Europa's grootste technologiebeurs IFA staat weer om de hoek, en ook dit jaar loopt PCM er rond om de nieuwste gadgets en innovaties te behandelen. Er zijn dit jaar verdacht weinig concrete aankondigingen, maar we kunnen toch best voorspellen wat voor moois we te zien krijgen. Wat kunnen we verwachten tijdens IFA 2015?

Nieuwe 4K-tv's

De opkomst van 4K-televisie is al jaren een interessant en opkomend onderwerp, en ook tijdens IFA gaan we er waarschijnlijk genoeg van zien.

Onder andere LG komt met wat nieuws, want het bedrijf geeft er een belangrijke keynote waarin het hoogstwaarschijnlijk met een nieuw topmodel komt. LG investeert de laatste jaren vooral in OLED-tv's, dus grote kans dat de nieuwe modellen ook die resolutie hebben. Daarnaast heeft de fabrikant aangegeven dat het met een HDR-televisie komt waarmee high dynamic range kan worden weergegeven. We zijn benieuwd...

Ook de gevestigde namen zijn aanwezig: Panasonic, Philips, Toshiba, Samsung... Er is weinig bekend over concrete producten van die fabrikanten, maar het wordt wel interessant om te zien wat de prijzen van de nieuwe televisies gaat worden. 4K is op dit moment nog erg duur om te kopen, maar door goedkopere technologie worden ook de tv's waarschijnlijk goedkoper.
 

Hardware met Windows 10

Microsoft is weliswaar aanwezig op IFA, maar het bedrijf gaat niets speciaals doen met Windows 10. Dat bewaart Redmond voor een speciaal eigen evenement in oktober, waar we waarschijnlijk meer details krijgen over Windows 10 voor mobiele telefoons.

Dat wil niet zeggen dat er niets over Windows 10 bekend wordt gemaakt - we moeten het alleen van andere fabrikanten hebben. Hoogstwaarschijnlijk komt Acer met een nieuwe lijn laptops die met Windows 10 zijn uitgerust, en er bestaat een kans dat we zelfs Acer-telefoons zien die straks het besturingssysteem krijgen.

Hoewel alle telefoons met Windows Phone 8.1 een gratis upgrade krijgen naar Windows 10, zijn er ongetwijfeld fabrikanten die speciaal voor het nieuwe besturingssysteem aan de gang gaan. Je kunt daarbij denken aan telefoons met een speciale knop voor slimme assistent Cortana, of die gebruik maken van een extra camera voor de inlogfuncties van Windows Hello.

Meer smartwatches

Hoewel het met de populariteit van smartwatches nog wat tegenvalt, lijken fabrikanten nog steeds het volste vertrouwen te hebben in de slimme polshorloges. Er worden tijdens IFA behoorlijk wat nieuwe smartwatches gepresenteerd.

Eén daarvan is de Gear S2 van Samsung, de opvolger van de gecompliceerde Gear S. Daarvan zijn al wel de specificaties bekend vanuit de SDK, maar bij een smartwatch willen we toch vooral ook het uiterlijk zien, nietwaar?

Het is niet bekend of Sony met een nieuwe SmartWatch 3 komt, hoewel het bedrijf tijdens de vorige IFA's (in 2013 en 2014) nog de voorgangers presenteerde. Mogelijk vallen de verkoopresultaten van de stiekem best saaie smartwatch toch tegen, maar we gaan zien wat de Japanse fabrikant heeft gemaakt.

Er is ook nog niets bekend over een opvolger van de Moto 360 van Motorola. Die werd vorig jaar gepresenteerd en hoewel het apparaat niet perfect was, was het wel de eerste smartwatch die we graag zouden willen dragen.

Eindelijk Ultra HD Blu-ray

Het is niet de eerste keer dat het wordt geopperd, maar wellicht zien we dit jaar de eerste Ultra HD Blu-ray-spelers. Het is op dit moment nog niet mogelijk om fysieke dragers van 4K-video's te maken, maar daar moet binnenkort wel verandering in komen. In deze tijd, waarin films en series steeds vaker in 4K worden uitgezonden, is het goed om ook een fysieke schijf te kunnen gebruiken.

Panasonic zou de eerste zijn die met een speler komt die 4K-blurays kan afspelen. Het bedrijf liet tijdens de CES van dit jaar al een prototype zien van zo'n speler, en heeft bevestigd dat er 'in september' een speler wordt uitgebracht.

Het is nog niet duidelijk of andere fabrikanten ook met een Ultra HD Blu-ray-speler komen. Onder andere Pioneer, Sony en Samsung zouden zo'n speler kunnen maken, dus daar gaan we zeker naar kijken.

Controllers voor virtual reality

Vorig jaar stond de IFA voor een groot deel in het teken van virtual reality. Razer presenteerde de OSVR met Leap Motion-controllers, Oculus liet een de nieuwe Crescent Bay-versie van zijn bril zien, maar wat vooral interessant was waren de vele, vooral Chinese, goedkope headsets. Die werken samen met je telefoon waardoor je die als scherm kunt gebruiken, en we kunnen ook nu verwachten dat er een hoop headsets aankomen die gebaseerd zijn op de originele Google Cardboard - maar dan steviger en professioneler.

Interessant is ook om te zien hoe virtual reality nu eindelijk bediend moet worden. Sinds de opkomst van VR zijn controllers altijd het struikelpunt geweest, waar tientallen fabrikanten hun eigen visie op toonden - maar waar niemand nog een echt antwoord op heeft. Razer probeert het met bewegingscontrollers als de Leap Motion, Oculus met een eigen controller, en Samsung pleit nog steeds voor de klassieke controller. Krijgen we tijdens IFA 2015 eindelijk een goede oplossing te zien die voor iedereen geschikt is?

Hoewel er niets definitief bekend is, zijn er ongetwijfeld veel fabrikanten die iets nieuws proberen. We gaan op zoek naar het antwoord!

Iets concreter: Misschien krijgen we een nieuwe versie van Samsungs Gear VR te zien. Hoewel de bril zelf heel goed werkt, kun je die slechts gebruiken met 2 telefoons: De Galaxy Note 4 en de Galaxy S6. We zouden toch graag een bril zien die ook met wat oudere modellen werkt, want niet iedereen heeft nu al de behoefte te upgraden naar een nieuwe telefoon.

Van Oculus hoeven we niets te verwachten - dat bedrijf werkt nog steeds aan de lancering in 2016. Dan komt de definitieve versie van de Rift uit voor consumenten, al zouden we wel graag willen weten wat die precies gaat kosten. De belangrijkste mogelijke onthulling van Oculus is dan ook de prijs - en misschien wat toffe nieuwe tech-demo's.

We zijn ook erg benieuwd naar de HTC Vive, maar daarvan hoeven we geen spannende nieuwe ontwikkelingen van te verwachten. Wel mogen we hands-on met het apparaat, dus kunnen we kijken of er iets veranderd is ten opzichte van CES en IFA 2014.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.