ID.nl logo
Zo richt je een mediaserver in met Plex
© Reshift Digital
Huis

Zo richt je een mediaserver in met Plex

Plex Media Server is uitstekende software om een pc of NAS binnen een handomdraai in te richten als mediaserver. Je beheert op één plek alle media, waarna je foto's, muziek en films streamt naar andere apparaten. We leggen in dit artikel uit hoe je Plex Media Server aan de praat krijgt.

01 Pc-installatie

Wil je graag een pc veranderen tot mediaserver? Het programma Plex Media Server is daar uitstekend voor geschikt. Surf naar de website van Plex en klik op de oranje knop COMPUTER. Er zijn versies beschikbaar voor Windows, OS X en Linux. In deze how to gaan we uit van de Windows-versie. Lees ook: 18 tips voor je Chromecast.

Download het exe-bestand naar je harde schijf en voer het installatieproces uit. Wil je Plex Media Server liever niet op de C-schijf installeren, dan kies je voor Options / Browse. Vervolgens selecteer je een andere opslaglocatie. Rond het installatieproces af en start Plex Media Server op via Launch.

©PXimport

02 Registreren

Nadat je Plex Media Server hebt opgestart, opent de gebruikersinterface in een browser. Aan het pictogram in het systeemvak merk je dat de software actief is. Voordat je de mediaserver gaat inrichten, heb je eerst een account nodig. Klik rechtsboven op SIGN UP en vul alle gevraagde velden in. Ga akkoord met de voorwaarden, waarna je bevestigt met SIGN UP. Je ontvangt nu een e-mail met een bevestigingslink. Klik op Confirm Registration om het account te bevestigen. Er opent een webpagina met het verzoek om een betaald account aan te schaffen, maar deze pagina kun je gewoon afsluiten.

©PXimport

03 Configureren

Zodra je een account hebt aangemaakt, ben je automatisch ingelogd bij Plex Media Server. Klik op AKKOORD om de algemene voorwaarden te accepteren. Er verschijnt vervolgens een Nederlandstalig stappenplan waarmee je simpel de mediaserver inricht. Geef de mediaserver een duidelijke naam. Deze naam verschijnt in beeld zodra je bijvoorbeeld met een smartphone, tablet of andere pc media wilt afspelen. Laat verder een vinkje staan voor Verbinden met Plex. Dankzij deze instelling lukt het om de mediabibliotheek vanaf buiten je thuisnetwerk te benaderen (als je dat tenminste wilt). Klik op VOLGENDE.

©PXimport

04 Media toevoegen

Alle mediabestanden die je aan Plex Media Server toevoegt, stream je eenvoudig naar andere apparaten. Je kunt in het programma meerdere bibliotheken aanmaken. Dat is bijvoorbeeld handig wanneer je televisieseries, films, eigen video-opnames, muziek en afbeeldingen gescheiden wilt houden. Klik op VOEG EEN BIBLIOTHEEK TOE en bepaal wat voor mediabestanden je wilt toevoegen. Geef de bibliotheek een naam en kies de gewenste taal. Via VOLGENDE wijs je met VOEG EEN MAP TOE de gewenste map(pen) aan. Klik als laatste op VOEG EEN BIBLIOTHEEK TOE / VOLGENDE.

©PXimport

05 Online kanalen

Je kunt ook online kanalen aan de mediaserver toevoegen. Hiermee heb je rechtstreeks toegang tot filmpjes en muziek afkomstig van bepaalde websites. Het programma biedt onder meer kanalen aan van SoundCloud en Vimeo. Verder is het mogelijk om filmtrailers uit de mediacatalogus van Apple te bekijken. Klik op een kanaal dat je interessant vindt en kies voor INSTALLEREN. Later voeg je optioneel nog meer kanalen toe, zoals Uitzending Gemist en YouTube. Via VOLGENDE / KLAAR rond je het stappenplan van Plex Media Server af. Je mediabibliotheek verschijnt nu op het scherm.

©PXimport

06 NAS-installatie

In plaats van op een pc kun je Plex Media Server ook op een NAS installeren. Een NAS verbruikt minder energie dan een computer. Bovendien hebben deze apparaatjes doorgaans veel opslagcapaciteit, waardoor ze prima geschikt zijn om als mediaserver te fungeren. Surf naar deze website en klik op NAS. Voor de meeste merken is er een installatiepakket beschikbaar. Dat werkt bij ieder type op een andere manier. Zo installeren bezitters van een Synology-NAS vanuit het onderdeel Package Center de software. Het programma werkt op een NAS exact hetzelfde als op een pc.

©PXimport

07 Media afspelen

Zodra de gebruikersinterface van Plex Media Server opent, zie je welke bestanden er onlangs zijn toegevoegd. Aan de linkerkant bevinden zich alle bibliotheken. Klik op de naam van een bibliotheek om een overzicht van mediabestanden op te vragen. Een film of muziekalbum afspelen is heel eenvoudig. Zweef met de muis boven een film- of cd-hoesje en klik op het afspeelpictogram. Tijdens de filmweergave gebruik je rechtsboven het pictogram met de tekstballon om zo nodig Nederlandstalige ondertiteling in te schakelen.

©PXimport

08 Informatie opvragen

Een pluspunt is dat Plex Media Server mediagegevens ophaalt vanaf internet. Open een bibliotheek en klik op het hoesje van een film. Je ziet precies welke regisseur en acteurs er hebben bijgedragen. Verder lees je een korte samenvatting. Besluit je om naar de film te kijken, dan activeer je indien aanwezig alvast de Nederlandstalige ondertiteling. Tot slot pas je eventueel de beoordeling aan door op het gewenste aantal sterren te klikken. Naast filminformatie haalt het programma ook gegevens over artiesten op. Bij muziekalbums tref je bovendien een overzicht van alle liedjes aan.

©PXimport

09 Informatie bewerken

De informatie die het programma bij mediabestanden vermeldt, klopt helaas niet altijd. Geen probleem, want je past de gegevens gemakkelijk aan. Klik op een hoesje van een film of muziekalbum waarvan je de data wilt aanpassen. Kies aan de linkerkant voor Bewerken (pictogram met potlood). Wijzig naar eigen inzicht de gegevens. Wil je graag ander beeldmateriaal in de bibliotheek weergeven? Klik op Poster en/of Achtergrond en kies een andere afbeelding. Het is ook mogelijk om een foto vanaf je harde schijf of via een url toe te voegen. Klik als laatste op BEWAAR WIJZIGINGEN.

©PXimport

10 Media sorteren

Zeker wanneer je een grote mediacollectie hebt, is het soms lastig om het gewenste bestand boven water te halen. Gelukkig is het in Plex Media Server mogelijk om films, muziek en foto's op verschillende manieren te sorteren. Open een bibliotheek en klik indien nodig links eerst op Opties (pictogram met drie streepjes). Gebruik aan de linkerkant de opties onder SORTEER om de mediabestanden te rangschikken. Zo kun je de boel bijvoorbeeld sorteren op datum, beoordeling, resolutie en afspeelduur. Verder vind je bovenaan een zoekfunctie voor het geval je vlot een specifieke titel wilt vinden.

©PXimport

11 Filters

Je voegt eenvoudig eigen filters aan Plex Media Server toe. Dat is nuttig wanneer je geïnteresseerd bent in bijvoorbeeld rockmuziek of films met Will Smith. Dankzij het gebruik van filters vraag je voortaan rechtstreeks een overzicht op van mediabestanden die onder een specifieke categorie vallen. Open een bibliotheek met muziek of films. Kies daarna voor Nieuw filter. Geef aan welke zaken je aan het filter wilt toevoegen. Bij muziek liggen je favoriete genres voor de hand. Bij films heb je vaak meer keuze. Zo creëer je bijvoorbeeld een filter met alle titels van een goede acteur of regisseur.

©PXimport

12 Weergave aanpassen

Standaard laat Plex hoesjes van alle films en muziekalbums zien. Als je meer titels binnen de gebruikersinterface wilt weergeven, is het slim om voor een andere weergave te kiezen. Open een bibliotheek en klik rechtsboven op het pictogram met negen kleine vierkantjes. Kies voor Details. Plex Media Server zet alle mediabestanden nu netjes onder elkaar voorzien van een kleine afbeelding en korte omschrijving. Wil je nog meer mediabestanden weergeven? Kies dan voor Lijst. In dat geval zijn in de bibliotheek uitsluitend de titels zichtbaar.

©PXimport

Plex Pass

Voor het ordenen en streamen van mediabestanden kun je prima uit de voeten met de gratis versie van Plex Media Server. Tegen betaling zijn er extra functies beschikbaar. Een jaarabonnement op Plex Pass kost dertig dollar (circa 22 euro). Foto's die je met een smartphone of tablet maakt, voeg je met deze versie automatisch aan de mediabibliotheek toe. Verder is het mogelijk om mediabestanden naar een Android- of iOS-toestel te downloaden, zodat je ook offline toegang hebt. Met een Plex Pass-abonnement sla je daarnaast media in de cloud op en deel je bestanden met vrienden. Ten slotte krijgen betaalde abonnees eerder toegang tot nieuwe functies.

©PXimport

13 Extra kanalen

Wellicht heb je kort na de installatie van de software al enkele online kanalen toegevoegd. Dat is nog lang niet alles, want er zijn nog veel meer bronnen beschikbaar. Klik vanuit het hoofdvenster aan de linkerkant op Kanalen. Via INSTALLEER KANALEN verschijnt er een catalogus met nog meer bronnen. Kies voor Categories / TV en bekijk welke televisiestations je kunt toevoegen. Vooral Uitzending Gemist is een aanrader! Klik op een kanaal dat je leuk lijkt en bevestig daarna met INSTALLEREN. Andere bekende namen zijn NOS, YouTube en CNN.

©PXimport

14 Mobiele apparaten

Voor Android, iOS en Windows Phone 10 zijn er apps beschikbaar. Hiermee stream je bestanden vanuit de bibliotheek naar het mobiele apparaat. Bedenk wel dat de app enkele euro's kost. De exacte prijs verschilt per apparaat, maar je betaalt in ieder geval niet meer dan vijf euro. Open de applicatiewinkel op je toestel en installeer de app van Plex. Wanneer het mobiele apparaat op hetzelfde netwerk is aangemeld als de mediaserver (pc of NAS), heb je meteen toegang tot alle bibliotheken. Is het toestel met een ander (data)netwerk verbonden, dan typ je eerst de inloggegevens.

©PXimport

15 Windows 10

Vanaf de mediaserver stream je eenvoudig foto's, muziek en films naar een computer of tablet met Windows 10. De makers van Plex hebben voor dit besturingssysteem namelijk een eigen app ontwikkeld. Klik in het startscherm van Windows 10 op Store en zoek de app van Plex op. Het beste gebruik je hiervoor de zoekfunctie. Jammer genoeg is de toepassing niet gratis. Voor een bedrag van 4,99 euro is je volledige mediabibliotheek op de Windows 10-machine beschikbaar. Heb je geen zin om te betalen? In de volgende stap leggen we uit hoe je gratis mediabestanden naar andere pc's kunt streamen.

©PXimport

16 Plex Home Theater (1)

Middels het programma Plex Home Theater heb je volwaardige toegang tot alle bestanden die zijn toegevoegd aan Plex Media Server. Een groot voordeel is dat Plex Home Theater is geoptimaliseerd voor grote schermen. Ideaal voor het geval je een laptop of hometheater-pc (HTPC) aan een televisie hebt gekoppeld. Surf naar deze website en klik onder Plex Home Theater op DOWNLOAD. Er zijn versies beschikbaar voor Windows en OS X. Download en installeer de gewenste versie. Start de het programma vervolgens op.

©PXimport

17 Plex Home Theater (2)

Zodra je Plex Home Theater voor de eerste keer opent, loodst een stappenplan je door het configuratieproces heen. Klik op Next en geef aan via welke kabel het geluidssysteem met je pc is verbonden. Er verschijnt een code op het scherm. Surf naar het aangegeven webadres en vul daar de code in. De pc is nu verbonden met de mediaserver van Plex. Bevestig met OK. Gebruik de pijltjestoetsen om door alle bibliotheken en kanalen te navigeren. Klik op het pijltje naar links en kies voor Preferences. Selecteer achter Language via Dutch de Nederlandse taal.

©PXimport

18 Smart-tv

Alle bibliotheken die je aan Plex Media Server hebt toegevoegd, zijn ook beschikbaar op bepaalde smart-tv's en blu-ray-spelers. Voor recente apparaten van Samsung is er namelijk een app beschikbaar. Open de zogenoemde Smart Hub van het Samsung-apparaat en spoor middels de zoekfunctie de Plex-app op. Na de installatie kies je achtereenvolgens voor Preferences / System / Sign in to MyPlex. Er verschijnt een code van vier cijfers. Open in een browser op je pc het aangegeven webadres en vul daar de code in. Je hebt nu volledige toegang tot je mediabestanden. Gunstig is dat deze toepassing volledig gratis is.

©PXimport

19 Google Chromecast

Heb je niet de beschikking over een smart-tv of blu-ray-speler van Samsung? Overweeg dan voor een bedrag van 35 euro de Google Chromecast. Met deze HDMI-stick koppel je nagenoeg iedere televisie aan je draadloze netwerk. Via een pc of mobiel apparaat stream je vervolgens bestanden naar je televisie. Sluit de HDMI-stick op een vrije poort aan van de televisie. Gebruik een usb-poort om het apparaatje te voorzien van energie. Wanneer je televisie niet over een usb-poort beschikt die voldoende voeding levert, gebruik je in plaats daarvan de meegeleverde adapter.

©PXimport

20 Streamen vanaf pc

Als je de Google Chromecast nog niet eerder hebt geconfigureerd, download je hier het benodigde hulpprogramma. Je kunt ook via de iOS- of Android-app het apparaatje instellen. Zodra de HDMI-stick is verbonden met wifi, stream je vanaf de computer mediabestanden naar de televisie. Kruip achter je pc en open de browser Chrome. Surf naar deze website en installeer de uitbreiding Google Cast. Ga vervolgens naar de website van Plex. Klik rechtsboven op het afspeelapparaten-pictogram (rechthoek), waarna je kiest voor de Google Chromecast.

©PXimport

21 Afstandsbediening

Voel je er weinig voor om vanaf je pc de Google Chromecast te bedienen? Geen zorgen, want je kunt je smartphone of tablet als afstandsbediening gebruiken. Er is ondersteuning voor iOS en Android, al betaal je hiervoor wel respectievelijk 4,49 en 3,64 euro. Open de applicatiewinkel op je toestel en installeer de app van Plex. Tik het afspeelapparaten-pictogram (rechthoek) aan en kies ervoor om films naar de Google Chromecast te streamen. In de Android-app bevindt dit pictogram zich bovenaan de gebruikersinterface. Op een iPhone of iPad vind je dit pictogram juist onderaan.

©PXimport

22 Raspberry Pi

Heb je een Raspberry Pi? Die kun je inzetten als Plex-mediaserver. Het kost even tijd om de voorbereidingen te treffen, maar dan heb je ook een ideale constructie voor het kijken van je filmbestanden. Als je een mediaserver hebt met Plex, stream je je gedownloade films en series eenvoudig naar al je apparaten. De Raspberry Pi 2 is de perfecte computer om zo'n mediaserver op te installeren, omdat het minicomputertje goedkoop en energiezuinig is. In dit artikel leggen we je uit hoe dat gaat.

©PXimport

DLNA-ondersteuning

Plex Media Server ondersteunt de DLNA. Handig, want hierdoor is het mogelijk om mediabestanden ook naar apparaten te streamen waarvoor geen app beschikbaar is, bijvoorbeeld gameconsoles, smart-tv's en blu-ray-spelers. Surf naar deze website en klik rechtsboven op Instellingen. Navigeer achtereenvolgens naar Server / DLNA. Controleer of de optie DLNA ingeschakeld is aangevinkt. Bevestig zo nodig met BEWAAR WIJZIGINGEN. Je benadert de mediabibliotheek nu eenvoudig via andere apparaten. Op pc's is het programma Windows Media Player geschikt om de inhoud weer te geven. Met een smart-tv of blu-ray-speler kies je meestal het juiste kanaal om mediabestanden van netwerkbronnen te benaderen.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Guy Ritchie komt net Amazon Prime-serie Young Sherlock
Huis

Guy Ritchie komt net Amazon Prime-serie Young Sherlock

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Watch on YouTube
Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

▼ Volgende artikel
Zo maak je een écht privacybestendige computer
© ER | ID.nl
Huis

Zo maak je een écht privacybestendige computer

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Tails is een draagbaar besturingssysteem, waarbij elke sessie na afloop wordt afgesloten.

Systeemvereisten

Tails stelt niet te hoge eisen aan de computer. Zelf geven de makers aan dat computers jonger dan 10 jaar prima overweg kunnen met Tails. Dat is uiteraard niet zo specifiek. Zorg in elk geval voor minstens 4 GB RAM en een 64-bit-processor. Het besturingssysteem draait niet op het ARM-platform. Verder heb je een usb-stick van minstens 8 GB nodig: vanaf deze stick draai je het besturingssysteem. Op www.kwikr.nl/tails vind je een lijst met bekende compatibiliteitsproblemen.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Via Rufus maak je voor Tails een opstartbare usb-stick.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Zorg ervoor dat Tails wordt opgestart vanaf de usb-stick.

Aangepast opstarten

Geeft de computer problemen tijdens het gebruik van Tails (bijvoorbeeld tijdelijke vastlopers), dan kun je in het opstartmenu van Tails kiezen voor Troubleshooting Mode. Hierbij worden sommige functies van het besturingssysteem uitgeschakeld en werkt Tails mogelijk alsnog zonder problemen.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Gegevens in Persistent storage blijven ook na een sessie bewaard.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

De verschillende apps van Tails.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

De belangrijkste instellingen vind je via het systeemmenu.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Ook voor e-mail kun je kiezen voor een privacyvriendelijke dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Via deze website stel je je eigen beveiligingsscripts samen.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

In Edge kies je tussen verschillende privacyprofielen.

Browsegegevens delen

Standaard deelt Edge gegevens over je browsegedrag met andere onderdelen binnen Windows. Bijvoorbeeld om via de algemene zoekbalk ook de resultaten te zien van eerder bezochte websites. Heb je geen behoefte aan zulke inmenging? Schakel de deelfunctie uit. Klik in het instellingenvenster van Edge op Profielen en kies Browsegegevens delen met andere Windows-functies. Een nieuw scherm opent. Zet hier de schuif op Uit.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.