Om Microsoft Office te gebruiken, heb je in principe al genoeg aan je browser. Alle bekende onderdelen zijn namelijk ook in web app-vorm beschikbaar binnen je Office 365-account.

De meeste gebruikers van de diverse onderdelen van Microsoft Office zullen ongetwijfeld wel eens een diepe zucht slaken. Want ja: op je Windows-pc draait Office best, en ook op een Mac. Maar onder Linux kun je het vergeten. De mobiele apps zijn aardig, maar in de praktijk wel heel magere aftreksels van de volledige applicaties. Gelukkig zijn er ook nog de web-apps, die je onder meer bij je Office 365-account krijgt. 

Wat met name die optie – 365 dus – handig maakt is dat je naadloos door kunt werken aan een document. Sla je bestand online op op je clouddrive en je kunt vanaf je Windows-pc moeiteloos switchen naar bijvoorbeeld een Chromebook om er verder aan te werken. Ga in dat geval niet voor de vereenvoudigde Android-app, maar log in bij je Microsoft-account op de webportal. Het adres daarvan is https://login.microsoftonline.com.

Eenmaal ingelogd beland je op een overzichtspagina met aan de linkerkant een verticale knoppenbalk die je snel naar de bekende Office-onderdelen leiden. Rechts vind je onder meer een lijst met recent gemaakte en/of bewerkte documenten. Heb je net zoals beloofd iets vanaf je Windows-systeem opgeslagen, dan kun je het hier openen om er verder aan te werken. Op ieder apparaat dat een moderne browser aan boord heeft, that is.

©PXimport

Uitgebreider

Wat we in ieder geval zien als we – om te beginnen – een Word-document openen, is dat de web-app van Word duidelijk uitgebreider is dan die van de Android- en iOS/iPadOS-apps. Zéker als je even op het kleine naar beneden gerichte dakje klikt helemaal rechts van het lint dat in eerste instantie in compacte weergave wordt getoond. Deze truc kennen de web-apps alvast niet. Het uitgevouwen lint geeft niet alleen meer opties, het geeft ook direct meer een ‘desktopgevoel’. Alvast een tipje tussendoor: heb je een Chromebook met aanraakscherm, dan kun je door een eenvoudige spreidbeweging met twee vingers de tekst vergroten of verkleinen, zonder de browserweergavegrootte zelf aan te passen, handig.

©PXimport

Meer dan mobiele apps

Wat je ook zult zien is dat de web-app van Word duidelijk meer stijlen aan boord heeft dan de gewone mobiele apps. We maken die vergelijking trouwens niet voor niets, want de eerlijkheid gebied te zeggen dat de web-apps gewoon prettiger werken en beter afgewerkt ogen. Wat dan tegelijkertijd weer vreemd is, is dat je deze apps niet op je Chromebook kunt installeren als progressive web-app, ofwel een app die je kunt toevoegen en eventueel ook offline kunt gebruiken. Je moet dus online zijn om gebruik te maken van de Microsoft web-apps. Of dat anno nu echt een limitering is met nagenoeg overal snel mobiel internet? Die beslissing laten we wijselijk aan jou over.

Nog niet perfect

Het is in ieder geval interessant om te zien dat Microsoft z’n web-apps nog altijd omarmt. Tegelijkertijd lijkt er ook een soort angst te zijn, want hoewel er inmiddels heel wat functies in te vinden zijn, is het ook weer geen volledig pakket aan functies. Voor de meeste thuisgebruikers zal het trouwens meer dan voldoende zijn en ook studenten en scholieren kunnen er een heel eind mee uit de voeten. Niet in de laatste plaats vanwege de samenwerkingsmogelijkheden. 

Tik je bedrijfsmatig vooral platte teksten, of gebruik je een van de andere onderdelen als Excel of PowerPoint voor meer basic toepassingen dan zit je online eveneens goed. Wat jammer is, is dat eigen sjablonen – net als in de mobiele apps – ook online niet ondersteund worden. Veel gebruikers vragen daar al heel lang om, maar de kans lijkt klein dat Microsoft ooit overstag gaat.

 Tenzij ze – eindelijk – inzien dat ze geen klanten kwijtraken door (meer) complete web-apps online te zetten. Integendeel zelfs, want dan kunnen ook Linux-gebruikers moeiteloos mee doen. Maar misschien is precies dat waar de terughoudendheid van Microsoft vandaan komt: de angst om Windows-klanten definitief kwijt te raken.  

Rekenen maar!

Terug naar de online-omgeving. Naast Word is ook Excel prima bruikbaar; de web app blijkt breed inzetbaar en zonder meer geschikt voor stevig rekenwerk. Bedenk daarbij wel hele zware klussen op een lichte Chromebook (lees: een exemplaar met een simpele cpu en weinig ram) mogelijk wat trager verlopen dan je hoopte. Maar da’s geen tekortkoming van de web app, maar van de hardware waarop die draait. Alle rekenwerk wordt namelijk – via de browser – lokaal uitgevoerd. Verder is het gebruik van grafieken geen enkel probleem en is het geheel verrassend goed bruikbaar. Denk daarbij ook aan het verwerken van meetgegevens van bijvoorbeeld natuurkundeproeven en dergelijke, altijd leuk.

©PXimport

Presenteren

Ook prima bruikbaar is de webversie van PowerPoint (zie afbeelding bovenaan), je vindt alles wat je nodig hebt om een fatsoenlijke presentatie te maken. Inclusief animaties, Vormen, SmartArt, overgangseffecten, online video en meer. De app die zich ook als een vis in het water voelt is verder OneNote. Wat de online apps van Office erg praktisch maken is de integratie met je online opslag die je bij je abonnement krijgt. Je kunt daardoor overal en altijd bij je documenten en zelfs software hoef je niet te installeren om ergens even snel een presentatie af te spelen of een Word-document te laten zien en (of) bewerken. Heb je eens geen inspiratie, dan zijn allerlei sjablonen beschikbaar voor zowel Word, Excel als PowerPoint. Alleen die vermaledijde gebruikerssjablonen worden dus niet als zodanig ondersteund.

De toekomst?

Is de online-versie van Office 365 een complete vervanging van de dekstopsoftware? Nee, dat zeker niet. Maar voor verrassend veel klussen zal het dat wel zijn. Heel veel functionaliteit in het offline installeerbare Office-pakket voor Windows en Mac bestaat uit zaken die ‘gewone’ gebruikers zelden tot nooit gebruiken. 

Verder geldt dat het geheel duidelijk meer te bieden heeft dan bijvoorbeeld ‘concurrent’ Google Docs. Google Docs heeft dan wel weer als groot voordeel dat je het als progressive web app op een Chromebook kunt installeren. Wat onder meer betekent dat het ook offline bruikbaar is.

Heb je de web-apps van Microsoft Office een jaar of wat geleden eens bekeken en ze vervolgens schouderophalend gelaten voor wat ze zijn? Dan is het beslist de moeite waard om weer eens een kijkje te nemen. De opbouw van het portal zit veel logischer in elkaar, en het loopt allemaal een stuk lekkerder. Bedenk daarbij dat de werkwijze anno nu heel anders is dan die van pak ‘m beet vijf jaar geleden. Alles vindt veel meer online plaats en vaak wordt een tekstverwerker weer meer in z’n oervorm voor het tikken van platte tekst gebruikt. Vervolgens wordt een artikel geüpload naar bijvoorbeeld een CMS, pas daar wordt de opmaak toegevoegd. 

Precies zo is dit artikel ook ontstaan!

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.