60, 90 of 120 Hz: getallen die steeds vaker voorbijkomen in smartphonereviews en specificatielijstjes. Maar wat houden ze in, wat heb je eraan en zitten er ook nadelen aan? In dit artikel bespreken we alles wat je weten wil over de verversingssnelheid (ofwel refresh rate) van smartphonedisplays.

Een smartphonedisplay ververst constant de inhoud en daarmee de pixels van het scherm. Dat gebeurt op basis van signalen vanuit de processor. Dat gebeurt niet willekeurig, maar op vaste momenten. Hoe vaak het scherm van verse content voorzien wordt, bepaalt het aantal beeldjes per seconde. Dat wordt ook wel verversingssnelheid genoemd. Die snelheid wordt uitgedrukt in Hertz, waarbij 1 Hz overeenkomt met één seconde.

Wanneer smartphones een verversingssnelheid van 90 Hertz hebben, dan betekent dat niet dat het negentig seconden duurt voordat een scherm zichzelf ververst. Integendeel: het scherm ververst zich negentig keer binnen één seconde. Hoe vaker een scherm zichzelf van nieuwe content voorziet, hoe soepeler bewegingen overkomen. Dat betekent dat animaties veel mooier en realistischer ogen en dat teksten geleidelijk aan over het scherm bewegen.

Daarnaast heeft het aantal Hertz invloed op een ander onderdeel: de vertraging. De pixels verversen zich immers razendsnel. Zo duurt het ongeveer 16,6 milliseconden voordat een scherm met 60 Hertz volledig ververst is. Beschikt jouw toestel over 120 Hertz, dan halveer je dat getal. De aanraakgevoeligheid wordt overigens ook in Hertz uitgedrukt. Die laat zien hoe vaak het scherm zoekt naar input en moet je zien als een losse metriek.

©PXimport

Hoge verversingssnelheid in de praktijk

Een hoger aantal Hertz betekent dat animaties en bewegingen dus vloeiender zijn. Maar het heeft ook effect op het afspelen van video. Veel videocontent verschijnt nog altijd in 24 frames per seconde. Daardoor moeten smartphoneschermen een softwarematig trucje uitvoeren om zich aan dat aantal Hertz aan te kunnen passen. 120Hz-schermen zijn hier het beste in: die kunnen snelheden van 60, 30 en 24 het beste aan door de gelijkmatige verdeling.

Die verschillende snelheden passen respectievelijk precies twee, vier of vijf keer in 120 Hertz, waardoor er dus niets overblijft voor de processor om op te vangen. Je hebt hier alsnog een sterke processor voor nodig, vooral wanneer je aan het gamen bent. Het kost namelijk best wat kracht om de ervaring gelijkwaardig vast te houden. Bovendien moeten games ook zaken als 120 Hertz ondersteunen, want anders is de ervaring alsnog suboptimaal.

Wanneer games, series of apps geen hoge verversingssnelheid ondersteunen, dan moet een smartphone(scherm) dus missende frames gaan plaatsen. Dat doet het systeem door een oude frame te herhalen, waardoor je een ghosting-effect krijgt. Je ziet dan een soort spookbeweging verschijnen, terwijl de content alweer verdergaat in een andere beweging of animatie. Dit is een probleem dat je ook bij televisies kunt tegenkomen.

©PXimport

120 Hertz heeft zo zijn prijs

Daarbij moeten we vermelden dat snelheden als 90 en 120 Hertz een duidelijke prijs hebben. Ze verkorten de gebruikersduur van en volle accu, soms met enkele uren. Wanneer je merkt dat de accu van je smartphone erg snel omlaag gaat, dan doe je er goed aan om een lagere frequentie uit te kiezen. Het kan zomaar genoeg tijd schelen, waardoor je onderweg naar huis genoeg energie overhoudt om in contact te blijven met iemand.

Ondertussen werken fabrikanten aan manieren om schermen energiezuiniger te maken. Daardoor kunnen gebruikers genieten van mooie beelden en een hogere verversingssnelheid, zonder dat dit heel veel extra energie kost. Dat gaat bijvoorbeeld via displays die zijn voorzien van LTPO-lagen. Door dergelijke technologie is het mogelijk een variabele snelheid aan te bieden, waardoor het scherm zich kan aanpassen aan de getoonde content.

120 Hz-smartphone kopen?

Is het handig om nu al te investeren in smartphones met een hoge verversingssnelheid? Nou, je kunt er bijna niet meer omheen. Veel high-end smartphones hebben deze opties standaard aan boord. En ook veel goedkopere smartphones krijgen ermee te maken. Het betekent niet dat je gedwongen wordt de content in een hoger aantal Hertz te weergeven. Want alle smartphones zijn in staat de snelheid terug te brengen naar 60 Hertz.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.