Verduurzamen moeten we allemaal, maar als je in een appartement woont kun je over grote woningaanpassingen niet zelf beslissen. Voor een flinke verbetering van de isolatie of de installatie van zonnepanelen is de Vereniging van Eigenaren aan zet. Kleine aanpassingen kun je wel zelf doen, maar wat valt daaronder? Dit is wat je moet weten.

Ook interessant voor jou: Energie besparen: simpel en snel met deze (gratis) bespaartips

De verduurzaming van een appartementencomplex is een beslissing waar alle eigenaren over moeten kunnen meepraten. Daarvoor is er de Vereniging van Eigenaren (VvE), waar je als koper van een appartement automatisch lid van bent. Als het goed is, schrijft de VvE minimaal jaarlijks een vergadering uit, waarvoor alle leden worden uitgenodigd.

Een belangrijke taak van de VvE is het plannen van het onderhoud van de gemeenschappelijke onderdelen van het gebouw, zoals het dak, de gevel, het trappenhuis, de lift en andere technische installaties. Ook ramen en kozijnen vallen onder de verantwoordelijkheid van de VvE. Hoe en wanneer dit onderhoud plaatsvindt, staat in het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Aan de hand hiervan berekent het bestuur van de VvE de benodigde reserveringen voor het onderhoud en welk deel iedere eigenaar daaraan moet meebetalen.

Een variant op het Meerjarenonderhoudsplan is het Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan, oftewel DMJOP. Deze onuitspreekbare afkorting begint steeds belangrijker te worden. Want als je toch groot onderhoud doet, is het slim om duurzaamheid meteen mee te nemen. Het kan bijvoorbeeld handig zijn om extra dakisolatie te combineren met groot onderhoud aan de dakbedekking. 

©Caporusso Vitantonio

Hoe gaat verduurzaming door de VvE in zijn werk?

Om te beginnen moet er een actieve VvE zijn om met groot onderhoud en verduurzaming aan de slag te gaan. Is de VvE slapend, zoals dat heet, dan zul je eerst een vergadering bijeen moeten roepen en een bestuur moeten vormen. Pas dan kun je slagvaardig met verduurzaming beginnen.

Is er wel een actieve VvE, maar staat verduurzaming niet op de agenda? Dan kun je het onderwerp als lid zelf ter sprake brengen op de vergadering en uitleggen waarom jij verduurzaming wel ziet zitten. Wijs bijvoorbeeld op de voordelen, zoals energiebesparing, meer wooncomfort, een hogere woningwaarde en een langere levensduur van het gebouw.

Als de leden samen besluiten om met verduurzaming aan de slag te gaan, moeten ze eerst een Energieadvies aanvragen bij een bedrijf dat hiervoor gecertificeerd is. In dat Energieadvies staat wat er aan het gebouw kan worden verbeterd. Aan de hand van dit advies kan een DMJOP opgesteld worden. Hierin staat een planning van de werkzaamheden plus een overzicht van de kosten.

Omdat de kosten moeten worden opgebracht door alle eigenaren samen, is het belangrijk dat iedereen zich kan uitspreken over de plannen. Er moet ook gestemd worden en voor sommige besluiten is een grotere meerderheid dan 50 procent nodig. Als er in het gebouw grote en kleine appartementen zijn, hebben de eigenaren van de grotere appartementen doorgaans meer stemrecht. In kleinere appartementsgebouwen kan ook unanimiteit vereist zijn. Hoeveel stemmen iedereen heeft en welke meerderheid er nodig is voor bepaalde besluiten, kun je nakijken in het splitsingsreglement of het modelreglement.

Wat kun je zelf doen aan verduurzaming van je appartement?

In je eigen appartement kun je veel doen om zuiniger met energie om te gaan. Je kunt bijvoorbeeld radiatorfolie plakken achter radiatoren die aan een buitenmuur bevestigd zijn. Daarmee voorkom je dat er warmte weglekt door de gevel. Heb je kieren langs deuren en ramen? Die kunt je dichtmaken met tochtstrips of tochtband. Heb je een brievenbus in de voordeur? Die kun je isoleren met een borstel en een brievenbusklep. Verder kun je kiezen voor isolerende gordijnen, waarmee je ‘s avonds de warmte binnenhoudt.

Heb je nog gloeilampen in huis? Je kunt veel energie besparen door deze te vervangen door ledlampen. In de keuken kun je een gasfornuis vervangen door een inductiekookplaat en een onzuinige koelvriescombinatie door een exemplaar met een beter energielabel.

Lees ook: Meer warmte voor minder geld? Dit moet je weten over radiatorfolie

©David.Sch

Hoe zit het met subsidies?

Net als eigenaren van een eengezinswoning, kunnen ook appartementeigenaren gebruikmaken van subsidies en leningen voor verduurzaming. Dit zijn de mogelijkheden.

Subsidieregeling Verduurzaming voor Verenigingen van Eigenaars (SVVE)

Met deze regeling kun je subsidie aanvragen voor energiebesparende maatregelen, zoals isolatie, warmtepompen, zonneboilers en warmtenetaansluitingen. Je kunt de subsidie ook gebruiken voor een energieadvies of voor een advies over laadpalen. Je kunt deze subsidie nog aanvragen tot en met 31 december 2027. Meer informatie vind je op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RvO).

Stimuleringsregeling aardgasvrije huurwoningen (SAH)

Deze subsidie kun je gebruiken als huurders en eigenaren samen in een appartementengebouw wonen. De subsidie is bedoeld voor aansluiting op een warmtenet. Je kunt de subsidie aanvragen tot en met 31 december 2023. Meer informatie vind je op de website van de RvO.

Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE)

Deze subsidie kun je gebruiken voor het opwekken van duurzame elektriciteit uit zonne-energie, windenergie of waterkracht. Je kunt de subsidie aanvragen tot en met 1 november 2023. Meer informatie vind je op de website van de RvO.

©yangphoto

Hoe zit het met leningen?

Heeft de VvE niet genoeg geld om de verduurzamingsmaatregelen te betalen? Dan is het misschien mogelijk om een deel van het bedrag lenen. Ook daarvoor zijn verschillende mogelijkheden.

 Verduurzamingslening

In bepaalde gemeenten en provincies kun je geld lenen voor verduurzaming bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn). Deze lening is alleen bedoeld voor wooncomplexen met niet meer dan zeven appartementen. Op de website van het SVn kunt je zien of jouw gemeente of provincie meedoet.

 Energiebespaarlening

De VvE kan ook een lening voor verduurzaming aanvragen via het Nationaal Warmtefonds. Dit is een door de overheid opgericht fonds zonder winstoogmerk. Er zijn leningen voor grote én kleine wooncomplexen. Meer informatie kun je vinden op de website van het Nationaal Warmtefonds.

❄ 3x: Energiezuinige (klasse A!) koelvriescombinaties

Isoleren? Lees je goed en vergelijk aanbieders én offertes ⮯

Niets zo fijn als een complete webshop waar je alles vindt met betrekking tot het inrichten van een slim huis. Dat is wat tink te bieden heeft: alles wat je nodig hebt voor smart living vind je in de ruime catalogus van deze webshop. Alle merken hebben ze in huis, en onlangs zijn ook de nieuwste Amazon Echo-producten aan het assortiment toegevoegd.

Partnerbijdrage - in samenwerking met tink

Compleet aanbod

Op de webshop van tink kun je terecht voor een veelzijdigheid aan smarthomeproducten. Onlangs lanceerde Amazon een hele reeks nieuwe Echo-producten; de apparaten die je thuis installeert en waarmee je je slimme huis kunt aansturen. De nieuwe Echo-producten helpen je veel in huis te automatiseren met smarthome-apparatuur.

En ook nieuw en handig: De spraakassistent van Amazon - Alexa - is nu volledig Nederlandstalig. Of je nu wilt weten wat voor weer het wordt of de verlichting in de keuken wilt aanzetten: je vraagt het gewoon in het Nederlands. Geef commando’s als "Alexa, draai meezingers" om direct te genieten van muziek via Spotify, Apple Music of Amazon Music. Ook voor je favoriete radiozenders, het laatste nieuws of de uitslagen van je voetbalclub kun je bij haar terecht. Ter vermaak kan ze zelfs een liedje zingen of een verhaaltje voorlezen. Bovendien leert Alexa continu bij, waardoor deze steeds meer nieuwe vaardigheden en functies krijgt.

Compatibel met tal van apparaten

De Amazon Echo-producten en de Alexa spraakassistent zijn compatibel met een groot aantal smarthomeproducten. Zo kun je met een enkele Nederlandstalige opdracht als ‘lichten aan in de woonkamer’ je Philips Hue- of IKEA Trådfri-lampen inschakelen of laat je je huishoudelijke apparaten van Samsung bedienen met de SmartThings-koppeling. Veel Amazon Echo-apparaten zijn bovendien voorzien van een Zigbee-hub, waardoor je vrijwel alle Zigbee-apparaten, zoals de bekende Hue-lampen, direct kunt aansturen. Alle nieuwe Echo-producten vind je in de shop van link. We nemen de producten kort met je door.

Amazon Echo Show 8 - €199,99

Deze Amazon Echo Show 8 is voorzien van een een 8,68‑inch aanraakscherm met een resolutie van 800 × 1340 pixels en een in‑cell capacitieve touch‑technologie. Dit is dezelfde aanraaktechnologie die op smartphones wordt gebruikt. Het apparaat draait op Amazons eigen AZ3 Pro‑chip, een 64‑bit SoC met twee A78‑kernen en vier A55‑kernen en Wi‑Fi 6e‑ondersteuning.

De 13‑MP‑camera met auto‑framing en 3,3× zoom staat boven het scherm, samen met vier microfoons en een schuifje om de camera fysiek af te schermen. Het ingebouwde Zigbee/Matter/Thread‑huisautomatisatiecentrum en Bluetooth 5.3 bieden brede connectiviteit voor een scala aan apparaten . De audio komt van een 2,8‑inch woofer en twee full‑range drivers met een gezamenlijk vermogen van 40 watt en ondersteuning voor ruimtelijk geluid.

Amazon Echo Dot - € 64,99

De Echo Dot is een compacte bolvormige slimme luidspreker met een diameter van slechts 10 centimeter en een gewicht van 340 gram. Binnenin zit een MediaTek MT8519‑processor met vier ARM Cortex‑A55‑kernen op 1,8 GHz en 512 MB LPDDR4‑geheugen.

De luidspreker heeft een volledig bereik met een frequentierespons tussen 100 Hz en 40 kHz. De Dot ondersteunt Wi‑Fi tot 802.11ac en Bluetooth 5. Het werkt als smart‑home‑hub voor Matter en Thread en heeft een microfoon met fysieke dempknop.

Amazon Echo Show 11 - € 239,99

De Echo Show 11 heeft een groter 10,95‑inch full-hd-scherm met een resolutie van 1200 × 1920 pixels en een in‑cell capacitieve aanraaklaag. De 13‑megapixelcamera beschikt over auto‑framing en 3,3× digitale zoom. Onder de motorkap vinden we een AZ3 Pro‑processor met twee A78‑kernen (1,8 GHz) en vier A55‑kernen (2 GHz). Draadloze connectiviteit vinden in Wi‑Fi 6e en Bluetooth 5.3 en er is ondersteuning voor Zigbee, Matter en Thread.

Het audiosysteem bevat een 2,8‑inch woofer en twee full‑range drivers met een gezamenlijk vermogen van 40 watt en frequentiebereik van 90 Hz tot 40 kHz. Een fysieke microfoonschakelaar en multi‑room‑functie maken de Echo Show 11 compleet. Je kunt deze Echo Show ook in een 2-pack-variant aanschaffen, zodat je er bijvoorbeeld eentje beneden hebt, en een in de slaapkamer.

Amazon Echo Show 5 - € 109,99

De Amazon Echo Show 5 heeft een 5,5‑inch scherm met 960 × 480 pixels met een compacte driehoekige behuizing van 147 × 91 × 82 millimeter en weegt 456 gram. De MediaTek MT8169B‑octacoreprocessor en 1 GB RAM zorgen voor snelle bediening en afhankdelijk van je opdrachten .Er is een 2‑MP‑camera met fysieke sluiter en microfoonknop voor privacy. Connectiviteit omvat Wi‑Fi 5 (802.11ac) en Bluetooth 5.0.

De Echo Show 5 heeft geen ingebouwde smart‑home‑hub. Het geluid komt van een enkele 1,75‑inch full‑range driver en de speaker wordt gevoed door een 21‑watt netadapter. Multi‑room‑ondersteuning en een netsnoer worden meegeleverd. Je kunt de Amazon Echo Show 5 ook aanschaffen in een 2-pack variant.

Amazon Echo Dot Max - € 109,99

Deze Echo Dot Max is een krachtigere versie van de Dot en heeft een wat groter formaat. Binnenin draait de AZ3‑chip met 1 GB DDR4‑geheugen en 1 GB pNAND‑opslag. Hij fungeert als bridge voor Zigbee, Matter en Thread en ondersteunt Wi‑Fi 6e en Bluetooth 5.3.

De audioconfiguratie bestaat uit een 2,5‑inch woofer en 0,8‑inch tweeter met een frequentierespons van 53 Hz tot 16 kHz. Vier microfoons met fysieke mute‑knop zorgen voor stemopdrachten. Door de fysieke microfoonknop waarborg je je privacy.

Amazon Echo Studio - € 239,99

De Echo Studio is een cilindrische stevige luidspreker met een gewicht van 1,63 kilogram. Hij gebruikt vier A55‑cores tot 2,0 GHz en 2 GB LPDDR5‑geheugen en ondersteunt Wi‑Fi 6e en Bluetooth 5.3.

Qua audio zit je helemaal goed, want het bestaat uit meerdere luidsprekerdrivers (woofers en full‑range) met frequentiebereik van 40 Hz tot 20 kHz en Dolby Atmos‑ondersteuning. De Vega OS‑software biedt ondersteuning voor Alexa, Matter, Thread en Zigbee. Met de bijbehorende Echo-app kun je de bass‑ en treble‑instellingen aanpassen.

Lekker lezen!

Heb je niets met een slim huis en ben je meer van het lezen? Ook daarvoor kun je terecht bij tink, want verschillende Amazon Kindle e-readers zitten eveneens in het assortiment. We nemen de drie belangrijkste modellen even kort met je door.

Amazon Kindle Colorsoft Signature Edition - € 299,99

De Kindle Colorsoft Signature Edition beschikt over een 7‑inch kleurenscherm met 150 ppi voor kleurweergave en 300 ppi voor zwart‑wit, ondergebracht in een dunne behuizing. De Signature Edition is wat luxer uitgerust, onder meer door het automatisch aanpassen van de helderheid van de verlichting aan de omgeving, waardoor je ogen minder snel vermoeid raken. Lezen is nu nog natuurlijker, of het nu dag of nacht is.

De e-reader weegt slechts 218 gram en licht daardoor lekker in de hand. De e-reader ondersteunt Wi‑Fi 5 en Bluetooth 5.0 en laadt via usb-c of Qi‑draadloos. Een adapter wordt niet meegeleverd. De interne opslag van 32 GB wordt ondersteund door een 2310 mAh‑accu die wekenlang lezen mogelijk maakt; de reader is daarnaast IPX8‑waterdicht.

Amazon Kindle Paperwhite Signature Edition - € 199,99

De Kindle Paperwhite Signature Edition heeft een 6,8‑inch E‑Ink‑scherm met 300 ppi en instelbare frontverlichting in een compacte behuizing van 176,72 × 127,56 × 7,83 millimeter en weegt maar 214 gram. De reader beschikt over 32 GB interne opslag. De helderheid van het scherm wordt ook bij deze Kindle automatisch aangepast aan de omgeving. Qua connectiviteit ondersteunt deze Kindle Wi‑Fi a/b/g/n/ac en Bluetooth 2.1/3.0/4.1.

Een 1900 mAh‑Li‑ion‑polymeeraccu biedt een batterijduur tot maar liefst 12 weken. De reader is IPX8‑waterdicht, ondersteunt Audible‑luisterboeken via Bluetooth en wordt geleverd met een usb-c-kabel en natuurlijk een handleiding. De adapter wordt niet meegeleverd, maar iedere usb-c-adapter is in principe geschikt om deze Kindle op te laden.

Amazon Kindle Colorsoft - € 269,99

De Kindle Colorsoft is een lichtere variant van de Signature Edition. Het 7,05‑inch scherm heeft een resolutie van 150 ppi voor kleurweergave en 300 ppi voor zwart‑wit. De reader meet 176,73 × 127,56 × 7,83 millimeter en weegt 215 gram. Binnenin zit een MTK MT8113S‑dual‑coreprocessor op 2 GHz met 1 GB RAM en 2310 mAh‑accu; er is 16 GB interne opslag.

Connectiviteit voor deze e-reader bestaat uit Wi‑Fi 5 en Bluetooth 5.0, opladen doe je via een usb-c-kabel. De reader is IPX8‑waterdicht en compatibel met een optionele EMR‑stylus. In de verpakking vind je naast de e-reader een usb-c-oplaadkabel (zonder adapter) en een snelstartgids

Belangrijk om te weten voor iedereen die Dispatch op een Switch of Switch 2 wil aanschaffen: de game is op die platforms gecensureerd, en dit kan niet uitgezet worden.

Dispatch kwam afgelopen jaar al uit op platforms als pc en PlayStation 5, en is sinds eerder deze week ook te koop voor Nintendo Switch en Nintendo Switch 2. Veel Switch-gamers keken al lange tijd uit naar de release van deze geprezen indiegame.

Censuur in Dispatch

Nu blijkt echter dat Dispatch op Switch-consoles gecensureerd is. De game bevat zo nu en dan scènes waarin (getekende) naaktheid voorkomt. Ook zitten er andere volwassen beelden in, zoals het opsteken van een middelvinger. In de andere platformversies zit er als optie de mogelijkheid deze beelden te censureren, maar spelers kunnen dit zelf bepalen door het aan of uit te zetten.

Op Switch en Switch 2 blijkt dit dus niet het geval: daar is het censuur vooralsnog verplicht. Volgens Dispatch-ontwikkelaar AdHoc (via Eurogamer) is dit gedaan omdat de game aan bepaalde regels moet doen om op de Nintendo eShop uit te komen.

Het lijkt er dan ook niet op dat er een patch uitkomt waarmee spelers het alsnog zelf kunnen bepalen, al is de kritiek online niet mals. Mocht die kritiek groeien, dan wordt er wellicht alsnog wat aan gedaan, maar dit is vooralsnog niet bevestigd.

Mogelijk heeft het te maken met strengere regels in bepaalde regio's - zoals Japan. Het zou kunnen dat AdHoc er voor heeft gekozen één versie van het spel voor alle regio's uit te brengen, waardoor het censuur voor alle regio's geldt. In Japan is de PS5-versie van de game bijvoorbeeld ook gecensureerd.

Nintendo heeft in een statement aan NintendoLife niet veel meer duidelijkheid gegeven over de situatie. Het bedrijf benadrukt dat leeftijdsclassificaties door onafhankelijke organisaties worden gegeven, maar dat het ook zelf richtlijnen voor zijn platforms heeft. "We informeren partners wanneer hun games niet aan deze richtlijnen voldoen, maar Nintendo past zelf niet de content van partners aan."

Nintendo en volwassen games

Nintendo zelf heeft in het verleden enkele controversiële keuzes gemaakt rondom censuur. Nintendo's spelcomputers staan er om bekend dat ze voor de hele familie bedoeld zijn, en in het verleden zorgde dit er bijvoorbeeld voor dat rood bloed met een andere kleur werd vervangen.

De laatste jaren leek Nintendo echter steeds coulanter te worden op het gebied van het vertonen van geweld en andere volwassen beelden in games. Diverse andere Switch 2- en Switch-games tonen wel volwassen materiaal, dus het is niet duidelijk waarom Dispatch dan toch gecensureerd is. Wellicht ligt het aan de combinatie met de tekenfilmachtige beelden in de game.

Over Dispatch

Dispatch draait om de aan lager wal geraakte superheld Robert Robertson. Tegenwoordig vult hij zijn tijd met een kantoorbaan, waarbij hij de administratie van andere superhelden verzorgt. Toch hoopt hij zelf uiteindelijk ook weer de held uit te kunnen hangen.

De game heeft daarmee een focus op het narratief, en doet daardoor meer dan eens denken aan de adventuregames van Telltale Games. Ontwikkelaar AdHoc bestaat dan ook gedeeltelijk uit voormalige werknemers van de studio achter de The Walking Dead-spellen.

Dispatch heeft daarbij een sterrencast die de rollen van de personages vervullen. Denk aan Aaron Paul (in de rol van de hierboven genoemde Robert), Jeffrey Wright (The Last of Us, Westworld, Matthew Mercer en Laura Bailey.

Dispatch is gestructureerd als een seizoen van een serie - de game kwam uit verspreid over meerdere episodes. AdHoc heeft eerder al laten weten dat een 'tweede seizoen' wordt overwogen.