Een smartphone die uitvouwt tot een tablet: dat klinkt als een apparaat uit de toekomst. Niets is minder waar. In deze Samsung Galaxy Fold review bespreken we de eerste vouwbare telefoon die je in Nederland kunt kopen. Hoe werkt het vouwen, wat heb je eraan en is de Fold daadwerkelijk de smartphone van de toekomst?

Samsung zou de Fold in mei 2019 in Nederland uitbrengen, maar moest de release voor onbepaalde tijd uitstellen omdat de winkelklare testexemplaren van Amerikaanse media binnen een paar dagen stukgingen. De directeur van Samsung sprak later van een haastklus en bood excuses aan. In september presenteerde het bedrijf een verbeterde versie van de Fold, met een degelijker scharnier en steviger scherm. In januari verscheen de Fold dan eindelijk in Nederland voor een adviesprijs van liefst 2020 euro. De kans dat je de smartphone annex tablet gaat kopen is daarom erg klein, maar waarschijnlijk ben je wel benieuwd hoe het apparaat presteert. Ik was dat, bijna een jaar na mijn eerste sessie met de Fold, ook en heb het toestel de afgelopen tien dagen gebruikt.

©PXimport

In de doos van de Galaxy Fold zit een setje draadloze Galaxy Buds-oordopjes, die inmiddels een opvolger hebben in de vorm van de Galaxy Buds+. Je krijgt ook een tweedelig hoesje voor de smartphone. Na één dag heb ik de helft van het hoesje verwijderd omdat het klik- en plakmechanisme niet goed werkte. De rand rond het scherm zat niet goed vast, waardoor het hoesje speling vertoonde en vooral mijn vingers irriteerde.

Hoe goed werkt het vouwen?

Een smartphone die uitklapt tot een kleinere tablet. De Galaxy Fold doet het echt. Dichtgevouwen is de Fold een lange, smalle smartphone met een 4,6-inch scherm – bijna even groot maar smaller dan het display van de iPhone 8. Dit scherm is vooral handig om meldingen te bekijken, je muziek te regelen en snel een foto te maken. Klap je de Fold open als een boek dan kijk je tegen een 7,3-inch scherm aan. Een bijzondere gewaarwording, zeker op de eerste dagen. Het werkt, en het werkt goed. De telefoon open- en dichtvouwen vergt niet teveel maar ook niet te weinig kracht, en gaat gepaard met een prettig klik-geluid. Het vierkante scherm oogt scherp door de hoge resolutie, toont mooie kleuren dankzij het oled-display en doet alles wat je ervan verwacht.

©PXimport

Dat wil niet zeggen dat het concept perfect is. Oh nee, de Galaxy Fold is duidelijk een product van de eerste generatie. Dat merk je vooral aan het vouwbare scherm. In het midden is een verticale vouw zichtbaar, al zie je die na een week nauwelijks meer. Je voelt hem wel, vooral als je van links naar rechts veegt. Is het storend? Ik vind het meevallen, ook omdat de vouw noodzakelijk is.

©PXimport

De Fold is krasgevoelig

Vervelender is dat het grote, vouwbare scherm van plastic is en daarom snel beschadigt. Samsung waarschuwt er al voor bij het instellen van de Fold: druk niet hard op het scherm en breng het scherm niet in contact met kaarten, munten of sleutels. Die waarschuwing is niet overdreven. Na tien dagen zit het tabletdisplay vol kleinere, permanente krassen, vermoedelijk enkel afkomstig van mijn nagels en vingertoppen. Ik wil niet eens weten hoe het scherm er na een jaar gebruik uitziet. Een screenprotector kun je overigens niet gebruiken, want dan vouwt het display niet meer (goed).

Overigens is de rest van de behuizing ook krasgevoelig. De glazen achterkant bevat inmiddels diverse krasjes en op de driedubbele cameralens zit een goed zichtbare kras van een halve centimeter. Ook het 4,6-inch scherm voorop en de randen boven- en onder vertonen diverse krasjes. Een hoesje is dus geen overbodige luxe.

©PXimport

Let op: niet water- en stofdicht

Een ander nadeel van de Fold is dat hij niet bestand is tegen water- en stof. Samsung waarschuwt daar ook voor. Hoewel ik snap dat het lastig is om een vouwbare smartphone water- en stofdicht te maken, loop je met deze peperdure telefoon een grotere kans op schade dan met veel traditionele smartphones. Houd de Fold dus weg van het zwembad, je motorboot en het strand – al is dat sowieso raadzaam omdat zandkorrels het scherm bekrassen. Maar zelfs als je dat allemaal doet, zit een ongeluk in een klein hoekje. Toen ik op een zondagmiddag de hond uitliet, besloot storm Dennis plotseling een ongekende regenbui over me uit te storten. Rennen dus, helemaal toen ik me besefte dat de Fold in mijn inmiddels doorweekte broekzak zat. Het toestel was gelukkig nauwelijks nat, maar je moet er toch niet aan denken dat hij door zo’n pechsituatie het loodje legt.

Afmetingen en gewicht

Door het gewicht van 276 gram is de Galaxy Fold geen smartphone waar je uren mee wil bellen. Dichtgevouwen vallen de breedte en lengte mee (6,3 bij 16,1 centimeter) en past hij prima in de meeste broek- en jaszakken. De dikte is een ander verhaal: de Fold is dichtgevouwen twee keer zo dik als de gemiddelde smartphone. Onoverkomelijk door het vouwbare concept, maar je merkt het wel in je (strakkere) broekzak.

©PXimport

Samsung Galaxy Fold review: zo bevalt hij

Na anderhalve week met de Galaxy Fold ben ik overtuigd van het concept. Een smartphone uitvouwen tot een tablet is prettig omdat je tekst en media beter tot hun recht kunnen komen op een groter scherm. De Volkskrant lezen, navigeren met Google Maps en internetten vind ik bijvoorbeeld prettiger op het grotere, vierkante scherm. Maar ik schreef net niet voor niets ‘kunnen’, want de meeste apps en games profiteren (nog) niet van het grotere, afwijkende schermformaat. Ze werken als op elke andere telefoon, al tonen bijvoorbeeld YouTube, Spotify en Netflix wat meer afspeellijsten/series/films zodat je minder hoeft te scrollen. Andere apps, waaronder Instagram, werken juist niet goed op de Fold. Instagram Stories vallen deels buiten beeld, een simpelweg vervelende bug die hopelijk snel verleden tijd is.

©PXimport

Het 4,6-inch scherm op de voorkant toont een scherpe hd-resolutie en oogt fraai dankzij het oled-scherm. Het kleinere formaat in combinatie met de langgerekte 21:9-verhouding maken het scherm smal en niet prettig om op te typen. Ik merk dat ik meldingen bekijk op het kleinere scherm, maar de Fold openvouw om een antwoord te typen dat langer is dan een paar woorden. Bellen met de Fold doe ik dichtgeklapt, omdat het toestel dan compacter is en dus prettiger vasthoudt.

©PXimport

Software is nog niet klaar voor vouwbare telefoons

Gaaf en handig aan de Fold is dat de software wisselt tussen het kleinere en grote scherm. Gebruik je WhatsApp op het kleinere scherm en klap je de telefoon open dan heb je de app netjes in het groot. Dit werkt ook met de camera-app, diverse Samsung-apps en het startscherm. Veel andere apps zijn echter nog niet klaar om van schermformaat te wisselen. Verruil je de gemiddelde app van het kleinere voor het grote scherm dan zie je zwarte randen aan de zijkanten. Sommige apps, waaronder Nu.nl, moet je telkens opnieuw opstarten als je ze op een ander scherm opent. Appontwikkelaars moeten deze problemen zelf verhelpen, maar het is de vraag in hoeverre ze dat gaan doen. De Fold is immers een nicheproduct.

Hoewel apps en games nog niet zo goed werken als op een normale smartphone, heeft Samsung de eigen software wel goed op orde. Google’s Android is geschikt voor vouwbare schermen en de OneUI-schil van Samsung werkt ook prima op de Fold. De ervaring doet denken aan een Samsung-tablet op kleiner formaat. Handig is dat je op het grote scherm twee apps naast elkaar gebruiken, of zelfs drie als je genoegen neemt met een kleinere weergave.

©PXimport

Nog geen Android 10

De Samsung Galaxy Fold draait nog op Android 9.0 (Pie). Een update naar Android 10 – dat in augustus 2019 uitkwam – laat op zich wachten. Samsung moet de software ongetwijfeld testen en aanpassen voor het vouwbare scherm. Dat is logisch, al is het jammer dat Fold-bezitters lang moeten wachten tot ze de nieuwste functies en verbeteringen in Android kunnen gebruiken.

Fold heeft de hardware van een goede computer

De Samsung Galaxy Fold draait op dezelfde Exynos-processor als de Galaxy S10-serie. Die processor is erg snel en speelt alle apps en games probleemloos af. Dit is ook te danken aan het zeer grote werkgeheugen van 12GB. Het opslaggeheugen is met 512GB ook bijzonder royaal. Al met al doet de hardware van de Fold niet onder voor een degelijke computer, al is de prijs daar natuurlijk ook naar.

Hoewel de specificaties van de Fold uitstekend zijn, voelt de smartphone in dagelijks gebruik net niet zo snel aan als de OnePlus 7T Pro of Google Pixel 4. Die toestellen wisselen bijvoorbeeld soepeler tussen recent gebruikte programma’s en starten apps sneller op. Vermoedelijk heeft dit vooral te maken met Samsungs OneUI-softwareschil over Android en niet met de hardware.

©PXimport

Handig is de ondersteuning voor e-sim, een digitale simkaart die langzaam opkomt in Nederland. Aandachtspunten zijn het gebrek aan een micro-sd-slot en 3,5mm-hoofdtelefoonaansluiting. Samsung verkoopt hier op moment van publicatie alleen de Fold met 4G-ondersteuning. In het buitenland is een 5G-editie verkrijgbaar, maar Nederland krijgt pas later dit jaar een 5G-netwerk.

Betere accuduur dan verwacht

In de Fold zit een 4380 mAh-accu, die uit twee delen bestaat omdat een batterij niet kan vouwen. Met oog op de twee schermen, de schermformaten en relatief hoge resoluties, is de batterijcapaciteit ronduit klein. Veel smartphones met één 6,5-inch scherm hebben een even grote batterij. Samsungs nieuwe Galaxy S20 Ultra met 6,9-inch scherm beschikt zelfs over een 5000 mAh-accu. Vooraf verwachtte ik daarom dat de Fold halverwege de dag leeg zou zijn, maar niets blijkt minder waar. Op de een of andere manier is de smartphone erg energiezuinig en houdt hij het bij mijn gebruik prima een lange dag vol. Doorgaans had de Fold bij het slapengaan en een scherm-aan-tijd van vier uur nog twintig tot dertig procent stroom over.

Je laadt de Fold op via de meegeleverde 15W-stekker of een draadloos oplaadstation. Draadloos laden gaat iets langzamer. Als je een smartphone of gadget met draadloos opladen-ondersteuning op de achterkant van de Fold legt, geeft laatstgenoemde zijn stroom af aan het andere toestel. Zo kun je bijvoorbeeld de Galaxy Buds of een elektrische tandenborstel opladen. De Fold is tijdens dit laadproces niet te gebruiken omdat het scherm naar beneden wijst.

©PXimport

©PXimport

Camera's van de Galaxy S10

Samsung heeft flink wat camera’s in de Fold gezet. Boven het kleinere scherm op de voorkant zit een 10 megapixel camera, die handig is als je snel een selfie wil schieten. Vouw je de smartphone open dan tref je in de inkeping, rechtsboven, twee cameralenzen aan. Het gaat opnieuw om een 10 megapixel selfiecamera, bijgestaan door een 8 megapixel RGB-dieptesensor. Dankzij deze sensor kun creatieve zelfportretten schieten, bijvoorbeeld door de achtergrond te verwijderen of wazig te maken. Na wat oefenen werken deze functies heel aardig. Gaaf is dat je de effecten achteraf kunt aanpassen. Door het brede formaat van de telefoon is het echter niet altijd even makkelijk om een selfie te schieten. De timerfunctie biedt dan uitkomst.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Achterop de Fold zit een driedubbele camera, dezelfde als op de Galaxy S10-serie. Het gaat om een 12 megapixel primaire camera, een 12 megapixel telelens voor twee keer optische zoom en een 16 megapixel groothoekcamera om uit te zoomen van 1 (normaal beeld) naar 0.5. De groothoeklens doet wat hij belooft: hij zoomt het beeld als het ware uit, waardoor er meer op je foto past. De beeldkwaliteit is prima, mits er genoeg (dag)licht is. Het nut van de telelens vinden we beperkt. Het beeld twee keer dichterbij halen met minimaal kwaliteitsverlies is niet veel. Weliswaar is het beter dan niets, maar toestellen als de Huawei P30 Pro en Samsung Galaxy S20 Ultra kunnen veel verder én beter zoomen.

Met de primaire camera maak je overdag hele kleurrijke en scherpe foto’s. In het donker doen de nieuwste iPhones, P30 Pro en S20-serie het beduidend beter. De nachtmodus in de camera-app verbetert de fotoprestaties van de Fold in het donker, al is er wel veel ruis zichtbaar. In de camera-app zit ook een portretmodus (live focus), waarbij de camera de achtergrond vervaagt en de persoon of het object voorin beeld scherp houdt. Dit werkt doorgaans goed.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Videomogelijkheden

De camera’s hebben verschillende videostanden, waaronder 4K met zestig frames per seconde, super slow-motion en het gezicht van een bewegend persoon scherp in beeld houden terwijl de achtergrond vervaagt. Die laatste modus werkt niet altijd even goed, verder filmt de Fold naar behoren. Erg prettig is dat je tijdens het filmen kunt wisselen tussen de drie cameralenzen. Sta je voor een groot gebouw en start je je video met de groothoekcamera, dan kun je in één moeite schakelen naar de normale lens of de zoomcamera. Zo maak je een meer gevarieerde video, al moet je rekeninghouden met hele korte overgangen vanwege het wisselen van lens.

©PXimport

Conclusie: Samsung Galaxy Fold kopen?

De Samsung Galaxy Fold is de eerste vouwbare smartphone die je - na bijna een jaar vertraging - kunt kopen. Tof, maar dat ga je zeer waarschijnlijk niet doen. Met een adviesprijs van 2020 euro is het toestel namelijk ontzettend duur, zelfs als je nu de nieuwste iPhone gebruikt. De Fold biedt ons vooral een kijkje in de toekomst van de smartphone, de smartphone die uitvouwt tot een kleinere tablet. Een vernuftig concept dat al aardig werkt, maar nog belangrijke nadelen heeft. Zo is de Fold niet water- en stofdicht, krast het plastic scherm (te) snel en zijn veel apps en games nog niet klaar voor wisselende schermformaten. Ik vind het wel een prestatie dat Samsung uitstekende hardware in dit vouwbare toestel heeft weten te stoppen, inclusief een accu die het een lange dag volhoudt. Sowieso verdient de fabrikant een compliment voor dit innovatieve apparaat, dat vooral benieuwd maakt naar een hopelijk goedkopere en robuustere Fold 2. Die verschijnt volgens de geruchten in de zomer van 2020.

Zoek je een draadloze hoofdtelefoon met een uitstekend geluid? De HDB 630 is de eerste bluetooth-koptelefoon waarbij Sennheiser het 'Hi-Res Audio'-label op de productdoos heeft geplakt. Dus dat belooft wat! Is luxe koptelefoon zijn stevige adviesprijs van bijna vijfhonderd euro waard?

De Sennheiser HDB 630 is een stijlvol vormgegeven over-ear-hoofdtelefoon met een veilige kleurstelling van zwart en zilver. Beide schelpen hebben nogal dikke kussens van kunstleer die volledig over de oren vallen. In combinatie met de zacht gevoerde hoofdband is de pasvorm erg comfortabel. De klemdruk is trouwens wel wat steviger dan we van veel andere hoofdtelefoons gewend zijn. Hierdoor blijft de HDB 630 tijdens een wandeling of huishoudelijke klus goed op het hoofd zitten. Dankzij de draaibare oorschelpen en verstelbare hoofdband is het apparaat voor vrijwel iedereen geschikt. Luister je graag buitenshuis, dan is het belangrijk om te weten dat dit product geen IP-certificering heeft. Kijk dus uit voor een onverhoopte regenbui.

©Maikel Dijkhuizen

Inbegrepen accessoires

Zoals je van een product in deze prijsklasse mag verwachten, levert de Duitse audiospecialist een stevige opbergcase mee. Die is overigens wel iets groter vergeleken met de case die veel andere merken, zoals Sony en JBL, bij hun koptelefoons leveren. De HDB 630 heeft namelijk geen vouwmechanisme, waardoor de koptelefoon meer ruimte in beslag neemt.

Opvallend is de aanwezigheid van een bluetooth-dongel. Wanneer jouw computer geen bluetooth ondersteunt, kun je evengoed draadloos luisteren. Het is trouwens wel een usb-c-dongel. Check dus voor de zekerheid even of deze poort op jouw computer zit. De adapter ondersteunt een respectabele audioresolutie van maximaal 24 bit/192 kHz. Wanneer je de dongel op een geschikte smartphone of tablet aansluit, profiteer je van een hoge geluidskwaliteit.

Behalve bluetooth ontvangt deze koptelefoon als alternatief ook audiosignalen via twee fysieke ingangen, namelijk usb-c en een 3,5mm-audiopoort. De benodigde kabels zijn inbegrepen. Tot slot bevat de opbergcase een vliegtuigadapter.

©Maikel Dijkhuizen

Muziek luisteren

Zodra je de HDB 630 uit de draaghoes haalt, springt het apparaat vanzelf aan. De eerste klanken laten meteen een goede indruk achter, want deze bluetooth-hoofdtelefoon levert een kraakhelder en levendig geluid. Zowel het hoog, midden als laag zijn luid en duidelijk te horen, waardoor de HDB 630 niets uit de oorspronkelijke opname achterwege laat. Je hoort werkelijk ieder detail. Van metal tot klassiek; elk liedje klinkt kortweg prachtig. Een groot pluspunt is de doeltreffende noise cancelling-functie. We horen tijdens het luisteren nauwelijks omgevingsgeluid. Ideaal voor wie op luidruchtige plekken een podcast, audioboek, talkshow of radio-uitzending wil volgen. Volgens de fabrikant is een volgeladen accu goed voor een luistertijd tot ongeveer zestig uur.

©Sennheiser

Audiobediening

Deze hoofdtelefoon laat zich makkelijk bedienen. De buitenzijde van de rechteroorschelp heeft hiervoor een aanraakpaneel. Veeg omhoog of vooruit om respectievelijk het volume op te voeren en naar het volgende liedje te navigeren. Daarnaast kun je inkomende gesprekken aannemen (of weigeren) en noise cancelling inschakelen. Druk je tweemaal kort op de aan-uitknop, dan vertelt een vrouwelijke stem het resterende batterijpercentage.

Voor toegang tot meer audio-instellingen installeer je de uitgebreide Sennheiser Smart Control Plus-app op een smartphone. Switch bijvoorbeeld snel tussen geluidsopties als Podcast, Rock, Pop, Movie, Dance en Hip-Hop. Daarnaast kun je het basniveau omhoog krikken. Je stelt verder eenvoudig de mate van noise cancelling in. Je bepaalt hierbij zelf hoeveel omgevingsgeluid je hoort. Leuk is dat je in de Engelstalige app allerlei experimentele audio-instellingen kunt uitproberen. Ten slotte verschijnen er mogelijk ook soms nieuwe software-updates voor de hoofdtelefoon.

©Maikel Dijkhuizen

Sennheiser HDB 630 kopen?

Is het hoge prijskaartje van zo'n vijfhonderd euro geen bezwaar, dan haal je met de Sennheiser HDB 630 een hoogstaand audioproduct in huis. Deze over-ear-hoofdtelefoon zit comfortabel en klinkt werkelijk fantastisch. Overige voordelen zijn de stevige reishoes, lange accuduur, goede noise cancelling-functie en uitgebreide app. Houd er wel rekening mee dat de behuizing geen regen kan verdragen.

Meer koptelefoons van Sennheiser:

Het tweede seizoen van Battlefield 6 is na uitstel gisteren van start gegaan.

Het tweede seizoen had eigenlijk op 20 januari van start moeten gaan, maar dat werd vier weken uitgesteld omdat het tweede seizoen nog niet klaar voor release was. Dat is nu blijkbaar wel, en spelers van de shooter kunnen dan ook aan de slag met het tweede seizoen.

Het tweede seizoen bestaat uit drie fases van een maand, die elk nieuwe content met zich meebrengen. De eerste fase heet Extreme Measures en is begonnen. Spelers kunnen aan de slag met een nieuwe multiplayermap genaamd Contaminated, dat geschikt is voor alle gevechtsgroottes. Ook is er een nieuwe tijdelijk beschikbare modus in de vorm van VL-7 Strike, en de battle royale-game Battlefield RedSec krijgt de modi Gauntlet: Altered State en Battle Royale: Synthesis. Ook zijn er nieuwe wapens en gadgets.

De tweede fase heet Nightfall en start op 17 maart, en zal onder andere de nieuwe map Hagental Base en nieuwe Nightfall-modus - waarbij het nacht is en het zich dus slecht is - bevatten. Op 14 april begint de derde fase, Hunter / Prey, met een nieuwe gelimiteerde modus genaamd Operation Augur.

Battlefield 6 kwam afgelopen najaar uit voor pc, PlayStation 5 en Xbox Series-consoles en bleek een groot succes. In de eerste drie dagen werden er meer dan zeven miljoen exemplaren van verkocht. Tegelijkertijd kreeg de game concurrentie uit onverwachtse hoek, namelijk van de ook vorig najaar uitgekomen extraction shooter Arc Raiders.