60, 90 of 120 Hz: getallen die steeds vaker voorbijkomen in smartphonereviews en specificatielijstjes. Maar wat houden ze in, wat heb je eraan en zitten er ook nadelen aan? In dit artikel bespreken we alles wat je weten wil over de verversingssnelheid (ofwel refresh rate) van smartphonedisplays.

Een smartphonedisplay ververst constant de inhoud en daarmee de pixels van het scherm. Dat gebeurt op basis van signalen vanuit de processor. Dat gebeurt niet willekeurig, maar op vaste momenten. Hoe vaak het scherm van verse content voorzien wordt, bepaalt het aantal beeldjes per seconde. Dat wordt ook wel verversingssnelheid genoemd. Die snelheid wordt uitgedrukt in Hertz, waarbij 1 Hz overeenkomt met één seconde.

Wanneer smartphones een verversingssnelheid van 90 Hertz hebben, dan betekent dat niet dat het negentig seconden duurt voordat een scherm zichzelf ververst. Integendeel: het scherm ververst zich negentig keer binnen één seconde. Hoe vaker een scherm zichzelf van nieuwe content voorziet, hoe soepeler bewegingen overkomen. Dat betekent dat animaties veel mooier en realistischer ogen en dat teksten geleidelijk aan over het scherm bewegen.

Daarnaast heeft het aantal Hertz invloed op een ander onderdeel: de vertraging. De pixels verversen zich immers razendsnel. Zo duurt het ongeveer 16,6 milliseconden voordat een scherm met 60 Hertz volledig ververst is. Beschikt jouw toestel over 120 Hertz, dan halveer je dat getal. De aanraakgevoeligheid wordt overigens ook in Hertz uitgedrukt. Die laat zien hoe vaak het scherm zoekt naar input en moet je zien als een losse metriek.

©PXimport

Hoge verversingssnelheid in de praktijk

Een hoger aantal Hertz betekent dat animaties en bewegingen dus vloeiender zijn. Maar het heeft ook effect op het afspelen van video. Veel videocontent verschijnt nog altijd in 24 frames per seconde. Daardoor moeten smartphoneschermen een softwarematig trucje uitvoeren om zich aan dat aantal Hertz aan te kunnen passen. 120Hz-schermen zijn hier het beste in: die kunnen snelheden van 60, 30 en 24 het beste aan door de gelijkmatige verdeling.

Die verschillende snelheden passen respectievelijk precies twee, vier of vijf keer in 120 Hertz, waardoor er dus niets overblijft voor de processor om op te vangen. Je hebt hier alsnog een sterke processor voor nodig, vooral wanneer je aan het gamen bent. Het kost namelijk best wat kracht om de ervaring gelijkwaardig vast te houden. Bovendien moeten games ook zaken als 120 Hertz ondersteunen, want anders is de ervaring alsnog suboptimaal.

Wanneer games, series of apps geen hoge verversingssnelheid ondersteunen, dan moet een smartphone(scherm) dus missende frames gaan plaatsen. Dat doet het systeem door een oude frame te herhalen, waardoor je een ghosting-effect krijgt. Je ziet dan een soort spookbeweging verschijnen, terwijl de content alweer verdergaat in een andere beweging of animatie. Dit is een probleem dat je ook bij televisies kunt tegenkomen.

©PXimport

120 Hertz heeft zo zijn prijs

Daarbij moeten we vermelden dat snelheden als 90 en 120 Hertz een duidelijke prijs hebben. Ze verkorten de gebruikersduur van en volle accu, soms met enkele uren. Wanneer je merkt dat de accu van je smartphone erg snel omlaag gaat, dan doe je er goed aan om een lagere frequentie uit te kiezen. Het kan zomaar genoeg tijd schelen, waardoor je onderweg naar huis genoeg energie overhoudt om in contact te blijven met iemand.

Ondertussen werken fabrikanten aan manieren om schermen energiezuiniger te maken. Daardoor kunnen gebruikers genieten van mooie beelden en een hogere verversingssnelheid, zonder dat dit heel veel extra energie kost. Dat gaat bijvoorbeeld via displays die zijn voorzien van LTPO-lagen. Door dergelijke technologie is het mogelijk een variabele snelheid aan te bieden, waardoor het scherm zich kan aanpassen aan de getoonde content.

120 Hz-smartphone kopen?

Is het handig om nu al te investeren in smartphones met een hoge verversingssnelheid? Nou, je kunt er bijna niet meer omheen. Veel high-end smartphones hebben deze opties standaard aan boord. En ook veel goedkopere smartphones krijgen ermee te maken. Het betekent niet dat je gedwongen wordt de content in een hoger aantal Hertz te weergeven. Want alle smartphones zijn in staat de snelheid terug te brengen naar 60 Hertz.

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.