Voor documenten, e-boeken, verslagen, handleidingen en veel meer digitaal leeswerk zijn pdf-documenten ontzetten praktisch. Het maakt namelijk niet uit op welk apparaat je het opent, ze worden altijd op dezelfde leesbare methode getoond. Maar het bewerken van pdf-bestanden … wat een ellende is dat toch. Toch? Gelukkig zijn er praktische online tools die alles mogelijk maken voor pdf-bestanden. Geen installatie en wél gebruiksvriendelijk. We leggen je uit wat de mogelijkheden zijn van pdf's bewerken!

1 Altijd lezen en printen

Zeg pdf en iedereen weet wat je bedoelt. Pdf is dan ook de absolute standaard voor het uitwisselen van documenten. Dat is ook precies waar pdf zijn naam aan ontleent, de afkorting staat namelijk voor Portable Document Format. Het grote voordeel ervan is dat – ongeacht het programma waarmee je de pdf opent, het soort apparaat waarop je het bekijkt of het programma waarmee het is gemaakt – het document altijd leesbaar is en er hetzelfde uitziet.

©PXimport

2 De nadelen

Pdf heeft ook nadelen. Gratis pdf-software laat je een pdf vaak alleen bekijken, en voor het maken of aanpassen van een pdf wordt veel geld gevraagd. Terwijl wat we met een pdf-document willen doen vaak maar heel basaal is: een pagina draaien, een pagina verwijderen, het document kleiner maken enzovoort. Gelukkig is er inmiddels online een kleine revolutie gaande: niks dure software, een pdf bewerken doe je gratis en online.

Een document als Heilige Graal

©PXimport

3 Wat kun je met een pdf?

Een pdf bewerken, kan dat dan? Ja het kan en als je weet dát het kan, ga je het ook steeds vaker doen. Dit zijn een paar bewerkingen die erg handig zijn: overbodige pagina’s verwijderen, pagina’s draaien, de volgorde van pagina’s aanpassen, de tekst uit een pdf halen of juist tekst toevoegen, een afbeelding verwijderen of juist toevoegen, een pdf invullen die wel de vorm heeft van een formulier maar niet zo is gemaakt. En heb je ooit een pdf zelf beveiligd maar weet je het wachtwoord niet meer? Dan wil je die natuurlijk ook graag weer kunnen openen.

4 Het gereedschap

Er zijn websites waar je een pdf kunt uploaden, bewerken en weer opslaan (downloaden). Dergelijke sites zijn best talrijk, maar van verschillende kwaliteit. Sommige kun je eindeloos gebruiken, andere beperken je tot enkele documenten per dag of irriteren met veel reclame. We noemen een paar aanraders. Sedja, PDFescape, PDF2Go, FormSwift, PDFfiller, PDF Pro, PDFzorro, iLovePDF. We gaan hier vooral met PDFzorro en Sedja aan de slag.

©PXimport

5 Pdf openen

Het openen van een pdf gaat op bijna al deze sites en services op identieke wijze. Klik op Upload PDF of PDFOpenen. Klik dan op Bladeren en selecteer het pdf-document dat je wilt bewerken. Klik dan Openen. Veel van de sites bieden ook de mogelijkheid de pdf via drag en drop te laden. Dan is een deel van de webpagina vaak omgeven met een stippellijn en de opmerking dat je de bestanden hier kunt droppen. Open dan de Verkenner (Windows-toets+E), selecteer het pdf-bestand en sleep het met de muis naar het drop-gebied op de webpagina en laat het daar los.

Privacy en inhoud beschermen

6 Pagina’s draaien

Een probleem bij veel pdf-documenten is dat pagina’s gedraaid op het scherm staan. Na het openen van de pdf toont bijna elke pdf-editor miniaturen van de pagina’s. Soms staat bij elke pagina al een optie om de pagina te roteren, soms kun je meerdere pagina’s selecteren en dan deze in één keer draaien. PDFzorro biedt bij elke pagina een optie Rotate en in de werkbalk boven de miniaturen een optie Rotate All. Bij Sejda kies je Tools / PDF Roteren en laad je dan de pdf. Je ziet nu alle miniaturen. Bij elke pagina kun je met een of enkele klikken de juiste stand kiezen. Als het klaar is klik je op Applychanges.

©PXimport

7 Pagina’s verwijderen

Bevat een pdf pagina’s die je liever niet meestuurt of die bijvoorbeeld reclame bevatten, dan kun je die pagina’s uit de pdf verwijderen. Open eerst de pdf in de website of kies in geval van Sedja voor Tools / Delete Pages. Selecteer nu de pagina’s die je uit de pdf wilt verwijderen en klik op het symbool voor de prullenbak of druk op Delete. Je kunt het pagina voor pagina doen maar ook eerst meerdere pagina’s selecteren en ze dan verwijderen.

8 Pagina’s uitnemen

Wil je enkele pagina’s uit een pdf-document wilt uitnemen en samenvoegen tot een nieuwe pdf, dan kan dat. Bij Sedja kies je Tools / Extract pages, bij PDFzorro klik je op Select page(s) to extract. Daarna klik je op de pagina’s die je apart wilt bewaren en kies dan Extract page(s). Zijn er heel veel pagina’s dan kun je nog bovenin het beeld op or click here to select pages by counts om dan in een klein tekstvenster de pagina’s te vermelden die je wilt extraheren. Losse pagina’s scheiden met een komma, voor een reeks typ je laagste en hoogste paginanummer met streepje ertussen.

©PXimport

9 Pagina’s verplaatsen

Ook het binnen een pdf-document verschuiven van pagina’s is online zo geregeld. Open het document en ga naar de miniaturen. Bij Sedja kies je voor Tools / Combine and reorder, waarna je de pagina’s kunt verslepen binnen het document. Bij bijvoorbeeld PDF Pro kies voor Edit / Reorder pages waarna je ook met deze tool de pagina’s eenvoudig kunt verslepen. Welke pdf-service je ook gebruikt, de werking scheelt niet veel en het is altijd makkelijk de gezochte functionaliteit te vinden.

10 Inhoud toevoegen

Behalve zaken verwijderen of verplaatsen, kun je ook tekst en commentaren toevoegen aan een pdf. Handig als je die daarna nog deelt met anderen. Open de pdf en kies dan in PDF Pro voor Edit / Edit PDF. In Sejda is het Tools / Bewerken en bij PDFzoro selecteer je eerst de pagina en kun je dan via de nieuwe werkbalk vormen toevoegen en selecties markeren. Om een tekst toe te voegen klik je op Write en dan in het document op de plek waar je de tekst wilt toevoegen. In het kleine editvenster kun je onder meer een kleur en uitlijning kiezen.

©PXimport

11 Opslaan en downloaden

Wanneer je klaar bent met de bewerking van de pdf, moet je de wijzigingen opslaan. Hiervoor is vaak een save-functie aanwezig. Daarna wil je het gewijzigde pdf-document natuurlijk ook weer op je eigen pc hebben. Hiervoor klik je op Finish, Download of een functie die daarop lijkt. Sejda biedt na elke klik op Apply changes de optie het document te downloaden. Sommige sites bewaren de documenten. Bijvoorbeeld PDFPro houdt de documenten online. Wil je ze verwijderen klik dan op MyFiles en selecteer de pdf’s die je wilt verwijderen en selecteer DeleteFile.

12 Beveiliging verwijderen

Heb je eerder een pdf met een wachtwoord beveiligd en ben je dat wachtwoord kwijt, dan kun je het online verwijderen. Dit lukt niet altijd, vaak wel. Ga hiervoor naar www.ilovepdf.com en klik op UnlockPDF. Upload de beveiligde pdf en wacht tot de site de beveiliging verwijderd heeft. Daarna kun je het document weer downloaden en bewerken. Doe dit alleen met eigen documenten, niet met documenten van anderen die met recht en reden zijn beveiligd.

©PXimport

13 OneDrive en Google Drive

Zoals pdf het eerst opnam tegen alle andere programma’s met hun eigen formaten, zo zijn later al die andere programma’s begonnen pdf te bevechten toen Adobe daarmee te belangrijk werd. En dit geldt natuurlijk vooral voor andere giganten als Google en Microsoft. Heb je bijvoorbeeld een pdf op OneDrive of Google Drive staan, dan kun je die daar ook bewerken, direct in de browser. Bij Google rechtsklik je op de pdf en kies je Openenmet / GoogleDocumenten. Gebruik je OneDrive, klik dan met de rechtermuisknop op het bestand en kies Openen in Word Online. In beide gevallen wordt nu het document via OCR omgezet naar tekst en afbeeldingen met behoud van zoveel mogelijk opmaakkenmerken.

14 Duidelijk verschil

Wil je alleen de tekst uit een pdf halen, dan zijn de online tools van Google en Microsoft daar zeer geschikt voor. Eenmaal geopend kun je met de muis eenvoudig delen van de tekst selecteren en via Ctrl+C naar het klembord kopiëren en dan op een andere plek plakken met Ctrl+V. Wil je meer dan dat, bijvoorbeeld het document echt bewerken en tekst toevoegen of delen vervangen, dan kun je beter OneDrive dan Google Drive gebruiken. De conversie is bij Microsoft duidelijk heel veel beter dan bij Google. Er blijft bij Word Online veel meer opmaak behouden dan bij Google Documenten.

©PXimport

Offline in Word

©PXimport

15 Stiekem de beste nog beter

Hoewel er niet echt één online editor beter is dan andere en je voor bepaalde mogelijkheden vaak toch net weer bij een andere site moet shoppen, is PDFzorro stiekem onze favoriet. Wat basaal qua uiterlijk maar bomvol functionaliteit. Thomas Mühlbauer, de maker van PDFzorro heeft onlangs een tweede online pdf-bewerker gemaakt en deze is helemaal geoptimaliseerd voor gebruik in Google Chrome. De site biedt alle gereedschappen, een betere converter en is opnieuw gratis. Alleen boven- en onderin beeld staat een rij kleine Google-adds, die je maar gewoon moet negeren. Verder is er weinig op www.chromepdf.com aan te merken, wij gaan hem verder testen!

Er wordt al enige tijd gewerkt aan een nieuwe Highlander-film. Hoofdrolspeler Henry Cavill heeft nu de eerste foto's gedeeld van de aankomende reboot.

Op social media deelde Cavill, die de hoofdrol gaat spelen in de nieuwe Highlander, de eerste twee foto's. Het zijn sfeervolle shots - eentje met een kleurrijke achtergrond en de andere in een gotische omgeving - met Cavill zelf in het middelpunt.

"Een fijne eerste blik op Highlander!", zo schrijft Cavill, die bekend is van zijn rollen in Superman en The Witcher. "Het is een flinke reis voor mij geweest, waar ik alles over vertel wanneer de tijd rijp is, maar het is een speciaal moment nu ik dit kan delen. Hopelijk genieten jullie ervan."

Productieproblemen

De nieuwe Highlander-film werd al vele jaren geleden aangekondigd, maar sinds 2008 kwam de film maar niet van de grond. Ook kwam er uiteindelijk flinke vertraging in de opnames. Tijdens de opnames raakte Cavill namelijk gewond, en moesten deze uitgesteld worden.

Verder bestaat de cast uit grote namen als Russell Crowe, Dave Bautista, Karen Gillan, marisa Abela, Jeremy Irons en Djimon Hounsou. De regie is in handen van Chad Stahelski, bekend van de John Wick-franchise. Het is niet bekend wanneer de film precies in de bioscoop zal draaien.

Over de Highlander-franchise

De eerste Highlander-film verscheen in 1986 en combineert fantasy met actie. De franchise draait om Connor MacLeod, een Schotse 'Highlander' die onsterfelijk is. Alleen door onthoofd te worden kunnen Highlanders sterven, en de bedoeling is dat er maar één Highlander op aarde overblijft.

Google heeft een nieuwe versie van zijn AI-model Project Genie uitgebracht in de Verenigde Staten, waarmee spelers driedimensionale spelwerelden voor games kunnen genereren.

Project Genie is deze week uitgekomen voor AI Ultra-abonnees (dat 250 dollar per maand kost) in de Verenigde Staten. Hiervoor was Project Genie alleen nog maar voor een selecte groep te gebruiken. Het is niet bekend wanneer de tool in Nederland beschikbaar komt.

Zo werkt Project Genie

Project Genie combineert diverse AI-tools, zoals AI-chatprogramma Gemini en de videotool Nano Banana Pro, om complete, interactieve spelwerelden te creëren. Spelers bepalen eerst het perspectief dat het personage in de spelwereld gebruikt en de manier waarop men interactie kan hebben met de spelwereld. Vervolgens kan men in realtime de spelwereld verkennen en wordt meer van de wereld automatisch gegenereerd. Daarbij kan men het uiterlijk van personages of de spelwereld aanpassen door zelf foto's te uploaden, bijvoorbeeld van mensen die men kent.

De tool is nog niet in staat om complete games te creëren. Er zitten namelijk diverse limieten aan Project Genie. Zo kan er maar zestig seconden gegenereerd worden en is er een maximum van 24 frames per seconde en een resolutie van 720p. Dat is niet afdoende om projecten als serieuze concurrentie van games te laten bestaan. In die zin is het meer een 'proof of concept' en moet het tonen hoe de toekomst van game-ontwikkeling er in combinatie met het gebruik van AI uit kan zien.

AI in combinatie met games

Generatieve AI wordt sowieso steeds vaker ingezet bij game-ontwikkeling, bijvoorbeeld bij het creëren van artwork, in-game assets of het creëren van stemmen. Steeds meer bedrijven zetten AI in bij de dagelijkse werkzaamheden die komen kijken bij game-ontwikkeling.

Dit zorgt echter ook voor veel controverse, omdat veel gamers hier principieel tegen zijn. Zij zien liever dat games geheel door mensen worden ontwikkeld. Daarbij is werk van AI in principe gebaseerd op werk van anderen, aangezien het daar van leert. Dat zorgt er voor dat veel gamers een afkeer hebben van het gebruik van AI bij game-ontwikkeling. Wanneer gamers ontdekken dat AI is ingezet bij het maken van games, worden deze spellen dan ook vaak hevig bekritiseerd, bijvoorbeeld via gebruikersrecensies op online gamewinkels.

Hieronder zijn enkele voorbeelden te zijn van beelden die met Project Genie zijn gecreëerd, waaronder projecten die wel erg op games van andere bedrijven lijken.