ID.nl logo
UHS of SD Express: zo weet je welke snelheden je microSD-kaart aan kan
© Oleg - stock.adobe.com
Huis

UHS of SD Express: zo weet je welke snelheden je microSD-kaart aan kan

Twee microSD-kaarten met dezelfde opslagcapaciteit kunnen alsnog erg van elkaar verschillen. Dat komt door de businterface, die de schrijfsnelheden van dit soort kaartjes bepaalt. In dit artikel bespreken we welke van deze interfaces er zijn en hoe ze onderling verschillen.

In dit artikel gaan we dieper in op onder meer:

  • Wat schrijfsnelheden van microSD-kaarten zijn en waarom ze belangrijk zijn

  • De verschillende businterface-standaarden voor microSD's

  • De theoretische maximumsnelheden en minimumsnelheden van deze standaarden

  • De speciale videosnelheidsklassen voor het opnemen van video's

  • Waarom snellere microSD's niet altijd de beste keuze zijn

  • De beperkte compatibiliteit van de nieuwste SD Express-standaard met oudere apparaten

  • Lees ook: Waar moet je op letten bij de aanschaf van een SD-kaart?

Wat zijn schrijfsnelheden?

Het duidelijkste verschil tussen microSD-kaarten is de aanwezige opslagcapaciteit, maar tussen deze kaarten zitten onderling ook nog grote verschillen. Een belangrijk verschil zit 'm in de zogenoemde businterface van de microSD’s. De businterface geeft aan hoe snel de SD-kaart en het apparaat waarmee de kaart verbonden is, met elkaar kunnen communiceren. Hoe hoger deze schrijfsnelheden, hoe sneller grote bestanden van en naar de SD-kaart verplaatst kunnen worden.

Vooral professionele fotografen hechten waarde aan vlugge schrijfsnelheden, want die bepalen mede de kwaliteit van de foto’s die een camera op het kaartje kan opslaan in het oorspronkelijke raw-formaat. Ook voor fotografen die veel foto's achter elkaar willen schieten (zogenaamde burst- of continu-opnames) zijn hoge schrijfsnelheden belangrijk, want ze willen niet dat de microSD na elke foto eerst een tijdje moet bufferen voordat de volgende foto kan worden genomen.

Verschillen tussen de UHS-interfaces

In den beginne (rond 2000) waren er slechts twee soorten businterfaces voor SD-kaarten: Standard (schrijfsnelheden tot 12,5 megabyte per seconde) en High-speed (tot 25 MB/s). Nieuwere apparaten vereisten echter dat microSD's sneller gegevens konden overschrijven Daarom introduceerde de SD Association in 2009 de UHS-standaard, waar het gros van de huidige microSD’s onder vallen. Deze bestaat inmiddels uit drie verschillende types met de volgende theoretische maximale schrijfsnelheden: 104 MB/s voor UHS-I, 312 MB/s voor UHS-II en 624 MB/s voor UHS-III.

Er is echter geen garantie dat de kaarten deze theoretische snelheden daadwerkelijk halen. Om toch meer houvast te bieden, krijgen microSD’s ook minimale schrijfsnelheden mee. Die staan los van de UHS-klasses en worden aangeduid met U1 tot en met U3. Het gaat respectievelijk om minimale snelheden van 10 MB/s, 20 MB/s en 30 MB/s. Een UHS-I U3-kaart biedt dus snelheden tussen de 30 en 104 MB/s.

Een UHS II U3-microSD-kaart.

Opkomst van de SD Express-standaard

Maar dan zijn we er nog niet, want in 2018 is er een nieuwe standaard bij gekomen: SD Express. Net als de UHS-types is er niet één soort SD Express, maar wordt de standaard telkens uitgebreid. De meeste SD Express-specificaties bieden snelheden tot 985 MB/s, maar onlangs is daar versie 8.0 bij gekomen met een theoretische overdrachtssnelheid tot maar liefst 3940 MB/s. Dat is vier keer sneller dan de originele specificatie en ongeveer evenveel als de snelheid van de gemiddelde NVMe-ssd in een pc.

Hiermee kunnen fotografen nóg hoogwaardiger raw-foto’s (in 8K-kwaliteit of zelfs hoger) in de burst-modus schieten. Momenteel zijn er alleen nog geen microSD's beschikbaar met deze SD Express-versie. Er zijn überhaupt nog weinig SD-kaarten op de markt die gebruikmaken van een SD Express-interface; onder meer Lexar biedt dergelijke kaarten aan en ook Samsung is van plan om binnenkort SD Express-kaarten uit te brengen.

Een microSD-kaart met SD Express-interface van Lexar.

Videosnelheid: een klasse apart Voor video-opnames bestaat een afzonderlijke snelheidsklasse. Op microSD-kaartjes staat vaak een 'V' gevolgd door een getal dat de videoschrijfsnelheid in megabytes per seconde (MB/s) aanduidt. Een kaart met het getal 'V30' geeft dus aan dat deze in staat is om video’s met een snelheid van 30 MB/s naar de kaarten te schrijven.

Hoe sneller dat kan, hoe hoger de maximale bitrate en daarmee de kwaliteit van de video’s die kunnen worden opgeslagen. Maar let op: de bitrate wordt gemeten in megabits per seconde (mbps). Eén megabyte staat gelijk aan acht megabits, dus een V30-SD-kaart kan een bitrate van maximaal 240 mbps aan.

Of het interessant is om voor een kaart met een hogere videosnelheidsklasse te gaan, hangt af van de maximale bitrate die je camera ondersteunt. Dat zal vooral een verschil maken bij 4K- en 8K-video’s, aangezien de meeste moderne SD-kaarten al in staat zijn om Full-HD-video’s met de maximale bitrate op te slaan.

Snellere SD-kaarten niet altijd de beste keuze

Het lijkt misschien vanzelfsprekend om voor SD-kaarten met een hogere businterface te kiezen, maar dat hoeft niet per se zo te zijn. SD Express-kaarten zijn bijvoorbeeld alleen backwards compatible met UHS-I, maar niet met UHS-II of UHS-III. Dat houdt in dat een apparaat SD Express of UHS-II/-III kan ondersteunen, maar niet allebei. Oftewel: als je een UHS-III-kaart hebt en deze in een apparaat met SD Express-ondersteuning wilt gebruiken, val je helemaal terug naar de UHS-I-standaard. Dat is dus behoorlijk zonde van het geld, want je hebt dan niets aan de beloofde hogere snelheden van je duurdere SD-kaart.

Er zijn sowieso maar weinig apparaten met ondersteuning voor de nieuwere businterfaces. De meeste microSD-adapters en apparaten als handheldconsoles ondersteunen momenteel alleen nog de vijftien jaar oude UHS-I-standaard. Het is bovendien nog maar de vraag of apparaten in de toekomst wel van deze hogere standaarden gebruik gaan maken. Zo zijn veel camerafabrikanten overgegaan op CFExpress-geheugenkaarten. Hoewel deze technologisch vrijwel identiek zijn aan SD Express, verscheen de CompactFlash-kaart eerder. Daardoor zijn er nu systeemcamera’s die wel CFExpress-, maar geen SD Express-ondersteuning bieden.

▼ Volgende artikel
Productiever met de muis: zo werk je een stuk efficiënter
© tippapatt | stock.adobe.com
Huis

Productiever met de muis: zo werk je een stuk efficiënter

Efficiënt werken draait niet alleen om software. Soms zit de grootste winst in iets eenvoudigs, zoals hoe je de muis gebruikt. De Windows-muis zit vol slimme functies die de meeste gebruikers nooit opmerken: automatisch scrollen, vensters in lay-outs plaatsen, snel bestanden selecteren, acties aan muisknoppen koppelen…

 De middelste muisklik (scrollwieltje-klik) is een onderschatte snelkoppeling. Klik met het scrollwieltje op een app die vastgemaakt is aan de taakbalk en er wordt meteen een nieuw venster van die app geopend. Handig als bijvoorbeeld Word al actief is en je snel een tweede leeg document wilt openen. Ook in Windows Verkenner werkt dit trucje. Klik met het scrollwieltje op een map en hij opent in een nieuw tabblad. Een tabblad sluiten gaat al even eenvoudig. Klik met het scrollwieltje op het tabblad van Verkenner of de webbrowser en het verdwijnt meteen. Kortom, de scrollwieltje-klik is de snelste manier om tabbladen te openen en te sluiten.

Je kunt met rechtsklikken een map in een nieuw tabblad openen, maar nog sneller gaat het met de scrollwieltje-klik.

Automatisch scrollen

Wist je dat je helemaal niet hoeft te blijven draaien aan het scrollwieltje om door lange webpagina’s of documenten te gaan? Klik ergens op de pagina met het scrollwieltje (middelste muisknop). Er verschijnt een rond pictogram bij de cursor: automatisch scrollen is actief . Beweeg nu de muis lichtjes omhoog of omlaag. De pagina begint automatisch te scrollen. Hoe verder je de cursor van het pictogram af beweegt, hoe sneller de pagina scrollt. Breng je de cursor terug naar het midden, dan vertraagt het scrollen of stopt het helemaal. Ideaal voor lange artikelen, pdf’s of Word-documenten. Als je klaar bent, klik je nogmaals op het scrollwieltje om automatisch scrollen uit te schakelen.

De nieuwe cursor geeft aan dat je automatisch horizontaal en verticaal kunt scrollen.
Muisknoppen aanpassen met XMBC

Heb je jezelf een high-end muis cadeau gedaan, dan krijg je daar meestal bijbehorende software bij waarmee je knoppen en snelkoppelingen kunt configureren. Daarmee kun je de productiviteit van de muis enorm verhogen. Maar ook met een gewone muis kun je verrassend veel aanpassen dankzij X-Mouse Button Control (XMBC, www.kwikr.nl/xmbc). De freewaretool werkt met profielen per programma, zodat je de standaard muisbediening niet verandert. X-Mouse Button Control is een klein maar bijzonder krachtig Windows-programma waarmee je muisknoppen kunt herprogrammeren. Vooral handig voor wie veel aan de pc werkt, games speelt of specifieke software gebruikt met terugkerende handelingen. Enkele voorbeelden van wat je met XMBC kunt doen: een muisklik instellen om met één handeling tekst te kopiëren of plakken; extra muisknoppen simuleren (ideaal voor gamers die geen duimknoppen hebben); een schermafdruk maken via een muisknop; of meteen een screenshot-tool zoals het Knipprogramma starten. De tool is gratis en reclamevrij. Enig minpunt: de interface oogt wat technisch en kan beginners even afschrikken.

Met XMBC kun je toepassingen koppelen aan muisknoppen.

Snap Layouts

In Windows 11 kun je vensters moeiteloos in een vaste indeling op het scherm plaatsen dankzij Snap Layouts. De officiële Nederlandstalige term is Uitgelijnde vensters, maar vrijwel iedereen spreekt van Snap Layouts. In plaats van zelf vensters te verslepen en te schalen, kies je een voorgedefinieerde lay-out: twee vensters naast elkaar, drie of vier vensters in een raster, een asymmetrische verdeling, zoals 1/3 + 2/3 van het scherm. Open een venster dat je wilt plaatsen. Beweeg de muisaanwijzer boven de knop Maximaliseren. Er verschijnt een menu met verschillende lay-outs. Je kunt ook de toetscombinatie Windows-toets+Z gebruiken. Klik op een lay-outzone en het venster wordt daar automatisch in geplaatst. Windows toont vervolgens de andere open vensters. Klik om de resterende zones te vullen. Extra handig is ook de volgende methode. Sleep een venster langzaam naar het midden bovenaan het scherm. Hierdoor verschijnt een raster met alle beschikbare lay-outs. Laat los om het venster vast te klikken. Het is mogelijk om de instellingen aan te passen via Instellingen / Systeem / Multitasking en dan kies je Uitgelijnde vensters. Hier kun je onder andere bepalen of Windows suggesties toont voor het vullen van de andere zones.

Selecteer hoe je de vensters wilt uitlijnen.

Horizontaal scrollen

Werk je in een grote spreadsheet, bewerk je een brede afbeelding of wil je in een video-editor door de tijdlijn bewegen? Dan hoef je niet te mikken op de kleine schuifbalk onderaan het scherm, je kunt ook horizontaal scrollen met het scrollwieltje. Om horizontaal te scrollen met een muis en het scrollwieltje, houd de Shift-toets ingedrukt en scrol daarna omhoog of omlaag met het scrollwieltje. In sommige programma’s, zoals Microsoft Excel, is de sneltoets Ctrl+Shift in combinatie met het scrollwieltje. Scrol je naar beneden, dan verschuift de inhoud van links naar rechts. Scrol je naar boven, dan gaat de inhoud van rechts naar links. Laat je de Shift-toets los, dan werkt het scrollwieltje weer gewoon verticaal.

Met Ctrl+Shift kun je in Excel horizontaal scrollen met het muiswieltje.

Slepen met de rechtermuisknop

We slepen bestanden en mappen bijna altijd met de linkermuisknop om ze te verplaatsen. Maar probeer het eens met de rechtermuisknop, dat geeft je veel meer controle. Klik met de rechtermuisknop op een bestand of map en sleep het naar de gewenste locatie. Wanneer je de muisknop loslaat, verschijnt een snelmenu waarin je kunt kiezen: Hierheen kopiëren, Hierheen verplaatsen, Hier snelkoppelingen maken. Heb je een compressietool geïnstalleerd, zoals 7-Zip of WinRAR, dan verschijnen die opties ook in het menu. Je kunt bovendien meerdere items selecteren en die tegelijk met de rechtermuisknop slepen. Ideaal om in één keer snelkoppelingen op het bureaublad te plaatsen.

Door met rechts te slepen, opent een snelmenu.

Meteen het volledige contextmenu

In Windows 11 is het contextmenu (het menu dat verschijnt bij een rechtermuisklik) vereenvoudigd. Pictogrammen voor Knippen, Kopiëren, Plakken, Naam wijzigen en Verwijderen staan bovenaan en het menu zelf is korter. Dat oogt overzichtelijker, maar soms heb je juist het klassieke volledige contextmenu nodig. Je kunt onderaan op Meer opties weergeven klikken, maar dat kost telkens een extra handeling. Ben je het beu om telkens die extra klik te moeten maken? Houd dan gewoon de Shift-toets ingedrukt en klik met de rechtermuisknop op de map of het bestand. Hierdoor opent direct het volledige klassieke contextmenu waar je toegang hebt tot alle rechtermuisknopopties van Windows.

Links het gewone contextuele menu van Windows 11, rechts het volledige menu.

Vensters maximaliseren en verkleinen

Dubbelklik op de titelbalk bovenaan een venster om een venster te maximaliseren. Staat het venster al gemaximaliseerd? Dubbelklik opnieuw op de titelbalk en het venster keert terug naar zijn vorige formaat. Dit werkt een stuk sneller dan mikken op de kleine maximaliseer-/herstelknop. Je kunt ook dubbelklikken op het pictogram van het venster in de linkerbovenhoek om dat venster meteen te sluiten. Bij sommige moderne Windows 11-apps staat er géén pictogram in de titelbalk en werkt deze truc dus niet. Voorbeelden waarbij het wel werkt: Kladblok, Taakbeheer, register-editor en veel traditionele desktopsoftware. 

Sneller zoomen

Een van de meest onderbenutte functies van de muis is de mogelijkheid om in en uit te zoomen met behulp van het scrollwieltje. Houd de Ctrl-toets ingedrukt en rol met het wieltje omhoog om in te zoomen, rol omlaag om uit te zoomen. Dit werkt bijna overal: op webpagina’s, Word-documenten, Excel-sheets, pdf-bestanden, fototoepassingen en grafische software, Windows Verkenner … Het voordeel is dat je hand op het toetsenbord én op de muis blijft, zonder de workflow te onderbreken. In sommige browsers kun je met Ctrl+0 (nul) altijd terugkeren naar 100 procent zoom. In Microsoft Word werkt Ctrl+muiswieltje zelfs terwijl je een selectie maakt in de statusbalk onderaan, waardoor je extra controle krijgt over de weergave.

Via Ctrl+muiswieltje kun je traploos inzoomen.

Slimmer selecteren

Meerdere bestanden selecteren hoeft geen gedoe te zijn. Windows biedt twee handige methoden. De eerste manier (Shift+klik) gebruik je om een aaneengesloten reeks items te selecteren. Klik op het eerste bestand in de reeks, houd de Shift-toets ingedrukt en klik op het laatste bestand. Alles daartussen wordt automatisch geselecteerd. De tweede manier (Ctrl+klik) dient om meerdere niet-aansluitende bestanden te selecteren. Houd de Ctrl-toets ingedrukt en klik op elk bestand dat je wilt toevoegen. Als je per ongeluk het verkeerde bestand hebt geselecteerd, klik je er nogmaals op terwijl je de Ctrl-toets nog steeds ingedrukt houdt. Vaak is het handig om deze twee methoden te combineren. Veronderstel dat je eerst met Shift-klik een aansluitende reeks bestanden hebt geselecteerd vanaf nummer 7 tot en met 63, maar je wilt bestand 52, 57 en 60 niet in de selectie. Dan kun je met Ctrl-klik deze drie items uit de selectie verwijderen.

Met Shift-klik selecteer je een aaneengesloten reeks bestanden.
▼ Volgende artikel
Pokémon FireRed en LeafGreen komen op 27 februari naar Switch eShop
Huis

Pokémon FireRed en LeafGreen komen op 27 februari naar Switch eShop

Er gingen onlangs al geruchten over, maar nu is het zo goed als zeker: vanaf 27 februari zijn Pokémon FireRed Version en Pokémon LeafGreen Version speelbaar op Nintendo Switch en Nintendo Switch 2 via de eShop.

Na eerdere geruchten zijn beide games nu inmiddels op de Nintendo eShop verschenen: hier en hier. Daarbij kost elk spel 20 euro.

Officieel zijn de Switch-releases van de klassieke games nog niet aangekondigd op moment van schrijven. Op 27 februari is het Pokémon Day, een jaarlijkse viering van alles rondom Pokémon. Het ligt dan ook in de lijn der verwachting dat de Switch-versies van de games op die dag worden aangekondigd en meteen worden uitgebracht.

Volgens de beschrijving op de eShop wordt lokale draadloze multiplayer ondersteund, en zal Pokémon Home op een later moment ook worden ondersteund. Overigens zullen diverse regio's unieke taalversies ontvangen, net als bij het origineel. Dat betekent bijvoorbeeld dat mensen die het spel in de Verenigde Staten kopen, alleen een Engelse taal kunnen selecteren in de games.

Er gingen eerder al geruchten dat de Pokémon-games opnieuw uitgebracht zouden worden om de franchise te vieren. De Pokémon-reeks bestaat dit jaar namelijk dertig jaar.

View post on Instagram
 

Over Pokémon FireRed en LeafGreen

Pokémon Red en Pokémon Blue waren de eerste Pokémon-games die in 1996 verschenen, terwijl FireRed Version en LeafGreen Version uit 2004 afkomstige Game Boy Advance-remakes zijn van de spellen.

In deze Pokémon-games verkennen spelers de originele Kanto-regio, waar men wilde pokémon tegenkomt die men kan vangen, om ze vervolgens in te zetten in gevechten tegen andere pokémon. Spelers nemen het namelijk op tegen ervaren Gym Leaders en proberen de beste pokémontrainer ooit te worden. De FireRed- en LeafGreen-versies van de game voegen ook de nieuwe regio Sevii Islands toe.