Windows 10 is gratis. Doen dus? Jazeker, Windows 10 is zoveel beter dan zijn voorgangers, dat niet upgraden geen optie is. Maar doe het wel op de juiste manier. Dit stappenplan helpt je over te stappen naar Windows 10.

De pc voorbereiden

Tip 01: De fallback

Hoewel de installatiemethode van Windows 10 voortborduurt op die van vorige versies, kan er altijd iets misgaan tijdens het upgraden. Daar moet je rekening mee houden. Maak voor je begint met upgraden dus minimaal een back-up van alle persoonlijke gegevens. Dit zijn de mappen en bestanden in je profiel. Start de Windows Verkenner en klik boven in de adresbalk op het kleine driehoekje naast Bibliotheken. Lees ook: Aan de slag met Windows 10.

Klik op je accountnaam. In de Verkenner zie je nu de mappen die Windows standaard gebruikt om jouw bestanden te bewaren, zoals Mijn documenten en Mijn afbeeldingen. Maak een back-up van al deze mappen en voeg ook de mappen en bestanden toe die ook belangrijk zijn maar die buiten deze standaardmappen staan. Bewaar de back-up op een externe schijf of NAS. Je kunt ook met een programma als CloneZilla of Acronis True Image een image van de hele pc te maken. Bewaar ook dat image op een externe schijf of NAS. Met een systeemimage kun je niet alleen al je bestanden herstellen, maar ook de hele computer in de huidige staat terugbrengen. Hier staat een stappenplan om je hierbij te helpen.

©PXimport

Tip 01 Voorkom dat je bij de upgrade belangrijke documenten kwijtraakt door alle belangrijke mappen te back-uppen.

Systeemeisen Windows 10

De officiële minimumsysteemeisen van Windows 10 zijn gelijk aan die van Windows 8, 8.1 en zelfs Windows 7: 1GHz-processor, 1 GB RAM, 20 GB vrije ruimte op de harde schijf en een grafische kaart met DirectX 9-ondersteuning. Erg realistisch is dit niet, houd daarom het volgende aan: Intel i5- of i7-processor of een gelijkwaardige AMD-processor, 4 GB RAM en een grafische kaart die niet ouder is dan 5 jaar.

Als vuistregel kun je hanteren: draait Windows 7, 8 of 8.1 goed op de pc, dan zal de upgrade geen probleem zijn. Ben je niet helemaal tevreden met de snelheid en stabiliteit van Windows voor de upgrade, kijk dan naar de mogelijkheid om de hoeveelheid RAM uit te breiden en vervang de harde schijf door een SSD. Als je niet weet welke processor en hoeveel geheugen er in de pc zit, klik met de rechtermuisknop op Deze pc en kies Eigenschappen. Daar zie je het allemaal staan.

Tip 02: Updates installeren

Behalve eisen aan de hardware, stelt de gratis upgrade naar Windows 10 ook eisen aan de software. Alleen pc's met Windows 7 SP1 of Windows 8.1 kunnen tot 29 juli 2016 gratis upgraden, alle andere niet. Heb je XP of Vista, dan zul je eerst over moeten naar Windows 7. Heb je Windows 8, dan moet je eerst de gratis update naar 8.1 uitvoeren. De update van 8 naar 8.1 gaat via de Windows Store (klik er op Update van Windows uitvoeren) en is de gemakkelijkste van de genoemde upgrades. Alle andere vereisen echte herinstallaties van Windows.

Heb je dan 7 of 8.1, installeer dan voor je gaat upgraden alle beschikbare updates voor die versie van Windows. Klik op Start / Configuratiescherm / Systeem en beveiliging / Windows Update / Instellingen wijzigen. Controleer of de optie Updates automatisch installeren is ingeschakeld en klik dan op OK / Naar updates zoeken. Installeer alle updates, belangrijke en minder belangrijke. Start telkens nadat er updates zijn geïnstalleerd de pc opnieuw op, log in en ga weer naar Windows Update. Doe dit net zo vaak tot er geen updates voor die versie van Windows meer beschikbaar zijn.

©PXimport

Tip 02 Windows 8 moet je eerst upgraden naar Windows 8.1 om in aanmerking te komen voor de gratis Windows 10 upgrade.

Tip 03: Activeer je Windows

Essentieel voor je gaat upgraden, is dat je de oude Windows activeert. Bij activatie wordt de licentie van Windows gekoppeld aan jouw computer. Microsoft bewaart een digitale handtekening van de hardware van de pc en koppelt daar het recht aan om op die pc die versie van Windows te gebruiken. Upgrade je naar Windows 10 met een pc die niet geactiveerd is, dan krijgt die pc geen licentie om altijd Windows 10 te gebruiken. Om wel een Windows 10-licentie toegewezen te krijgen, moet je daarom de oude Windows activeren én de eerste keer dat je Windows 10 installeert, altijd een upgrade uitvoeren (en geen schone installatie). Vaak zal Windows al geactiveerd zijn, maar het is belangrijk het te controleren. Klik op Start en typ Activatie en druk op Enter. Krijg je de melding dat Windows is geactiveerd, dan kun je upgraden. Is Windows nog niet geactiveerd, klik dan op Nu activeren.

©PXimport

Tip 03 Upgrade pas naar Windows 10 nadat je Windows 7 of 8.1 hebt geactiveerd.

De upgrade-opties

Tip 04: Windows-versie

Er zijn wel meer dan twintig versies van Windows 10, maar voor consumenten en kleine bedrijven zijn er daarvan maar twee belangrijk: Windows 10 Home en Windows 10 Pro. Home voldoet in bijna alle gevallen voor gebruik thuis, Pro biedt een paar extra's die vooral belangrijk zijn voor bedrijven en echt fanatieke computergebruikers. Pro biedt bijvoorbeeld Hyper-V waarmee je virtuele machines kunt maken, maar VMware Workstation en Oracle VirtualBOX doen dat ook en gebruiksvriendelijker.

Met Pro kun je andere pc's op afstand overnemen, maar TeamViewer doet dat ook en gemakkelijker. Bij de gratis upgrade krijg je van Microsoft die versie van Windows 10 die het meest overeenkomt met de versie van Windows, in de tabel zie je welke dat is. Om te zien welke versie van Windows je nu hebt, open via Windows-toets+E de Windows Verkenner. Klik met rechtermuisknop op Deze pc en kies Eigenschappen. Bij Windows-versie lees je precies welke versie van Windows je nu gebruikt.

Tip 05: Van Home naar Pro

Wil je de upgrade naar Windows 10 benutten om van een Home-versie van Windows 7 of 8.1 naar de Pro-versie van Windows 10 te upgraden, dan kan dat. Wel moet je een aangepast upgrade-pad kiezen. Upgrade eerst naar de versie die je gratis van Microsoft krijgt, en voer dan een upgrade uit naar Windows 10 Pro. Voor dit laatste hoef je Windows dan niet opnieuw te installeren, je leest in tip 18 van dit artikel hoe. De upgrade van Windows 10 Home naar Windows 10 Pro is overigens niet gratis, die kost 159 euro.

©PXimport

Tip 05 De upgrade van een Windows Home naar Windows 10 Pro gaat altijd via Windows 10 Home.

Tip 06: 32 of 64 bit

Elke versie van Windows 10 is verkrijgbaar als 32bit- en als 64bit-versie. Functioneel maakt het geen verschil, ze zijn precies gelijk. Welke versie van Windows je nodig hebt, hangt uitsluitend af van de hoeveelheid geheugen in de pc. Bij 4 GB of meer is 64 bit de enige keuze, bij 4 GB of minder is 32 bit de beste keuze. Om te zien of je nu een 32- of 64bit-versie van Windows geïnstalleerd hebt, open je opnieuw de Windows Verkenner. Klik met rechtermuisknop op Deze pc en kies Eigenschappen. Bij Type systeem lees je precies welke versie van Windows je nu gebruikt.

©PXimport

Tip 06 Controleer hier welke versie van Windows je op dit moment gebruikt.

Tip 07: Van 32 naar 64-bit

Wil je de upgrade naar Windows 10 benutten om van een 32bit-versie van Windows 7 of 8.1 naar de 64bit-versie van Windows 10 te upgraden, dan kan dat. Wel moet de processor dan ook echt 64 bit zijn. Om dit te weten te komen, klik je in Windows 7 op Start en open het Configuratiescherm. Zoek naar Prestaties en kies Hulpprogramma's voor en informatie over prestaties. Klik dan op Details over prestaties en systeem weergeven en afdrukken. Bij Type computer zie je staan of de pc geschikt is voor 64 bit.

In Windows 8.1 open je via Windows-toets+E de Windows Verkenner. Klik met rechtermuisknop op Deze pc en kies Eigenschappen. Bij Type systeem moet staan dat je een x64-processor hebt. Heb je de juiste hardware, let dan goed op. De enige juiste manier om van een 32 bit Windows 7 of 8.1 te upgraden naar een 64 bit Windows 10, is door eerst een standaardupgrade naar Windows 10 uit te voeren. Activeer na de upgrade de 32bit-versie van Windows 10 (!) en voer daarna een schone installatie van Windows 10 64 bit uit. Hoe dat moet, lees je in stap 16 van dit artikel.

©PXimport

Tip 07 Deze pc draait nu nog een 32-bits Windows maar is ook geschikt voor een 64-bits.

Illegale Windows upgraden

De upgrade naar Windows 10 is gratis, maar alleen als je een legale versie van Windows 7 of 8.1 hebt. Heb je die niet, dan kun je wel upgraden naar Windows 10 maar blijft Windows illegaal. De kans dat op gegeven moment Microsoft de installatie deactiveert is bij een illegale Windows 10 net zo aanwezig als bij een illegale Windows 7 of 8. Volgens Microsoft is de komst van Windows 10 wel hét moment om van een illegale naar een legale versie van Windows over te stappen. Je betaalt dan nog één keer de aanschafprijs van Windows 10 en daarna heb je altijd op die computer de laatste versie van Windows.

Tip 08: Upgradescenarios

Er zijn meerdere manieren om te upgraden naar Windows 10. De standaard manier is met de app 'Windows 10 downloaden'. Hierin geef je eerst aan dat je wilt upgraden, waarna op de achtergrond eerst alle benodigde Windows 10-bestanden worden gedownload om vervolgens de upgrade uit te voeren. Je krijgt dan een gelijkwaardige versie van Windows en alle programma's en gegevens staan nog op de pc.

De tweede mogelijkheid is om zelf de upgrade te starten via de Windows 10 website. Ook dan krijg je een vergelijkbare versie en blijven alle instellingen bewaard.

De derde mogelijkheid is een installatie-disk of usb-stick te maken. Daarmee kun je ook een schone installatie uitvoeren en bijvoorbeeld van een 32- naar een 64bit-installatie gaan. Deze laatste methode is ook het handigste wanneer je meerdere pc's wilt upgraden. Wat je ook doet, om een geldige Windows 10 licentie te krijgen: altijd eerst een standaardupgrade vanaf een geactiveerde versie van Windows 7 of 8.1!

©PXimport

Tip 08 Via de app 'Windows 10 downloaden' word je geïnformeerd als Windows 10 voor je klaarstaat.

Upgraden

Tip 09: Upgrade reserveren

Voor elke pc die je gratis wilt upgraden naar Windows 10, moet je de upgrade 'reserveren'. Microsoft heeft hiervoor via Windows Update de Download Windows 10 app naar alle geschikte computers gestuurd. Deze staat bekend als Windows Update KB3035583 en is in de vorige stap met alle Windows Updates meegekomen.

Dat de update actief is, zie je aan het Windows-logo bij de klok in het systeemvak. Klik daarop om de upgrade te reserveren. Als het goed is zie je een groen vinkje staan en de tekst "Deze pc is compatibel". Via Rapport weergeven kun je de resultaten van de compatibiliteitstest zien. Is de pc compatibel, klik dan op Reserveer uw gratis upgrade. Voer in het volgende venster je mailadres in en klik op Bevestiging verzenden. De Windows 10-upgrade wordt nu op de achtergrond gedownload. Windows zal het melden wanneer dit klaar is en je echt kunt upgraden.

©PXimport

Tip 09 De app 'Windows 10 downloaden' is de makkelijkste manier om de Windows 10 Upgrade te reserveren.

Geen download-app?

En wat als er op jouw systeem geen download-app voor Windows 10 is? Controleer eerst de versie van Windows. Ga naar Start / Alle Programma's / Bureau-accessoires en klik met de rechtermuisknop op Opdrachtprompt. Kies voor Als administrator uitvoeren. Typ achter de knipperende prompt het commando winver en druk op Enter.

Windows opent nu een venster waar je de versie en het patchlevel van Windows kunt aflezen. Dit moet minimaal Windows 7 zijn met Servicepack 1 of Windows 8.1. Controleer dan of de KB3035583-update wel is geïnstalleerd. Typ hiervoor het volgende commando in: dism /online /get-packages | findstr 3035583 en druk op Enter. Het resultaat moet zijn "Package Identity : Package_for_KB3035583~31bf3856ad364e35~amd64~~6.3.1.29". Controleer door het nummer aan het einde van het commando te veranderen of bij Windows 7 ook update 2952664 is geïnstalleerd, en bij Windows 8.1 2976978 en 2919355. Ontbreekt een update, installeer die dan via Windows Update. Ontbreekt de download-app hierna nog steeds, gebruik dan het hulpprogramma uit tip 14.

Tip 10: Locatie Windows 10

De Windows 10 downloaden-app maakt op de C-schijf een verborgen map aan en plaatst daarin de Windows 10-installatiebestanden. Om de map te zien, open je in je verkenner de C-schijf. In Windows 7 klik je dan op Organiseren / Map en zoekopties / Weergave en kies in de lange lijst met opties voor Verborgen bestanden en mappen / Verborgen bestanden, mappen en stations weergeven. Heb je Windows 8.1 klik dan boven in het Verkenner-venster in de map op Beeld / Details en schakel Verborgen items in.

De map heet $Windows.~BT en wordt uiteindelijk tot wel 6 GB groot. Echt bespoedigen kun je de download niet, anders dan door de pc rustig aan te laten staan. Is de pc uit of in slaapstand, dan stopt logischerwijze ook de download.

©PXimport

Tip 10 Zie hoe Windows 10 'groeit', volg de download door de verborgen downloadmap zichtbaar te maken.

Tip 11: De upgrade is er!

Is de download klaar, dan toont Windows een pop-up met de tekst "Tip van Microsoft: upgrade gratis naar Windows 10". Klik op Plan je gratis upgrade. Klik in het volgende venster op OK / Doorgaan en daarna op Akkoord in het venster "OK, de upgrade wordt gestart". De titel van dit venster is misleidend, de upgrade wordt namelijk nog helemaal niet gestart. Je kunt namelijk in het volgende venster nog kiezen of je direct wilt upgraden of later. Als je nu wilt upgraden klik je op Upgrade nu starten. Wil je dit pas op een later moment, klik dan op Later plannen en selecteer de dag en tijd dat de upgrade uitgevoerd kan worden. Bevestig via Tijd bevestigen.

©PXimport

Tip 11 Als alle installatiebestanden zijn gedownload, kan de upgrade beginnen.

Tip 12: De eerste upgrade

De upgrade naar Windows 10 verloopt verder zoals we dat van vorige Windows-installaties gewend zijn. De pc herstart, de oude Windows-versie wordt verplaatst naar de map Windows.old en de nieuwe Windows neemt zijn plaats in. De pc start nog een of twee keer op en daarna kun je voor het eerst inloggen in Windows 10. Je zult zien dat programma's en bestanden nog aanwezig zijn en je kunt bijna zo weer aan het werk. Controleer wel of je antivirussoftware ook na de upgrade goed werkt.

©PXimport

Tip 12 Na de ugprade kun je voor de eerste keer inloggen op Windows 10.

Tip 13: Activatie!

Om de upgrade echt af te ronden, moet je Windows 10 nu activeren. Pas dan verleent Microsoft de pc de Windows 10 licentie. Is de pc verbonden met internet dan zal hij ook zelf proberen te activeren, maar het is niet onverstandig het te controleren en eventueel zelf te regelen. Klik op Start / Instellingen / Bijwerken en beveiliging. Hier zie je of Windows 10 al is geactiveerd. Zo niet, dan kun je dat nu direct regelen. De snelste methode is via de opdrachtprompt: klik op Start en typ cmd. Druk nog niet op Enter, maar klik met de rechtermuisknop op Opdrachtprompt en kies Als administrator uitvoeren. Typ dan achter het commando slmgr.vbs /ato en druk op Enter. Is de activatie klaar, dan weet je dat je nu altijd Windows 10 op deze pc kunt installeren en gebruiken.

©PXimport

Tip 13 Activeer Windows 10 om alle functionaliteit te krijgen en alle toekomstige updates.

De installatiefout 80240020

Op het enorme aantal Windows 10-installaties, is het aantal foutmeldingen zeer gering. De meest voorkomende fout is dat de installatie stopt met een foutcode 80240020. Dit betekent dat de eerste fase van de installatie niet succesvol is afgerond. Microsoft adviseert te wachten tot de Windows 10-installatie zelf meldt dat opnieuw begonnen kan worden.

Wil je dat niet, open dan de registereditor (klik op Start, typ regedit en druk op Enter) en blader in de linkerkolom naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\WindowsUpdate\OSUpgrade. Ontbreekt de sleutel, maak deze dan aan. Maak dan binnen de sleutel een nieuwe DWORD (32-bits)-waarde met de naam AllowOSUpgrade en stel als Waarde in 0x00000001. Sluit daarna de registereditor en start de pc opnieuw op. Hierna kun je via Windows Update de Windows 10-installatie opnieuw opstarten.

Tip 14: Upgraden vanaf web

Wil je niet wachten op het moment dat de app Windows 10 downloaden jou een melding geeft dat de download klaarstaat? Ga dan naar deze website en klik op Download nu het hulpprogramma. Gebruik je nu een 32bit-versie van Windows, kies dan de 32-bits versie, gebruik je nu een 64bit-Windows kies dan voor 64-bits versie. Start het programma en kies voor Deze pc nu bijwerken. Selecteer de juiste taal, vermoedelijk Nederlands en kies of je Windows 10 Home of Windows 10 Pro gaat installeren, dit is afhankelijk van je licentie. Bij de architectuur heb je de keuze voor een 32 of 64bit-versie van Windows 10. Klik op Volgende en Windows 10 zal worden gedownload. Daarna zal de setup het overnemen, de rest van het proces is vergelijkbaar met de standaardinstallatie die we hiervoor bespraken.

©PXimport

Tip 14 Voor een snelle upgrade gebruik je het hulpprogramma van Windows 10.

Tip 15: Installatiemedium

Wil je meerdere pc's upgraden, dan is het handiger een Windows 10-installatieschijf of usb-stick te maken. Daarvoor gebruik je hetzelfde hulpprogramma uit de vorige tip, alleen kies je niet voor het bijwerken van deze pc, maar selecteer je Installatiemedia voor een andere pc maken. Kies de gewenste taal, versie en architectuur en selecteer daarna of je het medium. Wil je de pc's opstarten met een usb-stick, kies dan USB-flashstation, heb je liever een opstartbare installatie-dvd, kies dan ISO-bestand. Geef aan waar je het iso-bestand wilt bewaren of plaats de usb-stick en selecteer die. De stick moet minimaal 4 GB groot zijn.

Daarna downloadt het programma de benodigde bestanden en schrijft deze weg op de stick of in het iso-bestand. Brand daarna het iso-bestand op dvd, in Windows 8.1 kan dit simpelweg door met de rechtermuisknop op het iso-bestand te klikken en te kiezen voor Schijfkopiebestand branden. Zijn stick of dvd klaar, dan kun je die gebruiken om elke pc mee op te starten en de installatie van Windows 10 uit te voeren.

©PXimport

Tip 15 Wil je Windows 10 op meerdere pc's installeren, maak dan een opstartbare usb-geheugenstick of dvd.

Tip 16: Schone installatie

Tot nu toe betekende een schone installatie altijd dat je tijdens de installatie van je nieuwe Windows-versie de partitie of schijf met de oude Windows verwijderde, om de nieuwe Windows een nieuwe te laten maken en gebruiken. Met Windows 10 verandert dit, doordat je eerst een standaardupgrade moet uitvoeren en Windows 10 moet activeren. Voer dus eerst een standaardupgrade uit zoals eerder beschreven. Is Windows 10 geïnstalleerd en geactiveerd, herstart dan de pc met de installatie-schijf of stick uit de vorige tip.

Druk op Enter zodra je de melding krijgt Druk op een toets om op te starten vanaf dvd/geheugenstick. Bij Voer de productcode in om Windows te installeren kies je Overslaan. Selecteer in het volgende venster de versie van Windows die je wilt installeren. Kies daarna voor Aangepast: alleen Windows installeren, selecteer dan de systeempartities en klik telkens op Verwijderen. Selecteer dan de Niet-toegewezen ruimte en kies Volgende. Daarna worden de Windows-bestanden naar de nu helemaal lege schijf gekopieerd en heb je even later een helemaal schoon geïnstalleerde Windows 10.

©PXimport

Tip 16 Voor een schone installatie verwijder je de systeempartities om deze daarna door de nieuwe Windows-installatie opnieuw te laten aanmaken.

Productcode voor herinstallatie

Om Windows te installeren heb je een productcode nodig: die lange reeks cijfers en letters die je bij de installatie van Windows moet intypen. Bij de upgrade naar Windows 10 krijg je geen nieuwe productcode, maar door te upgraden van 7 of 8.1 en dan Windows 10 te activeren, zorg je ervoor dat Microsoft die pc kent en er altijd Windows 10 op zal laten installeren en draaien. Wil je later Windows 10 herinstalleren, dan is er dus geen productcode nodig. Je kunt net als bij de schone installatie het invoeren van de productcode overslaan en zolang je maar die versie van Windows 10 kiest, Home of Pro, die je eerder succesvol hebt geactiveerd op die computer, zal na de installatie Windows 10 automatisch weer activeren.

De stoomfunctie is inmiddels op veel wasmachines te vinden. Fabrikanten gebruiken deze techniek vooral om kreuk te verminderen, geurtjes aan te pakken en kleding snel op te frissen. De werking is vrij simpel. De machine verhit een kleine hoeveelheid water en laat de stoom op een precies moment in de trommel. Dat kan tijdens een normaal wasprogramma of via een apart stoomprogramma. Die twee toepassingen hebben elk een ander effect, waardoor het handig is om het verschil te kennen.

Hoe stoom tijdens een wasprogramma werkt

Bij de meeste wasprogramma's wordt stoom in de laatste fase ingezet. De warme damp ontspant de vezels, waardoor de was minder gekreukt uit de trommel komt, vaak nog voordat het centrifugeren begint. Dat effect zie je vooral bij synthetische stoffen en gemengde materialen. Katoen blijft gevoeliger voor kreuk en reageert minder sterk op stoom. Ook de belading speelt een rol. Zit de trommel vol, dan kan de stoom minder goed bij het wasgoed komen en is het effect dus kleiner.

De manier waarop stoom wordt verspreid, verschilt per wasmachine. Sommige modellen blazen de damp van bovenaf in de trommel, andere via de bodem. Het principe is hetzelfde, maar de maar de manier waarop de damp door de trommel wordt verspreid varieert per merk. Belangrijk om te weten is dat stoom het water en het wasmiddel niet vervangt Het ondersteunt de was, maar maakt stoffen niet op zichzelf schoon.

Extra hygiëne met een stoomprogramma

Naast stoom tijdens een gewone wasbeurt beschikken veel machines ook over aparte hygiëneprogramma's. Deze werken met een gecontroleerde temperatuur die hoog genoeg is om allergenen te verminderen, maar lager blijft dan bij een kookwas. Vooral pollen en huisstofmijt worden op deze manier aangepakt. Fabrikanten noemen soms percentages voor bacteriereductie, al zijn die gebaseerd op tests met kleine lapjes stof. In een volle trommel valt het effect lager uit. Stoom vormt daarmee vooral een extra aanvulling: hygiënischer dan een koud opfrisprogramma, maar geen volwaardige vervanging van een intensieve wasbeurt.

Kleding opfrissen zonder wasbeurt

Het opfrisprogramma is voor veel mensen de meest gebruikte toepassing van stoom. De trommel draait hierbij rustig, terwijl de stof warm en licht vochtig blijft. Stoom-opfrisprogramma's duren meestal zo'n 20 tot 30 minuten, afhankelijk van het merk, de vulling van de trommel en het gekozen programma. Sommige machines geven precies 20 minuten aan, bij andere loopt het op tot ongeveer een half uur. Geuren die zich in textiel vastzetten, zoals rook, kooklucht of andere vervelende geurtjes die in textiel zijn blijven hangen, verdwijnen doorgaans goed. Vlekken en vetresten worden hiermee niet verwijderd. De techniek werkt vooral bij kleding die je kort hebt gedragen en verder schoon is. Doordat er weinig water wordt gebruikt en de trommel minder intensief beweegt, blijft de belasting voor de stof beperkt.

Energieverbruik en slijtage van kleding

Het maken van stoom kost warmte en dus energie. Toch ligt het totale verbruik meestal lager dan bij een volledige wasbeurt, omdat er nauwelijks water door de machine stroomt. Voor kleding is een stoomprogramma relatief mild. De vezels worden minder zwaar belast dan tijdens een normale was, al kunnen elastische materialen bij zeer frequent gebruik gevoeliger reageren op warmte. Dat effect verschilt per stof en per merk.

©Sergei Klopotov

Wat stoom wel én niet doet

De stoomfunctie werkt vooral in specifieke situaties. Kreukvermindering zie je vooral bij synthetische stoffen en een niet te volle trommel. Hygiëneprogramma's helpen allergenen te verminderen, maar vervangen niet de klassieke wasbeurt. Opfrisprogramma's verwijderen geuren, maar laten vlekken ongemoeid. In de praktijk levert stoom vooral gemak op. Je hoeft minder te strijken, kleding blijft langer fris en je kunt een kort programma gebruiken voor was die nog niet echt vies is.

Conclusie

De stoomfunctie is een handige aanvulling op de gewone was. Kleding komt frisser uit de trommel, je kunt kleding vaker dragen zonder dat je een compleet wasprogramma  hoeft te dragen en de extra hygiëne van stoom is ideaal tegen allergenen. De techniek neemt de rol van water en wasmiddel niet over, maar stoom voegt wel extra gemak toe voor wie minder wil strijken en kleding langer mooi wil houden.

 5x Wasmachines met stoomfunctie

De Hisense WF3S9043BW3/BLX is een moderne wasmachine die opvalt door zijn opvallend lage energieverbruik, met een label dat maar liefst 30% zuiniger is dan de standaard A-klasse. Met een trommelinhoud van 9 kilogram biedt het apparaat voldoende ruimte voor de was van een groot gezin. De machine haalt een toerental van 1400 rotaties per minuut en zet stoom in voor een extra diepe, hygiënische reiniging van het textiel. Voor wie weinig tijd heeft, zijn er handige opties zoals het Power Wash-programma van 49 minuten of een ultrakorte cyclus van een kwartier.

De Samsung WW11DB7B34GBU3 Bespoke EcoBubble heeft een trommelcapaciteit van 11 kilogram. Voor een diepgaande reiniging beschikt de machine over een gespecialiseerd stoomprogramma dat afrekent met allergenen en bacteriënt. Naast de fysieke prestaties biedt het apparaat slimme functies via de SmartThings-app. Dankzij de EcoBubble-technologie wordt het wasmiddel krachtig de stof in geblazen, waardoor kleding ook op lagere temperaturen grondig schoon wordt en de kwaliteit van het textiel behouden blijft.

De AEG LR7604UC4 uit de 7000-serie (vulgewicht 10 kilo) is ontworpen om kleding langer mooi te houden door vaker te stomen in plaats van te wassen, wat slechts twee liter water per cyclus verbruikt. Met het Steam Refresh-programma zijn muffe geurtjes en kreukels binnen 25 minuten verdwenen, terwijl de UniversalDose-lade ervoor zorgt dat wasmiddelcapsules sneller oplossen voor een beter resultaat bij koude wasbeurten. De PreciseWash-technologie optimaliseert de instellingen automatisch op basis van het gewicht, wat een besparing tot 40% op tijd en energie oplevert bij kleinere ladingen. Voor de dagelijkse was biedt het MixLoad-programma een snelle oplossing door gemengd textiel in 69 minuten grondig te reinigen op slechts 30 graden.

De Siemens WG44G2ZWNL (vulcapaciteit 9 kilo) heeft een zeer zuinig energielabel A en biedt dankzij het speedPack L maximale tijdsbesparing. Voor hardnekkige vlekken past het antiVlekken-systeem de temperatuur en spoeltijd automatisch aan. De stoomfunctie, genaamd smartFinish, strijkt zelfs sterk gekreukte items in slechts 20 minuten glad. De innovatieve waveTrommel zorgt ervoor dat zijde en andere fijne stoffen behoedzaam worden behandeld. Dankzij de koolborstelloze iQdrive-motor is de machine niet alleen stil en efficiënt, maar ook nagenoeg slijtagevrij.

De Bosch Serie 4 WAN282E4FG (vulgewicht 8 kilo) is een uiterst efficiënte wasmachine met energielabel A. Met de Iron Assist-functie wordt kleding gedurende 20 minuten met stoom behandeld, wat kreukels tot wel 50% vermindert. Sensoren van Active Water Plus zorgen ervoor dat het waterverbruik exact wordt afgestemd op de hoeveelheid wasgoed, terwijl de SpeedPerfect-optie de wastijd met 65% verkort voor een snelle, schone resultaat. Voor extra hygiëne doodt het Hygiene Plus-programma bacteriën al op 40 graden, wat ideaal is voor babykleding of mensen met een allergie. De bijvulfunctie maakt het mogelijk om een vergeten kledingstuk tijdens de wasbeurt alsnog toe te voegen.

Bij de specificaties van een nieuwe smartphone, smartwatch of bluetooth-speaker zie je vaak de term 'IP68' staan. In marketinguitingen wordt dit veelal vertaald naar 'waterdicht' of 'stofbestendig'. Dat klinkt geruststellend, maar de praktijk is weerbarstiger. Kun je met een IP68-telefoon daadwerkelijk zwemmen, of biedt de certificering slechts bescherming tegen een val in het toilet?

De term IP68 is een technische classificatie die exact aangeeft in welke mate de behuizing van elektronica bestand is tegen invloeden van buitenaf. De afkorting IP staat voor Ingress Protection (of soms International Protection). Het is een internationale standaard die duidelijkheid moet scheppen over de robuustheid van een apparaat. De code bestaat altijd uit twee cijfers, waarbij het eerste cijfer iets zegt over vaste stoffen en het tweede cijfer over vloeistoffen.

©ID.nl

Het eerste cijfer: bescherming tegen stof

In de code IP68 staat het eerste cijfer, de 6, voor de bescherming tegen vaste deeltjes zoals stof en zand. Deze schaal loopt van 0 (geen bescherming) tot 6 (maximale bescherming). Een apparaat met een 6 als eerste cijfer is dus volledig stofdicht.

In een testomgeving betekent dit dat er, zelfs na acht uur blootstelling aan circulerend stof, niets de behuizing is binnengedrongen. Voor de levensduur van je toestel is dit heel belangrijk, aangezien opgehoopt stof aan de binnenkant kan zorgen voor slechtere koeling of zelfs kortsluiting.

©ID.nl

Het tweede cijfer: bescherming tegen water

Voor veel consumenten is het tweede cijfer doorslaggevend bij de aankoop. Dit getal geeft de weerstand tegen vocht aan. Bij IP68 is dit een 8. Hoewel de schaal in specifieke industriële gevallen doorloopt tot 9, is 8 doorgaans de hoogste score die je bij consumentenelektronica tegenkomt.

Om de waarde van die 8 te begrijpen, is het goed om te weten dat een 4 slechts staat voor spatwaterdichtheid (bijvoorbeeld regen) en een 7 aangeeft dat een toestel incidenteel ondergedompeld kan worden (tot 1 meter diep).

Een IP68-certificering gaat een stap verder. Het betekent dat het toestel hermetisch is afgesloten en geschikt is voor langdurige onderdompeling dieper dan 1 meter. Fabrikanten mogen bij dit cijfer zelf specificeren wat de exacte limiet is. Vaak garanderen merken zoals Samsung of Apple dat een toestel 30 minuten lang op een diepte van 1,5 tot wel 6 meter kan overleven. Het is daarom altijd slim om de specifieke productpagina van het apparaat te raadplegen voor de exacte waarden.

Laboratorium versus de praktijk

Hoewel de specificaties suggereren dat je probleemloos het water in kunt duiken met je elektronica, is enige nuance op zijn plaats. De tests voor deze certificeringen worden namelijk uitgevoerd onder strikte laboratoriumcondities. Hierbij wordt gebruikgemaakt van vers, stilstaand kraanwater. De werkelijkheid is vaak anders.

©ID.nl

Wanneer je bijvoorbeeld met een telefoon gaat zwemmen, beweeg je door het water. Hierdoor ontstaat waterdruk die lokaal hoger kan zijn dan de druk in een stilstaande testtank. Hierdoor kan water alsnog langs de afdichtingen worden geperst. Daarnaast is de samenstelling van het water een risicofactor. Zeewater bevat zout en zwembadwater bevat chloor. Beide stoffen kunnen de lijmranden en rubberen afdichtingen van een toestel aantasten. Zodra deze afdichtingen uitdrogen of poreus worden, is de waterdichtheid niet langer gegarandeerd. Ook zeep en shampoo onder de douche verlagen de oppervlaktespanning van water, waardoor vocht makkelijker binnendringt.

Slijtage en garantievoorwaarden

Een ander belangrijk aspect is de factor tijd. Een gloednieuw toestel dat net uit de doos komt, voldoet perfect aan de IP68-normen. Na verloop van tijd kan de bescherming echter afnemen door normale slijtage, temperatuurschommelingen of kleine valpartijen die onzichtbare haarscheurtjes veroorzaken. Een toestel met een barst in het scherm of de achterkant is per definitie niet meer waterdicht.

©ID.nl

Tot slot is er een belangrijk voorbehoud rondom de garantie. Vrijwel alle fabrikanten sluiten waterschade uit van de fabrieksgarantie, ondanks de IP68-rating. In de meeste moderne smartphones zitten vochtsensoren. Als deze verkleuren door contact met water, zal een reparatieverzoek doorgaans worden afgewezen. De fabrikant kan achteraf namelijk niet controleren of het toestel op 1,5 meter diepte is geweest (wat zou moeten kunnen) of op de bodem van een diep zwembad heeft gelegen.

Conclusie

IP68 biedt een goede bescherming bij alledaagse ongelukjes. Valt je telefoon per ongeluk in de wasbak, het toilet of een plas water, dan is de kans op schade met deze certificering zeer klein. Maar zie IP68 vooral als een vangnet voor noodgevallen. Gebruik je je telefoon onder water, bijvoorbeeld in zee voor onderwaterfotografie, dan kun je beter het zekere voor het onzekere nemen en een speciale waterdichte hoes gebruiken.

3x IP68-smartphones

Vrijwel alle high-end smartphones hebben tegenwoordig deze certificering. Dit is de standaard voor toestellen in het duurdere segment.

Samsung Galaxy S25-serie: Samsung voorziet zijn toptoestellen al jaren standaard van IP68. Dit geldt voor de gehele lijn (S25, S25+ en S25 Ultra).

Apple iPhone 17-serie: Hoewel Apple vaak spreekt over 'maximale diepte van 6 meter diep tot 30 minuten' (wat de IP68-norm overstijgt), vallen ze technisch onder de IP68-classificatie. Dit geldt voor zowel de standaardmodellen als de Pro-versies. Lees hier onze Apple iPhone 17 review.

Google Pixel 10 Pro XL: Ook de nieuwere generaties telefoons van Google zijn volledig stof- en waterdicht volgens deze norm. Lees hier onze Google Pixel 10 Pro XL review.

3x IP68-smartwatches (5ATM)

Bij smartwatches is het opletten: IP68 is vaak niet genoeg om mee te zwemmen (vanwege de armslag-druk). Daarom hebben goede horloges vaak ook een '5ATM' of 'WR50' rating. De onderstaande modellen combineren deze eigenschappen of hebben een gelijkwaardige bescherming.

Samsung Galaxy Watch 8: Deze horloges hebben expliciet zowel een IP68- als een 5ATM-rating, waardoor ze officieel geschikt zijn om mee te zwemmen. Lees hier onze Samsung Galaxy Watch 8 Classic review.

Google Pixel Watch 3: Ook dit horloge draagt de IP68-classificering in combinatie met 5ATM waterbestendigheid. Lees hier onze Google Pixel Watch 3 review.

Apple Watch Ultra 2:Let op: Apple gebruikt officieel de zwaardere zwemstandaard (WR100; WR staat voor water-resistant) en noemt daarbij vaak IP6X voor stofdichtheid. In de volksmond valt deze watch in de "beter dan IP68"-categorie voor water, maar technisch is de rating anders omschreven. Het horloge is echter uitstekend waterdicht. Lees hier onze Apple Watch Ultra 2 review.

3x bluetooth-speakers (IP68 vs. IP67)

Hier zit een addertje onder het gras. De overgrote meerderheid van de "waterdichte" speakers (zoals de populaire JBL Flip 6 of UE Boom 3) heeft een IP67-rating. Dat betekent: dompeldicht tot 1 meter. IP68 (dieper dan 1 meter) is bij speakers zeldzaam omdat je een speaker zelden diep onder water duwt. Toch zijn er inmiddels modellen die de stap naar IP68 maken of zeer dicht in de buurt komen:

JBL Charge 6: In de nieuwste generaties stappen fabrikanten zoals JBL bij specifieke modellen over naar IP68 om de robuustheid te benadrukken. (Let op: check altijd de doos, de voorganger Charge 5 was nog IP67).

Tribit StormBox Micro 2: Een zeer populaire, compacte speaker die vaak wordt geprezen om zijn volledige waterdichtheid (IP67, maar in tests vaak robuuster bevonden).

Soundcore Motion X600: Deze speaker staat bekend om zijn ruimtelijke geluid: de muziek lijkt van alle kanten te komen in plaats van uit één punt. Ondanks zijn chique uiterlijk is hij met een IPX7-rating volledig waterdicht, dus hij kan prima mee naar het park of strand.

Advies: Voor een bluetooth-speaker is IP67 in de praktijk ruim voldoende (hij overleeft een val in het zwembad). Staar je voor speakers dus niet blind op die '8' aan het eind; een '7' is hier ook uitstekend.