Bepaalde tekstfragmenten moet je keer op keer intypen, bijvoorbeeld op formulieren of in e-mails. PhraseExpress kan je helpen die taak te vergemakkelijken.

Er bestaan heel wat (gratis) programma’s die tekstsnippers voor je kunnen bewaren en die deze vervolgens toegankelijk maken via een sneltoets. Hoewel dat erg handig is, raak je natuurlijk op de duur door je sneltoetsen heen als je veel vaste tekstfragmenten wilt bewaren. PhraseExpress pakt de zaken daarom wat anders aan. Dit programma werkt met meerdere databases zodat je zelfs aparte sets met teksten kunt gebruiken. Dat maakt het programma dan ook populair onder professionals (artsen, juristen, notarissen) die vaak met standaardformuleringen te maken hebben. Die moeten er uiteraard voor betalen, maar voor privégebruik is PhraseExpress gratis.

Installeren

Download PhraseExpress. Hier zie je drie mogelijke downloads. De onderste (SQL Client Manager) is bedoeld voor organisaties waar meerdere mensen met dezelfde database werken. Die hebben wij niet nodig. Voor wat betreft het eigenlijke programma kunnen we kiezen uit een portable versie of een installatieversie. We kiezen voor die laatste (PhraseExpress Client). De knop wordt pas actief nadat we een vinkje hebben gezet bij I accept the license terms.

Na het downloaden starten we PhraseExpressSetup.exe en kiezen zoals geadviseerd voor Install for all users. We accepteren English en klikken op OK / Next (3x) / Finish. Als je al een oudere versie had, dan zal je database daarvan gekopieerd worden.

Er is nu een pictogram verschenen in het systeemvak. Klik daar met rechts op en kies Open program window voor een kijkje in het programma.

Tekst toevoegen

Het is nog een lege boel, maar daar gaan we verandering in brengen. Sluit het venster. PhraseExpress draait op de achtergrond door en stelt je in staat om tekst toe te voegen vanuit elke toepassing waarin je tekst kunt markeren. Open om te zien hoe dat in zijn werk gaat Kladblok of je favoriete tekstverwerker en typ Geachte heer. Markeer deze tekst en gebruik vervolgens de toetscombinatie Ctrl+Alt+C. PhraseExpress opent nu een invoervenster waarin je tekst al is ingevuld.

De methode om deze voortaan aan te roepen heet Autotext. Dat wil zeggen dat je een (ongebruikelijke!) lettercombinatie kunt invoeren om de tekst terug te halen. Dit is te vergelijken met het aloude steno. Wij kiezen de lettercombinatie ghr dat we invullen in het vak achter Autotext. Daarachter staat Execute after default delimiter. Dat wil zeggen dat PhraseExpress de vervanging uitvoert wanneer je na de lettercombinatie een van een aantal toetsen aanslaat, waaronder spatie, punt en komma.

Met een klik op OK slaat PhraseExpress ons eerste tekstfragment op en typ je voortaan de opgegeven lettercombinatie gevolgd door een van de leestekens, dan verschijnt je tekst. Direct na de klik op OK verschijnt een pop-up waarop je kunt klikken om de invoer aan te passen.

Aanpassen

De pop-up verdwijnt vanzelf tussen de andere Windows-meldingen, maar als je te laat bent om erop te klikken om wijzigingen aan te brengen, kun je ook het hoofdvenster van PhraseExpress openen en naar de laatste invoer navigeren. Je ziet nu je eerste tekst.

Dit is maar een korte tekst en dus kan de beschrijving (description) best de tekst zelf zijn. Bij langere teksten kun je hier iets korters invoeren.

Bij Phrase content zie je de feitelijke tekst en daaronder de instellingen zoals we die hierboven hebben besproken. Onderaan, achter Execute after default delimiter, zie je een rode min en een groene plus. Klik je op die laatste, dan kun je meer invoermethoden opgeven. Voeg er een toe en vervang daar Autotext door Hotkey. Klik op Alt en Win en toets de letter G. Sluit je PhraseExpress, dan kun je nu je zin ook invoeren met Alt+Win+G.

Lees ook: Zo krijg je toegang tot het klembord op Android

Variabelen

Met zo’n vervanging van Geachte heer win je natuurlijk niet heel veel. Wanneer je vaak brieven schrijft en deze standaard beginnen met Woonplaats, datum gevolgd door enkele returns, een aanhef en nog wat returns kun je ook dat geheel automatiseren.

Schrijf zo’n begin van een brief en sla deze op met Ctrl+Alt+C zoals we deden bij de paragraaf ‘Tekst toevoegen’. Open vervolgens PhraseExpress en kies dit nieuwe tekstfragment om te bewerken.

Markeer hierin nu de datum en klik op Date/Time. Er wordt dan een venster geopend waarin je een opmaak kunt kiezen. Het formaat 03/09/2023 lijkt het meest op wat wij gewend zijn. Klik je daarop dan verschijnt dit in het vak Format.

Wij willen naar Nederlands gebruik echter eerst de dag en dan de maand. We verwisselen daarom de letters dd en mm zodat we -f dd'/'mm'/'yyyy krijgen. Klik je nu op OK, dan zie je dat de datum vervangen is door Date/Time. We zetten de cursor voor de plaatsnaam en klikken op het pictogram Rechts oplijnen. We vullen achter Autotext een sneltekst in, bijvoorbeeld brfhef, en klaar is onze aanhef.

Invullen

Een automatisch ingevulde datum is slechts een van de vele mogelijkheden die in PhraseExpress macro’s worden genoemd. Een ander voorbeeld is het toevoegen van gebruikersinvoer. Hoewel we weer kunnen beginnen in Kladblok of onze tekstverwerker, gaan we ditmaal aan de slag in PhraseExpress zelf.

Open het venster en klik op New Phrase. Vul bij Description de naam Vergadering in en klik het vak Phrase Content. We voegen vervolgens wat tekst toe.

De vergaderingen van onze club kennen een vast stramien dat we telkens kunnen hergebruiken. De woorden DATUM, ITEM1 en ITEM2 hebben we daar geplaatst als geheugensteun die we op die plek iets gaan wijzigen.

Markeer DATUM en klik op User Input / Form Input. Klik op Checkbox en kies daar Single-line Input. Selecteer achter Syntax Input Required. Klik op OK. Doe vervolgens hetzelfde voor de woorden ITEM1 en ITEM2.

Geef bij Autotext een naam, bijvoorbeeld vrgdr en sluit het venster. Typ je nu in je tekstverwerker het gekozen woord vrgdr, dan toont PhraseExpress een venster met drie invulvakken voor DATUM, ITEM1 en ITEM2. Omdat we hebben gekozen voor Input Required moet je hier overal wat invullen. Klik je daarna op OK, dan verschijnt de complete vergaderagenda.

Tot slot

Toen de cursor in het vak Phrase content stond, heb je misschien gezien dat je nog heel wat meer zaken kunt toevoegen, zoals plaatjes, hyperlinks en elementen van formulieren. Ook kun je je tekstsnippers uitgebreid opmaken.

Ga je in het menu File naar Download contents, dan vind je op de website van PhraseExpress bovendien allerlei add-ons, zoals een uitgebreide voorbeelddatabase en Nederlandse spellingcontrole. Kortom: er is nog heel wat te ontdekken in dit veelzijdige programma.

ASUS breidt zijn gaminglijn Republic of Gamers (ROG) uit met de ROG XREAL R1, een augmentedreality-bril die speciaal is ontwikkeld voor gamers. De bril projecteert een virtueel scherm van 171 inch voor de drager en is volgens ASUS de eerste gamingbril met een micro-OLED-scherm van 240Hz.

De ROG XREAL R1 werkt zowel met pc's, spelconsoles als de draagbare ROG Ally. Via de meegeleverde ROG Control Dock kan de bril worden aangesloten met HDMI of DisplayPort, terwijl de verbinding met de ROG Ally via één USB-C-kabel verloopt. De speler ziet dan een groot virtueel scherm, zonder dat er installatie nodig is. Dankzij een ingebouwde X1-chip kan de afstand en grootte van dat scherm eenvoudig worden aangepast. De bril weegt 91 gram, wat hem licht genoeg maakt om ook onderweg te gebruiken.

Het micro-OLED-scherm biedt een Full HD-resolutie (1920x1080) met een beeldverversing tot 240Hz en een reactietijd van 3 milliseconden. Dat moet volgens ASUS zorgen voor vloeiende beelden zonder zichtbare vertraging of wazigheid. Het gezichtsveld bedraagt 57 graden, wat neerkomt op 95 procent van het normale blikveld. Gebruikers kunnen kiezen of het virtuele scherm op een vaste plek in de ruimte blijft of met hun hoofdbewegingen meedraait.

De lenzen passen zich automatisch aan de lichtomstandigheden aan dankzij elektrochromische technologie. De tint kan ook handmatig worden ingesteld, zodat het beeld goed zichtbaar blijft bij zowel daglicht als in donkere ruimtes. Voor het geluid werkt ASUS samen met Bose. De ingebouwde speakers moeten ruimtelijk geluid produceren, zodat spelers beter kunnen horen waar geluiden vandaan komen - handig bij bijvoorbeeld shooters of racespellen.

De ROG XREAL R1 verschijnt in de eerste helft van 2026. ASUS toont de bril deze week tijdens de CES-beurs in Las Vegas.

Wat is elektrochromische technologie?

Elektrochromische lenzen kunnen hun doorzichtigheid aanpassen met behulp van een elektrische spanning. Daardoor wordt het glas donkerder of lichter, afhankelijk van de lichtomstandigheden of de voorkeur van de gebruiker. De techniek wordt ook gebruikt in sommige zonnebrillen en autoruiten.

©ASUS ROG

Microsoft, Google en Apple hebben altijd honger naar data. Vooral persoonlijke gegevens zijn goud waard. Wil je niet dat deze Amerikaanse Big Tech-bedrijven informatie over je verzamelen? Proton is een privacyvriendelijk alternatief. Dit digitale Zwitserse zakmes bestaat onder meer uit een e-maildienst, onlineschijf en VPN-server. Doe er je voordeel mee!

Bijna iedereen gebruikt wel een of meerdere diensten van Microsoft, Google of Apple. Logisch, want bekende namen als Gmail, Drive, iCloud, OneDrive en Outlook zitten standaard in diverse (mobiele) besturingssystemen. Je komt er dus bijna niet onderuit. Waarschijnlijk heb je na aanschaf van een nieuwe smartphone, tablet of computer al eens een account bij een Big Tech-bedrijf aangemaakt. Gelukkig wil dat nog niet zeggen dat je de bijbehorende diensten ook permanent moet gebruiken. Je kunt bijvoorbeeld prima ergens anders je agenda en e-mails beheren. Ook je filmpjes, foto's en documenten bewaar je desgewenst bij een andere clouddienst.

Wat is er mis met Big Tech?

Waarom zou je eigenlijk een gebruiksvriendelijke en goedwerkende webdienst van een bekend techbedrijf afdanken? Daarvoor bestaan grofweg twee redenen. Besef allereerst dat deze organisaties continu gebruikersdata analyseren en verzamelen. Voor online adverteerders is deze informatie zeer waardevol, want zij kunnen zo heel gericht adverteren. Een tweede argument is dat de genoemde techbedrijven onder de gammele privacywetgeving van de Verenigde Staten vallen. Als de Amerikaanse overheid een inzageverzoek voor een bepaald gebruikersaccount indient, zal Google, Microsoft of Apple dat honoreren. Zij zijn in dat geval namelijk verplicht om de bijbehorende gegevens af te staan.

Voordelen Proton

Bij Proton zijn jouw privédata in veilige handen. De oprichters kozen er in 2014 bewust voor om de organisatie in Zwitserland te huisvesten. Dit Alpenland staat namelijk bekend om zijn strenge privacywetgeving. Nuttig om te weten is dat al jouw gegevens versleuteld worden opgeslagen. Kortom, niemand kan jouw foto's, e-mails en documenten inzien. Verder zijn de diensten volkomen reclamevrij, waardoor Proton geen belang heeft bij het sprokkelen van persoonlijke informatie.

Zijn er dan helemaal geen nadelen? Bijna niet, al geldt er voor gratis leden wel een strakke datalimiet. Als niet-betalende gebruiker kun je 1 GB aan e-mails en 5 GB aan bestanden opslaan. Wanneer je alleen de belangrijkste berichten, foto's en documenten bewaart, kom je daarmee een heel eind. Overigens hanteert Proton voor zijn betaalde abonnementen schappelijke tarieven.

Account aanmaken

Wil je graag met Proton aan de slag? Surf dan naar https://proton.me en klik op Maak een gratis account aan. Typ een relevante gebruikersnaam. Dit is meteen ook je e-mailadres. In de volgende stap vul je tweemaal een sterk wachtwoord in, waarna je bevestigt met Aan de slag. Bewijs nu aan Proton dat je geen robot bent. Sleep het puzzelstukje naar de juiste plek en kies Volgende.

Weergavenaam

Na heel even wachten verschijnt er een verse pagina met een zogeheten herstelkit. Die heb je nodig wanneer je onverhoopt niet meer in jouw account kunt komen. Klik achter PDF Downloaden op de paarse downloadknop en bewaar dit pdf'je in een geschikte map. Vink vervolgens het selectiehokje aan en kies Ga verder.

Typ in het volgende scherm een zogenoemde weergavenaam. Die zien mensen wanneer ze een e-mail van je ontvangen. Jouw voor- en achternaam liggen daarom voor de hand. Via Doorgaan verschijnt er een overzichtsscherm met alle beschikbare Proton-diensten.

Starten met Proton Mail

Van Big Tech-bedrijven is bekend dat ze het e-mailverkeer scannen. Als je niet op digitale pottenkijkers zit te wachten, ben je bij Proton Mail aan het juiste adres. Dankzij het gebruik van eind-tot-eind-encryptie kunnen alleen de verzender en ontvanger de inhoud van een bepaalde e-mail lezen. Nieuwe gebruikers zien eerst een introductiescherm. Neem de tips vrijblijvend door, waarbij je eventueel een desktopprogramma of mobiele app van Proton Mail kunt installeren. Deze workshop behandelt alleen de webmailversie. Pas in de laatste stap het thema naar eigen smaak aan.

Gmail koppelen aan Proton Mail

Via Gebruik dit open je jouw digitale postbus. Proton Mail oogt als een doodnormale e-maildienst. In het linkermenu staan alle mappen, terwijl je rechts e-mails kunt lezen. Zie linksonder hoeveel opslagruimte er momenteel in gebruik is. Dat is belangrijk om in de gaten te houden, want bij een volle mailbox ben je onbereikbaar. In eerste instantie kunnen gebruikers 500 MB aan e-mails opbergen. Je verdubbelt dat door de gelijknamige app op je mobiele toestel te installeren en jouw Gmail-berichten naar Proton door te sluizen. Klik voor laatstgenoemde optie linksonder op Gmail automatisch doorsturen en Inloggen met Google. Je bevestigt tweemaal met Doorgaan om de Gmail-berichten op te halen.

Instellingen

Via Nieuw Bericht stel je eenvoudig een verse e-mail op. Uiteraard kun je ook mailtjes beantwoorden en doorsturen. Dat werkt op ongeveer dezelfde wijze als je dat wellicht van andere webmaildiensten gewend bent. Houd er rekening mee dat de spam-map in de reguliere weergave is verstopt. Klik in de linkerkolom op Meer om onder andere de mappen Spam en Prullenbak te tonen.

Je kunt in Proton Mail de belangrijkste instellingen nog even nalopen. Klik hiervoor bovenaan op het tandwiel. De opties verschijnen in de rechterkolom. Kies achter Lay-Out voor Rij of Kolom. Een kolommenweergave heeft als voordeel dat je tegelijkertijd het postvak met alle ontvangen e-mails én de inhoud van een los bericht kunt bekijken. Verder pas je desgewenst de Dichtheid van het postvak aan. Selecteer je hier Compact, dan heeft jouw postvak plek voor meer e-mails.

E-mailhandtekening

Klik eventueel op Alle instellingen om nog meer opties van Proton Mail te tonen. Misschien wil je bijvoorbeeld een handtekening instellen. Die verschijnt dan automatisch onder iedere nieuwe of beantwoorde e-mail. Klik binnen het instellingenvenster onder Proton Mail op Identiteit en adressen. Typ bijvoorbeeld je naam, adres en telefoonnummer. Wil je een (bedrijfs)logo in de handtekening plaatsen? Klik dan helemaal rechts van de werkbalk op het pictogram Afbeelding invoegen. Via Afbeelding uploaden verschijnt het gekozen plaatje in het tekstkader. Pas de grootte naar eigen inzicht aan en bevestig met Update.

Superveilige dataopslag

Net als bij Proton Mail past het Zwitserse concern bij Proton Drive eveneens eind-tot-eind-versleuteling toe. Behalve jijzelf kan dus helemaal niemand de gegevens inzien. Ook de eigen personeelsleden van Proton niet! Bestanden en bestandsnamen zijn voor derden dus onleesbaar. Ga naar https://drive.proton.me om de online schijf te openen. Via Aan de slag wijzig je optioneel het thema. Je kiest achtereenvolgens Selecteer thema / Later installeren / Doorgaan / Sla voorlopig over, waarna je persoonlijke cloudomgeving verschijnt. Die is nog leeg, maar daar komt snel verandering in!

Bekijk linksonder de resterende online opslagcapaciteit. Aan het begin heb je 2 GB tot je beschikking. Je breidt dat uit tot hoogstens 5 GB door bepaalde opdrachten te voltooien, namelijk het uploaden van gegevens en het delen van bestanden met bekenden. Proton geeft voor deze taken namelijk een beloning.

Bestand(en) uploaden

Een gratis opslagcapaciteit van 5 GB lijkt misschien veel, maar in de praktijk zit jouw persoonlijke cloud zo vol. Bedenk daarom goed welke gegevens je veilig wilt bewaren. Met name video's en foto's nemen relatief veel ruimte in beslag. Selecteer daarom alleen de meest dierbare beelden. Verder kun je ook privacygevoelige bestanden in Proton Drive kwijt, zoals een kopie van jouw identiteitsbewijs en financiële documenten.

Het uploaden van gegevens is kinderspel. Sleep vanuit Windows Verkenner met ingedrukte muisknop een map of bestand naar Proton Drive. Zodra je de muisknop loslaat, start direct het uploadproces. Proton Drive versleutelt eerst de gegevens en slaat de boel vervolgens op. Als alternatief voeg je via de knop Nieuw net zo makkelijk een bestand of map toe.

Bestanden weergeven

Mooi meegenomen is dat deze clouddienst diverse bestanden kan weergeven, zoals foto's, pdf'jes en tekstdocumenten. Dubbelklik gewoon op een bestandsnaam of miniatuur om een voorbeeldweergave te bekijken. Tot slot kun je jouw cloudruimte naar eigen wens organiseren. Klik bovenaan op het pictogram Nieuwe map aanmaken. Nadat je een relevante mapnaam hebt getypt, sleep je de gewenste bestanden naar deze nieuwe locatie.

Verantwoord gegevens delen

Soms is het handig om kiekjes of andere gegevens met bekenden te delen. Geen probleem, want je regelt dat rechtstreeks vanuit Proton Drive. Selecteer eerst een bestand of map. Je doet dat door voor het beoogde item het selectiehokje aan te vinken. Klik vervolgens bovenaan op het pictogram Delen (poppetje met plusteken).

Gebruikt jouw contactpersoon óók Proton Drive? Typ dan eerst het juiste e-mailadres. Daarna schrijf je een bericht, zodat jouw vriend(in) of kennis weet om wat voor bestand(en) het gaat. Bevestig nu met Delen. De ontvanger van de e-mail kan de gegevens nu met zijn of haar eigen account downloaden.

Is jouw contactpersoon geen lid van Proton, dan kun je nog steeds een bestand of map delen. Klik in dat geval achter Maak een publieke link op het schuifje. Het is verstandig om toegang tot deze url te beveiligen. Stel via het tandwieltje een vervaldatum en wachtwoord in. Zo weet je zeker dat onbevoegden geen toegang hebben. Klik ten slotte op Wijzigingen opslaan en verstuur de getoonde link nu bijvoorbeeld via e-mail of WhatsApp.

Data synchroniseren

Met Proton Drive synchroniseer je eenvoudig data tussen verschillende computers, tablets en smartphones. Je kunt de bestanden dan overal gebruiken. Ga naar https://drive.proton.me/u/6/devices om het benodigde programma voor Windows of macOS te downloaden. Log na de installatie in met het juiste e-mailadres en wachtwoord. In de Verkenner of Finder is nu de map Proton Drive zichtbaar. Bestanden en mappen die je hierin plaatst, belanden automatisch op de server van Proton. Vervolgens zijn de data voor alle gekoppelde apparaten beschikbaar. Bewaar op die manier van belangrijke bestanden een veilige back-up.

Je draagt de persoonlijke gegevens voortaan altijd bij je. Installeer vanuit de App Store of Play Store de mobiele app van Proton Drive. Zodra je bent ingelogd, heb je meteen toegang tot al jouw foto's en documenten. Nuttig is dat je optioneel smartphonefoto's kunt back-uppen. Daarnaast deel je eenvoudig bestanden met bekenden.

Beveiligde verbinding

Het Zwitserse techbedrijf stelt alles in het werk om de privacy van zijn gebruikers zo goed mogelijk te beschermen. In dat kader mag een VPN-dienst natuurlijk niet ontbreken. Je creëert daarmee een versleutelde tunnel tussen jouw apparaat en het Proton-datacenter. Hiervoor wordt het netwerkverkeer via een zogeheten VPN-server omgeleid. Dankzij deze techniek zien derden niet wat je online doet, zoals hackers en je internetprovider. Bovendien blijft jouw ip-adres verborgen.

In tegenstelling tot veel andere aanbieders is Proton VPN gratis. Er geldt geen datalimiet. Surf naar https://account.protonvpn.com en scrol een stukje omlaag. Zoals je ziet, is deze dienst voor vrijwel alle (mobiele) besturingssystemen beschikbaar, waaronder Windows, macOS, Linux, Android, iOS, Apple TV en Android TV. Bovendien kun je Proton VPN ook in de browsers Chrome en Firefox installeren. Download en installeer de gewenste versie.

Je zet eenvoudig een beveiligde netwerkverbinding op. Log in met je account en kies daarna Verbinden. Met de gratis versie selecteert Proton op eigen houtje een beschikbare server. Via Change server wijzig je de locatie. Dat gebeurt willekeurig. Als je liever een VPN-server uit een specifiek land gebruikt, heb je een betaald account nodig.

Overige tools van Proton

Naast Proton Mail, Drive en VPN gebruik je met een gratis account nog meer diensten. Zo beheer je met Calendar een versleutelde agenda, terwijl je met Pass jouw wachtwoorden in een beveiligde online kluis bewaart. In Wallet kun je zelfs gekochte bitcoins beheren. Tot slot is Proton Authenticator een nuttig hulpmiddel voor wie tweestapsverificatie voor diverse webdiensten wil instellen.

Lees ook: Waarom je beter geen sms voor tweestapsverificatie kunt gebruiken