Een elektrische auto en zonnepanelen: twee stappen in de goede richting als het gaat om duurzaamheid. Laad je je EV thuis op en heb je zonnepanelen op je dak? Dan laad je je wagen goedkoper op dan wanneer je geen zonnepanelen hebt. Maar wat bespaar je precies op je energierekening?

Niet iedereen heeft de luxe om thuis een laadpaal (of wallbox) te installeren. Je hebt immers een eigen stuk grond nodig. Beschik je wel over een koopwoning met ruimte voor een laadpaal, dan lees je in dit artikel in hoeverre het plaatsen van zonnepanelen de kosten van het opladen van je elektrische auto kan verminderen.

Kosten opladen elektrische auto met zonnepanelen

In theorie hoeft het rijden met je elektrische auto je niets te kosten (naast de aanschaf en het onderhoud) als je hem alleen oplaadt met de energie die je eigen zonnepanelen opwekken. In de praktijk ligt dit vaak toch anders. Bijvoorbeeld omdat je de auto op werkdagen misschien pas ‘s avonds oplaadt. Bovendien is de opbrengst van zonnepanelen in de wintermaanden lager, waardoor je mogelijk niet genoeg opwekt om je EV op te laden. Je gebruikt de zonne-energie immers ook voor andere elektrische apparaten in huis, zoals een warmtepomp, airco, oven, vaatwasser en wasmachine.

Hoeveel geld je precies kwijt bent aan het opladen van je elektrische auto, is dan ook afhankelijk van verschillende factoren. Allereerst bepaalt de opbrengst van je zonnepanelen in hoeverre je je EV kunt opladen op zonne-energie, maar ook het verbruik van je auto en andere elektrische apparaten speelt een rol. Daarnaast zijn de kosten voor het opladen van je elektrische auto afhankelijk van het tijdstip waarop je hem oplaadt en of je over een thuisaccu beschikt. We zetten de verschillende factoren op een rij.

Saldering en terugleververgoeding

Als je zonnepanelen meer stroom opwekken dan je op dat moment verbruikt, wordt het overschot teruggeleverd aan het net. Wat je teruglevert mag je in 2023 en 2024 nog volledig wegstrepen tegen de stroom die je zelf gebruikt. Daarvoor krijg je dezelfde vergoeding als het tarief dat je betaalt voor stroom. Dat heet salderen. Dat is gunstig voor eigenaren van zonnepanelen. Zolang de huidige salderingsregeling van kracht is, maakt het voor de hoogte van je energierekening bovendien niet uit of je je elektrische auto overdag of ‘s avonds oplaadt. 

Vanaf 2025 wordt de salderingsregeling echter langzaam afgebouwd. De terugleververgoeding blijft wel bestaan. Wekken je zonnepanelen op termijn meer stroom op dan je zelf gebruikt, dan betalen energieleveranciers voor het verschil een terugleververgoeding. Dat tarief ligt doorgaans een stuk lager dan bij salderen. Dat is iets om in het achterhoofd te houden voor de toekomst.

Verbruik van elektrische auto en opbrengst zonnepanelen

Het aantal zonnepanelen dat je op je dak legt, bepaalt grotendeels wat de uiteindelijke laadkosten van je elektrische auto zijn. Heb je genoeg zonnepanelen om je auto in de winter mee op te laden, dan rijd je in principe ‘gratis’. Het aantal zonnepanelen dat je nodig hebt, bereken je op basis van het verbruik van je elektrische wagen.

Hoeveel je elektrische auto verbruikt, verschilt per merk en type. Grotere EV’s gebruiken doorgaans meer elektriciteit dan kleinere wagens. Waar er bij brandstofauto’s vaak wordt gerekend met het aantal gebruikte liters per 100 kilometer, is dat bij elektrische wagens het aantal kWh per 100 kilometer. De energiezuinigste elektrische auto’s verbruiken ongeveer 15 kWh per 100 km. Per kilometer is dat dus 0,15 kWh. 

Vermenigvuldig dat getal met het aantal kilometers dat je naar schatting per jaar rijdt en je weet precies hoeveel kWh je zonnepanelen minstens in een jaar moeten opwekken om je EV op te kunnen laden. Rijd je bijvoorbeeld 15.000 kilometer per jaar en heb je een wagen die 15 kWh aan stroom gebruikt per 100 kilometer? Dan verbruikt je elektrische auto in een jaar zo’n 2.250 kWh aan stroom. 

©Southworks Creative LTD

Vervolgens kijken we naar de opbrengst van zonnepanelen. Volgens de Consumentenbond levert één modern zonnepaneel jaarlijks gemiddeld ongeveer 300 kWh aan stroom op. Dat betekent dat je voor het opladen van een elektrische auto zoals hierboven omschreven acht zonnepanelen nodig hebt.

Houd er wel rekening mee dat je niet alleen je elektrische auto wilt gebruiken in combinatie met de zonnepanelen, maar ook andere elektrische apparaten, zoals de wasmachine, vaatwasser en koelkast. Het totale aantal zonnepanelen dat je wil plaatsen valt hierdoor hoger uit.

Salderingsregeling: nu en straks

In de praktijk zal blijken dat je je elektrische auto ook wilt opladen op momenten dat de zon niet schijnt. Zolang de salderingsregeling van kracht is maakt dat niet uit, maar als het salderen vanaf 2025 langzaam wordt afgebouwd, verandert dat. Als je je elektrische auto dan oplaadt op momenten dat de zon niet schijnt, dan is dat dus duurder dan op het moment dat de zon wel schijnt - zélfs als je totaal opgewekte zonne-energie en het verbruik van je auto hetzelfde zijn gebleven.

(Elektrische auto als) thuisaccu

Wil je de auto regelmatig ‘s avonds opladen, dan overweeg je misschien om een thuisaccu aan te schaffen. In plaats van de zonne-energie te gebruiken of terug te leveren op het moment dat het wordt opgewekt, kun je de stroom met een thuisaccu opslaan voor een later moment. Zo kun je ‘s avonds na het werk de EV opladen met de stroom die je zonnepanelen ‘s middags hebben opgewekt. 

Dat klinkt gunstig, maar er zijn ook wat significante nadelen. Thuisaccu’s zijn nu nog relatief prijzig. Voor een thuisaccu van 6 kWh ben je tussen de 4.000 en 5.000 euro kwijt. In de zomer heb je aan één thuisbatterij niet genoeg om alle zonnestroom die je niet meteen gebruikt op te slaan. Anderzijds wek je in de winter waarschijnlijk niet genoeg stroom op om de accu vol te laden. Ook hebben thuisaccu's een relatief korte levensduur.

Over een aantal jaar zal de thuisaccu mogelijk wel in populariteit toenemen. Vooral als de technologie zodanig vordert dat de accu’s betaalbaarder worden en meer opslagcapaciteit hebben. Bovendien wordt de salderingsregeling de komende jaren afgebouwd, waardoor het loont om méér van je zonne-energie zelf te verbruiken (en dus niet van het net hoeft af te nemen).

In plaats daarvan kan het slimmer zijn om je elektrische auto als een soort thuisaccu te gebruiken. Je hebt dan een bidirectionele laadpaal nodig én een geschikte elektrische auto. Overdag wordt de accu van je elektrische auto opgeladen door de stroom die je zonnepanelen opwekken, terwijl de accu ‘s avonds als de zon niet schijnt leegloopt om je inductiekookplaat of wasmachine van stroom te voorzien. Auto's die bidirectioneel laden (V2G of V2H) ondersteunen zijn nog niet of amper te koop. Ook zijn bidirectionele laadpalen nog extreem duur, denk aan zo'n 5.000 euro exclusief plaatsing. Daar komt nog bij dat deze technologie wel om een goede planning vraagt. Je wilt immers niet met een lege accu zitten op het moment dat je van huis vertrekt. Om de energie van je zonnepanelen optimaal te benutten, wil je je EV bovendien opladen op het moment dat de zon wél schijnt.

©Halfpoint

Wat bespaar je met zonnepanelen als je een elektrische auto hebt?

Hoeveel je precies bespaart bij het opladen van je elektrische auto hangt dus af van veel factoren. Als je slim gebruikmaakt van de energie die je zonnepanelen opwekken, dan kan je als het ware ‘gratis’ elektrisch rijden. Je hebt daarvoor wel een forse investering gedaan, zowel voor de elektrische auto met thuislaadpaal als voor de zonnepanelen. 

Rijd je meer kilometers dan gemiddeld, dan heb je meer zonnepanelen nodig om in die energiebehoefte te voorzien. Er is echter een kans dat je zonder de huidige salderingsregeling wel wat meer kosten maakt in de donkere maanden (oktober tot en met maart). 

Nog geen 30 procent van de jaaropbrengst wordt namelijk opgewekt in deze zes maanden. Als je daar zowel je elektrische auto van moet opladen én je andere elektrische apparaten, kan dat betekenen dat je niet langer ‘gratis’ elektrisch rijdt. Met name als je gebruikmaakt van een elektrische warmtebron, zoals een warmtepomp of infraroodpanelen.

Een rekensom: 30 procent van 300 kWh op jaarbasis (de gemiddelde jaaropbrengst van één zonnepaneel) is 90 kWh in de zes donkere maanden. Eerder berekenden we dat een elektrische auto ongeveer 2.250 kWh per jaar verbruikt. Dat is omgerekend gemiddeld 187,5 kWh per maand. In de winter is de kans dus groot dat je zonnepanelen niet voldoende stroom opwekken om je EV volledig mee op te laden. Na de afbouw van de salderingsregeling heb je dus meer zonnepanelen nodig in de winter om volledig op je zelf opgewekte zonne-energie te rijden. Heb je niet voldoende zonnepanelen om je elektrische auto in de winter op te laden, dan bespaar je mét zonnepanelen toch nog altijd meer dan zonder.

Lees ook: Kan ik thuis een laadpaal installeren als ik zonnepanelen en een warmtepomp heb?

☀️ Nog geen zonnepanelen? Lees je goed in en vergelijk meerdere aanbieders én offertes

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.