Windows 10 is gratis. Doen dus? Jazeker, Windows 10 is zoveel beter dan zijn voorgangers, dat niet upgraden geen optie is. Maar doe het wel op de juiste manier. Dit stappenplan helpt je over te stappen naar Windows 10.

De pc voorbereiden

Tip 01: De fallback

Hoewel de installatiemethode van Windows 10 voortborduurt op die van vorige versies, kan er altijd iets misgaan tijdens het upgraden. Daar moet je rekening mee houden. Maak voor je begint met upgraden dus minimaal een back-up van alle persoonlijke gegevens. Dit zijn de mappen en bestanden in je profiel. Start de Windows Verkenner en klik boven in de adresbalk op het kleine driehoekje naast Bibliotheken. Lees ook: Aan de slag met Windows 10.

Klik op je accountnaam. In de Verkenner zie je nu de mappen die Windows standaard gebruikt om jouw bestanden te bewaren, zoals Mijn documenten en Mijn afbeeldingen. Maak een back-up van al deze mappen en voeg ook de mappen en bestanden toe die ook belangrijk zijn maar die buiten deze standaardmappen staan. Bewaar de back-up op een externe schijf of NAS. Je kunt ook met een programma als CloneZilla of Acronis True Image een image van de hele pc te maken. Bewaar ook dat image op een externe schijf of NAS. Met een systeemimage kun je niet alleen al je bestanden herstellen, maar ook de hele computer in de huidige staat terugbrengen. Hier staat een stappenplan om je hierbij te helpen.

©PXimport

Tip 01 Voorkom dat je bij de upgrade belangrijke documenten kwijtraakt door alle belangrijke mappen te back-uppen.

Systeemeisen Windows 10

De officiële minimumsysteemeisen van Windows 10 zijn gelijk aan die van Windows 8, 8.1 en zelfs Windows 7: 1GHz-processor, 1 GB RAM, 20 GB vrije ruimte op de harde schijf en een grafische kaart met DirectX 9-ondersteuning. Erg realistisch is dit niet, houd daarom het volgende aan: Intel i5- of i7-processor of een gelijkwaardige AMD-processor, 4 GB RAM en een grafische kaart die niet ouder is dan 5 jaar.

Als vuistregel kun je hanteren: draait Windows 7, 8 of 8.1 goed op de pc, dan zal de upgrade geen probleem zijn. Ben je niet helemaal tevreden met de snelheid en stabiliteit van Windows voor de upgrade, kijk dan naar de mogelijkheid om de hoeveelheid RAM uit te breiden en vervang de harde schijf door een SSD. Als je niet weet welke processor en hoeveel geheugen er in de pc zit, klik met de rechtermuisknop op Deze pc en kies Eigenschappen. Daar zie je het allemaal staan.

Tip 02: Updates installeren

Behalve eisen aan de hardware, stelt de gratis upgrade naar Windows 10 ook eisen aan de software. Alleen pc's met Windows 7 SP1 of Windows 8.1 kunnen tot 29 juli 2016 gratis upgraden, alle andere niet. Heb je XP of Vista, dan zul je eerst over moeten naar Windows 7. Heb je Windows 8, dan moet je eerst de gratis update naar 8.1 uitvoeren. De update van 8 naar 8.1 gaat via de Windows Store (klik er op Update van Windows uitvoeren) en is de gemakkelijkste van de genoemde upgrades. Alle andere vereisen echte herinstallaties van Windows.

Heb je dan 7 of 8.1, installeer dan voor je gaat upgraden alle beschikbare updates voor die versie van Windows. Klik op Start / Configuratiescherm / Systeem en beveiliging / Windows Update / Instellingen wijzigen. Controleer of de optie Updates automatisch installeren is ingeschakeld en klik dan op OK / Naar updates zoeken. Installeer alle updates, belangrijke en minder belangrijke. Start telkens nadat er updates zijn geïnstalleerd de pc opnieuw op, log in en ga weer naar Windows Update. Doe dit net zo vaak tot er geen updates voor die versie van Windows meer beschikbaar zijn.

©PXimport

Tip 02 Windows 8 moet je eerst upgraden naar Windows 8.1 om in aanmerking te komen voor de gratis Windows 10 upgrade.

Tip 03: Activeer je Windows

Essentieel voor je gaat upgraden, is dat je de oude Windows activeert. Bij activatie wordt de licentie van Windows gekoppeld aan jouw computer. Microsoft bewaart een digitale handtekening van de hardware van de pc en koppelt daar het recht aan om op die pc die versie van Windows te gebruiken. Upgrade je naar Windows 10 met een pc die niet geactiveerd is, dan krijgt die pc geen licentie om altijd Windows 10 te gebruiken. Om wel een Windows 10-licentie toegewezen te krijgen, moet je daarom de oude Windows activeren én de eerste keer dat je Windows 10 installeert, altijd een upgrade uitvoeren (en geen schone installatie). Vaak zal Windows al geactiveerd zijn, maar het is belangrijk het te controleren. Klik op Start en typ Activatie en druk op Enter. Krijg je de melding dat Windows is geactiveerd, dan kun je upgraden. Is Windows nog niet geactiveerd, klik dan op Nu activeren.

©PXimport

Tip 03 Upgrade pas naar Windows 10 nadat je Windows 7 of 8.1 hebt geactiveerd.

De upgrade-opties

Tip 04: Windows-versie

Er zijn wel meer dan twintig versies van Windows 10, maar voor consumenten en kleine bedrijven zijn er daarvan maar twee belangrijk: Windows 10 Home en Windows 10 Pro. Home voldoet in bijna alle gevallen voor gebruik thuis, Pro biedt een paar extra's die vooral belangrijk zijn voor bedrijven en echt fanatieke computergebruikers. Pro biedt bijvoorbeeld Hyper-V waarmee je virtuele machines kunt maken, maar VMware Workstation en Oracle VirtualBOX doen dat ook en gebruiksvriendelijker.

Met Pro kun je andere pc's op afstand overnemen, maar TeamViewer doet dat ook en gemakkelijker. Bij de gratis upgrade krijg je van Microsoft die versie van Windows 10 die het meest overeenkomt met de versie van Windows, in de tabel zie je welke dat is. Om te zien welke versie van Windows je nu hebt, open via Windows-toets+E de Windows Verkenner. Klik met rechtermuisknop op Deze pc en kies Eigenschappen. Bij Windows-versie lees je precies welke versie van Windows je nu gebruikt.

Tip 05: Van Home naar Pro

Wil je de upgrade naar Windows 10 benutten om van een Home-versie van Windows 7 of 8.1 naar de Pro-versie van Windows 10 te upgraden, dan kan dat. Wel moet je een aangepast upgrade-pad kiezen. Upgrade eerst naar de versie die je gratis van Microsoft krijgt, en voer dan een upgrade uit naar Windows 10 Pro. Voor dit laatste hoef je Windows dan niet opnieuw te installeren, je leest in tip 18 van dit artikel hoe. De upgrade van Windows 10 Home naar Windows 10 Pro is overigens niet gratis, die kost 159 euro.

©PXimport

Tip 05 De upgrade van een Windows Home naar Windows 10 Pro gaat altijd via Windows 10 Home.

Tip 06: 32 of 64 bit

Elke versie van Windows 10 is verkrijgbaar als 32bit- en als 64bit-versie. Functioneel maakt het geen verschil, ze zijn precies gelijk. Welke versie van Windows je nodig hebt, hangt uitsluitend af van de hoeveelheid geheugen in de pc. Bij 4 GB of meer is 64 bit de enige keuze, bij 4 GB of minder is 32 bit de beste keuze. Om te zien of je nu een 32- of 64bit-versie van Windows geïnstalleerd hebt, open je opnieuw de Windows Verkenner. Klik met rechtermuisknop op Deze pc en kies Eigenschappen. Bij Type systeem lees je precies welke versie van Windows je nu gebruikt.

©PXimport

Tip 06 Controleer hier welke versie van Windows je op dit moment gebruikt.

Tip 07: Van 32 naar 64-bit

Wil je de upgrade naar Windows 10 benutten om van een 32bit-versie van Windows 7 of 8.1 naar de 64bit-versie van Windows 10 te upgraden, dan kan dat. Wel moet de processor dan ook echt 64 bit zijn. Om dit te weten te komen, klik je in Windows 7 op Start en open het Configuratiescherm. Zoek naar Prestaties en kies Hulpprogramma's voor en informatie over prestaties. Klik dan op Details over prestaties en systeem weergeven en afdrukken. Bij Type computer zie je staan of de pc geschikt is voor 64 bit.

In Windows 8.1 open je via Windows-toets+E de Windows Verkenner. Klik met rechtermuisknop op Deze pc en kies Eigenschappen. Bij Type systeem moet staan dat je een x64-processor hebt. Heb je de juiste hardware, let dan goed op. De enige juiste manier om van een 32 bit Windows 7 of 8.1 te upgraden naar een 64 bit Windows 10, is door eerst een standaardupgrade naar Windows 10 uit te voeren. Activeer na de upgrade de 32bit-versie van Windows 10 (!) en voer daarna een schone installatie van Windows 10 64 bit uit. Hoe dat moet, lees je in stap 16 van dit artikel.

©PXimport

Tip 07 Deze pc draait nu nog een 32-bits Windows maar is ook geschikt voor een 64-bits.

Illegale Windows upgraden

De upgrade naar Windows 10 is gratis, maar alleen als je een legale versie van Windows 7 of 8.1 hebt. Heb je die niet, dan kun je wel upgraden naar Windows 10 maar blijft Windows illegaal. De kans dat op gegeven moment Microsoft de installatie deactiveert is bij een illegale Windows 10 net zo aanwezig als bij een illegale Windows 7 of 8. Volgens Microsoft is de komst van Windows 10 wel hét moment om van een illegale naar een legale versie van Windows over te stappen. Je betaalt dan nog één keer de aanschafprijs van Windows 10 en daarna heb je altijd op die computer de laatste versie van Windows.

Tip 08: Upgradescenarios

Er zijn meerdere manieren om te upgraden naar Windows 10. De standaard manier is met de app 'Windows 10 downloaden'. Hierin geef je eerst aan dat je wilt upgraden, waarna op de achtergrond eerst alle benodigde Windows 10-bestanden worden gedownload om vervolgens de upgrade uit te voeren. Je krijgt dan een gelijkwaardige versie van Windows en alle programma's en gegevens staan nog op de pc.

De tweede mogelijkheid is om zelf de upgrade te starten via de Windows 10 website. Ook dan krijg je een vergelijkbare versie en blijven alle instellingen bewaard.

De derde mogelijkheid is een installatie-disk of usb-stick te maken. Daarmee kun je ook een schone installatie uitvoeren en bijvoorbeeld van een 32- naar een 64bit-installatie gaan. Deze laatste methode is ook het handigste wanneer je meerdere pc's wilt upgraden. Wat je ook doet, om een geldige Windows 10 licentie te krijgen: altijd eerst een standaardupgrade vanaf een geactiveerde versie van Windows 7 of 8.1!

©PXimport

Tip 08 Via de app 'Windows 10 downloaden' word je geïnformeerd als Windows 10 voor je klaarstaat.

Upgraden

Tip 09: Upgrade reserveren

Voor elke pc die je gratis wilt upgraden naar Windows 10, moet je de upgrade 'reserveren'. Microsoft heeft hiervoor via Windows Update de Download Windows 10 app naar alle geschikte computers gestuurd. Deze staat bekend als Windows Update KB3035583 en is in de vorige stap met alle Windows Updates meegekomen.

Dat de update actief is, zie je aan het Windows-logo bij de klok in het systeemvak. Klik daarop om de upgrade te reserveren. Als het goed is zie je een groen vinkje staan en de tekst "Deze pc is compatibel". Via Rapport weergeven kun je de resultaten van de compatibiliteitstest zien. Is de pc compatibel, klik dan op Reserveer uw gratis upgrade. Voer in het volgende venster je mailadres in en klik op Bevestiging verzenden. De Windows 10-upgrade wordt nu op de achtergrond gedownload. Windows zal het melden wanneer dit klaar is en je echt kunt upgraden.

©PXimport

Tip 09 De app 'Windows 10 downloaden' is de makkelijkste manier om de Windows 10 Upgrade te reserveren.

Geen download-app?

En wat als er op jouw systeem geen download-app voor Windows 10 is? Controleer eerst de versie van Windows. Ga naar Start / Alle Programma's / Bureau-accessoires en klik met de rechtermuisknop op Opdrachtprompt. Kies voor Als administrator uitvoeren. Typ achter de knipperende prompt het commando winver en druk op Enter.

Windows opent nu een venster waar je de versie en het patchlevel van Windows kunt aflezen. Dit moet minimaal Windows 7 zijn met Servicepack 1 of Windows 8.1. Controleer dan of de KB3035583-update wel is geïnstalleerd. Typ hiervoor het volgende commando in: dism /online /get-packages | findstr 3035583 en druk op Enter. Het resultaat moet zijn "Package Identity : Package_for_KB3035583~31bf3856ad364e35~amd64~~6.3.1.29". Controleer door het nummer aan het einde van het commando te veranderen of bij Windows 7 ook update 2952664 is geïnstalleerd, en bij Windows 8.1 2976978 en 2919355. Ontbreekt een update, installeer die dan via Windows Update. Ontbreekt de download-app hierna nog steeds, gebruik dan het hulpprogramma uit tip 14.

Tip 10: Locatie Windows 10

De Windows 10 downloaden-app maakt op de C-schijf een verborgen map aan en plaatst daarin de Windows 10-installatiebestanden. Om de map te zien, open je in je verkenner de C-schijf. In Windows 7 klik je dan op Organiseren / Map en zoekopties / Weergave en kies in de lange lijst met opties voor Verborgen bestanden en mappen / Verborgen bestanden, mappen en stations weergeven. Heb je Windows 8.1 klik dan boven in het Verkenner-venster in de map op Beeld / Details en schakel Verborgen items in.

De map heet $Windows.~BT en wordt uiteindelijk tot wel 6 GB groot. Echt bespoedigen kun je de download niet, anders dan door de pc rustig aan te laten staan. Is de pc uit of in slaapstand, dan stopt logischerwijze ook de download.

©PXimport

Tip 10 Zie hoe Windows 10 'groeit', volg de download door de verborgen downloadmap zichtbaar te maken.

Tip 11: De upgrade is er!

Is de download klaar, dan toont Windows een pop-up met de tekst "Tip van Microsoft: upgrade gratis naar Windows 10". Klik op Plan je gratis upgrade. Klik in het volgende venster op OK / Doorgaan en daarna op Akkoord in het venster "OK, de upgrade wordt gestart". De titel van dit venster is misleidend, de upgrade wordt namelijk nog helemaal niet gestart. Je kunt namelijk in het volgende venster nog kiezen of je direct wilt upgraden of later. Als je nu wilt upgraden klik je op Upgrade nu starten. Wil je dit pas op een later moment, klik dan op Later plannen en selecteer de dag en tijd dat de upgrade uitgevoerd kan worden. Bevestig via Tijd bevestigen.

©PXimport

Tip 11 Als alle installatiebestanden zijn gedownload, kan de upgrade beginnen.

Tip 12: De eerste upgrade

De upgrade naar Windows 10 verloopt verder zoals we dat van vorige Windows-installaties gewend zijn. De pc herstart, de oude Windows-versie wordt verplaatst naar de map Windows.old en de nieuwe Windows neemt zijn plaats in. De pc start nog een of twee keer op en daarna kun je voor het eerst inloggen in Windows 10. Je zult zien dat programma's en bestanden nog aanwezig zijn en je kunt bijna zo weer aan het werk. Controleer wel of je antivirussoftware ook na de upgrade goed werkt.

©PXimport

Tip 12 Na de ugprade kun je voor de eerste keer inloggen op Windows 10.

Tip 13: Activatie!

Om de upgrade echt af te ronden, moet je Windows 10 nu activeren. Pas dan verleent Microsoft de pc de Windows 10 licentie. Is de pc verbonden met internet dan zal hij ook zelf proberen te activeren, maar het is niet onverstandig het te controleren en eventueel zelf te regelen. Klik op Start / Instellingen / Bijwerken en beveiliging. Hier zie je of Windows 10 al is geactiveerd. Zo niet, dan kun je dat nu direct regelen. De snelste methode is via de opdrachtprompt: klik op Start en typ cmd. Druk nog niet op Enter, maar klik met de rechtermuisknop op Opdrachtprompt en kies Als administrator uitvoeren. Typ dan achter het commando slmgr.vbs /ato en druk op Enter. Is de activatie klaar, dan weet je dat je nu altijd Windows 10 op deze pc kunt installeren en gebruiken.

©PXimport

Tip 13 Activeer Windows 10 om alle functionaliteit te krijgen en alle toekomstige updates.

De installatiefout 80240020

Op het enorme aantal Windows 10-installaties, is het aantal foutmeldingen zeer gering. De meest voorkomende fout is dat de installatie stopt met een foutcode 80240020. Dit betekent dat de eerste fase van de installatie niet succesvol is afgerond. Microsoft adviseert te wachten tot de Windows 10-installatie zelf meldt dat opnieuw begonnen kan worden.

Wil je dat niet, open dan de registereditor (klik op Start, typ regedit en druk op Enter) en blader in de linkerkolom naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\WindowsUpdate\OSUpgrade. Ontbreekt de sleutel, maak deze dan aan. Maak dan binnen de sleutel een nieuwe DWORD (32-bits)-waarde met de naam AllowOSUpgrade en stel als Waarde in 0x00000001. Sluit daarna de registereditor en start de pc opnieuw op. Hierna kun je via Windows Update de Windows 10-installatie opnieuw opstarten.

Tip 14: Upgraden vanaf web

Wil je niet wachten op het moment dat de app Windows 10 downloaden jou een melding geeft dat de download klaarstaat? Ga dan naar deze website en klik op Download nu het hulpprogramma. Gebruik je nu een 32bit-versie van Windows, kies dan de 32-bits versie, gebruik je nu een 64bit-Windows kies dan voor 64-bits versie. Start het programma en kies voor Deze pc nu bijwerken. Selecteer de juiste taal, vermoedelijk Nederlands en kies of je Windows 10 Home of Windows 10 Pro gaat installeren, dit is afhankelijk van je licentie. Bij de architectuur heb je de keuze voor een 32 of 64bit-versie van Windows 10. Klik op Volgende en Windows 10 zal worden gedownload. Daarna zal de setup het overnemen, de rest van het proces is vergelijkbaar met de standaardinstallatie die we hiervoor bespraken.

©PXimport

Tip 14 Voor een snelle upgrade gebruik je het hulpprogramma van Windows 10.

Tip 15: Installatiemedium

Wil je meerdere pc's upgraden, dan is het handiger een Windows 10-installatieschijf of usb-stick te maken. Daarvoor gebruik je hetzelfde hulpprogramma uit de vorige tip, alleen kies je niet voor het bijwerken van deze pc, maar selecteer je Installatiemedia voor een andere pc maken. Kies de gewenste taal, versie en architectuur en selecteer daarna of je het medium. Wil je de pc's opstarten met een usb-stick, kies dan USB-flashstation, heb je liever een opstartbare installatie-dvd, kies dan ISO-bestand. Geef aan waar je het iso-bestand wilt bewaren of plaats de usb-stick en selecteer die. De stick moet minimaal 4 GB groot zijn.

Daarna downloadt het programma de benodigde bestanden en schrijft deze weg op de stick of in het iso-bestand. Brand daarna het iso-bestand op dvd, in Windows 8.1 kan dit simpelweg door met de rechtermuisknop op het iso-bestand te klikken en te kiezen voor Schijfkopiebestand branden. Zijn stick of dvd klaar, dan kun je die gebruiken om elke pc mee op te starten en de installatie van Windows 10 uit te voeren.

©PXimport

Tip 15 Wil je Windows 10 op meerdere pc's installeren, maak dan een opstartbare usb-geheugenstick of dvd.

Tip 16: Schone installatie

Tot nu toe betekende een schone installatie altijd dat je tijdens de installatie van je nieuwe Windows-versie de partitie of schijf met de oude Windows verwijderde, om de nieuwe Windows een nieuwe te laten maken en gebruiken. Met Windows 10 verandert dit, doordat je eerst een standaardupgrade moet uitvoeren en Windows 10 moet activeren. Voer dus eerst een standaardupgrade uit zoals eerder beschreven. Is Windows 10 geïnstalleerd en geactiveerd, herstart dan de pc met de installatie-schijf of stick uit de vorige tip.

Druk op Enter zodra je de melding krijgt Druk op een toets om op te starten vanaf dvd/geheugenstick. Bij Voer de productcode in om Windows te installeren kies je Overslaan. Selecteer in het volgende venster de versie van Windows die je wilt installeren. Kies daarna voor Aangepast: alleen Windows installeren, selecteer dan de systeempartities en klik telkens op Verwijderen. Selecteer dan de Niet-toegewezen ruimte en kies Volgende. Daarna worden de Windows-bestanden naar de nu helemaal lege schijf gekopieerd en heb je even later een helemaal schoon geïnstalleerde Windows 10.

©PXimport

Tip 16 Voor een schone installatie verwijder je de systeempartities om deze daarna door de nieuwe Windows-installatie opnieuw te laten aanmaken.

Productcode voor herinstallatie

Om Windows te installeren heb je een productcode nodig: die lange reeks cijfers en letters die je bij de installatie van Windows moet intypen. Bij de upgrade naar Windows 10 krijg je geen nieuwe productcode, maar door te upgraden van 7 of 8.1 en dan Windows 10 te activeren, zorg je ervoor dat Microsoft die pc kent en er altijd Windows 10 op zal laten installeren en draaien. Wil je later Windows 10 herinstalleren, dan is er dus geen productcode nodig. Je kunt net als bij de schone installatie het invoeren van de productcode overslaan en zolang je maar die versie van Windows 10 kiest, Home of Pro, die je eerder succesvol hebt geactiveerd op die computer, zal na de installatie Windows 10 automatisch weer activeren.

Haperende streams en trage downloads op zolder zijn grote ergernissen in veel huishoudens. Om dat op te lossen twijfelen veel mensen tussen een krachtiger router of een set powerline-adapters. In dit artikel leggen we precies uit wanneer je voor welke oplossing moet kiezen, zodat je geen geld verspilt aan de verkeerde apparatuur.

Voordat je naar de winkel rent: je moet eerst begrijpen wat er precies misgaat met je verbinding. Wifi-problemen kun je doorgaans opdelen in twee categorieën: een gebrek aan bereik of een gebrek aan capaciteit. Bij een gebrek aan bereik komt het signaal simpelweg niet ver genoeg, bijvoorbeeld omdat dikke betonnen muren of plafonds het signaal blokkeren. Je hebt dan op zolder één streepje bereik of zelfs helemaal geen verbinding. Bij een gebrek aan capaciteit is het signaal wel sterk, maar is de router niet krachtig genoeg om alle data te verwerken. Dat merk je als het internet traag wordt zodra iedereen thuis tegelijk online is. Het onderscheid tussen deze twee oorzaken bepaalt of je een router of een powerline-adapter nodig hebt.

Wanneer is een nieuwe router de oplossing?

De router is het hart van je thuisnetwerk en regelt al het verkeer. Vaak gebruiken mensen het standaardmodem dat ze van hun internetprovider hebben gekregen, maar deze apparaten blinken zelden uit in prestaties. Een losse, hoogwaardige router kopen is de beste keuze wanneer je merkt dat de verbinding in de buurt van het modem al niet optimaal is of wanneer je regelmatig met veel apparaten tegelijk online bent.

Als je in de woonkamer zit en de verbinding hapert zodra de kids op hun tablets zitten, is je huidige router waarschijnlijk niet krachtig genoeg om al die gelijktijdige datastromen te verwerken. Een moderne router met ondersteuning voor wifi 6 kan veel meer apparaten tegelijk bedienen en zorgt voor een hogere, stabielere snelheid op de verdieping waar hij staat.

©Andrii

Internet via het stopcontact met powerline

Een powerline-adapter, ook wel homeplug genoemd, werkt volgens een totaal ander principe. Dit systeem maakt gebruik van het bestaande stroomnet in huis om het internetsignaal te verplaatsen. Je stopt één adapter in het stopcontact bij je router en de tweede adapter in een stopcontact op de plek waar je internet nodig hebt, bijvoorbeeld op zolder of in het tuinhuis.

Dit is de ideale oplossing wanneer het wifi-signaal door dikke betonnen muren of plafonds moet dringen. Waar wifi-golven afketsen op gewapend beton, stuurt de powerline het signaal simpelweg via de koperdraden in de muur naar boven. Dat maakt powerline-adapters uitermate geschikt voor specifieke 'dode zones' die te ver weg liggen voor het bereik van een gewone router.

Stabiliteit versus snelheid

Bij de keuze tussen deze twee speelt ook het gebruiksdoel een rol. Powerline-adapters zijn vaak de favoriete keuze voor gamers of mensen die thuiswerken op een vaste pc. De reden hiervoor is dat de tweede adapter vaak beschikt over een netwerkafsluiting, waardoor je je computer met een kabel kunt aansluiten. Een bekabelde verbinding via powerline is doorgaans stabieler en heeft een lagere vertraging (ping) dan wifi, wat cruciaal is bij online gamen. Een nadeel is wel dat de snelheid van powerline afhankelijk is van de kwaliteit van je stroomnet. Oude bedrading of zware apparaten zoals een wasmachine kunnen storing veroorzaken, waardoor de snelheid soms fluctueert. Een high-end router biedt daarentegen vaak een hogere topsnelheid, maar is dus gevoeliger voor afstand en obstakels.

De opkomst van mesh-systemen

Tegenwoordig is er een hybride oplossing die de traditionele router steeds vaker vervangt: Multiroom Wifi of Mesh. Dit zijn feitelijk meerdere routers die met elkaar communiceren. Als je een groot huis hebt en overal perfecte wifi wilt zonder kabels te trekken, is dit vaak een betere, maar ook duurdere oplossing dan een simpele powerline-set. Kies je echter voor een budgetvriendelijke oplossing om snel internet op één specifieke, lastig bereikbare kamer te krijgen, dan wint de powerline-adapter het vaak op prijs-kwaliteitverhouding. Is je doel echter om de algehele snelheid en capaciteit in de woonkamer en keuken te verbeteren, investeer dan in een goede router.

Maak jij tijdens een welverdiende vakantie talloze video’s? Met VSDC Free Video Editor giet je de leukste fragmenten in een gelikte film. Dankzij het gebruik van mooie overgangen en fraaie effecten oogt het resultaat zeer professioneel. Het kost je bovendien geen cent, want je installeert deze zeer uitgebreide videobewerker gratis op een Windows-computer.

Tegenwoordig liggen er best wat goede gratis videobewerkers voor het oprapen. Zeker wanneer je geen torenhoge eisen aan de videomontage stelt, heb je niet per se een betaald programma als Adobe Premiere Elements of Magix Video Deluxe nodig. Zo krijg je met het gebruiksvriendelijke VSDC Free Video Editor al een heleboel voor elkaar. In tegenstelling tot diverse gratis alternatieven voegt dit programma geen lelijk watermerk toe aan jouw film. Deze freeware heeft daarnaast een verrassend uitgebreide gereedschapskist.

Videobewerker installeren

VSDC Free Video Editor heeft relatief lage systeemeisen. Zeker voor video’s tot een resolutie van 1920 × 1080 pixels heb je geen supersnelle pc of laptop nodig. Wil je haarscherpe 4K-video’s bewerken? In dat geval adviseren de makers een systeem met 8 of 16 GB werkgeheugen. Daarnaast is een krachtige processor met meerdere rekenkernen geen overbodige luxe.

Particulieren mogen VSDC Free Video Editor voor nop installeren. Ga naar de site via www.kwikr.nl/vsdc en download het installatiebestand. Je hebt keuze tussen de 32bit- en 64bit-versie. De meeste computers kunnen met de 64bit-versie uit de voeten. Dubbelklik op het gedownloade exe-bestand en doorloop de stappen van de installatie. 

Nieuw project starten

Zodra je de videobewerker voor de eerste keer opstart, verschijnt er een pop-upvenster met een aanbeveling voor de betaalde Pro-versie (zie kader). Je klikt dat via het kruisje weg. Laat de ietwat drukke gebruikersomgeving even op je inwerken. Het beginscherm toont diverse instructies voor geavanceerde bewerkingen. Laat die als beginnende gebruiker links liggen. Je kunt wel alvast even de tabbladen doornemen, want die herbergen verschillende bruikbare functies.

Je gaat nu eerst een nieuw (video)project starten. Klik op het tabblad Projects en daarna op New project. Er verschijnt een nieuw venster waarin je diverse instellingen voor de videomontage kunt bepalen. Het belangrijkste is de waarde achter Resolution. Voor een scherp beeld en soepele montage laat je de huidige waarde van 1920 × 1080 pixels (16:9) staan. Filmt jouw smartphone of videocamera in een hogere resolutie, dan kun je een andere waarde overwegen. Laat de overige opties ongewijzigd. Je typt achter Project title een relevante projectnaam en kiest onderaan voor Blank project. Bevestig tot slot met Finish.

Video’s toevoegen

Nu ga je met het zojuist aangemaakte videoproject aan de slag. Merk op dat het tabblad Editor is geopend. Je zit nu dus in de videobewerker. Zoals je ziet, zijn er flink wat opties beschikbaar. Laat je hierdoor niet afschrikken, want we nemen de basisfuncties stap voor stap met je door.

Je dient eerst relevante videoclips aan het programma toe te voegen. Gunstig is dat VSDC Free Video Editor alle bekende beeldformaten ondersteunt. Klik bovenaan in de werkbalk op Add object / Video en navigeer naar de map met de bestanden. Je selecteert één of meer video’s, waarna je bevestigt met Openen / OK. Wanneer je minimaal twee fragmenten toevoegt, kies je Add to layer.

De videoclips verschijnen allemaal in de tijdlijn onderaan het venster. Deze tijdlijn is belangrijk, want die bepaalt welke momenten er in de uiteindelijke film terechtkomen. Verder kun je hieraan bijvoorbeeld ook titels, overgangen, speciale effecten en audiotracks toevoegen. Vind je de tijdlijn te klein? Je kunt dit onderdeel eenvoudig vergroten. Zweef onder Layer 1 op de scheidslijn totdat er een dubbele pijl verschijnt. Beweeg de muis nu met ingedrukte muisknop omlaag. In VSDC Free Video Editor pas je op soortgelijke wijze de grootte van alle deelvensters aan. Kortom, richt op die manier het bewerkvenster naar eigen wens in.

Volgorde clips wijzigen

Waarschijnlijk heb je een bepaalde volgorde voor de videoclips in gedachten. Geen probleem, want je kunt de clips op de tijdlijn verplaatsen. Sleep het beoogde fragment met ingedrukte muisknop één laag omlaag. De overgebleven video’s schuif je daarna naar links of rechts. Creëer op die manier een ‘gat’ en sleep het fragment ernaartoe. Het is belangrijk dat er geen loze ruimtes op de tijdlijn achterblijven. Anders zie je namelijk zwart beeld.

Scènes inkorten

Vanzelfsprekend wil je alleen boeiende scènes in de film tonen. Saaie passages snijd je daarom resoluut weg. Dat doe je door een videoclip in te korten. Gebruik hiervoor wederom de tijdlijn. Selecteer een fragment en beweeg de rode schuifregelaar naar deze clip. Het bijbehorende beeld verschijnt nu in de voorbeeldweergave. Vind je dit beeld te klein? Klik dan helemaal rechtsonder in het programma op het kleine plusteken. Je past daarmee het zoomniveau aan. Klik nu onder de voorbeeldweergave op de rode afspeelknop (PijltjeRechts) om de video te starten. Begint of eindigt het saaie gedeelte? Via dezelfde rode knop (twee verticale streepjes) pauzeer je de video.

Inkorten is vrij eenvoudig. Een geselecteerde videoclip heeft op de tijdlijn aan weerszijden twee piepkleine vierkanten. Klik daarop en houd de muisknop ingedrukt. Beweeg de muis nu naar links of rechts tot de rode schuifregelaar. Laat de muisknop als laatste los. Het fragment is nu een kopje kleiner gemaakt! 

Fragmenten splitsen

Je kunt een lang fragment ook in twee (of meer) delen opsplitsen. Dat is nuttig wanneer je deze videootjes op verschillende momenten in de film wilt tonen. Selecteer in de tijdlijn een videoclip en bepaal met de rode schuifregelaar een geschikt ‘splitmoment’. Overigens kun je met de mediaknoppen onder de voorbeeldweergave dit moment heel precies bepalen. Spoel bijvoorbeeld een seconde voor- of achteruit. Het is zelfs mogelijk om een video frame voor frame door te nemen. Staat de rode schuifregelaar exact op de goede plek? Klik dan in de werkbalk boven de tijdlijn op het pictogram met de twee rode haakjes. Je ziet vervolgens twee aparte clips.

Roteren en bijsnijden

Soms is het noodzakelijk om een video negentig graden te roteren, omdat het beeld in VSDC Free Video Editor is gedraaid. Gelukkig herstel je deze ‘fout’ simpel. Je selecteert in de tijdlijn de juiste video en klikt helemaal bovenaan bij de sectie Tools op het pictogram met de gebogen pijl. De video draait meteen.

Staat er een ongewenst persoon, lelijk logo of storend object in beeld? Gooi de videoclip dan nog niet weg! Je kunt het fragment namelijk nog bijsnijden. Beslis welk deel van de video je wilt gebruiken en gooi het overtollige beeldmateriaal weg. Je klikt met de rechtermuisknop op een videoclip in de tijdlijn en kiest Crop tools / Custom region. Bepaal in het nieuwe venster welk deel uit beeld moet verdwijnen. Je regelt dat door de zwarte vierkantjes aan de randen van de voorbeeldweergave te verslepen. Tevreden? Met OK voer je de actie definitief uit.

Nuttig om te weten is dat je met deze functie de oorspronkelijke resolutie verkleint. Zeker wanneer je de uiteindelijke film op een grote televisie of pc-monitor bekijkt, zie je mogelijk korrelige beelden. Snijd daarom liever niet te veel beeldmateriaal weg.

Video-effecten

Wie dat wil, gaat in deze videobewerker helemaal los met speciale effecten. Klik maar eens bovenaan in de werkbalk op Video effects. Er verschijnt een uitgebreid menu. Voordat je iets uitkiest, selecteer je eerst een clip op de tijdlijn. Via Quick styles pas je heel makkelijk een effect toe, omdat hiervoor geen extra instellingen zijn vereist. Laat de video bijvoorbeeld op een gedateerde film uit de jaren ‘70 lijken of pas automatisch de contrastwaarden aan.

Wil je zelf meer invloed op in hoeverre het programma een video-effect toepast? Bij veel filters stel je naar eigen inzicht de intensiteit in. Bekijk hiervoor de mogelijkheden via Video effects / Adjustments. Zo wijzig je onder andere de kleurverzadiging en helderheid. Daarnaast kun je ook een stijlvol sepia- of zwart-wit-effect op de video loslaten. Zodra je eenmaal iets hebt gekozen, pas je in het deelvenster Properties window aan de rechterkant de waarden aan. Als je dit deelvenster niet ziet, klik je achtereenvolgens op het tabblad View en Properties. Tot slot zijn ook de video-effecten binnen de rubrieken Filters en Nature de moeite waard. Spijt van een bepaalde keuze? Met de sneltoets Ctrl+Z maak je de laatste handeling weer ongedaan. Experimenteer er dus lustig op los!

Overgangen

Tijdens de montage van een video ontkom je eigenlijk niet aan het gebruik van overgangen. Doe je dat niet, dan lopen de fragmenten nogal abrupt in elkaar over. Dat is onprettig voor de kijker. Met een overgang wordt een nieuwe videoclip op subtiele wijze geïntroduceerd.

Klik in de tijdlijn op de videoclip waarbij je aan het einde een overgang wilt toevoegen. Je opent zo nodig eerst het tabblad Editor en navigeert daarna naar Video effects / Transitions. Probeer nu één van de beschikbare overgangen uit. Zo laat je het oude fragment bijvoorbeeld in vlammen opgaan (Paper burn) of in scherven uit elkaar vallen (Shattered glass). Kies een overgang en controleer in het pop-upvenster of de optie To the end of scene is geselecteerd. Klik op OK.

Merk op dat er op de tijdlijn een verse laag met de gekozen overgang verschijnt. Klik op de rode afspeelknop onder de videoweergave om de overgang te bekijken. Je past in het eigenschappenvenster aan de rechterkant diverse zaken aan, waaronder de tijdsduur en transparantie.

Geluid

De audiokwaliteit van zelfgeschoten video’s is vaak matig. Stond er toentertijd tijdens de opname een stevig briesje, dan hoor je waarschijnlijk voornamelijk windgeruis. Zet het geluid van dergelijke videoclips daarom gewoon uit. Klik in de tijdlijn op een fragment om de bijbehorende eigenschappen aan de rechterkant te tonen. Verschijnt dat niet, dan klik je op View / Properties. Je scrolt zo nodig een stukje omlaag totdat je de optie Audio track tegenkomt. Klik achter Track 1 op het kleine pijltje en kies Don’t use audio.

Je kunt eventueel zelf audio aan de videomontage toevoegen, zoals achtergrondmuziek of een voice-over. Klik zo nodig op het tabblad Editor en kies Add object / Audio. Je selecteert nu pakweg een mp3-, wma-, wav- of flac-bestand op de computer. Via Openen / OK belandt de audiotrack als nieuwe laag op de tijdlijn. Kies een geschikte plek en pas diverse eigenschappen in het Properties window desgewenst aan. Denk hierbij onder meer aan de snelheid en het volumeniveau.

Film opslaan

Deze workshop is slechts een bescheiden introductie van VSDC Free Video Editor. Je kunt namelijk nog veel meer met deze veelzijdige videobewerker doen. Ga er dus vooral ook zelf mee stoeien. Ben je eenmaal klaar, dan sla je het resultaat op. Je kunt de film daarna op verschillende schermen bewonderen.

Klik in de werkbalk op het tabblad Export project en speel zekerheidshalve de volledige videomontage nog eens af. Ben je helemaal tevreden, dan geef je in de werkbalk het gewenste videoformaat aan. Kies bijvoorbeeld voor mp4, mkv, mov, flv of mts. Het is ook mogelijk om de film op een dvd te branden. Wijzig via Change name zo nodig de bestandsnaam en opslaglocatie. Je bevestigt bovenaan ten slotte met Export project / Continue.