Alle smartphones hebben een fysieke simkaart, maar hoelang nog? De opvolger, e-sim, staat voor de deur en breekt in steeds meer landen door. Wat is e-sim precies en wanneer kunnen we er in Nederland mee aan de slag?

De simkaart is oud, zelfs ouder dan de smartphone. Het fysieke kaartje zat jaren geleden al in de logge Nokia’s en andere featurephones, en is vandaag de dag nog steeds vereist voor een werkend (sim-only)abonnement of prepaid. Onhandig als je overstapt naar een andere provider, een nieuw nummer krijgt of wanneer je telefoon kwijt/stuk/gestolen is, want dan is je simkaart ook verdwenen en moet je een nieuwe aanvragen.

Wat is e-sim en wat zijn de voordelen

De e-sim-technologie lost deze problemen op. Een e-sim is namelijk geen fysieke simkaart, maar een kleine chip die in je telefoon is gebouwd. Als je je voor het eerst aanmeldt op je nieuwe e-sim-smartphone, geef je aan bij welke provider je zit. De e-sim-chip downloadt vervolgens de vereiste data en instellingen om je digitale simkaart te activeren. Verder werkt e-sim hetzelfde als een normale simkaart.

Voordelen voor de telefoonfabrikant

In een e-sim-telefoon hoef je geen simkaart te stoppen, en dat heeft voordelen voor de fabrikant en de gebruiker. Omdat een e-sim-toestel geen simkaartlade nodig heeft, is het eenvoudiger om een toestel water- en stofbestendig te maken. Bovendien kan de smartphonefabrikant het apparaat iets compacter en lichter ontwerpen of voor een iets grotere accu kiezen. Handig voor de maker dus, al moet die wel een piepkleine e-sim-chip aanschaffen en in het toestel zetten.

©PXimport

Zo profiteer jij van e-sim

Voor jou als gebruiker is e-sim vrij van de nadelen van een traditionele simkaart. Je simkaart kan dus niet gestolen en misbruikt worden en niet breken, bijvoorbeeld. Het grootste voordeel is dat e-sim direct werkt op je nieuwe smartphone. Heb je – om welke reden dan ook – een nieuwe simkaart nodig, dan hoef je niet te wachten tot die per post gearriveerd is. Dat is uiteraard fijn voor jou, maar het scheelt je provider ook tijd en geld.

Deze apparaten ondersteunen e-sim

Het aantal elektronicafabrikanten dat e-sim ondersteunt, is zeer beperkt. Op moment van schrijven verkopen alleen Apple en Google smartphones en tablets die compatibel zijn met e-sim. Bij Apple gaat het om de nieuwe iPhone XS, XS Max en XR en iPad Pro (11 inch en derde generatie 12,9 inch). Oudere iPad Pro-modellen ondersteunen Apple Sim, wat inhoudt dat je een fysieke nanosimkaart in de tablet kan stoppen.

Verschillende smartwatches, waaronder de Apple Watch en nieuwere Samsung-modellen, zijn ook compatibel met e-sim. De Google Pixel 2 (XL), Google Pixel 3 (XL) en Google Pixel 4 (XL) werken ook met e-sim maar worden officieel niet in Nederland verkocht. Je kan wel een Pixel importeren uit bijvoorbeeld Duitsland, maar dat hoef je niet te doen om de e-sim-ondersteuning.

©PXimport

Toekomst van e-sim in Nederland

Vanaf 21 augustus wordt e-sim ook in Nederland ondersteund. Provider T-Mobile biedt als enige e-sim aan, maar helaas komt T-Mobile met een nare beperking: je mag slechts twee keer per jaar van toestel wisselen. Een beperking die veel voordelen van e-sim wegneemt. In omliggende landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk wordt e-sim door een enkele provider ondersteund, maar ook daar loopt het niet storm. Google belooft dat er de komende maanden meer providers e-sim gaan aanbieden, maar geeft geen details. Het is daarom niet duidelijk of providers in Nederland mee gaan doen. In september 2018 lieten de providers (VodafoneZiggo en KPN) aan Nu.nl weten dat ze voorlopig geen e-sim gaan ondersteunen. De markt zou nog te klein zijn.

Dat zou kunnen, maar er lijkt ook een andere verklaring. Hoewel de bedrijven het niet snel zullen toegeven, zijn providers bang dat de komst van e-sim ze klanten gaat kosten, want het wisselen van provider wordt veel eenvoudiger. Een ander abonnement afsluiten gaat straks sneller en zonder een fysieke simkaart over te zetten.

En een telefoon met een simkaartslot én e-sim-ondersteuning laat je twee mobiele abonnementen op één toestel gebruiken. Handig voor werk en privé, maar ook om een abonnement met belminuten en sms’jes te combineren met een scherp geprijsd data only-abonnement. Dit kan voordeliger zijn dan één alles-in-een-abonnement, en dat is tegen het zere been van de meeste telecomproviders.

Hoe telefoonfabrikanten denken over e-sim, is veelal onduidelijk. Apple en Google zijn er in ieder geval voorstander van. Andere merken hebben zich nog niet uitgesproken over e-sim en hebben – zoals je hierboven las – nog geen e-sim-toestellen uitgebracht. Google schrijft in een blogpost dat het graag meer smartphones, smartwatches, tablets en laptops met e-sim-ondersteuning ziet verschijnen. Het techbedrijf wil fabrikanten helpen om e-sim te integreren in hun producten. Als dat gebeurt, ontstaat er ook meer reden voor providers om e-sim te ondersteunen.

Is e-sim veilig?

De techniek achter e-sim is nog in ontwikkeling. Dat is wel nodig ook. RTL Nieuws kwam er onlangs achter dat hackers een 06-nummer van een persoon over kunnen nemen. Hiervoor moet de hacker wel toegang hebben tot je T-Mobile-account. Omdat de provider geen verdere verificatie toepast, kan ieder toestel gekoppeld worden met het mobiele telefoonnummer. Een gekaapt nummer kan natuurlijk in de kosten lopen, met prijzige betaalnummers. Maar het kan ook gebruikt worden om tweestapsverificatie te kapen of accounts over te nemen, zoals je WhatsApp. Zorg dus dat je een sterk wachtwoord gebruikt voor je T-Mobile-account, dat je op geen enkel ander platform hergebruikt. T-Mobile heeft intussen het proces verbeterd om fraude met e-sim te voorkomen, door een verificatie-sms te sturen naar de klant.

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.