Je wilt je steentje bijdragen aan meer duurzame energie, maar je mag of kunt geen zonnepanelen plaatsen … Door lid te worden van een lokaal energie-initiatief word je mede-eigenaar van bijvoorbeeld een aantal zonnepanelen op het dak van een school of een windmolen in je buurt. Hierdoor profiteer je mee van de financiële opbrengst en voel je je betrokken bij een collectief buurtproject.

Lokale energie-initiatieven

Eind vorig jaar telde Nederland 705 lokale energiecoöperaties. Het aantal energiecoöperaties heeft blijkbaar het verzadigingspunt bereikt. Toch groeit het aantal leden nog steeds. Om samen energie te mogen opwekken, is er een rechtsvorm nodig. De meest gebruikelijke rechtsvorm is de coöperatie. Dit is een vereniging met leden en een bestuur, waarbij de leden op de Algemene Ledenvergadering (ALV) beslissen over de plannen van de coöperatie. In tegenstelling tot een kapitaalgedreven onderneming die per definitie streeft naar winstmaximalisatie, wil een coöperatie voorzien in de gemeenschappelijke behoefte van haar leden. Zo’n vereniging zal de lusten en de lasten van de energietransitie eerlijk verdelen. 

©Smile Studio AP - stock.adobe.com

Postcoderoos

Zo’n 100.000 Nederlanders hebben ingetekend op zo’n lokale coöperatie. In bijna iedere gemeente vind je een of meerdere energiecoöperaties. Een voorwaarde om mee te doen aan een project waarin gezamenlijk groene stroom wordt opgewekt, is dat je in de buurt woont. Daarvoor gaat men af op de zogenaamde postcoderoos, waar je door middel van je postcode leest op welke projecten je kunt intekenen. Op Energiesamen.nu geef je de cijfers van je postcode in en dan krijg je een lijstje van de energiecoöperaties in de buurt. Ook een Vereniging van Eigenaren mag meedoen. Dat is het collectief van eigenaren in appartementen.  

Zonnepanelen Delen

Twee derde van alle coöperaties werkt aan zonne-energie. De meeste (92 procent) zonneprojecten gaan over dakopstellingen. In 2022 werden ook 18 nieuwe collectieve zonnevelden in gebruik genomen. Op Zonnepanelen Delen kun je altijd investeren in eigendomsdelen, zelfs in projecten die niet bij je in de buurt liggen. Dit is een crowdfunding-platform waar je kunt inschrijven in zonne-energieprojecten in heel Nederland. Je kunt al participeren vanaf 25 euro en je bepaalt zelf hoeveel ZonneDelen je wilt kopen. Op de website krijg je informatie over het project, je leest hoeveel deelnemers er zijn en in welke mate het vooropgesteld bedrag inmiddels gerealiseerd is. 

Voorbeeld van ZonneDelen

Bijvoorbeeld, als we op de fiche van het project ‘15.282 zonnepanelen in Zeewolde van Zonnepark Bloesemlaan’ inzoomen, dan zien we dat vandaag al 238.900 euro is binnengehaald van de benodigde 300.000 euro. Dat betekent dat de investering voor 79 procent rond is. Er zijn ondertussen al 282 ZonneDelers en de crowdfunding loopt binnenkort af (nog 8 dagen). Met een schuifje geef je aan hoeveel je wilt investeren. Dat gaat van 25 tot 50.000 euro. 25 euro levert 1 ZonneDeel op, goed voor 2 kWh, voldoende om een koelkast van 200 liter bijna vier dagen te laten werken. Ga je voor 50.000 euro, dan word je eigenaar van 2.000 ZonneDelen, goed voor gemiddeld 4000 kWh waarmee je een gasloos huishouden 138 dagen van groene stroom voorziet. 

Lees ook: Groene vs. grijze stroom: hoe zit het precies?

Kopen en verkopen

Nadat je een bedrag hebt gekozen, vul je je persoonlijke gegevens in, teken je voor akkoord en daarna betaal je via IDEAL. Mocht het project toch niet doorgaan, dan wordt je geld teruggestort. Zodra het zonne-energiesysteem is geïnstalleerd, krijg je inzicht in de productie van jouw aandeel. Bij Zonnepanelen Delen stelt men een rendement van 3 tot 4 procent op de investering voorop. Je kunt je ZonneDeel tussentijds verkopen. In dat geval moet je zelf een koper vinden en daarbij kun je op ondersteuning rekenen van Zonnepanelen Delen. Daarvoor rekenen ze 2 procent administratiekosten met een minimum van 10 euro en een maximum van 500 euro voor het overzetten van de ZonneDelen. 

Aflossing en ZonneRente

Je ontvangt jaarlijks de zogenaamde ZonneRente (het rendement). Bovendien wordt je investering gedurende de looptijd van het project jaarlijks afgelost. Dat betekent dat je in een project met lineaire aflossing en een looptijd van 15 jaar, ook ieder jaar 1/15de deel van de investering terugkrijgt. De meeste risico’s zijn bij de projecten gedekt door verzekeringen, maar algemeen kun je stellen dat het rendement op je ZonneDeel nogal variabel is.  

Windprojecten

Daarnaast zijn er 87 collectieve windprojecten die samen voor 5 procent van het totale wind-op-landvermogen in Nederland opwekken. Je kunt aandelen in windparken kopen bij Meewind, De Windcentrale en De Windvogel. Als eigenaar van een Winddeel heb je recht op een deel van de stroom die wordt opgewekt door die windmolen. Je bent dan wel verplicht een energiecontract af te sluiten bij een bepaalde provider, zoals Greenchoice, Pure Energie, Delta, Nieuwe Stroom, enzovoort … Dat betekent dat vanaf dan thuis de lampen zullen branden door stroom uit je eigen windmolen. Zolang jouw windmolen draait — dat is gemiddeld 12 tot 20 jaar — ontvang je gratis stroom. Je kunt de windproductie trouwens volgen via een app.  

Voorbeeld: De Windcentrale

Nemen we als voorbeeld De Windcentrale. Op de website lees je welke windmolens nog beschikbaar zijn en hoeveel Winddelen er per molen gelden. Iedere windmolen is opgedeeld in stukjes: de zogenaamde Winddelen. De Boerenzwaluw in Burum wekt bijvoorbeeld jaarlijks 1,5 miljoen kWh op en is 3000 Winddelen waard. Die schaf je aan via een eenmalige investering. Een Winddeel kost tussen 50 en 210 euro. Het bedrag is afhankelijk van de resterende looptijd van het project. Daarbovenop betaal je ieder jaar een exploitatiebijdrage voor het onderhoud en de verzekering van de windmolen. Bovendien moet je een energiecontract afsluiten bij Greenchoice. Je opbrengsten worden één keer per jaar via de energierekening van Greenchoice verrekend, na aftrek van de exploitatiebijdrage. Je mag nooit 100 procent van je stroomverbruik in Winddelen kopen, maar hoogstens 85%.

Risico’s

Winddelen zijn eigenlijk aandelen en aan beleggingsproducten zijn altijd risico’s verbonden. Door een faillissement van een contractpartij kan de terugbetaling van je inleg in het gedrang komen. Bovendien zit je vast aan een bepaalde energieleverancier en is het niet gemakkelijk om je aandeel te verkopen. Tenslotte staat een deel de van windmolens in het buitenland. Door van deze molens Winddelen te kopen, draag je niet bij aan minder CO₂-uitstoot in Nederland. 

©Serhii - stock.adobe.com

Conclusie

Een aandeel bij een energiecoöperatie is een weloverwogen keuze als je wil bijdragen aan een beter milieu en een vermindering van CO₂. Je doet dit niet om rijk van te worden. Vanuit financieel oogpunt zijn er interessantere manieren om je geld te beleggen. Je koopt wel aandelen met een vooropgesteld rendement, maar van de opbrengst wordt het onderhoud afgehaald. Bovendien zit je vast aan een energieleverancier en daardoor ben je niet vrij om te kiezen voor een voordeliger contract.  

Haal je binnenkort je camper of caravan weer van stal? Misschien is dit dan ook het moment om te kijken naar een upgrade. Op een regenachtige dag of tijdens een belangrijke sportwedstrijd is het fijn als je een televisie tot je beschikking hebt. Wij hebben vijf compacte modellen gevonden die geschikt zijn om in een camper of caravan te plaatsen.

LG 24TQ510S-PZ

De LG 24TQ510S-PZ combineert de eigenschappen van een computermonitor met die van een televisie. Het schermtype is Wide Viewing Angle, wat zorgt voor bredere kijkhoeken, zowel horizontaal als verticaal, in vergelijking met standaard panelen. Dit model draait op het webOS-platform, waarmee je toegang hebt tot een interface met diverse apps. Een onderscheidende specificatie is de ondersteuning voor AirPlay 2, waarmee je het scherm van Apple-apparaten kunt spiegelen. Ook Screen Share voor Android-apparaten via Miracast is geïntegreerd.

Het geluid wordt verzorgd door twee 5 watt speakers. Voor externe apparatuur zijn er twee HDMI-ingangen beschikbaar en een optische audio-uitgang. De resolutie bedraagt 1366 x 768 pixels en de helderheid van het paneel is gespecificeerd op 250 cd/m². Er is geen aparte 12-volt adapter meegeleverd, dus dit model werkt standaard op netstroom. Je caravan of camper moet deze optie dus bieden.

Salora 32MBA300

Salora 32MBA300 biedt jou een beeldscherm met een formaat van 32 inch met een LED-scherm. Het heeft een Full HD-resolutie en een standaard beeldfrequentie van 50 Hz. Voor de stroomvoorziening is er een specifieke 12-volt aansluiting aanwezig op de achterzijde van het toestel. Je maakt met deze televisie gebruik van het Android TV-platform, waarmee je via de ingebouwde wifimodule verbinding kunt maken met het internet voor het gebruiken van applicaties. Het delen van media vanaf je eigen mobiele apparaten doe je via de geïntegreerde Google Cast-functie.

De hardware is tevens voorzien van een DVB-T2/C/S2-tuner voor het ontvangen van verschillende soorten televisiesignalen. Daarbij kun je zenderlijsten direct inladen via het Canal Digitaal Fast Scan-systeem en is er ondersteuning voor de smartcards van Ziggo. Je kunt externe randapparatuur verbinden via de twee aanwezige HDMI-poorten, terwijl de Bluetooth-functionaliteit je de optie geeft om audiosignalen draadloos naar luidsprekers of een koptelefoon te sturen.

Samsung 24F6000F

Als je kiest voor de Samsung 24F6000F, krijg je een scherm met een Full HD-resolutie van 1920 bij 1080 pixels. Dit 2025-model is uitgerust met de Hyper Real Picture Engine en ondersteunt HDR voor het weergeven van content met een hoog dynamisch bereik. Het besturingssysteem is Tizen, dat fungeert als hub voor alle smart-functies en apps. Qua geluid ondersteunt de televisie Object Tracking Sound Lite (OTS Lite), een techniek die het geluid virtueel de actie op het scherm laat volgen.

Voor connectiviteit zijn er twee HDMI-poorten en een USB-poort aanwezig. Daarnaast beschikt het toestel over Bluetooth 5.2 en WiFi 5 voor draadloze verbindingen. Het scherm kan worden opgehangen met een VESA-beugel van 100 bij 100 millimeter. Dit model heeft geen specifieke 12-volt aansluiting en is ontworpen voor gebruik op het reguliere stroomnet.

Lenco LED-3263BK

Deze Lenco LED-3263BK werkt op basis van het Android Smart TV-besturingssysteem. Je navigeert bij dit toestel door een interface die via een wifi-module verbinding maakt met het netwerk voor de verwerking van digitale streams en gedownloade applicaties. De weergave van deze visuele informatie gebeurt op een LED-paneel met een beeldschermdiagonaal van 32 inch.

Dit apparaat heeft een ingebouwde voeding die geschikt is voor laagspanning, en je ontvangt bij het product de benodigde 12-volt autoadapter. Hiermee sluit je de televisie direct aan op de gelijkstroomcircuits van het vrijetijdsvoertuig. Wat betreft de fysieke aansluitmogelijkheden heb je bij dit model de beschikking over drie afzonderlijke HDMI-poorten aan de zijkant of achterzijde. Dit geeft je de ruimte om meerdere externe bronnen, zoals een satellietontvanger en een losse mediaspeler, gelijktijdig verbonden te houden zonder dat je steeds de kabels hoeft te verwisselen. De televisie verwerkt je opdrachten en instellingen volgens de netwerkprotocollen van het ingebouwde platform.

MEDION MD824000

Deze betaalbare MEDION MD824000 levert beeld via een LED-LCD paneel dat een diagonaal heeft van 24 inch, wat in centimeters neerkomt op 59,9. Je ziet de grafische beelden op dit scherm geprojecteerd in een Full HD-resolutie. De interne hardware omvat een triple tuner, waarmee je zelfstandig de televisiesignalen uit de ether, via de kabel of via een satellietschotel binnenhaalt.

Het stroomverbruik van de televisie valt tijdens werking in de categorie energieklasse E. Voor het gebruik in de camper of caravan tijdens je reis gebruik je de speciale 12-volt adapter die bij de televisie in de verpakking zit. Je sluit eventuele randapparatuur aan op dit model via de ene aanwezige HDMI-poort, terwijl er ook een USB-aansluiting in het toestel verwerkt zit.

ByteDance, het bedrijf dat ook eigenaar is van TikTok, heeft beloofd zijn AI-videotool Seedance 2.0 aan te passen nadat verschillende filmstudio's kritiek hebben geuit en zelfs hebben gedreigd met juridische stappen.

Met Seedance 2.0 kunnen gebruikers realistisch ogende video's met bekende acteurs maken. Afgelopen week ging een filmpje viral waarin acteurs Tom Cruise en Brad Pitt bovenop een gebouw vechten. Die video is geheel met AI gemaakt en heeft dus niets van doen met de echte acteurs.

Verschillende filmstudio's hebben hier kritiek op geuit, en The Walt Disney Company eist zelfs (via Axios) dat ByteDance het onmogelijk maakt om auteursrechtelijke personages in Seedance 2.0 te gebruiken. Mensen kunnen immers ook personages uit Disney-, Marvel- en Star Wars-films gebruiken voor de AI-tool. Ook Paramount heeft een brief gestuurd naar Variety.

ByteDance heeft op zijn beurt een statement naar buiten gebracht (via o.a. Reuters en BBC) waarin het claimt dat het de huidige beveiligingsmaatregelen gaat aanscherpen om zo te voorkomen dat gebruikers bestaande personages en acteurs in kunnen zetten. Op welke manier het bedrijf dat precies gaat doen is niet duidelijk.