Wie wil verduurzamen, kan vanaf dit jaar aanspraak maken op een extra subsidie: de MKI-bonus. Hiermee wil de overheid je stimuleren te kiezen voor natuurvriendelijke maatregelen. In dit artikel vertellen we je wat de MKI-bonus precies is en hoe je er gebruik van kunt maken.

Lees ook: Natuurvriendelijk isoleren: zo gaat dat in z’n werk

Wat is de MKI-bonus?

MKI staat voor milieukostenindicator en drukt uit hoeveel impact iets heeft op het milieu, uitgedrukt in euro’s. In het geval van verduurzamingsmaatregelen geeft de milieukostenindicator een beeld van welke maatregelen milieuvriendelijker zijn dan de andere. Hierbij wordt onder meer gekeken naar hoeveel water en energie er nodig zijn om het materiaal te maken, in hoeverre de grondstoffen te recyclen zijn en hoeveel CO₂ en andere schadelijke stoffen worden uitgestoten bij de fabricage en het transport. 

In Nederland kun je een ISDE-subsidie aanvragen om je huis te isoleren. Sinds 1 januari 2024 is het zelfs mogelijk om een extra subsidie te krijgen voor het gebruik van biobased isolatiematerialen, tot 6 euro per vierkante meter. In veel gevallen zijn milieuvriendelijke materialen duurder dan niet-duurzame varianten. Met de MKI-bonus wil de overheid je stimuleren om toch voor de duurzamere isolatiematerialen te kiezen. 

Welke duurzame (biobased) isolatiematerialen zijn er?

Biobased isolatiematerialen zijn hoofdzakelijk plantaardig, oftewel natuurlijk gegroeid. Dat is beter voor het milieu, omdat er minder uitstoot is bij het bewerken en transporteren ervan. Niet-duurzame isolatiematerialen vragen juist om veel energie. Ter illustratie: glaswol moet eerst tot meer dan 1000 graden verwarmd worden om als isolatie te kunnen dienen. Biobased materialen hebben ook andere voordelen. Waar pur-isolatie je huis bijvoorbeeld warmhoudt in de winter, kan het duurzamere houtvezel vanwege zijn dichtheid je huis ook nog eens langer koel houden in de zomer. 

Lees ook: Isoleren met écht duurzame (biobased) materialen doe je zo

Je kunt aanspraak maken op de MKI-bonus als je bijvoorbeeld gebruikmaakt van milieuvriendelijke materialen zoals vezelhennep, houtvezel en vlas. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft een lijst gepubliceerd van biobased materialen die onder de MKI-regeling vallen en noemt daarbij de hoogte van de bonus. Om gebruik te maken van de MKI-bonus moeten de isolatiemaatregelen zijn uitgevoerd ná 31 december 2023. 

©giordano trabucchi | divgradcurl

Hoe hoog is de bonus voor het gebruik van duurzame isolatiematerialen?

Isoleer je de binnen- of buitengevel met duurzame materialen, dan kun je daar een extra subsidie van 6 euro per vierkante meter voor krijgen. Milieuvriendelijke spouwmuurisolatie kan je 1,50 euro per vierkante meter opleveren. Voor dakisolatie bedraagt de MKI-bonus 5 euro per vierkante meter en voor het isoleren van de zolder- of vlieringvloer 1,50 euro per vierkante meter. Het isoleren van de vloer met biobased materialen wordt gestimuleerd met 2 euro per vierkante meter. Bij bodemisolatie is dan 1 euro per vierkante meter.

De bovenstaande subsidies komen bovenop de al langer bestaande subsidiebedragen voor het uitvoeren van maatregelen. Het subsidiebedrag voor isolatie verdubbelt als je binnen twee jaar meer dan één maatregel uitvoert. Om een indicatie van je totale subsidiebedrag te krijgen, kun je de rekentool (Excel-bestand) van de RVO invullen. Let erop dat je de subsidie wel moet aanvragen binnen twee jaar nadat je de eerste maatregel uitvoert. Op de site van de RVO vind je een stappenplan voor het aanvragen van de ISDE.

Meer weten? Dit zijn feiten en fabels over duurzame energie

Zijn biobased isolatiematerialen niet alsnog (te) duur?

Biobased isolatiematerialen worden momenteel gezien als een grotere investering dan niet-duurzame varianten. De MKI-bonus maakt kiezen voor duurzame materialen al een stuk aantrekkelijker, maar naast het verlagen van de milieu-impact is er nog een belangrijke reden om biobased materialen te overwegen. 

Zo kunnen biobased isolatiematerialen met een hogere dichtheid ervoor zorgen dat een airco in de zomermaanden misschien wel overbodig wordt. Neem bijvoorbeeld houtvezel: dat kan je woning op zonnige dagen enkele graden koeler houden. Doordat de airco minder gebruikt hoeft te worden, zou je de investering van biobased materialen er relatief snel uit moeten kunnen halen. Bovendien gaan biobased materialen lang mee, wel 50 tot 75 jaar. 

Lees ook: Deze energiebesparende maatregelen zijn interessant voor (sociale) huurders)

©Raymond - stock.adobe.com

Waar moet je op letten bij het aanvragen van de ISDE met MKI-bonus?

Het is belangrijk om je goed in te lezen voordat je (duurzame) isolatiemaatregelen uitvoert. Je wil er immers zeker van zijn dat je de ISDE-subsidie en MKI-bonus ook daadwerkelijk ontvangt. Daarbij is het van belang om te zorgen dat de duurzame isolatiematerialen aan de voorwaarden voldoen. 

Verzamel daarnaast alle documentatie en bewijsmateriaal dat je nodig hebt voor de aanvraag, zoals de specificaties van gebruikte materialen, facturen en betalingsbewijzen. Houd daarnaast rekening met de deadline voor de aanvraag: binnen 24 maanden na het uitvoeren van de eerste verduurzamingsmaatregel. 

Ook belangrijk: Per 1 januari niet langer subsidie op warmtepompen met energielabel A+ of lager

Bij een platenspeler gaat het natuurlijk vooral om geluid, maar: het oog wil ook wat. Heb je een licht interieur? Dan wil je misschien liever een witte draaitafel.

Vandaar dat Audio-Technica zijn direct-drive draaitafel AT-LP120XBT-USB nu ook uitbrengt in een witte afwerking. Het gaat om dezelfde draaitafel als de bestaande versie, maar dan met een andere kleurstelling.

Lees ook: Lp's luisteren? Zo vind je de beste platenspeler

De AT-LP120XBT-USB is een volledig handmatige draaitafel met instelbare anti-skating en keuze uit 33, 45 en en zelfs 78 toeren. Het model is bedoeld als 'serieuze' speler voor thuisgebruik, met functies die je normaal bij dj-achtige modellen ziet, maar zonder automatische arm.

Voor wie zo min mogelijk kabels wil, zit er bluetooth op. Daarmee kun je de draaitafel draadloos koppelen aan speakers of een hoofdtelefoon die bluetooth ondersteunen. Audio-Technica noemt ook expliciet de witte AT-SP3x boekenplankluidsprekers als bijpassende set, omdat die eveneens draadloos werken.

Daarnaast heeft de draaitafel een usb-aansluiting. Daarmee kun je hem rechtstreeks aan een computer hangen, bijvoorbeeld om het geluid via pc-speakers af te spelen of om platen te digitaliseren en later op je telefoon of laptop te beluisteren. Handig als je je collectie deels digitaal wilt gebruiken, zonder dat je daarvoor meteen een aparte recorder of audio-interface nodig hebt.

De speler wordt geleverd met een AT-VM95E-element. Dat is onderdeel van Audio-Technica's VM95-serie, waarbij je de naald later kunt vervangen door andere varianten uit dezelfde reeks. Zo kun je de draaitafel relatief eenvoudig aanpassen of upgraden zonder een compleet nieuw element te hoeven kopen.

©Audio-Technica

Beschikbaarheid

De witte Audio-Technica AT-LP120XBT-USB is per 9 januari 2026 exclusief verkrijgbaar via de website van Audio-Technica en kost 399 euro. De zwarte kun je overigens al vinden vanaf 344 euro.

Liever in het zwart? Kan ook!

Er zijn details gelekt van de nog onaangekondigde heruitgave van de eerste Rayman, een kleurrijke platformgame die oorspronkelijk in de jaren negentig verscheen.

In een interview met RetroGamer bevestigde Michel Ancel, de bedenker van Rayman die inmiddels niet meer bij IP-eigenaar Ubisoft werkzaam is, zo goed als dat er een nieuwe versie van de game komt.

Hij laat daarbij weten dat het spel een moderner uiterlijk krijgt, en dat er meer checkpoints en soortgelijke elementen worden toegevoegd om de game iets toegankelijker te maken. De oorspronkelijke Rayman staat bekend om zijn hoge moeilijkheidsgraad.

Waar rook is...

Ubisoft heeft zoals gezegd de Rayman-heruitgave nog niet officieel aangekondigd, maar er gaan al geruime tijd geruchten over. Onlangs dook er zelfs een leeftijdsclassificatie voor een game genaamd 'Rayman 30th Anniversary Edition' op.

Ubisoft gaf in 2024 daarnaast aan de Rayman-franchise te "verkennen", en kort daarna gingen er al geruchten over een mogelijke remake of heruitgave van de allereerste game. Mogelijk zijn de plannen rondom Rayman intern bij Ubisoft inmiddels echter wel veranderd, aangezien het bedrijf onlangs een forse reorganisatie aankondigde.

De Rayman-franchise

Rayman kwam in 1995 uit op PlayStation, Saturn, pc en Jaguar. De 2D-platformer die werd bedacht door voormalige Ubisoft-topontwikkelaar Michel Ancel staat bekend als een klassieker, waarbij kleurrijke en originele omgevingen gecombineerd worden met uitdagende platformactie. De jaren daarna kwamen er diverse vervolgen uit waarbij de franchise naar drie dimensies overstapote.

In 2011 blies Ubisoft de reeks nieuw leven in met Rayman Origins, waarmee een tekenfilmachtige stijl werd geïntroduceerd en de franchise terugkeerde naar twee dimensies. Twee jaar later werd vervolg Rayman Legends uitgebracht, dat inmiddels al meermaals is uitgebracht.