256 GB opslagcapaciteit. Die versie is wel duurder en wij denken dat veel mensen het best af zijn met de wifi-uitvoering.

Een groot pluspunt van de OnePlus Pad Go 2 is zijn accuduur. Daar hadden we stiekem al een beetje op gerekend, want de tablet is voorzien van een opvallend grote 10.050mAh-batterij. Bij intensiever gebruik kunnen we de Pad Go 2 anderhalve werkdag gebruiken. Pakken we hem minder vaak en meer voor entertainmentdoeleinden, dan is twee tot drie dagen gebruik mogelijk. Een mooie score.

Opladen doet de tablet via zijn usb-c-poort. Het laden kan met maximaal 33 watt, maar je moet zelf een adapter regelen. In de doos zit alleen een usb-c-kabel. Kies bij voorkeur een krachtige adapter, anders duurt het vele uren om de accu op te laden.

©Rens Blom

Nog even over de camera’s, voor zover je die (niet) gebruikt op een uit de kluiten gewassen tablet. De Pad Go 2 heeft een aardige webcam en een redelijke camera op de achterkant.

Lekker multitasken

De OnePlus Pad Go 2 draait op Android 16 met de OxygenOS-softwareschil van OnePlus. Deze softwarelaag werkt erg fijn, met name omdat je op het grote scherm makkelijk twee apps naast elkaar kunt gebruiken. OnePlus noemt deze functie Open Canvas. We zijn ook gecharmeerd van het updatebeleid. De tablet krijgt vijf Android-upgrades en beveiligingsupdates tot eind 2031. Tegen die tijd is de Pad Go 2 ook wel toe aan pensioen, vermoeden we zo.

©Rens Blom

iPad-alternatief

Apples iPad (2025) is ook een fijne tablet, draaiend op iPadOS dat uiteraard anders is dan Android. De iPad met 128 GB opslagcapaciteit kost in Nederland vanaf 369 euro. De OnePlus Pad Go 2 heeft een adviesprijs van 349 euro, maar is regelmatig in de aanbieding voor 299 euro plus gratis draadloze oordopjes. Een scherpe prijs die de Pad Go 2 een nog boeiender iPad-alternatief maakt.

OnePlus Pad Go 2 kopen?

De OnePlus Pad Go 2 is een betaalbare Android-tablet met een groot scherm, fijne gebruikservaring en jarenlange softwareondersteuning. Dat maakt hem absoluut aan te raden als je ongeveer 300 euro wilt uitgeven aan een tablet en niet per se een (of juist helemaal geen) Apple iPad wil.