De processor vormt de basis van je pc en uiteraard ook van andere apparatuur als je smartphone, tablet en router. Maar zeg je processor, dan denk je vermoedelijk het eerste aan de traditionele desktop-processor van Intel of wellicht AMD. Die markt was een beetje ingedut, maar lijkt dit jaar eindelijk weer tot leven te komen. Intel vs AMD: hoe staat het er nu voor?

Lange tijd was de desktop-processormarkt niet bijster interessant. Intel bood twee platformen: een mainstream-platform en een high-end-platform. Het mainstream-platform omvat onder andere de Core i3-, i5- en i7-processors met twee of vier cores, terwijl in het high-end-platform Core i7-processors met zes, acht en tien cores verkocht worden. AMD speelde ondertussen al jaren geen grote rol van betekenis. Hun snelste FX-processors waren bij de introductie al geen uitdaging voor Intels snellere mainstream-processors en veel vernieuwing zat er niet in.

Sterker nog: AMD’s snelste chip was eind 2016 nog altijd de FX-9590, die al in 2013 op het toneel verscheen. AMD richtte zich dan ook op hun op hun goedkopere processors in de A-reeks, die bedoeld zijn voor pc’s met een gunstige prijs-prestatieverhouding, maar die niet interessant zijn voor de enthousiastere gebruiker. Tegelijkertijd leek ook Intel een beetje ingedut, want het prestatieverschil tussen de generaties werd de laatste jaren steeds kleiner. Het lukte Intel bovendien niet langer meer om het zogenoemde tick-tock-model (zie kader) te volgen.

Hoe werkt een processor?

Processors bestaan uit vele transistors die steeds kleiner gemaakt worden. Dit maakt processors energiezuiniger, maar ook goedkoper of sneller omdat op dezelfde oppervlakte meer transistors passen. Sinds Intel in 2007 het zogenoemde tick-tock-model invoerde was het eenvoudig te voorspellen hoe deze verkleining zou verlopen. Het ene jaar verkleinde Intel het productieprocedé van een bestaande architectuur (de tick), terwijl in het volgende jaar een nieuwe architectuur op het bestaande procedé werd geïntroduceerd (de tock).

Sinds 2007 ging Intel van 65 nm via 45, 32 en 22 nm naar het huidige 14nm-procedé. Stiekem werden de periodes tussen de ticks en tocks de laatste jaren wel steeds iets langer en in 2016 maakte Intel bekend te stoppen met het tick-tock-model en over te stappen op een model waarin een architectuur nog een keer extra wordt ververst. Intels huidige Kaby Lake is na Skylake en Broadwell de derde generatie die geproduceerd wordt op 14 nm, terwijl ook het aankomende Coffee Lake op 14 nm geproduceerd gaat worden. Skylake, Kaby Lake en Coffee Lake zijn daarbij eigenlijk dezelfde architectuur voorzien van optimalisaties.

Het wordt bij de steeds kleiner wordende schakelingen steeds lastiger om het productieprocedé goed onder controle te krijgen. Ten opzichte van Intel liep AMD ondertussen hopeloos achter. In 2016 gebruikte AMD afhankelijk van de architectuur nog altijd een ouderwets 28- of zelfs 32nm-procedé. Met Ryzen zette AMD in 2017 een indrukwekkende stap, want het schakelt net als Intel over naar een 14nm-procedé.

Introductie van Ryzen

AMD schudde de processormarkt eerder dit jaar wakker met de introductie van de langverwachte en meermaals uitgestelde Zen-architectuur die AMD onder de naam Ryzen eerder dit jaar lanceerde. Met Ryzen brengt AMD onder andere processors met zes en acht cores op de markt die (veel) beter presteren dan de quadcore-processors die Intel op dezelfde prijspunten biedt. En in de vorm van topmodel Ryzen 7 1800X biedt AMD een processor met acht cores voor een prijs van zo’n 530 euro, die qua prestaties Intels meer dan twee keer zo dure Core i7-6900 aantikt.

De strijd lijkt echter pas net begonnen, want op computerbeurs Computex kondigde Intel hun nieuwe high-end-platform Core X aan dat gebruik maakt van socket 2066. Het is de opvolger van het high-end-platform Broadwell-E, dat gebruik maakt van socket 2011-3 waar tot nu toe Intels topmodellen met zes, acht en tien cores onder vielen.

Qua architectuur wordt gebruik gemaakt van Skylake-X voor de processors met zes of meer cores en Kaby Lake-X voor de processors met vier cores. Het nieuwe high-end-platform bevat voor het eerst een Core i5- en Core i7-processor met vier cores die qua prijs vergelijkbaar zijn met de modellen in het mainstream-platform. Ze zijn voor hetzelfde geld wel iets sneller en bevatten geen geïntegreerde gpu.

©PXimport

Van Core i7 naar Core i9

De strijd gaat echter om de processors met meer cores, waar AMD Intel nu goed uitdaagt. Misschien dat daarom voor het eerst sinds lange tijd Intels naamgeving op de schop gaat, want naast Core i5 en i7 introduceert Intel Core i9. Waarschijnlijk niet geheel toevallig krijgt de snelste Core i7 in de vorm van de i7-7820X net als AMD’s Ryzen 7 1800X acht cores. Bovendien sluit het prijskaartje van 599 dollar een stuk beter aan bij AMD’s prijzen.

Een processor met tien cores noemt Intel niet langer een i7, maar i9. Later volgen i9-processors met twaalf, veertien, zestien en zelfs achttien cores. Intel lijkt met het label i9 te willen aangeven dat ze nog altijd meer kracht verkopen dan AMD, het getal 9 is immers hoger dan de 7 in Ryzen 7. AMD zit echter ook niet stil en kondigde Ryzen ThreadRipper aan: een processor met maar liefst zestien cores.

Net als bij Intels high-end-platform verlangt ThreadRipper een nieuwe socket ten opzichte van hun mainstream-platform. AMD’s socketTR4 telt maar liefst 4094 pinnen, flink meer dan de 1331 pinnen van socket AM4 die voor Ryzen gebruikt wordt.

De toekomst

Net als de Intel Core X-processors moet Ryzen ThreadRipper deze zomer op de markt verschijnen, wellicht zijn ze op het moment dat je dit leest al goed verkrijgbaar. Intel werkt ondertussen onder codenaam Coffee Lake ook aan de achtste generatie Core-processors voor het normale platform, die later dit jaar op de markt moet komen en voor het eerst een processor met zes cores naar het mainstream-platform moet brengen.

Kortom: er gebeuren weer interessante dingen in de pc-processormarkt en dan hebben we de afgeleide energiezuinigere notebookprocessors nog buiten beschouwing gelaten. Want ook daar zit volop ontwikkeling in. Zo brengt AMD Ryzen dit jaar voorzien van een geïntegreerde gpu naar de notebook en komt Intel met quadcore-processors die slechts 15 watt gebruiken.

Liveservicegames en hero shooters waren in 2016 niet per se nieuw. Destiny ging al twee jaar hard, en hoewel nieuwkomer Overwatch erg goed ontvangen werd, trokken sommigen al snel vergelijkingen met Valve’s inmiddels oude Team Fortress 2. Toch wist de hero shooter van Blizzard een Game of the Year Award voor de neus van onder andere Uncharted 4: A Thief’s End weg te grissen. Het was een glorieus begin van een moeizaam traject.

In de afgelopen tien jaar onderging Overwatch grote veranderingen. Na een groot succes met ruim 50 miljoen totale spelers in de eerste drie jaar kondigde Blizzard in 2019 aan dat er een vervolg zou komen, dat ‘naast het originele Overwatch’ moest bestaan en uitgebreid werd met Player-versus-Environment-content. De 6-tegen-6 Player-versus-Player-gameplay waar Overwatch om bekendstaat, zou blijven bestaan en voorzien worden van dezelfde content in de twee games. Ook zou Overwatch 2 een exclusieve PvE-modus met een verhaallijn en skill-trees krijgen, waarmee ieder personage op zowel grote als subtiele wijze aangepast kon worden.

©Blizzard

Nee, toch niet

Wie Overwatch 2 sinds de early access-verschijning eind 2022 heeft gespeeld, weet dat daar maar bar weinig van is waargemaakt. Overwatch en Overwatch 2 werden ten eerste geen aparte titels: laatstgenoemde heeft de plaats van het origineel simpelweg ingenomen. Die verhaalmodus? Voor 15 euro kreeg je met de 1.0-release van Overwatch 2 in augustus 2023 toegang tot drie missies. Die verkochten niet goed genoeg voor Blizzard – volgens bronnen Bloomberg - waarmee de mogelijkheid van meer PvE-content direct werd begraven.

Het was toen zelfs al bekend dat de PvE-modus grotendeels geschrapt was, gezien de modus volgens regisseur Aaron Keller ‘de focus tijdens het ontwikkelproces van de game belemmerde’. Dat is geen vreemde redenering, maar PvE was wel juist datgene dat Overwatch 2… nou ja, Overwatch 2 maakte. Uiteindelijk was de lancering van de ‘nieuwe’ game vooral een grote update, met drie nieuwe personages, wat extra arena’s en een nieuwe 5v5-opzet in plaats van 6v6. Er stond nu slechts een ‘2’ achter.

©Blizzard

Een alternatieve toekomst

Recent werd aangekondigd dat Overwatch 2 het cijfer van de naam afknipt met het twintigste seizoen en dus weer gewoon Overwatch heet – we zijn dus weer terug bij af. Ik stapte zelf destijds op de Overwatch-trein door juist de belofte van PvE in het vervolg, en heb uiteindelijk pakweg 300 uren tussen beide games verdeeld. Hoewel ik naarmate de tijd vorderde wat uren in de competitieve modus stak, maakte het spelen met vrienden de ervaring écht vermakelijk.

Gezellig kletsen, schreeuwen tegen willekeurige teamgenoten en de mix van tactiek en variatie die de vele personages in Overwatch bieden: dat staat mij bij. Een PvE-modus waarin juist dat samenspel en de speelwijze van de verschillende heroes aan te passen zijn naar jouw speelstijl was een soort heilige graal, die uiteindelijk dus nooit verscheen. Dat is eeuwig zonde. De competitieve e-sportscene van Overwatch is al sinds het begin een belangrijk aspect van de game, dus ergens is het begrijpelijk dat het team dit niet uit het oog wilde verliezen.

©Blizzard

Maar juist in de laatste jaren zien we een interessante verschuiving naar PvE, of in ieder geval multiplayer-ervaringen die niet geheel om competitie draaien. Denk aan Helldivers 2 van een paar jaar terug, waarin vrienden en willekeurige spelers het opnemen tegen legioenen aan vijanden – en zelfs wereldwijd samen naar een doel werken. Of de explosie aan zogenaamde ‘friendslop’ games als Peak en Lethal Company, die geheel draaien om het samen uitvoeren van taken als een berg beklimmen of het verzamelen van schroot. Een game als Arc Raiders bevat daarbij ook PvP-elementen, maar staat ook bij omdat meerdere spelers samen kunnen komen om een gigantische robot te verslaan. Video’s waarbij spelers plots oude vrienden tegenkomen in de game tonen aan waarom PvE momenteel zó ontzettend leuk kan zijn.

De realiteit

Het is achteraf makkelijk te zeggen, maar de originele visie voor Overwatch 2 had best een prominente rol in het huidige gamelandschap kunnen bekleden. Met de aankondiging werden uitgebreide skilltrees getoond voor de verschillende personages waar Overwatch om bekendstaat.

©Blizzard

Een van Mei’s speciale vaardigheden is bijvoorbeeld het veranderen in een ijspegel, om zo health terug te verdienen en een paar seconden onverwoestbaar te zijn. Met een van de skills die getoond werd veranderde deze ijspegel in een ijsbal, waarmee ze op spectaculaire wijze door groepen vijanden kan kegelen. De PvE-modus had de potentie om een soort zandbak voor dergelijke ideeën en ingrijpende veranderingen voor het klassieke Overwatch te worden. Een speelsere mix van skills en samenwerking om juist die avonturen uit bijvoorbeeld een Helldivers 2 te nabootsen. De tactische teamgameplay had dan ook niet hoeven verdwijnen, het zou juist vet geweest zijn om met vrienden verschillende skills af te stemmen en los te laten op de robots van Null Sector.

Dat is nog zoiets: de lore en verhaallijn van Overwatch zijn ontzettend interessant, en had meer in de schijnwerpers kunnen staan met de PvE-insteek. Nog voordat ik de games überhaupt had aangeraakt, verslond ik de prachtig geanimeerde filmpjes van Blizzard en verhalen die ze voor de personages uitbrachten.

Wat ik dan ook zie van de nieuwe update wringt met mijn gevoel. Ja, het lijkt erop dat Blizzard een inhaalslag maakt en sneller met nieuwe personages komt om de game fris te houden. Het wekt de indruk dat we weer terug zijn bij het ‘oude’ Overwatch, en dat de ontwikkelaar nog altijd een sterke hero shooter wil behouden nu concurrenten als Marvel Rivals het speelveld hebben betreden. Toch kan ik het niet laten om te fantaseren over hoe Overwatch meer had kunnen zijn dan een hero shooter.

De realiteit is dat het Overwatch-team geen goede balans wist te vinden tussen het bijhouden van de PvP- en competitieve scene van Overwatch en de ontwikkeling van de PvE. Zonde, want zeker in het huidige multiplayerklimaat, waar mensen steeds meer achterover lijken te hangen om met elkaar te spelen in plaats van tegen elkaar, had het originele Overwatch 2 perfect gepast.

Samen met onze vrienden van bol geven we wekelijks een nieuwe game weg, en deze week is dat natuurlijk Mario Tennis Fever.

Fever verscheen namelijk deze week voor de Nintendo Switch 2 en is volgens onze Simon een uitstekende Mario-sportgame. Met z'n Fever Rackets - die speciale slagen vol onvoorspelbare effecten mogelijk maken - goede basisgameplay en flink wat content weet Fever boven de afgelopen delen uit te stijgen:

Mario Tennis Fever barst van de content. De vele personages, banen en rackets geven unieke, diepere lagen aan de gameplay en multiplayerpotjes gaan met grote glimlach en een berg vertier gespeeld worden. Jammer voor de wat volwassenere spelers dat die volgende laag diepgang nét niet geraakt wordt. Daarvoor is het singleplayeraanbod niet genoeg, de tegenstanders niet uitdagend genoeg en ontbreekt er hier en daar net wat finesse. Maar ga zo door, Nintendo. Mario Tennis Fever zit namelijk wél in de richting van die tijdloze Camelot-klassiekers waar we zo naar hunkeren.

Winnen

Wat moet je doen om te winnen? Ga naar de website van bol, vind de productcode in de url (bestaande uit zestien cijfers) en vul die hieronder in het invulformulier in! Vergeet ook niet je naam en emailadres in te vullen, dan sturen we je zo snel mogelijk een code om de game fysiek op bol.com te bestellen!

Werkt het formulier niet? Klik dan hier.