Apple heeft afgelopen maand de app Freeform uitgebracht voor alle nieuwe versies van iOS, iPadOS en macOS. Het kan zijn dat je deze app ineens op jouw apparaat ziet verschijnen. Wat kun je met de app? Wij leggen het uit.

Apple heeft in de afgelopen jaren veel tools gelanceerd om je productiviteit te verbeteren. In iOS 14 kregen de widgets een update, in iOS 15 konden we aan de slag met Focus en nu, in iOS 16, is er Freeform. Deze nieuwe app geeft je groot canvas waar je al je schetsen, aantekeningen en afspraken op kwijt kunt. Doordat je het canvas met andere iPad-, iPhone- of Mac-gebruikers kunt delen, is Freeform een ideale app voor bijvoorbeeld brainstormsessies. De app werkt fijner op een iPad of Mac vanwege het grotere scherm.

Freeform downloaden

Om Freeform te gebruiken, moet je je apparaat bijwerken naar de laatste versie van het besturingssysteem. Voor je Mac is dat macOS 13.1 en voor je iPad en iPhone is dat versie 16.2 van iPadOS en iOS. Ga in de Instellingen-app naar Algemeen en vervolgens naar Software-update om het besturingssysteem bij te werken naar de laatste versie. Na installatie, zul je Freeform automatisch op je apparaat zien staan.

Zo werkt Freeform

Als je Freeform opent, zie je een witte pagina. Dit is het blanco canvas van oneindige omvang, waarop je al je creaties kwijt kunt. Het is het digitale equivalent van een whiteboard. In het menubalkje onderaan vind je opties om tekst in te voeren en plaatjes, diagrammen of notities toe te voegen. Volgens Apple vind je in de Freeform-bibliotheek meer dan 700 vormen van allerlei gangbare voorwerpen en activiteiten. Door je vinger ingedrukt te houden op plaatjes of notities kun je ze slepen over het whiteboard. Door middel van hulplijnen en rasters kun je alle elementen netjes op één lijn krijgen om je canvas zo overzichtelijk mogelijk te houden.

Verder plak je via de rechterknop in de menubalk linkjes naar websites of video’s op het digitale whiteboard, die automatisch afspelen in de Safari- of YouTube-app als je er twee keer op tikt. Je kunt op ieder moment inzoomen om een specifiek deel van je whiteboard te bekijken of juist uitzoomen om een overzicht te krijgen van het gehele canvas. Heb je een Apple Pencil, dan kun je daarmee nog makkelijker aantekeningen maken. Met de camera van iPhone of iPad kun je bovendien rechtstreeks een foto of scan op het bord plaatsen. Je kunt het canvas dus helemaal naar eigen inzicht ‘bekladden’.

Samenwerken

De app biedt meer mogelijkheden dan alleen een blank canvas voorschotelen. Zo nodig je gemakkelijke vrienden of familie uit om samen aan een project te werken. Dit doe je door je vinger ingedrukt te houden op het project en te kiezen voor Deel. Je moet in de Instellingen-app dan wel eerst iCloud voor Freeform inschakelen. Vervolgens kun je de link naar je whiteboard delen met anderen en kun je bovendien aangeven dat alleen mensen met een uitnodiging het canvas mogen bewerken. Er is ook een optie dat anderen het document alleen mogen bekijken.

Je kunt een project ook verslepen naar een groepsapp in de Berichten-app. Alle deelnemers aan het groepsgesprek worden dan automatisch uitgenodigd voor het bord en kunnen er meteen aan meewerken. Als iemand een wijziging aanbrengt, verschijnt daar in de berichtenreeks een melding van. Volgens Apple kunnen er tot honderd gebruikers aan hetzelfde bord werken. Mis je toch wat interactie? Dan kun je ook FaceTime gebruiken, terwijl je samen aan Freeform werkt.

Lees ook: Handleiding: aan de slag met FaceTime.

Heb je meerdere mensen toegevoegd aan je project en wil je zien waar iemand anders aan werkt, dan tik je in het overzicht met deelnemende personen op een naam. Je zoomt dan meteen in op het deel dat door de ander op dat moment bewerkt wordt. Het design van de app is zoals je van Apple gewend bent: strak en kaal, met alleen functies die je écht nodig hebt. Door de koppeling met iCloud worden je projecten op meerdere apparaten gesynchroniseerd.

Niet voor Android

Wil je een brainstormsessie delen of houden met iemand die geen Apple-apparaat of iCloud-account heeft, dan gaat dat helaas niet. De software is er alleen voor Apple-producten. De beste optie is dan om het canvas op te slaan als pdf-bestand en dit te delen. Dit doe je door boven het canvas op het icoontje met de drie puntjes te tikken en vervolgens te kiezen voor Exporteer als pdf. Je kunt het pdf-bestand direct versturen via bijvoorbeeld WhatsApp of e-mail of je kunt het opslaan in de Bestanden-app.

Freeform verwijderen

Hoewel de nieuwe app standaard op alle apparaten van Apple te vinden is, kun je Freeform wel gewoon van je telefoon, tablet of Mac verwijderen. Dit werkt net als het verwijderen van andere standaardapps op de iPhone en iPad door je vinger ingedrukt te houden op de app en te kiezen voor Verwijder app.

Wil je liever aan de slag op digitaal papier in plaats van je Apple-apparaat? Zo kun je schrijven en tekenen op digitaal papier.

Sony PlayStation sluit in maart Bluepoint Games, de studio achter de remake van Demon's Souls.

Dat heeft een woordvoerder van Sony aan Bloomberg bevestigd. Door de sluiting zullen ongeveer zeventig werknemers hun baan verliezen. Volgens de woordvoerder is het besluit om de studio te sluiten genomen na "een recente zakelijke beoordeling."

"Bluepoint Games is een enorm getalenteerd team en hun technische expertise heeft exceptionele ervaringen voor de PlayStation-gemeenschap opgeleverd", zo stelde de woordvoerder. "We bedanken ze voor hun passie, creativiteit en vakmanschap."

Hermen Hulst aan het woord

In een bericht die via ResetEra werd gedeeld, liet PlayStation Studios-baas Hermen Hulst - voorheen van de Amsterdamse studio Guerrilla Games - weten dat het besluit werd genomen vanwege "een toenemende uitdagende industrie-omgeving". Aldus Hulst: "Stijgende ontwikkelkosten, een vertraging in de groei van de industrie, veranderingen in het gedrag van spelers en bredere economische tegenwind maken het moeilijker om games duurzaam te bouwen."

Hulst vervolgt: "Om ons in deze realiteit te navigeren moeten we ons aanpassen en moeten we evolueren. We hebben goed gekeken naar ons bedrijf om er zeker van te zijn dat we hedendaags leveren, terwijl we ook klaar zijn voor de toekomst. Daarom zullen we Bluepoint Games in maart sluiten."

Hij eindigde zijn bericht met het volgende: "Ik weet dat dit moeilijk nieuws is om te horen, maar ik ben zeker van de richting die we hebben gekozen. Creativiteit, innovatie en het bouwen van onvergetelijke ervaringen voor spelers blijven de kern van PlayStation Studios. We hebben een robuuste line-up voor het fiscale jaar 2026, en hebben de komende maanden veel om naar uit te kijken."

Over Bluepoint Games

Bluepoint werd in 2021 overgenomen door Sony Interactive Studio. Daarvoor werkten de bedrijven al veel samen, en de studio stond vooral bekend om hun expertise bij het creëren van remakes en remasters. Denk aan de remake van Demon's Souls die tegelijk uitkwam met de PlayStation 5, maar ook God of War Collection, de remake van Shadow of the Colossus en Uncharted: The Nathan Drake Collection.

Vorig jaar bleek al dat Sony een liveservicegame die ontwikkeld werd door Bluepoint had geannuleerd. Volgens geruchten ging het om een liveservicegame gesitueerd in het God of War-universum.

Sony heeft de afgelopen jaren meer studio's gesloten. In 2024 sloten bijvoorbeeld Firesprite, Firewalk en Neon Koi hun deuren.

De prijzen van NVMe-chips voor ssd's zijn flink aan het stijgen. Ben je van plan om je laptop van een grotere opslagcapaciteit te voorzien? Dan is dit het moment om te kijken waar je de beste deal kunt vinden. Wij vonden op Kieskeurig.nl een vijftal NVMe-ssd's, met uiteenlopende prijzen. Wees er snel bij, want deze prijzen kunnen snel verder stijgen.

Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD

Met de Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD kun je je computer of spelconsole voorzien van een extra snelle opslagoplossing. Deze M.2‑module maakt gebruik van de PCIe 4.0‑interface en haalt sequentiële leessnelheden tot 7.450 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s. Volgens Samsung liggen de willekeurige lees‑ en schrijfsnelheden 40 % en 55 % boven die van de vorige 980 PRO, waardoor de drive geschikt is voor data‑intensieve toepassingen zoals videobewerking, 3D‑ontwerp of gaming.

Het energiemanagement is volgens Samsung verbeterd: de ssd levert ruim 50 % meer prestaties per watt ten opzichte van zijn voorganger. Om je systeem stabiel te houden, beschikt de controller over slimme temperatuurbeheersing en een slanke heatsink zodat oververhitting en lawaaierige ventilatoren worden vermeden. Deze NVMe‑schijf werkt in pc’s en consoles en is ook geschikt voor de PlayStation 5. Verder ondersteunt de Samsung Magician‑software het monitoren van de schijftemperatuur en het kopiëren van gegevens.

Leessnelheid: tot 7.450 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s

WD Black SN770 2 TB NVMe SSD

De WD Black SN770 2 TB NVMe SSD is een M.2‑ssd die is bedoeld om je laptop of desktop een turboboost te geven. Het model ondersteunt de PCIe Gen 4‑interface en levert leessnelheden tot 5.150 MB/s. WD noemt een 20 % hogere energie‑efficiëntie in vergelijking met de vorige generatie, zodat je systeem minder energie verbruikt tijdens intensieve sessies. Voor gamers is er een speciale ‘gamingmodus’ in het WD Black‑dashboard: hiermee kun je de piekprestaties optimaliseren en tegelijkertijd de status van de schijf in de gaten houden.

De fabrikant benadrukt dat de drive dankzij thermische technologie consistent presteert, zelfs wanneer je langdurig speelt of grote bestanden verwerkt. Het compacte M.2‑formaat maakt hem geschikt voor moderne moederborden en laptops. Doordat de SN770 zowel voor pc als laptop is geformatteerd, kun je hem zonder speciale aanpassingen installeren.

Leessnelheid: 5.150 MB/s
Schrijfsnelheid: 4.850 MB/s

Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe SSD

De Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe is ontworpen voor gebruikers die hun pc of gameconsole willen uitrusten met veel opslag en hoge snelheden. Deze M.2‑drive maakt gebruik van een Gen 4x4‑NVMe‑controller en 3D‑TLC‑NAND; hierdoor zijn sequentiële lees‑ en schrijfsnelheden tot 7.300 MB/s en 7.000 MB/s mogelijk.

Kingston meldt bovendien dat de drive maximaal 1.000.000 IOPS haalt, wat van belang is bij multitasking of het laden van grote games. Om de prestaties stabiel te houden bij langdurige belasting, heeft Kingston een low‑profile grafeen‑aluminium warmtegeleider ontwikkeld. Voor de PlayStation 5 is een uitvoering met geïntegreerde heatsink beschikbaar; deze extra koellaag helpt de schijf koel te houden wanneer je console continu wordt belast. Met een capaciteit van 2 TB heb je genoeg ruimte voor games en multimediabestanden, en de M.2‑vormfactor maakt hem geschikt voor moderne moederborden.

Leessnelheid: tot 7.300 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 7.000 MB/s

Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMe SSD

De Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMeis een compacte NVMe‑schijf die speciaal is ontworpen voor handheld gamingapparaten en ultracompacte pc’s. Met een M.2 2230‑vormfactor past hij in handheld consoles zoals de Steam Deck en de ASUS ROG Ally. De drive gebruikt een PCIe Gen4 x4‑interface en levert sequentiële leessnelheden tot ongeveer 5.000 MB/s en schrijfsnelheden tot 3.200 MB/s.

Het door Seagate opgegeven uithoudingsvermogen vermeldt voor de 2 TB‑versie een schrijflast van 660 TBW, wat duidt op de hoeveelheid data die je in de levensduur kunt wegschrijven. Dankzij het compacte formaat en de bijbehorende 5‑jaar garantie is de drive bedoeld als duurzame upgrade voor draagbare systemen. Je hoeft daarbij geen adapters te gebruiken omdat de drive rechtstreeks in het M.2‑2230‑slot past, wat montage vereenvoudigt. Met 2 TB aan opslagruimte is er voldoende ruimte voor games, apps en systeemupdates op een handheld platform.

Leessnelheid: tot 5.000 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 3.200 MB/s

SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD

De SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD richt zich op gamers en professionals die behoefte hebben aan hoge bandbreedte. In zijn 2 TB‑uitvoering gebruikt deze M.2 2280‑drive een PCIe 4.0 x4‑interface met NVMe 1.4‑protocol. Volgens een review haalt hij sequentiële leessnelheden tot 7.250 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s, terwijl de random leesprestaties tot 1.000 K IOPS en de random schrijfprestaties tot 1.400 K IOPS reiken. De SN7100 combineert een BiCS8 TLC‑flashgeheugen met een host‑memory‑buffer (HMB), waardoor de drive DRAM‑loos is maar toch hoge prestaties levert. De review benadrukt dat de schijf energiezuinig is en gericht is op langdurig gebruik. Op Kieskeurig wordt vermeld dat deze SSD geschikt is voor zowel pc’s als gameconsoles en een opslagcapaciteit van 2 TB heeft. Daardoor kun je hem gebruiken in een desktop, laptop of console zonder dat je extra configuratie nodig hebt.

Leessnelheid: tot 7.250 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s