60, 90 of 120 Hz: getallen die steeds vaker voorbijkomen in smartphonereviews en specificatielijstjes. Maar wat houden ze in, wat heb je eraan en zitten er ook nadelen aan? In dit artikel bespreken we alles wat je weten wil over de verversingssnelheid (ofwel refresh rate) van smartphonedisplays.

Een smartphonedisplay ververst constant de inhoud en daarmee de pixels van het scherm. Dat gebeurt op basis van signalen vanuit de processor. Dat gebeurt niet willekeurig, maar op vaste momenten. Hoe vaak het scherm van verse content voorzien wordt, bepaalt het aantal beeldjes per seconde. Dat wordt ook wel verversingssnelheid genoemd. Die snelheid wordt uitgedrukt in Hertz, waarbij 1 Hz overeenkomt met één seconde.

Wanneer smartphones een verversingssnelheid van 90 Hertz hebben, dan betekent dat niet dat het negentig seconden duurt voordat een scherm zichzelf ververst. Integendeel: het scherm ververst zich negentig keer binnen één seconde. Hoe vaker een scherm zichzelf van nieuwe content voorziet, hoe soepeler bewegingen overkomen. Dat betekent dat animaties veel mooier en realistischer ogen en dat teksten geleidelijk aan over het scherm bewegen.

Daarnaast heeft het aantal Hertz invloed op een ander onderdeel: de vertraging. De pixels verversen zich immers razendsnel. Zo duurt het ongeveer 16,6 milliseconden voordat een scherm met 60 Hertz volledig ververst is. Beschikt jouw toestel over 120 Hertz, dan halveer je dat getal. De aanraakgevoeligheid wordt overigens ook in Hertz uitgedrukt. Die laat zien hoe vaak het scherm zoekt naar input en moet je zien als een losse metriek.

©PXimport

Hoge verversingssnelheid in de praktijk

Een hoger aantal Hertz betekent dat animaties en bewegingen dus vloeiender zijn. Maar het heeft ook effect op het afspelen van video. Veel videocontent verschijnt nog altijd in 24 frames per seconde. Daardoor moeten smartphoneschermen een softwarematig trucje uitvoeren om zich aan dat aantal Hertz aan te kunnen passen. 120Hz-schermen zijn hier het beste in: die kunnen snelheden van 60, 30 en 24 het beste aan door de gelijkmatige verdeling.

Die verschillende snelheden passen respectievelijk precies twee, vier of vijf keer in 120 Hertz, waardoor er dus niets overblijft voor de processor om op te vangen. Je hebt hier alsnog een sterke processor voor nodig, vooral wanneer je aan het gamen bent. Het kost namelijk best wat kracht om de ervaring gelijkwaardig vast te houden. Bovendien moeten games ook zaken als 120 Hertz ondersteunen, want anders is de ervaring alsnog suboptimaal.

Wanneer games, series of apps geen hoge verversingssnelheid ondersteunen, dan moet een smartphone(scherm) dus missende frames gaan plaatsen. Dat doet het systeem door een oude frame te herhalen, waardoor je een ghosting-effect krijgt. Je ziet dan een soort spookbeweging verschijnen, terwijl de content alweer verdergaat in een andere beweging of animatie. Dit is een probleem dat je ook bij televisies kunt tegenkomen.

©PXimport

120 Hertz heeft zo zijn prijs

Daarbij moeten we vermelden dat snelheden als 90 en 120 Hertz een duidelijke prijs hebben. Ze verkorten de gebruikersduur van en volle accu, soms met enkele uren. Wanneer je merkt dat de accu van je smartphone erg snel omlaag gaat, dan doe je er goed aan om een lagere frequentie uit te kiezen. Het kan zomaar genoeg tijd schelen, waardoor je onderweg naar huis genoeg energie overhoudt om in contact te blijven met iemand.

Ondertussen werken fabrikanten aan manieren om schermen energiezuiniger te maken. Daardoor kunnen gebruikers genieten van mooie beelden en een hogere verversingssnelheid, zonder dat dit heel veel extra energie kost. Dat gaat bijvoorbeeld via displays die zijn voorzien van LTPO-lagen. Door dergelijke technologie is het mogelijk een variabele snelheid aan te bieden, waardoor het scherm zich kan aanpassen aan de getoonde content.

120 Hz-smartphone kopen?

Is het handig om nu al te investeren in smartphones met een hoge verversingssnelheid? Nou, je kunt er bijna niet meer omheen. Veel high-end smartphones hebben deze opties standaard aan boord. En ook veel goedkopere smartphones krijgen ermee te maken. Het betekent niet dat je gedwongen wordt de content in een hoger aantal Hertz te weergeven. Want alle smartphones zijn in staat de snelheid terug te brengen naar 60 Hertz.

Je document is af, maar je wilt duidelijk maken dat het vertrouwelijk is of dat het een conceptversie betreft of enkel intern mag worden gedeeld. Dat kan eenvoudig met een watermerk. Zo geef je het bestand niet alleen een professionele uitstraling, maar ook een duidelijke bescherming.

Stap 1: Op één pagina

Word biedt uitgebreide mogelijkheden om een watermerk toe te voegen. Je kunt niet alleen het lettertype en de stijl aanpassen, maar ook de lay-out naar wens instellen. Net als kop- en voetteksten verschijnt een watermerk standaard op alle pagina's van een document, behalve op de omslagpagina. Wil je een watermerk slechts op één pagina plaatsen? Klik dan op de gewenste plek in het document. Ga vervolgens in het lintmenu naar het tabblad Ontwerpen en kies in de sectie Pagina-achtergrond de knop Watermerk. Via het pijltje eronder krijg je verschillende lay-outs te zien. Klik met de rechtermuisknop op de gewenste optie en selecteer Invoegen op huidige documentpositie. Het watermerk verschijnt direct in zachtgrijs onder de tekst. Omdat het in een tekstvak staat, kun je het eenvoudig bewerken. Pas de tekst aan, wijzig het lettertype en geef het de gewenste stijl, net zoals bij ieder ander tekstvak.

Stap 2: Op alle pagina's

Wil je een watermerk op alle pagina's van het Word-document? Ga dan naar Ontwerpen / Watermerk / Aangepast watermerk. Er verschijnt een venster met de titel Afgedrukt watermerk. Kies daar de optie Tekstwatermerk (standaard staat Geen watermerk geselecteerd). Vul de gewenste tekst in en bepaal het lettertype en de grootte. Met de optie Semitransparant maak je het watermerk subtieler. Tot slot kies je voor een horizontale of diagonale weergave, klik je op Toepassen en bevestig je met OK.

Stap 3: Afbeeldingswatermerk

In hetzelfde venster kun je ook een afbeeldingswatermerk toevoegen. Vink hiervoor de optie Afbeelding als watermerk aan en klik op Afbeelding selecteren. Je kiest vervolgens een grafisch bestand op de harde schijf of op OneDrive. Ook is het mogelijk om via Bing online naar een afbeelding te zoeken. In dit voorbeeld kiezen we een afbeelding van de harde schijf. Laat de instelling Schaal bij voorkeur op Automatisch staan, zodat de grootte van het watermerk zich aanpast aan de bladspiegel. Met de optie Wassen maak je de afbeelding lichter, zodat de tekst goed leesbaar blijft.

De stoomfunctie is inmiddels op veel wasmachines te vinden. Fabrikanten gebruiken deze techniek vooral om kreuk te verminderen, geurtjes aan te pakken en kleding snel op te frissen. De werking is vrij simpel. De machine verhit een kleine hoeveelheid water en laat de stoom op een precies moment in de trommel. Dat kan tijdens een normaal wasprogramma of via een apart stoomprogramma. Die twee toepassingen hebben elk een ander effect, waardoor het handig is om het verschil te kennen.

Hoe stoom tijdens een wasprogramma werkt

Bij de meeste wasprogramma's wordt stoom in de laatste fase ingezet. De warme damp ontspant de vezels, waardoor de was minder gekreukt uit de trommel komt, vaak nog voordat het centrifugeren begint. Dat effect zie je vooral bij synthetische stoffen en gemengde materialen. Katoen blijft gevoeliger voor kreuk en reageert minder sterk op stoom. Ook de belading speelt een rol. Zit de trommel vol, dan kan de stoom minder goed bij het wasgoed komen en is het effect dus kleiner.

De manier waarop stoom wordt verspreid, verschilt per wasmachine. Sommige modellen blazen de damp van bovenaf in de trommel, andere via de bodem. Het principe is hetzelfde, maar de maar de manier waarop de damp door de trommel wordt verspreid varieert per merk. Belangrijk om te weten is dat stoom het water en het wasmiddel niet vervangt Het ondersteunt de was, maar maakt stoffen niet op zichzelf schoon.

Extra hygiëne met een stoomprogramma

Naast stoom tijdens een gewone wasbeurt beschikken veel machines ook over aparte hygiëneprogramma's. Deze werken met een gecontroleerde temperatuur die hoog genoeg is om allergenen te verminderen, maar lager blijft dan bij een kookwas. Vooral pollen en huisstofmijt worden op deze manier aangepakt. Fabrikanten noemen soms percentages voor bacteriereductie, al zijn die gebaseerd op tests met kleine lapjes stof. In een volle trommel valt het effect lager uit. Stoom vormt daarmee vooral een extra aanvulling: hygiënischer dan een koud opfrisprogramma, maar geen volwaardige vervanging van een intensieve wasbeurt.

Kleding opfrissen zonder wasbeurt

Het opfrisprogramma is voor veel mensen de meest gebruikte toepassing van stoom. De trommel draait hierbij rustig, terwijl de stof warm en licht vochtig blijft. Stoom-opfrisprogramma's duren meestal zo'n 20 tot 30 minuten, afhankelijk van het merk, de vulling van de trommel en het gekozen programma. Sommige machines geven precies 20 minuten aan, bij andere loopt het op tot ongeveer een half uur. Geuren die zich in textiel vastzetten, zoals rook, kooklucht of andere vervelende geurtjes die in textiel zijn blijven hangen, verdwijnen doorgaans goed. Vlekken en vetresten worden hiermee niet verwijderd. De techniek werkt vooral bij kleding die je kort hebt gedragen en verder schoon is. Doordat er weinig water wordt gebruikt en de trommel minder intensief beweegt, blijft de belasting voor de stof beperkt.

Energieverbruik en slijtage van kleding

Het maken van stoom kost warmte en dus energie. Toch ligt het totale verbruik meestal lager dan bij een volledige wasbeurt, omdat er nauwelijks water door de machine stroomt. Voor kleding is een stoomprogramma relatief mild. De vezels worden minder zwaar belast dan tijdens een normale was, al kunnen elastische materialen bij zeer frequent gebruik gevoeliger reageren op warmte. Dat effect verschilt per stof en per merk.

©Sergei Klopotov

Wat stoom wel én niet doet

De stoomfunctie werkt vooral in specifieke situaties. Kreukvermindering zie je vooral bij synthetische stoffen en een niet te volle trommel. Hygiëneprogramma's helpen allergenen te verminderen, maar vervangen niet de klassieke wasbeurt. Opfrisprogramma's verwijderen geuren, maar laten vlekken ongemoeid. In de praktijk levert stoom vooral gemak op. Je hoeft minder te strijken, kleding blijft langer fris en je kunt een kort programma gebruiken voor was die nog niet echt vies is.

Conclusie

De stoomfunctie is een handige aanvulling op de gewone was. Kleding komt frisser uit de trommel, je kunt kleding vaker dragen zonder dat je een compleet wasprogramma  hoeft te dragen en de extra hygiëne van stoom is ideaal tegen allergenen. De techniek neemt de rol van water en wasmiddel niet over, maar stoom voegt wel extra gemak toe voor wie minder wil strijken en kleding langer mooi wil houden.

 5x Wasmachines met stoomfunctie

De Hisense WF3S9043BW3/BLX is een moderne wasmachine die opvalt door zijn opvallend lage energieverbruik, met een label dat maar liefst 30% zuiniger is dan de standaard A-klasse. Met een trommelinhoud van 9 kilogram biedt het apparaat voldoende ruimte voor de was van een groot gezin. De machine haalt een toerental van 1400 rotaties per minuut en zet stoom in voor een extra diepe, hygiënische reiniging van het textiel. Voor wie weinig tijd heeft, zijn er handige opties zoals het Power Wash-programma van 49 minuten of een ultrakorte cyclus van een kwartier.

De Samsung WW11DB7B34GBU3 Bespoke EcoBubble heeft een trommelcapaciteit van 11 kilogram. Voor een diepgaande reiniging beschikt de machine over een gespecialiseerd stoomprogramma dat afrekent met allergenen en bacteriënt. Naast de fysieke prestaties biedt het apparaat slimme functies via de SmartThings-app. Dankzij de EcoBubble-technologie wordt het wasmiddel krachtig de stof in geblazen, waardoor kleding ook op lagere temperaturen grondig schoon wordt en de kwaliteit van het textiel behouden blijft.

De AEG LR7604UC4 uit de 7000-serie (vulgewicht 10 kilo) is ontworpen om kleding langer mooi te houden door vaker te stomen in plaats van te wassen, wat slechts twee liter water per cyclus verbruikt. Met het Steam Refresh-programma zijn muffe geurtjes en kreukels binnen 25 minuten verdwenen, terwijl de UniversalDose-lade ervoor zorgt dat wasmiddelcapsules sneller oplossen voor een beter resultaat bij koude wasbeurten. De PreciseWash-technologie optimaliseert de instellingen automatisch op basis van het gewicht, wat een besparing tot 40% op tijd en energie oplevert bij kleinere ladingen. Voor de dagelijkse was biedt het MixLoad-programma een snelle oplossing door gemengd textiel in 69 minuten grondig te reinigen op slechts 30 graden.

De Siemens WG44G2ZWNL (vulcapaciteit 9 kilo) heeft een zeer zuinig energielabel A en biedt dankzij het speedPack L maximale tijdsbesparing. Voor hardnekkige vlekken past het antiVlekken-systeem de temperatuur en spoeltijd automatisch aan. De stoomfunctie, genaamd smartFinish, strijkt zelfs sterk gekreukte items in slechts 20 minuten glad. De innovatieve waveTrommel zorgt ervoor dat zijde en andere fijne stoffen behoedzaam worden behandeld. Dankzij de koolborstelloze iQdrive-motor is de machine niet alleen stil en efficiënt, maar ook nagenoeg slijtagevrij.

De Bosch Serie 4 WAN282E4FG (vulgewicht 8 kilo) is een uiterst efficiënte wasmachine met energielabel A. Met de Iron Assist-functie wordt kleding gedurende 20 minuten met stoom behandeld, wat kreukels tot wel 50% vermindert. Sensoren van Active Water Plus zorgen ervoor dat het waterverbruik exact wordt afgestemd op de hoeveelheid wasgoed, terwijl de SpeedPerfect-optie de wastijd met 65% verkort voor een snelle, schone resultaat. Voor extra hygiëne doodt het Hygiene Plus-programma bacteriën al op 40 graden, wat ideaal is voor babykleding of mensen met een allergie. De bijvulfunctie maakt het mogelijk om een vergeten kledingstuk tijdens de wasbeurt alsnog toe te voegen.